Phỏng vấn Adeniyi, đồng sáng lập Sui: Chúng tôi đã làm những gì để cải thiện trải nghiệm người dùng và nhà phát triển?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phỏng vấn Adeniyi, đồng sáng lập Sui: Chúng tôi đã làm những gì để cải thiện trải nghiệm người dùng và nhà phát triển?
Adeniyi đi sâu vào những lợi thế của mạng Sui cũng như một số trường hợp ứng dụng thực tiễn, đồng thời thảo luận về các ứng dụng sáng tạo trên Sui.
Chuyên sâu báo cáo Web3Nguồn: Grayscale
Biên dịch: Scof, ChainCatcher
Chỉnh sửa: Niệm Thanh, ChainCatcher
Bài viết này là cuộc phỏng vấn của Grayscale với Adeniyi Abiodun, đồng sáng lập Sui. Adeniyi Abiodun là đồng sáng lập và Giám đốc Sản phẩm của Sui/Mysten Labs. Trước khi thành lập Mysten Labs, Adeniyi từng lãnh đạo nhiều chương trình nghiên cứu và phát triển về blockchain và tiền mã hóa tại Meta, bao gồm mạng Diem (trước đây gọi là Libra) và ngôn ngữ lập trình Move. Trong cuộc phỏng vấn, Adeniyi đi sâu vào những lợi thế của mạng Sui cũng như các ứng dụng thực tế, thảo luận về những đổi mới trên Sui dành cho người dùng và nhà phát triển, đồng thời nêu lên định hướng phát triển tương lai của Sui.
Dưới đây là toàn bộ nội dung cuộc trao đổi:
Grayscale: Xin chào mọi người, chào mừng đến với chuyên đề Grayscale khám phá sâu về Sui. Hôm nay chúng tôi rất vinh dự được đón tiếp Adeniyi Abiodun, đồng sáng lập của Mysten Labs – đơn vị đóng góp ban đầu cho blockchain Sui. Tôi xin phép đặt câu hỏi đầu tiên cho Adeniyi. Anh có thể tự giới thiệu một chút về bản thân và quá trình ra đời của Sui được không? Ví dụ, anh và đội ngũ đã muốn giải quyết vấn đề gì?
Adeniyi:
Tất nhiên rồi, cảm ơn bạn. Trước hết, cảm ơn vì lời mời. Tôi rất vinh dự khi được chia sẻ câu chuyện về Sui. Tôi là một trong những đồng sáng lập của Mysten Labs. Chúng tôi trước đây là những người đóng góp ban đầu cho dự án Libra tại Facebook. Sau đó, chúng tôi đổi tên nó thành Diem, với mục tiêu xây dựng một nền tảng giúp việc gửi tiền trở nên dễ dàng như gửi tin nhắn qua WhatsApp hay email. Chúng tôi muốn đơn giản hóa trải nghiệm này, bởi vì nhận thấy rằng nếu hạ thấp rào cản sử dụng và loại bỏ các trở ngại khi chuyển tiền, sẽ mở ra vô số cơ hội tài chính mà trước đây chưa từng có.
Tuy nhiên, như mọi người đều biết, dự án đó đáng tiếc đã không thành công và chưa bao giờ chính thức ra mắt. Nhưng đối với chúng tôi, điều may mắn là giấc mơ đó có thể được hiện thực hóa bên ngoài Facebook. Tôi cùng các đồng sự từng phụ trách R&D cho Libra, bao gồm Sam Blackshear – người tạo ra ngôn ngữ lập trình Move, đã rời Facebook để thành lập Mysten Labs. Dự án chúng tôi khởi động chính là vượt xa những gì từng làm ở Libra – xây dựng một lớp phối hợp toàn cầu. Quan điểm của chúng tôi là: nếu bạn có thể cho phép các nhà phát triển phối hợp hành vi hoặc ý định của người dùng một cách nguyên tử ở quy mô lớn, bạn sẽ xây dựng được những hình thức kinh doanh mới, mở ra hàng ngàn tỷ đô la giá trị cho người tiêu dùng và cả cộng đồng doanh nghiệp. Chúng tôi tin rằng cả nhóm người tiêu dùng lẫn nhà phát triển đều có thể xây dựng trên nền tảng đơn giản là phối hợp ý định người dùng ở quy mô lớn. Hy vọng điều này giúp bạn hiểu rõ hơn.
