Dự trữ chiến lược và trò chơi quyền lực: Trật tự tiền mã hóa trong thời đại Trump
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Dự trữ chiến lược và trò chơi quyền lực: Trật tự tiền mã hóa trong thời đại Trump
Trong bốn năm tới, những dự án tốt nhất được cho là có thể sẽ chỉ xuất hiện trong các bài đăng trên Twitter của Tổng thống Trump.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Zeke, Nhà nghiên cứu tại YBB Capital
Lời mở đầu
Với Tổng thống Trump, thế giới là một chương trình thực tế khổng lồ mang tên "The Apprentice". Trong chưa đầy một tháng kể từ khi nhậm chức, rất nhiều người — từ nhân viên nội bộ đến các nhà lãnh đạo nước ngoài — đã nhận được lá thư sa thải mang dòng chữ “You're fired” từ ông.
Trong bốn năm còn lại của vở kịch này, crypto – với tư cách là một diễn viên chính – phải làm gì để thành công vượt ải? Tôi nghĩ có lẽ trước tiên chúng ta cần hiểu rõ vị sếp này.
Một: Thị trường thích sự bất ngờ, nhưng nhịp điệu phải do tôi kiểm soát
Trong tự truyện "Nghệ Thuật Đàm Phán" của Donald Trump, hai chiến lược "kiểm soát nhịp độ" và "tạo ra yếu tố bất ngờ" tạo thành trụ cột trung tâm trong triết lý đàm phán của ông. Việc kết hợp khéo léo hai chiến thuật này không chỉ giúp xây dựng nên đế chế kinh doanh ban đầu của ông, mà còn đặt nền móng cho các cuộc đấu tranh chính trị sau này.
● "Kiểm soát nhịp độ": Trích nguyên văn sách: "Trong một thương vụ, bạn phải tự dẫn dắt nhịp điệu. Nếu để đối phương kiểm soát thời điểm, bạn đã thua mất một nửa." ("In a deal, you have to set the pace. If you let the other side dictate the timing, you’ve already lost half the battle.")
● "Tạo ra yếu tố bất ngờ": Trích nguyên văn sách: "Yếu tố bất ngờ là then chốt. Khi đối phương tưởng rằng bạn đã nhượng bộ, hãy bất ngờ đưa ra yêu cầu mới — điều này sẽ khiến họ rối loạn." ("The element of surprise is crucial. When they think you’ve given in, hit them with a new demand—it throws them off balance.")
Nhìn lại những trường hợp đàm phán điển hình trong thời kỳ kinh doanh đầu đời của Trump, từ dự án Khách sạn Grand Hyatt New York năm 1976, ông đã thể hiện khả năng kiểm soát tuyệt đối về mặt nhịp độ. Khi chính quyền thành phố yêu cầu ông chịu chi phí cải tạo ga xe điện ngầm, ông đã lấy việc rút lui khỏi đàm phán làm đòn răn đe nhằm tạo áp lực — ba ngày trước hạn chót ngân sách thành phố, ông đột ngột tuyên bố ngừng thi công, buộc hội đồng thành phố New York phải nhanh chóng thông qua gói miễn giảm thuế, nâng mức trợ cấp từ 40 triệu USD lên tới 120 triệu USD. Trong dự án Trump Tower năm 1983, ông đẩy chiến thuật trì hoãn lên cực điểm: khi tiến độ công trình đạt 90%, ông đột nhiên kiện nhà thầu vì chậm tiến độ, lợi dụng tâm lý muốn thanh toán nốt khoản tiền cuối cùng của đối phương để cắt giảm thành công 23% tổng chi phí xây dựng.
