Bài suy ngẫm về thăng trầm của OpenSea: Sự sụp đổ thị trường NFT mang lại điều gì?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Bài suy ngẫm về thăng trầm của OpenSea: Sự sụp đổ thị trường NFT mang lại điều gì?
Nếu thị trường NFT tiếp tục ảm đạm, OpenSea sẽ không thể dẫn dắt làn sóng sưu tầm kỹ thuật số và sẽ phải đối mặt với tình trạng đình trệ.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Ben Weiss
Biên dịch: TechFlow
Vào một buổi chiều mùa xuân u ám tháng Tư, tôi tham dự NFT.NYC lần thứ bảy — nơi quy tụ những người tin tưởng vào APE JPEG và các NFT khác — nhưng sự kiện được mệnh danh là "Super Bowl của NFT" lại có vẻ ảm đạm.
"Thật sự ít người hơn năm ngoái", Ric Johnson lịch sự nói với tôi khi đang quảng bá một NFT cho phép mọi người bỏ phiếu xem Trump có nên bị bỏ tù hay không. Một người tham dự khác, Big Mac — chỉ tiết lộ biệt danh trực tuyến (tính ẩn danh rất được coi trọng trong văn hóa tiền mã hóa) — nhận xét rằng hội nghị này chẳng giống "Super Bowl" mà gần như một "trận giao hữu". Còn Tom Smith, nhân viên tại một gian hàng quảng bá NFT hình cây cần sa hoạt hình, thì thẳng thắn hơn: "Ở đây trông thật sự chết chóc."
OpenSea, có lẽ là công ty nổi tiếng nhất trong ngành, là một trong những nhà tài trợ sự kiện, nhưng Devin Finzer — đồng sáng lập 33 tuổi và hiện là CEO — lại không xuất hiện. Alex Atallah, đồng sáng lập OpenSea, sau khi rút lui khỏi công ty, đã xuất hiện trong buổi họp chính đầu tiên, nhưng anh không muốn nói về công nghệ từng hai lần khiến anh và Finzer trở thành tỷ phú trên giấy. Thay vào đó, anh chủ yếu nói về AI.
Mặc dù giá trị tiền mã hóa đã phục hồi, nhưng một câu chuyện từng được thổi phồng trong cơn sốt tiền mã hóa trước đó — NFT — vẫn chưa quay trở lại. Theo CryptoSlam, doanh số bán hàng theo tháng của loại tài sản này từng vượt quá 6 tỷ USD vào tháng 1 năm 2022. Nhưng đến tháng 7 nay, con số đã giảm xuống dưới 430 triệu USD. NFT vẫn tồn tại, nhưng đang gặp khó khăn. "Mẹ tôi nghĩ tôi là kẻ lừa đảo," tôi nghe một người tham dự nói.
OpenSea, thị trường NFT từng lớn nhất, giờ đây phải đối mặt với nhiều thử thách hơn. Công ty khởi nghiệp từng là một trong những startup tư nhân có giá trị cao nhất từ vườn ươm Y Combinator, hiện đang đối diện vụ kiện từ Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), một "vấn đề" chưa được công bố với Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC), các cuộc điều tra từ cơ quan thuế Mỹ và quốc tế, cạnh tranh khốc liệt, cáo buộc phân biệt giới tính và tình trạng chảy máu nhân sự.
Thông qua phỏng vấn 18 nhân viên hiện tại và cũ, cùng với nội bộ công ty và trao đổi với các nhà đầu tư, nghệ sĩ và các bên liên quan khác trong ngành NFT, ta có thể thấy cách công ty khởi nghiệp từng bắt nguồn từ những bức ảnh mèo JPEG đã biến thành một công ty mà cựu nhân viên gọi là "Meta phiên bản nhẹ", dường như lạc lối giữa đại công nghệ và văn hóa tiền mã hóa.
Finzer từng mô tả OpenSea là cổng vào một internet mới rộng lớn. Nhưng giờ đây, khi cơn sốt NFT đã qua, tuyên bố ấy dường như hời hợt.
Năm 2017, Finzer ngoài đôi mươi tuổi hợp tác với Atallah, tốt nghiệp Stanford, để thành lập một công ty khởi nghiệp
Ban đầu, họ định khuyến khích mọi người chia sẻ Wi-Fi với người lạ thông qua tiền mã hóa. Vào tháng 1 năm 2018, họ thành công gia nhập Y Combinator — vườn ươm từng nuôi dưỡng Airbnb và các gã khổng lồ công nghệ khác.
Lúc đó, công nghệ blockchain (cơ sở dữ liệu phi tập trung) đang trải qua một làn sóng nhiệt mới, khi các nhà phát triển quảng bá phương thức lưu trữ dữ liệu vĩnh viễn mới. Những token này là "không thể thay thế", nghĩa là mỗi cái đều khác nhau, không như Bitcoin có thể hoán đổi. Nói cách khác, người sở hữu NFT có thể tự hào tuyên bố mình là người duy nhất sở hữu một chú khỉ hoạt hình, vì điều này đã được chứng minh trên cơ sở dữ liệu bất biến.
Các nhà ủng hộ trong ngành tin rằng những token này có thể đại diện cho gần như mọi thứ: quyền sở hữu bất động sản, bằng sáng chế, hợp đồng, thậm chí cả quyền sử dụng bất động sản ảo. Nhưng vào cuối năm 2017, Dapper Labs tung ra ứng dụng dễ tiếp cận hơn với người dùng phổ thông: CryptoKitties — trò chơi cho phép người chơi mua bán mèo hoạt hình trên blockchain Ethereum.