Grayscale: Trước khi đi sâu vào chi tiết kỹ thuật, tôi muốn đặt một câu hỏi mang tính tổng quát: Sui thực chất là gì? Anh có thể giải thích thật đơn giản, kiểu như đang nói cho một đứa trẻ 5 tuổi không?
Adeniyi:
Được thôi, tôi sẽ giải thích. Internet rất giỏi trong việc truyền dữ liệu, đúng không nào? Ví dụ, nếu tôi muốn gửi cho bạn một file, Internet được xây dựng để phục vụ mục đích đó, và nó làm rất tốt việc này – cho phép truyền dữ liệu. Nhưng bây giờ, nếu tôi muốn gửi cho bạn giá trị, ví dụ như tiền bạc, thì Internet lại không được thiết kế để hai bên có thể nhất trí với nhau về một chuỗi sự kiện, hay biểu thị ý định của tôi một cách nguyên tử.
Vì vậy, thứ mà chúng tôi đang xây dựng – chính là Sui – thực chất là một lớp phối hợp ý định người dùng toàn cầu. Nó cho phép các nhà phát triển hình dung hoặc phối hợp một cách rất đơn giản nhiều điều mà người dùng muốn làm. Ví dụ, nếu tôi muốn mua vé máy bay, đồng thời thanh toán phòng khách sạn, và trong lúc thanh toán khách sạn, tôi cũng muốn đặt luôn các hoạt động du lịch mình muốn tham gia. Trên Internet, việc này cực kỳ rời rạc – tôi phải truy cập năm website khác nhau để tìm kiếm, đặt chỗ, và có thể tôi sẽ đặt được khách sạn nhưng lại lỡ chuyến bay. Nhưng nếu có một lớp phối hợp cho phép bạn làm tất cả chỉ bằng một cú nhấp, thì mọi thứ sẽ đơn giản hơn rất nhiều.
Vì vậy, Sui không chỉ đơn thuần là một blockchain mới. Sui thực sự là một nền tảng cho phép các nhà phát triển phối hợp ý định người dùng một cách nguyên tử ở quy mô chưa từng có. Tôi rất mong được đi sâu vào chi tiết kỹ thuật, và tôi nghĩ rằng một trong những đổi mới của chúng tôi – phương pháp hướng đối tượng – cơ bản là khả năng biểu diễn mọi thứ dưới dạng đối tượng, khiến việc phát triển trở nên cực kỳ dễ dàng. Tóm lại, Internet rất giỏi trong việc gửi dữ liệu, nhưng lại yếu kém khi gửi giá trị. Còn Sui thì vừa giỏi gửi dữ liệu, vừa giỏi gửi tiền, và cho phép bạn làm cả hai việc này một cách đơn giản, theo cách thức lập trình hóa.
Grayscale: Anh đã giải thích một khái niệm phức tạp một cách rất rõ ràng. Tiếp theo, tôi muốn đi sâu hơn: điều gì làm nên sự khác biệt của Sui? Đặc biệt là ngôn ngữ lập trình Move, điều này khiến Sui khác biệt so với các blockchain Layer 1 khác. Anh có thể nói rõ hơn về ưu điểm của Sui không?
Adeniyi:
Trước hết, tôi muốn nói nhanh một điều: khi còn ở Facebook, nhóm do SIM dẫn dắt đã tiến hành nghiên cứu và nhận ra rằng chúng tôi không thể đứng trước các cơ quan quản lý nếu dùng Solidity hay bất kỳ ngôn ngữ lập trình nào khác mà không đảm bảo được tính đúng đắn của giao dịch. Việc một giao dịch thất bại là một chuyện, nhưng việc giao dịch xong lại dẫn đến mất tiền thì lại là chuyện hoàn toàn khác. Tiền có giá trị là vì bạn tin rằng mình có thể lấy lại đúng giá trị mà nó đại diện. Nếu lỗi lập trình có thể gây ra tổn thất – điều này xảy ra thường xuyên trong lĩnh vực mã hóa – luôn tiềm ẩn nguy cơ bị tấn công. Chúng tôi tin rằng cuối cùng sẽ có một vụ hack trị giá một tỷ đô la, khiến VM (máy ảo) không thể đảm bảo an toàn. Bạn không thể xây dựng một hệ sinh thái tài chính bền vững xung quanh rủi ro đó.
