Người sáng lập TornadoCash bị tuyên án 64 tháng tù, cộng đồng tiền mã hóa phản ứng trái chiều
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Người sáng lập TornadoCash bị tuyên án 64 tháng tù, cộng đồng tiền mã hóa phản ứng trái chiều
Công nghệ Web3 phi tập trung không đồng nghĩa với việc các nhà phát triển và công ty cũng trở nên phi tập trung.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Luật sư Lưu Hồng Lâm, Văn phòng luật Shanghai Manqin
Tháng 5 năm 2024, một trong những người sáng lập và nhà phát triển cốt lõi của Tornado Cash, công dân Nga 31 tuổi Alexey Pertsev, đã bị kết án 5 năm 4 tháng tù tại Hà Lan vì rửa tiền 2,2 tỷ USD trên nền tảng trộn tiền mã hóa.
Trước đó, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã thông báo đưa Tornado Cash vào danh sách trừng phạt, cáo buộc nền tảng này giúp tin tặc và tội phạm rửa tiền, bao gồm cả việc làm sạch tiền cho nhóm tin tặc Lazarus Group liên quan đến Triều Tiên. Người dùng Mỹ của Tornado Cash bị cấm sử dụng nền tảng này, các công ty và dự án blockchain tại Mỹ không được phép giao dịch hoặc tương tác với Tornado Cash. Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và các cơ quan quản lý khác đã khởi tố hình sự đối với hai người sáng lập Tornado Cash là Roman Storm và Roman Semenov, cáo buộc họ âm mưu rửa tiền, vi phạm quy định trừng phạt và điều hành dịch vụ chuyển tiền không giấy phép trong quá trình vận hành Tornado Cash. Cả hai có thể phải đối mặt với ít nhất 20 năm tù giam. Storm đã bị bắt hồi năm ngoái và sẽ ra tòa xét xử vào tháng 9 năm nay, còn Semenov hiện vẫn chưa bị bắt. Kết quả phán quyết đối với Pertsev lần này rất có thể sẽ ảnh hưởng lớn đến kết quả phiên tòa sắp tới dành cho hai người sáng lập còn lại của Tornado Cash.
Không chỉ riêng Hà Lan và Mỹ, nhiều quốc gia khác cũng tỏ thái độ không hoan nghênh thậm chí tiến hành hành động thực thi pháp luật đối với Tornado Cash.
Đức: Ngày 20 tháng 8 năm 2022, Cơ quan Quản lý Tài chính Liên bang Đức (BaFin) đã điều tra Tornado Cash, cho rằng nền tảng này không tuân thủ các quy định chống rửa tiền, đồng thời đưa ra cảnh báo và phạt tiền.
Pháp: Ngày 5 tháng 9 năm 2022, Ủy ban Quốc gia về Thông tin và Tự do Pháp (CNIL) đã rà soát chính sách bảo mật của Tornado Cash, cho rằng nền tảng này không bảo vệ hiệu quả quyền riêng tư của người dùng và đã áp dụng biện pháp trừng phạt.
Nhật Bản: Ngày 15 tháng 9 năm 2022, Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA) đã kiểm tra Tornado Cash, cho rằng nền tảng này có thể bị sử dụng vào các hoạt động bất hợp pháp và gửi thư cảnh báo, yêu cầu cải thiện các biện pháp chống rửa tiền.
Hàn Quốc: Ngày 1 tháng 10 năm 2022, Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) đã đưa Tornado Cash vào danh sách đen, cấm công dân Hàn Quốc sử dụng dịch vụ này và tiến hành điều tra về khả năng rửa tiền.
Canada: Ngày 20 tháng 10 năm 2022, Trung tâm Phân tích và Báo cáo Giao dịch Tài chính Canada (FINTRAC) đã điều tra Tornado Cash, chỉ ra nguy cơ rửa tiền từ nền tảng này và đề xuất tăng cường giám sát.
Úc: Ngày 1 tháng 11 năm 2022, Trung tâm Phân tích và Báo cáo Giao dịch Úc (AUSTRAC) đã theo dõi Tornado Cash, cảnh báo rằng nền tảng này có thể bị tội phạm lợi dụng để rửa tiền.
Tại sao một dự án blockchain lại lần lượt bị nhiều quốc gia cấm đoán? Liệu đây là sự sụp đổ của quyền riêng tư hay là sự tha hóa của công nghệ? Bài viết này, luật sư Lưu Hồng Lâm từ văn phòng luật Manqin sẽ cùng các anh em trong cộng đồng tiền mã hóa "lướt sóng" một chút.