Không chỉ riêng mèo hoạt hình, các tài sản kỹ thuật số định dạng JPEG cũng lan tỏa mạnh mẽ trong cái gọi là internet thế hệ mới. Ví dụ như CryptoPunks — những nhân vật pixel mang kiểu tóc Mohawk và kính râm; thẻ giao dịch kỹ thuật số lấy cảm hứng từ Pepe the Frog — một meme có lịch sử phức tạp; hay EtherTulips — những đóa tulip ảo thậm chí có thể chiến đấu với nhau.
Finzer và Atallah nhận ra xu hướng này và quyết định chuyển hướng. John Caraballo, người họ thuê làm việc theo hợp đồng để viết mã ban đầu cho website OpenSea, nói với tôi: "Họ rất tham vọng, đang xây dựng thứ gì đó rất tiên phong, chưa từng có."
Sau khi hoàn thành chương trình tại Y Combinator — lớp học gồm cả các dự án như nước ngọt cần sa và trị liệu tâm lý thực tế ảo — Finzer và Atallah thông báo đã huy động được 2 triệu USD cho thị trường NFT của mình, với sự hỗ trợ từ các nhà đầu tư nổi bật như Founders Fund của Peter Thiel.
Trong bài blog thông báo huy động vốn, Finzer viết: "Hình thái kinh tế tương lai sẽ vượt xa trí tưởng tượng táo bạo nhất của chúng ta, và chúng tôi muốn thúc đẩy sự phát triển đó. Mọi thứ vừa mới bắt đầu trở nên thú vị…"
Gần ba năm qua, ngành NFT không có nhiều tin tích cực
Theo DappRadar, trong suốt năm 2020, nền tảng OpenSea chỉ có vài trăm người giao dịch mỗi ngày, và theo một cựu nhân viên, số nhân viên công ty dưới 10 người.
(Người phát ngôn của OpenSea, Joshua Galper, cho biết vào giữa năm 2020 có hàng chục ngàn lượt truy cập website OpenSea mỗi tuần.)
"Cuộc sống của họ gần như xoay quanh OpenSea," nhân viên này nói về đội ngũ, bao gồm cả Finzer và Atallah. "Giai đoạn đó vừa thú vị vừa đầy thách thức, rất căng thẳng."
Tuy nhiên, vào tháng 3 năm 2021, thị trường NFT bỗng nhiên nóng lên. Nghệ sĩ Mike Winkelmann, nổi tiếng với tên Beeple, đã bán một NFT với giá 69 triệu USD tại phiên đấu giá, và doanh số bán NFT trên nền tảng OpenSea tăng hơn ba lần so với tháng trước, theo DappRadar.
OpenSea thu phí hoa hồng tối đa 10% trên mỗi giao dịch. Khi doanh thu tăng, sự quan tâm từ các nhà đầu tư cũng tăng theo. Cùng tháng đó, Finzer thông báo OpenSea đã huy động được 23 triệu USD với mức định giá 123 triệu USD từ các nhà đầu tư, trong đó có gã khổng lồ đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz. Sức ảnh hưởng của OpenSea tăng vọt, công ty bắt đầu mở rộng. "Giai đoạn đó thật điên rồ," một cựu nhân viên nhớ lại. "Chúng tôi ai cũng kiêm nhiệm nhiều vai trò."
Cơn sốt NFT tiếp tục. Sau thương vụ bán artwork của Beeple, một công ty tên Yuga Labs tung ra Bored Ape Yacht Club — một bộ sưu tập gồm 10.000 chú khỉ hoạt hình, người sở hữu được hưởng các sự kiện độc quyền, đặc quyền và sản phẩm. Người ta sẵn sàng chi hàng triệu đô la chỉ để sở hữu một chú khỉ có bộ lông vàng hoặc đeo kính râm hình trái tim. "Lúc đầu nhìn thấy Bored Apes, tôi nghĩ, 'Cái gì thế này?'", một cựu nhân viên nói. "Nhìn số tiền mọi người trả, thật không thể tin nổi."
Khi ngày càng nhiều hình ảnh khỉ, punk, mèo và chim cánh cụt được giao dịch, doanh thu phí hoa hồng của OpenSea cũng tăng theo. Theo tài liệu nội bộ công ty, doanh thu tăng từ 9 triệu USD trong quý II năm 2021 lên 167 triệu USD trong quý III và 186 triệu USD trong quý IV. "Đó là giai đoạn thật sự thú vị," một nhân viên khác nói. "Mỗi khi ra mắt tính năng mới, đều tạo ra tranh luận rộng rãi."
Đột nhiên, thị trường của Finzer và Atallah bắt đầu tạo ra doanh thu đáng kể, và các nhà đầu tư vô cùng phấn khích. Tháng 7, công ty khởi nghiệp này huy động thêm vòng vốn nữa, đạt mức định giá 1,5 tỷ USD và huy động được 100 triệu USD. "Người nổi tiếng đổ xô tới, tiền đổ vào ào ạt, thật sự hào hứng," một cựu nhân viên nói. "Những người không liên lạc nhiều năm bỗng dưng gửi email cho tôi... Ai cũng thấy cơ hội làm giàu nhanh chóng."