Vụ mua lại sòng bạc Atlantic City năm 1985 là đỉnh cao biểu hiện chiến lược "tấn công bất ngờ". Sau 8 tháng đàm phán, khi bên bán — Tập đoàn khách sạn Plaza — đã chuẩn bị lễ ký kết, Trump bất ngờ đưa ra yêu cầu mới trong 48 giờ cuối: phía bán phải gánh thêm khoản nợ 3 tỷ USD. Hành động tưởng như điên rồ này thực chất đã được tính toán kỹ lưỡng: ông biết rõ đối phương đã chi 2 triệu USD cho pháp lý, và nếu dự án phá sản, các ngân hàng sẽ đồng loạt siết nợ. Cuối cùng, bên bán buộc phải chấp nhận điều khoản, và Trump hoàn tất thương vụ với giá thấp hơn thị trường 40%. Chiêu thức "tống tiền chi phí chìm" này sau đó trở thành phong cách đàm phán đặc trưng của ông, đúng như những gì được viết trong "Nghệ Thuật Đàm Phán": "Khi đối thủ cảm thấy phần thắng trong tay, đó chính là thời điểm tốt nhất để tung đòn chí mạng." Chính chiến lược đàm phán đầy áp lực này vừa là "luật chơi" mà ông đề cao, vừa là "thuật sinh tồn phá hoại" gây tranh cãi.
Kéo thời gian về gần đây, vào ngày 28 tháng Hai, Zelensky và Trump đã tổ chức một cuộc họp song phương Mỹ - Ukraine được phát trực tiếp toàn cầu tại Nhà Trắng. Trong cuộc họp này, Trump vẫn sử dụng chiến lược quen thuộc: đầu tiên, trước thềm hội nghị, ông bất ngờ nối lại quan hệ với Nga và đạt được bốn điểm đồng thuận, trong đó quan trọng nhất là cả hai bên đồng ý thiết lập cơ sở cho hợp tác tương lai trên các vấn đề lợi ích địa chính trị chung và cơ hội kinh tế - đầu tư, những hợp tác này sẽ xuất hiện sau khi xung đột Nga - Ukraine kết thúc. Thứ hai, ông đưa ra một hóa đơn khổng lồ đòi 500 tỷ USD, sau đó chuyển thành yêu cầu Ukraine dành 50% lợi nhuận từ tài nguyên chiến lược như đất hiếm, lithium, graphite trong tương lai vào "Quỹ tái thiết" do Mỹ đứng đầu. Toàn bộ buổi phát sóng khiến cả thế giới sửng sốt, và cuối cùng Trump thậm chí còn yêu cầu Zelensky rời đi ngay lập tức, dẫn đến thất bại trong đàm phán. Cây gậy thuế quan mà ông vung ra cũng gặp phải sự trả đũa tương xứng. Rõ ràng, Tổng thống Trump đã có một cuối tuần không hề dễ chịu.
Từ những ví dụ trên, chúng ta có thể rút ra một bản tóm tắt cụ thể hơn về "luật chơi" của Trump: 1. Đặt mục tiêu cao hơn hẳn kỳ vọng để ép đối phương chấp nhận điều kiện kém hơn; 2. Sử dụng mọi cách gây sức ép lên đối phương nhằm tối đa hóa lợi ích; 3. Hành xử thất thường khiến đối phương không thể đoán trước; 4. Tận dụng sức mạnh truyền thông để khuếch đại sự kiện vô hạn.
Và từ phản ứng đáp trả của nhiều quốc gia, cách để chống lại chiến lược này dường như cũng rất đơn giản: từ chối giao dịch, từ chối đàm phán.