Tornado Cash - Dụng cụ trộn tiền là gì?
Tornado Cash là một dịch vụ trộn tiền phi tập trung dựa trên Ethereum, sử dụng hợp đồng thông minh để gộp các khoản tiền gửi của người dùng vào chung một chỗ, sau đó phân phối lại nhằm làm cho nguồn gốc tiền trở nên không thể truy vết. Tornado Cash được hai nhà phát triển Roman Semenov và Roman Storm tạo ra ngày 6 tháng 8 năm 2019, với mục đích nâng cao tính riêng tư cho các giao dịch Ethereum, giúp người dùng có thể "gửi tiền mã hóa Ethereum một cách ẩn danh 100%". Các thành viên cốt lõi trong nhóm phát triển bao gồm Alexey Pertsev và những người khác, đều có kinh nghiệm sâu rộng trong lĩnh vực bảo vệ quyền riêng tư và công nghệ phi tập trung.
Kể từ khi ra mắt, Tornado Cash liên tục được cập nhật và hoàn thiện, ra mắt nhiều phiên bản khác nhau hỗ trợ nhiều loại tiền mã hóa khác nhau, dần trở thành công cụ bảo mật nổi tiếng trong cộng đồng tiền mã hóa. Vào thời điểm đỉnh cao tháng 7 năm 2021, hợp đồng pool của Tornado Cash nắm giữ hơn 700 triệu USD ETH.
Nói đơn giản, logic hoạt động của Tornado Cash là: gộp lẫn lộn các hành vi gửi và rút tiền của hàng loạt người dùng; người gửi tiền sẽ gửi Token vào Tornado, sau đó cung cấp bằng chứng ZK Proof để chứng minh họ đã gửi tiền, rồi rút tiền về một địa chỉ mới, từ đó cắt đứt mối liên hệ giữa địa chỉ gửi và rút tiền.
Để các thao tác gửi và rút tiền trông giống nhau, số tiền gửi vào và rút ra từ các địa chỉ trong pool Tornado Cash luôn được giữ cố định. Ví dụ, nếu có 100 người gửi và 100 người rút trong một pool nhất định, mỗi người đều gửi và rút cùng một số tiền, khiến việc xác định mối liên hệ dựa trên số tiền gửi/rút là không thể, từ đó xóa dấu vết chuyển tiền.
Chia nhỏ từng bước, tình hình đại khái như sau:
-
Người dùng gửi tiền. Người dùng gửi Ether (ETH) vào hợp đồng thông minh của Tornado Cash, sinh ra một note bí mật.
-
Quá trình trộn tiền. Hợp đồng thông minh gộp tiền gửi của nhiều người dùng lại với nhau, tạo thành một hồ chứa tiền.
-
Rút tiền. Người dùng sử dụng note để rút tiền, số tiền rút ra không có liên kết trực tiếp với địa chỉ gửi tiền.
Tornado Cash giống như một cái heo đất: 10 người cùng lúc bỏ vào đó 100 nhân dân tệ và nhận phiếu gửi tiền, sau đó 10 người cùng lúc dùng phiếu để rút 100 nhân dân tệ ra. Vì tiền mặt vốn dĩ không ghi tên, chúng ta không thể xác định chính xác ai là người vừa gửi vừa rút. Và chính điều này là nguyên nhân then chốt khiến các chính phủ và cơ quan quản lý toàn cầu cảm thấy đau đầu.
Về phía quản lý: Đòn đánh mạnh tay
Tất nhiên, không chỉ riêng Tornado Cash mà còn nhiều công cụ trộn tiền tương tự như CoinJoin, dịch vụ Mixing, Wasabi Wallet... cũng khiến giới chức quản lý đau đầu không kém khi ngành tiền mã hóa liên tục đổi mới.
Thượng viện Mỹ đã thông qua sửa đổi Dự luật Ủy quyền Quốc phòng năm tài khóa 2024 (FY24NDAA) với tổng ngân sách lên tới 886 tỷ USD. Một trong các điều khoản yêu cầu tăng cường giám sát các tổ chức tài chính tham gia giao dịch tiền mã hóa, đồng thời trừng phạt các tài sản mã hóa hướng tới mục tiêu "gia tăng tính ẩn danh", điển hình là các dịch vụ trộn tiền. Sửa đổi này do các thượng nghị sĩ nổi tiếng chỉ trích tiền mã hóa như Elizabeth Warren (Dân chủ) và Roger Marshall (Cộng hòa) cùng đề xuất. Bill Hughes, luật sư từ nhà phát triển hạ tầng Web3 ConsenSys, gọi đây là "một trong những hành động quốc hội quan trọng nhất từng được thực hiện liên quan đến tài sản mã hóa".