Chúng tôi đã phát triển ngôn ngữ Move nhằm đảm bảo an toàn, và sau khi rời Facebook, chúng tôi tiếp tục cải tiến nó để trở nên tự nhiên và dễ sử dụng hơn. Trong Web3, cách phát triển truyền thống xoay quanh khái niệm trừu tượng tài khoản, nhưng trên thực tế, mọi thứ trong thế giới thật đều là đối tượng. Sui dựa trên mô hình hướng đối tượng, cho phép xử lý song song các giao dịch, không cần thực hiện tuần tự. Ví dụ, tôi chuyển tiền và anh mua vé máy bay có thể diễn ra đồng thời, nâng cao hiệu suất xử lý. Sui không có giới hạn thông lượng tối đa – khi thêm nhiều máy móc hơn, hiệu suất sẽ tiếp tục tăng lên, tránh tình trạng tắc nghẽn. Thiết kế này đổi mới từ mô hình đối tượng đến tầng lưu trữ, giống như cách Google và Facebook mở rộng cơ sở hạ tầng của họ.
Grayscale: Về tốc độ, câu hỏi tiếp theo của tôi thực sự liên quan đến hiệu suất và khả năng. Anh có thể nói thêm về chủ đề này, cụ thể là tốc độ của Sui nhanh đến mức nào? Hôm nay tôi đã dùng thử Sui và cảm giác rất tuyệt, tốc độ rất nhanh. Anh có thể chia sẻ với chúng tôi về tốc độ và thông lượng của Sui, cũng như so sánh với các blockchain hiện nay không?
Adeniyi:
Chúng tôi đặt ra một mục tiêu cho đội ngũ: thao tác của người dùng trên nền tảng phải nhanh hơn cả việc duyệt website. Ví dụ, hôm nay khi thực hiện giao dịch trên Sui, như swap trên Swand, giao dịch có thể hoàn tất trong chưa đầy 700 mili giây – đây là thời gian xác nhận cuối cùng, chứ không phải ước tính lạc quan. Trong khi đó, thời gian tải trung bình của một website là ba giây. Sui nhanh gấp 14 lần Solana, mang lại bước tiến cách mạng về tính xác định cuối cùng.
Điều này mở ra nhiều trường hợp sử dụng hơn trên Sui, ví dụ như game mà mọi thao tác đều được ghi lại trên chuỗi, hoặc quản lý vé concert trực tuyến – những ứng dụng yêu cầu độ trễ thấp. Ngoài độ trễ thấp, Sui còn có thông lượng cao. Vì mỗi đối tượng trên Sui là độc lập, các validator có thể linh hoạt tăng giảm phần cứng tùy theo nhu cầu. Trong thời điểm cao điểm như Giáng sinh, có thể bổ sung thêm phần cứng để xử lý nhiều giao dịch hơn, sau đó tắt bớt khi không cần. Điều này khiến Sui không có giới hạn thông lượng tối đa.
Hệ thống Sui sản xuất hiện tại, với cấu hình phần cứng tối thiểu, có thể xử lý khoảng 297.000 giao dịch điểm-điểm mỗi giây. Nếu tăng gấp bảy lần phần cứng, hiệu suất cũng tăng gấp bảy lần mà không làm tăng độ trễ. Sui cung cấp thông lượng cực cao và độ trễ thấp nhất trong ngành, mang lại trải nghiệm người dùng mượt mà, không ma sát. Thiết kế này giúp ứng dụng chạy trơn tru hơn, tránh phiền toái như chờ tải website xong mới thực hiện giao dịch.
Grayscale: Điều này thực sự dẫn đến câu hỏi tiếp theo của tôi. Mọi người đang xây dựng cái gì? Chúng ta sử dụng Sui như thế nào? Ai đang dùng nó, và người ta đang xây dựng những gì trên Sui? Vì dường như một hệ sinh thái đang hình thành, và có tiềm năng rất lớn để trở nên quan trọng.