Hai: Dự trữ chiến lược
Sau cuộc họp song phương Mỹ - Ukraine, vào Chủ nhật tuần trước, Trump tiếp tục đăng hai bài viết liên tiếp trên mạng xã hội Truth Social của mình, tuyên bố XRP, SOL và ADA sẽ được đưa vào "Dự trữ Chiến lược Mã hóa", trong khi ETH và BTC vẫn giữ vai trò cốt lõi. Ngay sau thông báo, thị trường đón làn sóng tăng giá. Theo dữ liệu từ CoinMarketCap, Bitcoin tăng mạnh 9% lên 93.969 USD, Ethereum tăng 13% lên 2.516 USD, Solana vọt 24% lên 174,64 USD, Cardano tăng phi mã 70% lên 1,11 USD, XRP tăng 34% lên 2,93 USD. Tuy nhiên, phản ứng của cộng đồng crypto đối với hai bài đăng "cứu thị trường" này lại khác biệt hoàn toàn so với thái độ ủng hộ trước đây. Mồi lửa chính nằm ở việc một người dùng nghi là "giao dịch nội gián" đã mở lệnh long hàng triệu đô la Mỹ với đòn bẩy 50x đối với BTC & ETH trên nền tảng Hyperliquid vào thời điểm quá trùng hợp. Theo phân tích từ mạng xã hội, người dùng này chọn giao dịch trên DEX để tránh để lộ thông tin KYC tại các sàn tập trung. Ngoài ra còn nhiều thuyết âm mưu khác, như việc đăng vào Chủ nhật nhằm giúp các tổ chức bán ra vào ngày làm việc, hoặc biến thị trường crypto thành cỗ máy rút tiền thông qua nhiều kênh.
Việc Trump bất ngờ tuyên bố một rổ tài sản mã hóa được đưa vào dự trữ chiến lược vẫn phù hợp với phong cách hành xử quen thuộc của ông, nhưng mục đích thực sự thì khó nắm bắt. Với khẩu vị hiện tại của ông, những suy đoán hiện tại có lẽ vẫn chưa đủ lớn. Kết hợp với "luật chơi" đã nêu ở trên, cá nhân tôi phỏng đoán một số mục đích có thể có:
1. Mặc dù nói đến nhiều loại tiền mã hóa, nhưng thực tế có thể chỉ nhằm đảm bảo điều kiện thứ yếu: ít nhất phải đưa BTC vào dự trữ chiến lược, từ đó thu hút thêm các quốc gia chính thống mua vào BTC, duy trì quyền kiểm soát của Mỹ;
2. Sau khi đắc cử tổng thống, Trump không chỉ có ảnh hưởng lớn hơn, mà còn có quyền lực để tiếp tục thổi phồng kỳ vọng về "dự trữ chiến lược", giống như kỳ vọng về ETF trước đây, từ đó liên tục kiểm soát xu hướng thị trường;
3. Trump cần giành quyền lực và ảnh hưởng cho gia đình chuyển đổi từ bất động sản sang lĩnh vực mã hóa; ông đang tìm mọi góc độ để thâm nhập vào crypto;
4. Đằng sau cái gọi là "lựa chọn nghiêm ngặt của Nhà Trắng" rõ ràng ẩn chứa một mạng lưới lợi ích phức tạp hơn;
5. Hiện tại rõ ràng thiếu nguồn vốn để mua vào "dự trữ chiến lược mã hóa"; Trump có thể đang dùng chiến thuật dư luận quen thuộc để gây áp lực buộc lượng mã hóa bị tạm giữ chuyển thành dự trữ, hoặc yêu cầu phát hành trái phiếu liên quan;
6. Khái niệm cơ bản của "dự trữ chiến lược" là tài nguyên vật chất, năng lượng, tài chính được nhà nước lưu trữ có kế hoạch trong thời bình. Câu hỏi lớn nhất khi đưa tiền mã hóa vào danh sách này là thiếu mục đích sử dụng nội tại — ngay cả khi BTC có thể so sánh với vàng, thì việc đưa các token của các chuỗi phụ (altcoin) vào vẫn thiếu cơ sở. Có thể Trump đã có kế hoạch thúc đẩy việc áp dụng quy mô lớn các chuỗi công khai này trong nhiều lĩnh vực, và token chuỗi công khai như "dầu mỏ" truy cập vào hệ sinh thái, tự nhiên cũng có thể được coi là "dự trữ vật chất".