Tuy nhiên, khi tiền đổ vào, OpenSea cũng đối mặt với nhiều thách thức hơn
Finzer hồi tưởng thời kỳ đầu của công ty với nhân viên vào năm 2023: "Mọi việc gây áp lực đều dường như là việc quan trọng nhất thế giới."
Tháng 9 năm 2021, OpenSea yêu cầu trưởng nhóm sản phẩm Nate Chastain nghỉ việc vì các nhà quan sát ngành phát hiện anh lợi dụng thông tin nội bộ để giao dịch NFT. Chiến lược của Chastain đơn giản: cứ vài ngày, OpenSea lại giới thiệu bộ sưu tập mới trên trang chủ — với tư cách là sàn giao dịch NFT lớn nhất, các token này thường tăng giá sau khi được giới thiệu. Chastain tận dụng thông tin này để mua trước và bán sau khi giá tăng, kiếm lời. "Lúc đó, hành vi của Nate không hiếm trong ngành," một cựu nhân viên nói.
Chastain sau đó bị kết án ba tháng tù — là vụ kiện thành công đầu tiên của Bộ Tư pháp về giao dịch nội gián NFT. Tuy nhiên, đây chỉ là một trong nhiều vấn đề của OpenSea. Người dùng còn phàn nàn về lỗi trang web, các bộ sưu tập NFT xấu hoặc gian lận, và NFT bị đánh cắp. "Khó khăn ngày càng chất chồng với công ty," một cựu nhân viên nhớ lại. Một cựu nhân viên khác nói người dùng thậm chí chế giễu OpenSea là "BrokenSea".
Galper nói: "OpenSea luôn cố gắng phản hồi nhanh nhu cầu người dùng và giữ mối liên hệ chặt chẽ."
Để giải quyết lượng giao dịch tăng vọt và các vấn đề khác, Finzer và Atallah bắt đầu mở rộng đội ngũ OpenSea, đưa vào những người có nền tảng từ các công ty công nghệ lớn hoặc doanh nghiệp. Theo nhiều cựu nhân viên, "Công ty không đề bạt từ nội bộ," một nhân viên nói.
"Họ tuyển dụng nhiều chuyên gia từ Amazon, Facebook, Google," một cựu nhân viên mô tả. "Họ ào vào như White Walkers trong Game of Thrones."
Phần lớn đội ngũ lãnh đạo hiện tại của OpenSea gia nhập vào nửa cuối năm 2021 và nửa đầu năm 2022, bao gồm COO Shiva Rajaraman và CTO Nadav Hollander. Trong thời kỳ đỉnh cao, OpenSea có khoảng 300 nhân viên — một khoản chi phí không nhỏ, và chẳng bao lâu sau, Finzer và Atallah bắt đầu cắt giảm quy mô.
Galper viết: "Mục tiêu hàng đầu của chúng tôi luôn là tìm kiếm và tuyển dụng những nhân tài xuất sắc nhất, bất kể họ đến từ công ty công nghệ lớn, doanh nghiệp nhỏ hay chuyên gia trong lĩnh vực tiền mã hóa."
Tuy nhiên, tiền vẫn tiếp tục đổ vào. Doanh thu của OpenSea trong quý I năm 2022 đạt kỷ lục 265 triệu USD. Hai đồng sáng lập cũng hoàn tất vòng gọi vốn lớn nhất trong sự nghiệp: huy động 300 triệu USD từ các công ty đầu tư mạo hiểm hàng đầu, đưa định giá OpenSea lên mức 13,3 tỷ USD đáng kinh ngạc. Theo Forbes, đến cuối năm 2021, Finzer và Atallah mỗi người nắm giữ 19% cổ phần OpenSea, biến họ thành tỷ phú trên giấy. (Galper nói các báo cáo về tỷ lệ sở hữu cổ phần của hai đồng sáng lập tại OpenSea là không chính xác. Tuy nhiên, Forbes chưa sửa đổi.)
Nhà đầu tư của OpenSea không chỉ giới hạn ở các quỹ mạo hiểm chuyên về tiền mã hóa, mà còn bao gồm các ngôi sao ở Thung lũng Silicon và nơi khác. Danh sách nhà đầu tư công khai có Mark Cuban – ngôi sao Shark Tank, siêu sao bóng rổ Kevin Durant, diễn viên Ashton Kutcher và DJ 3LAU. Theo tài liệu nội bộ công ty, các cổ đông OpenSea còn bao gồm James Musk, đồng sáng lập YouTube Jawed Karim, giám đốc chiến lược Adobe Scott Belsky và cựu giám đốc chiến lược Microsoft Charlie Songhurst.
Theo một nguồn tin am hiểu thương vụ, Finzer, Atallah và một số nhân viên đầu kỳ đã âm thầm thoái vốn một phần cổ phần trong vòng gọi vốn lớn này.
Galper xác nhận với tôi rằng một số nhân viên thực sự đã bán cổ phần trong vòng C, nhưng không tiết lộ cụ thể khoản thu của Finzer và Atallah.
"Nhóm và nhà đầu tư cho rằng việc cung cấp thanh khoản tài chính cho những người đã góp phần giúp công ty đạt được cột mốc này là phù hợp," Galper bổ sung.