Adeniyi:
Ở giai đoạn đầu của dự án Sui, chúng tôi xác định một mục tiêu then chốt: phải đạt được sự cải thiện vượt trội 100 lần so với đối thủ trong một lĩnh vực nhất định, chứ không chỉ 2 lần, vì điều đó sẽ không tạo ra tác động đủ lớn. Chúng tôi chọn ngành game, vì đây thường là lĩnh vực ứng dụng công nghệ sớm nhất, thúc đẩy AI và điện toán hiệu suất cao. Do đó, Sui tập trung giải quyết vấn đề sở hữu trong game, và đã thu hút được lượng lớn nhà phát triển game tham gia, bao gồm ba công ty lớn nhất Hàn Quốc: Nhan Net, Marble, FNC và NCSoft. Hiện tại có khoảng 75 nhà phát hành đang phát triển ứng dụng trên Sui.
Chúng tôi cũng ra mắt máy chơi game Sui Playser X One, tích hợp hệ điều hành tiên tiến Playron, nâng cao trải nghiệm game tổng thể giữa Web3 và Web2. Đồng thời, Sui sở hữu hệ sinh thái tài chính mạnh mẽ, với tổng giá trị tài sản bị khóa (TVL) trong các giao thức DeFi nằm trong top 10, đạt được thành tích này chỉ trong khoảng 14-15 tháng. Các công cụ tài chính phi tập trung độc đáo của Sui, như AndIntent, cho phép phối hợp ý định của tới 1024 người dùng hoặc đại lý trong một giao dịch duy nhất – điều mà các blockchain khác không thể làm được.
Một lĩnh vực quan trọng khác là thương mại: USDC sắp được tích hợp vào Sui, chúng tôi cũng công bố hợp tác với Movie Pass để định nghĩa lại cách thức tài trợ và thanh toán phim. Đồng thời, công nghệ đăng nhập zk của Sui cho phép người dùng đăng nhập an toàn bằng tài khoản Google hoặc Facebook, tự động tạo địa chỉ riêng tư trên chuỗi, đảo lộn mô hình quảng cáo truyền thống và tạo ra hình thức tương tác người dùng hoàn toàn mới. Điều này sẽ mở ra cơ hội đổi mới chưa từng có cho Web3.
Grayscale: Trải nghiệm người dùng – một chủ đề khiến chúng tôi hào hứng – là suy nghĩ của chúng tôi về giao diện người dùng và vai trò then chốt mà nó sẽ đảm nhiệm, điều này cực kỳ quan trọng cho giai đoạn tiếp theo của việc áp dụng tiền mã hóa, áp dụng blockchain. Phía sau là một hệ thống phức tạp. Các anh đã làm điều gì khác biệt trong zk login. Hãy nói về zk login và ý nghĩa của nó đối với tính trừu tượng và trải nghiệm người dùng.
Adeniyi:
Đây là quan điểm cá nhân tôi: tôi cho rằng ví tiền là trải nghiệm tệ nhất mà chúng ta mang lại cho người dùng. Hãy tưởng tượng, khi bạn đang chuẩn bị chơi game hoặc thực hiện giao dịch, nhưng lại bị yêu cầu tải một ứng dụng, mua token, rồi quay lại nền tảng để thực hiện các thao tác phức tạp – điều này có thể khiến bạn mất hứng thú. Web2 làm rất tốt về trải nghiệm người dùng, và chúng ta có thể học hỏi từ đó.
Trên Sui, chúng tôi lần đầu tiên giới thiệu hệ thống đăng nhập zk (zero-knowledge proof), cho phép người dùng sử dụng tài khoản OpenID hiện có như Google, Facebook để tạo tài khoản an toàn trên Sui, không cần nhớ cụm mật khẩu phức tạp. Nếu bạn quên mật khẩu, chỉ cần đặt lại tài khoản Google của mình, tài sản vẫn an toàn. Cơ chế này cho phép người dùng dễ dàng tham gia mà không cần học các khái niệm mới.