Ba: Sinh tồn bằng phá hoại
Phong cách ra quyết định và đặc điểm tính cách của Trump chịu ảnh hưởng sâu sắc từ người cha Fred Trump. Người cha đã dùng giáo dục cường áp để định nghĩa mối quan hệ con người là "trò chơi zero-sum", môi trường trưởng thành này đã hình thành tâm lý cạnh tranh của Trump: luôn "biến đối thủ thành kẻ thù". Dù là các ví dụ đối đầu trong lĩnh vực kinh doanh và ngoại giao, hay sự kiện kích động người ủng hộ tấn công Điện Capitol sau thất bại bầu cử năm 2020, đều nổi bật rõ ràng luật sinh tồn của ông xoay quanh tấn công, phá hoại và đàn áp.
Các nhà đầu tư nhỏ lẻ trong crypto thường hô vang "Tổng thống Crypto muôn năm" vì cùng chung lợi ích, nhưng cần thận trọng: chúng ta chưa chắc đã đứng cùng phe với "Tổng thống Crypto". Tư tưởng "Ưu tiên nước Mỹ", "Ưu tiên gia đình" vẫn sẽ được áp dụng triệt để trong thế giới mã hóa của ông. Dù chưa rõ Trump sẽ phản ứng thế nào với các dự án ngoài Mỹ, ngoài phạm vi gia đình, nhưng rõ ràng ông đang dùng cách thức tương tự chiến tranh thuế quan để đảm bảo nguyên tắc "Ưu tiên nước Mỹ" và "Ưu tiên gia đình" trong thế giới blockchain.
1. Các dự án Mỹ được ưu tiên thông qua ETF, dự trữ chiến lược;
2. Các dự án Mỹ trong tương lai có thể được hưởng thuế lợi nhuận vốn bằng 0, ngược lại, các dự án ông không thích có thể bị đánh thuế cao hơn;
3. Các "đặc quyền" cho dự án gia đình, ví dụ như hộp cát quản lý (regulatory sandbox), hỗ trợ tài chính định hướng.
Ba điểm trên là xu hướng rõ ràng hiện nay. Theo tôi nghĩ, Trump thậm chí có thể tìm cách kiềm chế sản lượng của các mỏ đào ngoài Mỹ, để đảm bảo mỗi đồng BTC còn lại đều mang dấu "Sản xuất tại Mỹ". Ở tầng giao thức, các giao diện giám sát sẽ được tích hợp, chỉ những dự án đạt chuẩn Mỹ mới có thể phát triển thịnh vượng trên chuỗi. Trong bốn năm tới, còn rất nhiều điều có thể xảy ra. Quá trình "Mỹ hóa crypto" đã bước vào giai đoạn phá vỡ vỏ trứng, điều không thể tránh khỏi. Chúng ta, những người đang sống trong âm mưu trắng trợn này, hoặc là chọn liên minh, hoặc là chọn "từ chối giao dịch".
Bốn: Bóng dáng DOGE
Người bạn thân Elon Musk của Trump từng trong đợt tăng giá crypto năm 2021, đã đưa Dogecoin — đồng tiền ban đầu được tạo ra để chế giễu Bitcoin — lên cả về vốn hóa lẫn nghĩa đen "mặt trăng". Đồng tiền khởi nguồn từ một meme internet này, ban đầu được kỹ sư Billy Markus và Jackson Palmer phát triển năm 2013 nhằm chế giễu cơn sốt đầu cơ điên cuồng trên thị trường crypto lúc bấy giờ. Mã nguồn chỉ mất 3 giờ để hoàn thiện, sử dụng cơ chế phát hành vô hạn, thậm chí gọi việc đào là "đào hố", hoàn toàn đảo ngược câu chuyện khan hiếm của Bitcoin.