Năm cựu nhân viên nói với tôi rằng các đồng sáng lập không công bố công khai thông tin mua lại cổ phiếu thứ cấp cho toàn bộ nhân viên. "Tôi hơi bất ngờ vì họ luôn minh bạch trong các quyết định khác," một người nói, mặc dù cũng thừa nhận không quá bận tâm về điều này.
Hai cựu nhân viên nói rằng những nhân viên có cổ phần hết hạn sau vòng C bị cấm bán cổ phần của họ. ("Công ty không nhớ có nhân viên nào yêu cầu bán cổ phần cho nhà đầu tư chỉ định sau vòng C," Galper nói.)
"Tin lớn nhất rõ ràng là giao dịch thị trường thứ cấp," một cựu nhân viên nói, "những chuyện khác thì không đáng chú ý lắm."
OpenSea dường như đang tiến vào dòng chính, nhưng vấn đề vẫn tiếp diễn
Không lâu sau khi CTO hiện tại Hollander gia nhập, đội của anh phát hiện một lỗ hổng nghiêm trọng trong mã nguồn công ty, có thể cho phép kẻ tấn công nhận tiền mà không cần giao NFT. Dù chưa xảy ra cuộc tấn công nào, nhưng Finzer nói với nhân viên vào năm 2023: "Đây là một trong những điều đáng lo ngại nhất."
Tháng 3 năm 2022, đúng lúc Finzer đang ăn mừng OpenSea được tạp chí TIME vinh danh là một trong 100 công ty ảnh hưởng nhất năm, thì cơn sốt NFT bắt đầu nguội dần. Theo CryptoSlam, tổng doanh số thị trường giảm từ khoảng 6 tỷ USD vào tháng 1 năm 2022 xuống chỉ hơn 1 tỷ USD vào tháng 6. Doanh thu theo quý của OpenSea cũng giảm, xuống còn 171 triệu USD trong quý II.
Thậm chí tệ hơn, đến giữa năm 2022, phần lớn quỹ tiền mặt của OpenSea vẫn tồn tại dưới dạng Ether — đồng tiền mã hóa lớn thứ hai theo vốn hóa. Trong một cuộc họp toàn công ty, Finzer nói với nhân viên về tình hình tài chính, rằng OpenSea muốn hành động để hỗ trợ ngành tiền mã hóa, chứ không chuyển đổi số tiền mã hóa này sang tài sản ổn định hơn. Tuy nhiên, vấn đề là đến tháng 6 năm 2022, giá Ether đã giảm gần 80% so với tháng 11 năm 2021.
Sau khi trừ đi khoản lỗ do giá giảm và các khoản nợ khác, OpenSea ghi nhận lỗ ròng 170,7 triệu USD trong quý II năm 2022, dù vẫn đạt doanh thu 171 triệu USD. (Galper phản đối con số này nhưng không cung cấp thông tin tài chính cụ thể.) "Lúc đó tôi nghĩ, 'Bạn không phải nhà đầu tư riêng của ai. Tại sao lại mạo hiểm khi có quá nhiều lựa chọn?'" một cựu nhân viên nghĩ sau khi Finzer công bố sai sót tài chính.
Dù đối mặt thách thức tài chính, OpenSea vẫn tích cực tham gia sự kiện NFT.NYC vào mùa hè năm 2022. Jodee Rich, đồng sáng lập hội nghị, hỏi trong một sự kiện tại Radio City Music Hall: "Tôi nghe nói OpenSea chiếm trọn một khách sạn ở Midtown?" Finzer mỉm cười đáp: "Nghe có vẻ đúng."
Cùng tuần đó, khi nhiều nhân viên OpenSea đang ở thành phố, Finzer tổ chức một cuộc họp toàn công ty để xoa dịu lo lắng về tương lai công ty. Theo hai cựu nhân viên, thông điệp chính là: đừng lo lắng.
Tuy nhiên, chưa đầy một tháng sau, OpenSea sa thải 20% nhân viên.
Cũng vào thời điểm đó, Atallah thông báo sẽ rút khỏi hoạt động vận hành hàng ngày tại OpenSea, dù vẫn tiếp tục giữ vị trí trong hội đồng quản trị. Các cựu nhân viên bối rối về lý do Atallah rời đi. "Luôn có sự căng thẳng tinh tế giữa Devin và Alex, tôi cảm giác họ không hợp nhau lắm," một nhân viên nói. "Tôi nghe nói họ bất đồng về nhiều việc," một nhân viên khác bổ sung.
Một nhà đầu tư OpenSea yêu cầu giấu tên tiết lộ Atallah nói với ông rằng việc rời đi là mang tính thân thiện. "Tôi nghĩ Atallah là người thích giai đoạn khởi nghiệp ban đầu," nhà đầu tư này nói. "Khi công ty mở rộng, trở nên doanh nghiệp hóa hơn, tôi nghĩ anh ấy cảm thấy, 'Tôi muốn theo đuổi mục tiêu tiếp theo rồi.'"
Atallah trong tuyên bố phủ nhận có xung đột với Finzer và đồng tình với nhà đầu tư: "Tôi luôn say mê giai đoạn khởi nghiệp sớm, và cuối cùng quyết định khám phá lại hướng đi mới của mình."