Ngoài ra, chúng tôi kết hợp khái niệm giao dịch được tài trợ – nhà phát triển có thể trả phí giao dịch thay cho người dùng, giúp người dùng không phải tiếp xúc với khái niệm "gas" phức tạp. Cuối cùng, hệ thống tên người dùng (CNs) giải quyết vấn đề nhớ địa chỉ dài dòng – người dùng có thể chuyển tiền qua hệ thống tên miền đơn giản, ví dụ như gửi tiền qua "stashed.app".
Những thiết kế này kết hợp sự tiện lợi của Web2 với lợi thế công nghệ của Web3. Sui mang lại trải nghiệm người dùng tốt nhất, phù hợp với việc áp dụng quy mô lớn, đồng thời giảm ma sát cho nhà phát triển, giúp họ dễ dàng xây dựng ứng dụng gần với trải nghiệm Web2.
Grayscale: Những gì anh mô tả thực sự là một bước tiến rất lớn, vì về cơ bản anh đang nói đến trải nghiệm giống như dùng email hay gửi tiền cho ai đó trên Venmo – điều mà nhiều người trong chúng ta hiện nay đã khá quen thuộc. Anh có thể minh họa cụ thể được không?
Adeniyi:
Được, để tôi chia sẻ màn hình. Tốt rồi, tôi có vài minh họa muốn giới thiệu. (Phần này có thể tham khảo video gốc)
Sui cung cấp trải nghiệm liền mạch, cho phép người dùng hoàn tất giao dịch mà không cần thao tác phức tạp. Ví dụ, qua Sui, chúng ta có thể chuyển tiền tức thì, không cần lo lắng về địa chỉ phức tạp hay cụm mật khẩu dài. Một ứng dụng tên là Stashed được xây dựng dựa trên Sui, cho phép người dùng đăng nhập bằng tài khoản Google và tạo tên người dùng đơn giản, thay thế thao tác ví truyền thống.
Trên Stashed, tôi có thể gửi tiền bằng tên người dùng, hoàn toàn không cần nhớ hay sử dụng địa chỉ dài dòng – rất giống với trải nghiệm Web2 truyền thống. Hơn nữa, mà không cần tải ví, tôi vẫn có thể thực hiện hoán đổi token qua bộ tổng hợp Hop, đơn giản hóa toàn bộ quy trình giao dịch. Thiết kế này khiến thao tác trên Sui rất trực quan, tránh các bước rườm rà của hệ thống blockchain truyền thống, giúp người dùng dễ dàng bắt đầu và sử dụng.
Tôi muốn giới thiệu với các bạn hệ thống CNS (Composable Naming System). Đây là một NFT của tôi, bao gồm một chiếc áo sơ mi và một kính lặn, minh họa tính kết hợp của Sui. Mọi thứ đều là đối tượng, có thể dễ dàng hợp nhất hoặc tách rời.
Tôi đã kết nối ví Sui của mình, và giờ có thể nhìn thấy NFT của tôi. Ví dụ, tôi có thể chọn mặc một món đồ, hoặc cởi nó ra. Hãy tưởng tượng khi bạn chơi game, bạn có thể thực hiện kết hợp như vậy ngay lập tức. Sau khi lưu thay đổi và phê duyệt, NFT của tôi được cập nhật, giờ trong ví chỉ còn một NFT.
Trên Sui, lịch sử và nguồn gốc tài sản có thể được lưu thời gian thực và ghi trực tiếp lên blockchain, nhờ mô hình đối tượng của chúng tôi. Người dùng không cần lo lắng về việc đốt NFT và mất toàn bộ thông tin lịch sử. Khi tôi xem trên block explorer, tôi có thể thấy lịch sử kết hợp nhiều lần của tài sản. Ví dụ, nếu một tài sản do Stephen Curry tạo ra, tôi có thể rõ ràng thấy ông chính là người trực tiếp xây dựng tài sản đó, điều này làm tăng thêm giá trị cho tài sản.
Adeniyi: Chúng tôi cho rằng một điểm then chốt đối với trải nghiệm người dùng là đơn giản hóa quy trình thao tác. Ví dụ, giả sử tôi có 10 Sui muốn đổi sang USDC và gửi vào bể cho vay. Trong các hệ sinh thái khác, việc này thường cần nhiều bước: trước tiên hoàn tất hoán đổi, sau đó chuyển vào bể cho vay. Nhưng trên Sui, chỉ cần một cú nhấp, hệ thống sẽ tự động hoàn tất cả hai bước — giờ đây, USDC đã được hoán đổi và gửi vào bể cho vay.