Tuy nhiên, Musk đã thổi luồng sinh khí mới vào meme cổ xưa này. Từ năm 2019, ông tự xưng là "cha đỡ đầu của Dogecoin", dùng các khẩu hiệu như "lên mặt trăng", "tiền tệ của nhân dân" để thổi bùng nhiệt huyết thị trường, và đến năm 2025 còn đặt tên nhiệm vụ phóng vệ tinh lên mặt trăng của SpaceX là DOGE-1 — dự án vũ trụ đầu tiên được thanh toán hoàn toàn bằng Dogecoin. Cuộc vui này đã đẩy Dogecoin tăng hơn 7.000% vào năm 2021, vốn hóa vượt mốc 85 tỷ USD, vượt cả các gã khổng lồ truyền thống như General Motors, hoàn thành màn lội ngược dòng từ công cụ chế giễu thành tài sản mã hóa top 10 toàn cầu.
Nỗi buồn lớn nhất trên thế gian là khi bạn trở thành chính con người mà bạn ghét nhất. Thế giới crypto đang lặp lại chính vận mệnh của đối tượng mà nó từng phản kháng. Bitcoin, từng là "lưỡi dao chống lại sự tập trung", nay lại trở thành phương tiện mới cho chủ nghĩa bá quyền kiểu Mỹ — dòng tiền chảy theo cây gậy chỉ huy trong các bài đăng của Trump, từ BTC đến Trump, Melania rồi đến các "dự trữ chiến lược altcoin" này, nơi cây gậy chỉ đến chính là tương lai của crypto, hoạt tính của crypto từ đó tiêu tan. Khi người phản kháng trở thành một phần của thể chế, crypto cuối cùng cũng không thoát khỏi vòng lặp kể chuyện "thiếu niên giết rồng rồi hóa rồng".
Năm: Lưỡi dao hai lưỡi
Loại bỏ góc nhìn về lợi ích cá nhân, Trump thực sự là một huyền thoại trong lịch sử chính trị - kinh doanh Mỹ, và tôi cũng tin rằng BTC sẽ cùng ông bay lên mặt trăng. Nhưng crypto dưới sự can thiệp quyền lực và kiểm soát chặt chẽ như vậy, liệu còn có thể sáng tạo được điều gì? Trước đây tôi tức giận vì các altcoin "không đáng được cứu", nhưng giờ đây tôi lại thương hại cho số phận của chúng. Cuộc đấu tranh về sự chú ý và quyền lực đang lan rộng khắp blockchain, đúng như lời Vitalik trả lời một OG Ethereum trên X:
Tôi có cảm thấy vui vẻ khi nghe những người trên Crypto Twitter và các quỹ đầu tư mạo hiểm tuyên bố rằng: "PvP (người chơi đấu người chơi) với tỷ lệ thua lỗ người dùng trên 99%, sòng bạc cá cược KOL chính là sản phẩm phù hợp nhất với lĩnh vực và thị trường crypto", đồng thời gọi việc "khao khát điều tốt đẹp hơn là chủ nghĩa tinh hoa cao cao tại thượng"?
Và tình trạng này có thể còn tồi tệ hơn trong tương lai. PvP chỉ là một tấm gương nhỏ; trong bốn năm tới, các "dự án tốt nhất" có thể chỉ xuất hiện trong các bài đăng của Tổng thống Trump. Thứ crypto mà Trump theo đuổi luôn là một lưỡi dao hai lưỡi. Crypto cuối cùng có thể sẽ phân tách thành nhiều tầng lớp: truyền thống, kiểu Mỹ, v.v. Các cuộc chiến giữa các chuỗi công khai trước đây sẽ tiếp diễn với quy mô lớn hơn. Dưới chiến lược mạnh mẽ và ảnh hưởng khổng lồ của Trump, cuộc chiến này có thể sẽ vô cùng khốc liệt, nhưng sự tái sinh của crypto chắc chắn phải trải qua kiếp nạn này.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@YBBCapital