Tuy nhiên, khi Atallah rời đi để theo đuổi mục tiêu mới, Finzer chọn ở lại, dẫn dắt một công ty dường như đang ở hoàn cảnh hoàn toàn khác so với vài tháng trước. Đến quý III năm 2022, doanh thu OpenSea sụt giảm chỉ còn 32 triệu USD, thua lỗ hơn 27 triệu USD. "Tinh thần nhân viên nhanh chóng sa sút," một cựu nhân viên nói.
Đến tháng Mười, OpenSea lại đối mặt thử thách mới: sự xuất hiện của một thị trường NFT mới tên Blur. OpenSea từng thống trị thị trường giao dịch NFT trị giá hàng tỷ USD, nhưng giờ đây phải cạnh tranh khốc liệt để giành thị phần.
Blur do một lập trình viên lấy biệt danh "Pacman" sáng lập
Anh sau đó tiết lộ mình là Tieshun Roquerre, một cựu sinh viên MIT bỏ học những năm 20 tuổi và là cựu học viên Y Combinator. Blur nhấn mạnh khái niệm tài chính hóa NFT — coi chúng như tài sản mà các nhà giao dịch có thể kiếm lời bằng cách mua bán.
Nhiều nhà giao dịch chuyên nghiệp muốn tối đa hóa lợi nhuận, và phí bản quyền mà các thị trường như OpenSea thu lại làm giảm lợi nhuận của họ. Blur thiên về lợi ích nhà giao dịch hơn nghệ sĩ sáng tạo, không chia sẻ phần trăm cho nghệ sĩ mỗi khi tác phẩm được bán. Cộng thêm cam kết phân phối tiền mã hóa cho người dùng tích cực — giống như "tiền miễn phí" — điều này thu hút lượng lớn nhà đầu cơ NFT đổ xô đến thị trường mới này.
Blur nhanh chóng ăn mòn thị phần của OpenSea. Theo DappRadar, đến tháng 2 năm 2023, nhờ hứa hẹn sắp ra mắt tiền mã hóa, khối lượng giao dịch của Blur vượt OpenSea, gần như gấp ba khối lượng giao dịch hàng tháng của công ty do Finzer sáng lập. Đồng thời, doanh thu theo quý của OpenSea tiếp tục giảm, xuống còn 23 triệu USD trong quý IV năm 2022 và 19 triệu USD trong quý I năm 2023.
Finzer cảm thấy cần hành động. Một cựu nhân viên nói sự trỗi dậy nhanh chóng của Blur "làm rối loạn toàn bộ kế hoạch sản phẩm của chúng tôi." "Giống như một thảm họa hỗn loạn."
Một nhân viên hiện tại có quan điểm khác. "Nói thẳng ra, sự xuất hiện của Blur không thực sự ảnh hưởng đến công việc của tôi," người này nói với tôi. "Tôi tiếp tục phát triển dự án, làm việc bình thường."
Nhiều cựu nhân viên tiết lộ OpenSea nhanh chóng từ bỏ sứ mệnh phổ cập hóa NFT, thay vào đó phục vụ các nhà đầu cơ. Theo một nguồn tin am hiểu, Finzer thậm chí đã thảo luận với các nhà sáng lập và luật sư trong lĩnh vực tiền mã hóa về khả năng công ty phát hành tiền mã hóa riêng.
Galper nói: "OpenSea luôn tập trung vào phát triển dài hạn, chứ không theo đuổi thành quả ngắn hạn trong môi trường cạnh tranh." Ông xác nhận ban lãnh đạo từng thảo luận về kế hoạch phát hành tiền mã hóa.
Tuy nhiên, việc phát hành token tiềm ẩn rủi ro, vì SEC liên tục nhấn mạnh rằng hầu hết tiền mã hóa đều là chứng khoán chưa đăng ký. Kể từ khi FTX sụp đổ vào tháng 11 năm 2022, SEC đã mở rộng chiến dịch trừng phạt tiền mã hóa, đạt thỏa thuận hoặc khởi kiện với một số gã khổng lồ ngành như Coinbase và Binance.
Theo các cựu nhân viên, sau NFT.NYC vào tháng 5 năm 2023, OpenSea tiếp tục sa thải quy mô nhỏ, chưa công bố. "Mọi người đùa rằng ai cũng sợ NFT.NYC vì sa thải luôn diễn ra sau sự kiện," một cựu nhân viên nói.
Galper viết: "Công ty thực hiện tái cấu trúc nhỏ, dẫn đến thay đổi cơ cấu một số nhóm, do đó một số nhân viên rời đi."
Tháng 8, OpenSea thông báo ngừng thực thi phí bản quyền cho người sáng tạo, khiến một số nhân viên thất vọng. Cựu nhân viên nói điều này gây tranh cãi nội bộ. "Tôi cảm giác OpenSea vẫn chưa thực sự xác định rõ đối tượng mục tiêu hoặc định hướng phát triển thị trường," một cựu nhân viên bổ sung. "Họ như đang mò mẫm trong bóng tối."
Trong lúc tranh cãi về việc hủy phí bản quyền, Finzer và cộng sự Yu-Chi Kuo — cựu quản lý quỹ phòng hộ tiền mã hóa — rời New York đến Burning Man tham gia "cuộc phiêu lưu sa mạc", điều này được thể hiện trên Instagram của Kuo
(Galper nói đây là kỳ nghỉ đầu tiên của Finzer sau hơn một năm.)