Hơn nữa, Sui cho phép xử lý nhiều ý định khác nhau trong một giao dịch duy nhất, ví dụ như mua vé concert, đổi nó sang USD, rồi dùng số USD đó thanh toán chi phí nghỉ dưỡng. Thao tác này khó thực hiện trong các hệ sinh thái blockchain khác do giới hạn kiến trúc, nhưng Sui nhờ thiết kế độc đáo, cho phép hoàn tất các giao dịch phức tạp này một cách nhanh chóng và tự nhiên. Trong tương lai, chúng tôi sẽ ra mắt chức năng phê duyệt tự động – người dùng có thể thiết lập phê duyệt một lần cho các ứng dụng tin cậy, không cần xác nhận thủ công mỗi lần.
Các ví như Stashed minh họa rõ nét sự đơn giản hóa này. Nó giúp người dùng không cần nhớ địa chỉ phức tạp, cũng không lo về phí gas – mọi thứ được xử lý tự động phía sau. Đây là bước tiến quan trọng để hiện thực hóa tầm nhìn đưa người dùng Web2 chuyển đổi thuận lợi sang Web3.
Grayscale: Đúng vậy, tôi thực sự cần một ví mới để lưu Sui của mình. Vậy chuyện gì xảy ra? Tôi cần nhớ điều gì? Nếu tôi dùng trình duyệt Safari, rồi chợt nghĩ, đợi đã, hình như tôi có một chút giá trị ở đâu đó, thì tôi cần nhớ gì để truy cập vào giá trị đó?
Adeniyi:
Chỉ cần bạn có một tài khoản email Google. Nếu dùng Google để lưu giá trị, thì đơn giản vậy thôi, không cần gì thêm. À, nếu bạn dùng Twitter, hay dùng Facebook để đăng nhập, dù là bất kỳ tài khoản nào bạn đã có – một khi đã đăng nhập, giá trị của bạn sẽ ở đó, vì những yếu tố này đã được tích hợp sẵn vào chính chuỗi. Điều này khiến việc kết hợp trở nên cực kỳ dễ dàng, và là thứ bạn thực sự có thể xây dựng xung quanh. Ví dụ, bạn có thể thiết lập đa chữ ký cho giá trị 100 USD của mình, ổn thôi.
Grayscale: Đó chính là vấn đề tốc độ, đúng không? Tôi nhớ vài năm trước, khi gửi thứ gì đó, nếu nửa tiếng sau mà chưa nhận được xác nhận, bạn có thể phát khóc vì lo lắng rằng liệu mình có đang gửi mãi mãi giá trị đó vào Ethereum hay không. Vì vậy, đúng vậy, trông các anh đã xây dựng và đang tiếp tục tối ưu một blockchain được thiết kế để mang lại cảm giác dễ chịu cho người dùng. Với chúng tôi, việc trừu tượng hóa trải nghiệm người dùng là bậc thang then chốt giúp áp dụng quy mô lớn trong lĩnh vực này.
Adeniyi:
Đó thực sự là lý do tại sao chúng tôi thấy có rất nhiều sự quan tâm từ các tổ chức, cũng như nhiều thương hiệu tiêu dùng, bởi vì trước đây họ đã thử nhiều cách, nhưng khi lên quy mô thì mọi thứ sụp đổ, hoặc họ buộc phải tạo ra một hình thức mới, khiến người dùng phải trực tiếp tương tác với trải nghiệm blockchain trong ứng dụng của họ. Giờ đây, chúng tôi nói: hãy quên tất cả những điều đó đi. Bạn chỉ cần xây dựng ứng dụng như hiện tại, chỉ cần dùng cơ chế đăng nhập của bạn. Người dùng giờ đây thực sự có khái niệm sở hữu. Bạn không cần phải nói với họ về địa chỉ. Bạn không cần nói với họ về blockchain, nhưng bạn trao cho họ khả năng gửi giá trị từ ứng dụng này sang ứng dụng khác, hoặc từ ví sang ví, hoặc từ tên sang địa chỉ. Điều này thực sự rất tự nhiên. Tôi dùng cơ chế ứng dụng để gửi email. Hôm nay, tôi sẽ dùng cơ chế ứng dụng để gửi giá trị trong mọi hệ sinh thái.