Trong lúc Finzer và Kuo đang tiệc tùng giữa sa mạc, SEC thực hiện hành động thực thi đầu tiên với ngành NFT, chỉ ra rằng các NFT do Impact Theory — công ty truyền thông do người sáng lập Quest Nutrition thành lập — phát hành là chứng khoán chưa đăng ký. Chỉ vài tuần sau, SEC cáo buộc Stoner Cats 2, công ty đứng sau loạt phim hoạt hình do Mila Kunis hậu thuẫn và có sự tham gia của Ashton Kutcher và Jane Fonda, phát hành NFT được coi là chứng khoán chưa đăng ký. Impact Theory và Stoner Cats 2 chấp nhận lệnh đình chỉ và lần lượt nộp phạt 6,1 triệu USD và 1 triệu USD.
Một số nhân viên OpenSea không hề hay biết công ty đang nằm trong hai "vấn đề" quy định độc lập. SEC đã gửi trát đòi bên thứ ba cho OpenSea, yêu cầu cung cấp thông tin liên quan đến các thực thể khác. Ngoài ra, theo tài liệu nội bộ, OpenSea còn có một luật sư được chỉ định bởi SEC phụ trách "vụ việc" của mình và đang thực hiện "gửi tài liệu theo yêu cầu" với cơ quan này.
Các luật sư nội bộ gọi những trao đổi này là "vấn đề SEC" và trình bày lập luận bào chữa của OpenSea trong một tài liệu nội bộ. Các lập luận bao gồm: NFT không phải là chứng khoán, OpenSea không phải sàn giao dịch hoặc môi giới chứng khoán, và OpenSea được bảo vệ bởi Tu chính án Thứ nhất và Điều 230 Đạo luật Truyền thông Phổ thông, quy định các nền tảng trực tuyến không chịu trách nhiệm về nội dung bên thứ ba. Phát ngôn viên SEC David Ausiello nói: "SEC không bình luận về sự tồn tại hay không tồn tại của một cuộc điều tra."
Người phát ngôn OpenSea Galper xác nhận từ năm 2022, OpenSea đã nhận được yêu cầu thông tin từ SEC. Ông nói: "Hợp tác với các cơ quan quản lý và thực thi pháp luật là quy trình tiêu chuẩn của chúng tôi, và chúng tôi cam kết tuân thủ các luật và quy định áp dụng."
Dù một số nhân viên không biết về các vấn đề SEC, một hướng dẫn từ vựng yêu cầu nhân viên sử dụng thuật ngữ phù hợp khi thảo luận về NFT và OpenSea với người khác hoặc công chúng. Luật sư khuyên tránh dùng cụm như "mua, bán hoặc thanh toán trên OpenSea", mà nên dùng "mua trên blockchain", "mua qua MoonPay" (công ty thanh toán tiền mã hóa) hoặc "mua qua OpenSea". Hướng dẫn nói: "Sự khác biệt này rất quan trọng vì nó ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế và pháp lý của chúng tôi."
Nhân viên khi nói về OpenSea cũng nên tránh dùng các từ như "sàn giao dịch", "môi giới", "thị trường", "lợi nhuận", "cổ phần", "cổ phiếu", "giao dịch", "nhà giao dịch", vì những từ này thường liên quan đến chứng khoán — thuộc phạm vi quản lý của SEC.
Thêm vào đó, còn có một “vấn đề FTC”, OpenSea đã nộp hồ sơ cho cơ quan quản lý này. Tài liệu nội bộ tôi có được chỉ cho thấy sự trao đổi tồn tại, không cung cấp thêm chi tiết, và FTC cũng không bình luận.
Galper xác nhận OpenSea nhận được yêu cầu tài liệu từ FTC và lần cuối nộp hồ sơ cho cơ quan này là vào tháng 8 năm 2023. Ông từ chối nói lý do FTC và SEC yêu cầu tài liệu từ OpenSea, và không bình luận về việc OpenSea có nhận được thông báo Wells từ SEC (chỉ ra rằng doanh nghiệp hoặc cá nhân có thể bị kiện) hay không.
Ngày hôm sau khi tôi thông báo với OpenSea về kế hoạch đăng bài báo này, Finzer đăng trên X rằng công ty khởi nghiệp của anh đã nhận được thông báo Wells từ SEC. Anh viết: "Chúng tôi sốc trước hành động rộng rãi của SEC nhằm vào người sáng tạo và nghệ sĩ. Nhưng chúng tôi sẵn sàng đứng lên đấu tranh."
Giáo sư Christopher Odinet từ Đại học Texas A&M nghiên cứu các vấn đề pháp lý tiền mã hóa nói với tôi: "Thông thường, khi một cơ quan yêu cầu tài liệu từ doanh nghiệp, là vì họ nghi ngờ có vấn đề."
Giáo sư Christa Laser từ Đại học Bang Cleveland nghiên cứu giao thoa giữa tiền mã hóa và pháp luật, nói rằng FTC yêu cầu thông tin từ OpenSea có thể do nghi ngờ về công ty, nhưng cũng có thể chỉ để hiểu rõ hơn về thị trường mới nổi này.
"FTC có khả năng cao hơn SEC trong việc yêu cầu tài liệu mà không dựa trên một cuộc điều tra," bà nói.
Trong khi đó, OpenSea cũng đang đối phó với các câu hỏi liên tục từ cơ quan thuế trong và ngoài nước. Ví dụ, Cơ quan Thuế Úc (ATO) đang thảo luận với OpenSea về việc công ty có cần đóng thuế cho khoản phí thu trên mỗi giao dịch NFT và cho toàn bộ giá trị NFT hay không.
Theo tài liệu công ty, vào đầu tháng 10, đội pháp lý OpenSea đến Úc để cố gắng bảo vệ nền tảng khỏi mức thuế cao. Nếu quyết định của ATO bất lợi với OpenSea, theo số liệu thảo luận nội bộ tháng 8 năm 2023, công ty khởi nghiệp của Finzer có thể phải đối mặt khoản thuế khoảng 130 triệu USD. Ngoài ra, các cơ quan thuế Washington, Ấn Độ và Đài Loan cũng đang đặt câu hỏi.
ATO từ chối bình luận về OpenSea vì lý do bảo mật và luật riêng tư. Washington từ chối vì lý do tương tự. Cơ quan thuế Ấn Độ và Đài Loan không phản hồi.
Người phát ngôn OpenSea Galper từ chối bình luận về giao tiếp của công ty với các cơ quan thuế.
Theo một tài liệu tôi có được, Gina Moon, cựu Tổng cố vấn pháp lý OpenSea, nói trong một cuộc họp toàn công ty: "Chúng tôi thực sự đang bị các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý để mắt đến, và cuối cùng, tòa án và công chúng sẽ thấy phản hồi của chúng tôi."
Vào lễ Halloween, doanh thu quý của OpenSea giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu cơn sốt NFT, thì Finzer và bạn đời tham dự bữa tiệc Halloween hàng năm của Heidi Klum tại hộp đêm Marquee ở New York
Theo chia sẻ của Kuo trên Instagram, Finzer hóa trang thành "tin tặc AI", đeo kính, mặc áo hoodie in logo OpenAI và mang theo một chiếc bàn phím. Bạn đời anh hóa trang thành "bạn gái AI", với con dao dính máu và chi giả phong cách cơ khí.
Người phát ngôn OpenSea Galper nói trang phục của Finzer là tạm bợ, anh chỉ đến chụp hình, đi xong thảm cam rồi vội về nhà nghe điện thoại công việc, tiếp tục lên kế hoạch cho một thay đổi lớn của công ty.
Ba ngày sau — đúng ngày hôm sau khi cựu CEO FTX Sam Bankman-Fried bị kết tội gian lận — OpenSea thông báo sa thải quy mô lớn, khiến hơn 100 nhân viên mất việc, chiếm khoảng 56% lực lượng lao động. Trên nền tảng X, Finzer nói anh đang tái cấu trúc đội ngũ quanh "OpenSea 2.0" — một thay đổi chiến lược và sản phẩm — nhưng không tiết lộ nhiều chi tiết. Sau đó anh nói với nhân viên: "Đây là một canh bạc lớn, và khá khốc liệt."
Theo ghi chú nội bộ Finzer gửi nhân viên, những người nghỉ việc sẽ nhận được bốn tháng lương trợ cấp và sáu tháng bảo hiểm sức khỏe cùng các phúc lợi khác.
Finzer mời các nhân viên còn lại tham gia một cuộc họp bên ngoài để thảo luận hướng đi mới của công ty. Theo một tài liệu tôi có được, tại cuộc họp toàn công ty tổ chức trong một biệt thự Hollywood từng thuộc Katy Perry và Russell Brand, anh nói: "Mục tiêu thực sự của những thay đổi này là biến chúng ta từ người đi theo thành người dẫn đầu."
Theo phát biểu của Lorens Huculak, thành viên đội ngũ điều hành, OpenSea lên kế hoạch “trở thành cổng vào Web3” — nghĩa là internet tương lai sẽ được xây dựng trên blockchain. Công ty khởi nghiệp này lên kế hoạch viết lại phần lớn mã nguồn, cho phép người dùng dễ dàng theo dõi giao dịch tiền mã hóa trên nền tảng mà không cần truy cập trang web khác. Huculak nói: "Chúng tôi sẽ trở thành một bộ tổng hợp, không chỉ tổng hợp các chuỗi, mà còn cả giao thức, thị trường, các thanh khoản và token khác nhau."
Theo các nguồn tin, phiên bản sản phẩm mới cũng bao gồm một số tính năng mới giúp OpenSea cạnh tranh tốt hơn với Blur. Họ nói: "Đây chỉ là đóng gói lại OpenSea Pro." — ám chỉ phần nền tảng của OpenSea dành riêng cho các nhà đầu cơ NFT. Tuy nhiên, một nhân viên hiện tại bác bỏ nhận định này, nói rằng việc ra mắt lại không chỉ đơn thuần là nâng cấp cho nhà giao dịch và bổ sung chức năng theo dõi giao dịch. Tuy nhiên, nhân viên này từ chối tiết lộ thêm chi tiết về việc ra mắt lại.
Galper trong tuyên bố nói: "Kế hoạch về 2.0 là bí mật."
Rõ ràng, tầm nhìn sản phẩm mới và đợt sa thải lớn ban đầu không khích lệ nhân viên hay nhà đầu tư. Ngay sau điều chỉnh chiến lược, The Information đưa tin Coatue Management — một trong những nhà đầu tư lớn nhất của OpenSea — đã hạ định giá công ty khởi nghiệp này xuống chỉ còn 1,4 tỷ USD trong quý II năm 2023, giảm mạnh so với mức 13,3 tỷ USD chưa đầy hai năm trước.