Grayscale: Chính vì vậy, hy vọng thế hệ người dùng tiếp theo sẽ không phải trải qua trải nghiệm "ma thuật" như mất cụm hạt giống hay giao dịch hàng ngàn đô la trên chuỗi. Hãy chuyển chủ đề, nói về token. Được thôi. Hãy nói về token. Nó hòa nhập như thế nào? Nó được sử dụng ra sao? Và nói với chúng tôi về tình hình cung - cầu.
Adeniyi:
Token của Sui chủ yếu dùng để trả phí gas giao dịch, lưu trữ dữ liệu và làm phần thưởng cho các validator. Chi phí lưu trữ của nó thấp hơn nhiều so với các blockchain khác, khiến việc lưu trữ trực tiếp dữ liệu trên chuỗi (như NFT) trở nên kinh tế hơn. Ngoài ra, khi dữ liệu lưu trữ ngày càng nhiều, lượng Sui bị khóa cũng tăng theo, tạo ra cơ chế bán giảm phát. Người dùng có thể stake Sui để kiếm lợi nhuận, và thông qua quỹ lưu trữ, có thể hủy các NFT không còn giá trị để nhận lại 99% tài sản. Toàn bộ hệ thống kinh tế này do nhà kinh tế trưởng Lonz Deatari thiết kế, nhằm quản lý hiệu quả giá trị dữ liệu trên chuỗi thông qua các cơ chế khuyến khích.
Grayscale: Vậy khi nói đến việc thu hút người dùng quy mô lớn, anh nghĩ trong tương lai gần hay trung hạn, những trường hợp sử dụng nào và những gì đang được xây dựng, thực sự có thể dẫn đến việc thu hút hàng loạt người dùng và áp dụng rộng rãi?
Adeniyi:
Trong Web3, game là lĩnh vực tiềm năng nhất để thúc đẩy việc áp dụng rộng rãi, và dự kiến sẽ thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của tài chính phi tập trung (DeFi). Chúng tôi chú trọng đến tỷ lệ tương tác người dùng – bao nhiêu người dùng sử dụng nhiều ứng dụng thay vì chỉ dùng một ứng dụng đơn lẻ.
Toàn cầu có khoảng 3,3 tỷ game thủ, chi tiêu cho game năm ngoái đạt 200 tỷ USD, điều này mang lại cơ hội lớn để thu hút người dùng. Game đòi hỏi người dùng phải trao đổi tài sản trong game hoặc NFT, và điều này sẽ được thực hiện thông qua các cơ chế DeFi tích hợp.
Hiện tại, DeFi chủ yếu do người dùng truy cập trực tiếp website để sử dụng, nhưng chúng tôi tin rằng người dùng quan tâm hơn đến trải nghiệm giao dịch thuận tiện, ví dụ như dễ dàng trao đổi vật phẩm trong game. Thiết kế của Sui sẽ giảm ma sát cho người dùng, khiến nhiều người bình thường sẵn sàng sử dụng hơn, và người dùng không cần lo về phí gas – các phí này sẽ ổn định, ngay cả khi giá trị Sui tăng lên.
Grayscale: Chúng ta chỉ còn năm phút, tôi xin phép hỏi một số câu hỏi từ các nhà đầu tư – anh có thể nói với tôi về sự khác biệt giữa Sui và Aptos, cũng như sự khác biệt trong việc tiếp xúc thị trường giữa Sui và Solana không? Có thể nói ngắn gọn? Điểm khác biệt là gì?
Adeniyi:
Đầu tiên, Sui và Aptos thường bị nhầm lẫn, nhưng chúng là sản phẩm của hai đội ngũ khác nhau tại Facebook. Đội của chúng tôi tập trung chủ yếu vào nghiên cứu cơ bản và khoa học, nhằm hỗ trợ việc ra mắt blockchain. Vì vậy, khi rời Facebook, chúng tôi quyết định không dùng lại mã nguồn cũ, mà xây dựng một nền tảng hoàn toàn mới để đảm bảo phát triển nhanh và tuân thủ quy định.
Chúng tôi xây dựng Sui nhanh hơn vì không bị gánh nặng kỹ thuật, trong khi Aptos dựa trên cơ sở hạ tầng Libra do Facebook phát triển, dù đã cập nhật nhiều. Chúng tôi tin rằng kiến trúc Sui có khả năng mở rộng tốt hơn, số lượng nhà phát triển cũng vượt Aptos, và trải nghiệm phát triển khác biệt hoàn toàn so với cả Aptos và Solana. Thực tế, nhiều nhà phát triển hàng đầu trên Solana cho rằng trải nghiệm phát triển trên Sui tốt hơn gấp mười lần so với Solana. Dù chúng tôi rất ngưỡng mộ thành tựu của Solana, nhưng tin rằng Sui sẽ mang lại sự thay đổi lớn hơn.
Grayscale: Nói đến chủ đề trải nghiệm, nó cứ xuất hiện liên tục. Vậy tôi sẽ chọn một câu hỏi khác liên quan đến trải nghiệm nhà phát triển. Anh nghĩ việc chuyển đổi giữa các ngôn ngữ lập trình khác nhau có khó khăn lớn không đối với các nhà phát triển?
Adeniyi:
Chúng tôi thấy các nhà phát triển mất khoảng bốn giờ đến bốn ngày để học ngôn ngữ Move, sau đó có thể viết và phát hành ứng dụng hữu ích. Bởi vì thiết kế của Sui tương tự các ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng truyền thống, nhà phát triển không cần lo lắng về sự phức tạp của tài khoản, khiến việc tiếp cận trở nên tự nhiên hơn.
Hiện có hơn 9 triệu nhà phát triển JavaScript, nhưng trong hệ sinh thái Web3 chỉ có khoảng 20.000 nhà phát triển tích cực. Mục tiêu của chúng tôi là thu hút hơn 9 triệu nhà phát triển này – một cơ hội lớn hơn rất nhiều so với thị trường Web3 hiện tại. Ngôn ngữ Move chiếm khoảng 6-7% số nhà phát triển Web3, và đang tăng trưởng nhanh. Chúng tôi dự kiến trong bản cập nhật vốn tiếp theo sẽ cho thấy sự tăng trưởng đáng kể. Cuối cùng, trải nghiệm nhà phát triển là trọng tâm của chúng tôi trên Sui, cũng là điểm khác biệt chính so với các hệ sinh thái khác.
Grayscale: Một lần nữa nhấn mạnh, dù là nhà phát triển hay người tiêu dùng thông thường tương tác với chuỗi, khái niệm trải nghiệm đều xoay quanh việc gặp họ ở nơi họ đang đứng.
Adeniyi:
Ừm, nếu bạn đang xây dựng một nền tảng dành cho nhà phát triển, bạn cần suy nghĩ: ai đang sử dụng nền tảng này? Nhà phát triển đang xây dựng cho ai? Là cho người tiêu dùng và doanh nghiệp – và tất cả đều là con người, vì vậy họ cần có thể tham gia một cách đơn giản nhất có thể. Vì vậy, chúng tôi bắt đầu từ việc xác định người dùng là ai, sau đó là nhà phát triển, và từ đó xây dựng nền tảng để nhà phát triển có thể phục vụ người dùng. Tôi cho rằng phần lớn cơ sở hạ tầng Web3 ngày nay được xây dựng vì chính cơ sở hạ tầng, chứ không phải vì người dùng. Chúng tôi áp dụng cách tiếp cận rất lấy sản phẩm làm trung tâm để xây dựng cơ sở hạ tầng – điều mà chúng tôi rất quen thuộc. Suốt mấy thập kỷ qua, chúng tôi đã liên tục xây dựng cơ sở hạ tầng.
Grayscale: Được rồi, thời gian của chúng ta đã hết. Cảm ơn anh rất nhiều đã dành thời gian trò chuyện cùng tôi. Cũng cảm ơn tất cả những ai đã gọi điện tham gia, tôi chúc mọi người một ngày và một tuần thật vui vẻ.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@Grayscale