Sau đó, nhiều thành viên đội ngũ điều hành OpenSea lần lượt rời đi sau đợt sa thải, bao gồm Tổng cố vấn pháp lý, Phó chủ tịch vận hành, Giám đốc nhân sự và Giám đốc truyền thông. Theo bản tin nội bộ công ty, OpenSea cung cấp thưởng tiền mặt thêm 20% cho nhân viên ở lại. (Galper nói: "Nếu họ không muốn ở lại OpenSea, chúng tôi trả tiền để họ ra đi, còn những người tin vào tương lai công ty chọn ở lại giúp chúng tôi xây dựng.")
Trong làn sóng nghỉ việc, ban quản lý lo ngại rằng các kỹ sư và quản lý sản phẩm còn lại không có nữ giới, đặc biệt vì một số nhân viên nghỉ việc từng phàn nàn về vấn đề phân biệt giới tính, theo tài liệu nội bộ. (OpenSea trước đó từng thuê một điều tra viên bên ngoài điều tra một đơn khiếu nại, kết luận đơn này không có cơ sở.)
Galper trong tuyên bố nói: "Nếu chúng tôi nhận được khiếu nại từ nhân viên, chúng tôi sẽ xử lý nghiêm túc và điều tra nhanh chóng. Cho đến nay, không có cáo buộc phân biệt giới tính nào được chứng minh, và chúng tôi chưa từng bị kiện, trọng tài hay hòa giải về vấn đề này."
Tuy nhiên, theo ba nhân viên hiện tại, sau cú sốc ban đầu, tinh thần nhân viên đã dần phục hồi. Một nhân viên nói: "Bây giờ đỡ những việc vô bổ như tin nhắn Slack và họp hành." Một nhân viên khác nói: "Tôi ngạc nhiên vì mọi người có thể nhanh chóng trở lại làm việc như vậy."
Cùng một ngày xuân khi tôi đến NFT.NYC, tôi đi đến một bến tàu trên sông Hudson
Đối thủ của OpenSea, Magic Eden, tổ chức một sự kiện tên "Degen Yacht Party" trên một chiếc du thuyền được cải tạo từ sòng bạc nổi. Khi trời mưa, tôi xếp hàng lên thuyền và trò chuyện với một nhà sưu tập tên James Woods. Áo anh in hình NFT anh sở hữu: một con chó màu hồng đội kính râm đen, mũ thủy thủ và áo hoodie nâu. Woods nói: "Tôi cố gắng hóa trang như vậy trong mọi sự kiện liên quan NFT hay sự kiện quan trọng trong đời." Anh thậm chí mặc nguyên bộ đồ này đi buổi hẹn đầu tiên tại sòng bạc: "Hiệu quả lắm."
Cuối cùng, chúng tôi lên du thuyền. Trên thuyền có tượng băng, DJ, đồ ăn miễn phí (giống tiệc Bar Mitzvah, một người tham dự miêu tả), đồ uống miễn phí, thang máy mạ vàng và nước tăng lực. Tôi trò chuyện với một người tự xưng là "Breads", một người khác tên "Toast" (hai người vui vẻ đoàn tụ), một người nói "Cyber Frogs" đã thay đổi cuộc đời anh, và một phụ nữ mang theo thú nhồi bông tên "Chonky".
Đa số người tôi nói chuyện đều bất mãn với OpenSea. Rốt cuộc, tôi đang ở sự kiện của đối thủ. Woods nói về quyết định của OpenSea ngừng thực thi phí bản quyền: "Họ không tiếp tục hỗ trợ các nhà sáng tạo — những người đã giúp họ trở thành người dẫn đầu thị trường — mà lại phản bội chúng tôi."
Du thuyền lắc lư nhẹ trong mưa, nhưng do bão quá mạnh, chúng tôi mãi không rời bến. Cuối cùng, tôi trò chuyện với Zhuoxun Yin, đồng sáng lập và COO của Magic Eden, trên boong tầng ba. Giống OpenSea, Magic Eden cũng nhận được sự hỗ trợ từ các quỹ đầu tư mạo hiểm nổi bật và được định giá hơn một tỷ USD trong vòng gọi vốn gần nhất. Yin nói với tôi: "Ngành này không phải để ngồi yên hưởng thụ, mọi thứ thay đổi rất nhanh."
Trong khi Blur thu hút nhiều nhà giao dịch NFT cốt lõi từ OpenSea, Magic Eden dường như đang chiếm được cảm tình của các nhà sáng tạo. Tháng Hai năm nay, công ty đứng sau Bored Ape Yacht Club — Yuga Labs — hợp tác với Magic Eden ra mắt một thị trường cạnh tranh. Theo số liệu DappRadar, vào tháng Tư năm nay, công ty của Yin vượt OpenSea và Blur về khối lượng giao dịch NFT hàng tháng.
Dù thị trường biến động, phần lớn người tôi nói chuyện — những người đã đầu tư vào ngành NFT — vẫn lạc quan về tương lai. TJ Fuller, đồng sáng lập Forgotten Runes, nói với tôi: "Nếu nghĩ rằng sự suy giảm của OpenSea đồng nghĩa với sự kết thúc của NFT, thì bạn đã sai
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@verge