Tại sao giới quản lý lại đặc biệt chú ý và liên tục tấn công các công cụ trộn tiền? Có vài lý do chính:
Vấn đề chống rửa tiền. Do tính ẩn danh, Tornado Cash bị sử dụng rộng rãi cho các hoạt động rửa tiền. Ví dụ, bản cáo trạng do cơ quan tư pháp Hà Lan công bố cho biết Alexey Pertsev, nhà phát triển dịch vụ trộn tiền mã hóa Tornado Cash, bị buộc tội tham gia rửa tiền với số tiền lên tới 1,2 tỷ USD. Bản cáo trạng liệt kê 36 giao dịch nghi ngờ rửa tiền trên nền tảng Tornado Cash, bao gồm một giao dịch liên quan đến 175 ETH. Số tiền này được cho là có liên quan đến sự kiện hacker tấn công Ronin Bridge: Ngày 23 tháng 3 năm 2022, cầu nối sidechain Ronin của Axie Infinity bị tấn công khiến mất khoảng 625 triệu USD — một trong những vụ tấn công tiền mã hóa lớn nhất từ trước đến nay, trong đó tội phạm đã sử dụng Tornado Cash để rửa tiền.
Tài trợ khủng bố. Tính ẩn danh của Tornado Cash cũng bị các tổ chức khủng bố lợi dụng để gây quỹ bí mật. Cơ quan thực thi lo ngại rằng phương thức giao dịch ẩn danh này khiến các phần tử khủng bố dễ dàng tiếp cận nguồn vốn mà không bị phát hiện. Ví dụ, năm 2021, có bằng chứng cho thấy một số tổ chức khủng bố đã huy động được lượng lớn tiền thông qua các dịch vụ trộn tiền mã hóa.
Trốn tránh trừng phạt. Một số quốc gia hoặc cá nhân sử dụng Tornado Cash để né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế, chuyển tiền thông qua giao dịch ẩn danh. Ví dụ, nhóm tin tặc Lazarus Group của Triều Tiên bị cáo buộc đã dùng Tornado Cash để chuyển tiền thu được từ các cuộc tấn công mạng, qua đó tránh bị truy vết bởi các lệnh trừng phạt quốc tế.
Người chơi tiền mã hóa: Yêu ghét đan xen
Ngược lại với các cơ quan chính phủ, cộng đồng người chơi tiền mã hóa lại yêu thích các công cụ trộn tiền vì chúng đáp ứng nhu cầu về bảo vệ riêng tư và an toàn tài chính của một bộ phận người dùng.
Tornado Cash và các công cụ trộn tiền tương tự cung cấp chức năng bảo vệ quyền riêng tư mạnh mẽ. Đối với một số người chơi giàu có trong giới tiền mã hóa, việc sử dụng công cụ trộn tiền giúp họ tránh trở thành mục tiêu tấn công hoặc tống tiền do lịch sử giao dịch công khai. Đồng thời, một số nhà hoạt động hoặc nhà báo dưới chế độ chuyên chế cần dùng công cụ trộn tiền để che giấu nguồn gốc và mục đích sử dụng tiền khỏi sự phát hiện của chính phủ hay tổ chức khác. Chính vì vậy, khi các nhà phát triển Tornado Cash đối mặt với cáo buộc, đã có người lập quỹ bào chữa đặc biệt cho họ, đồng thời nhiều nhân vật nổi tiếng cũng lên tiếng ủng hộ. Ví dụ, cựu nhân viên NSA Edward Snowden đã công khai ủng hộ quỹ pháp lý bào chữa cho các nhà phát triển Tornado Cash là Roman Storm và Alexey Pertsev, quỹ này đến nay đã huy động được hơn 350.000 USD.
Tất nhiên, mọi thứ đều có hai mặt, những người muốn che giấu danh tính và dấu vết không phải lúc nào cũng là người tốt.
Tình huống điển hình nhất là trong các vụ trộm cắp tiền mã hóa, thường xuyên có bạn đọc tìm đến luật sư Manqin vì bị mất tiền mã hóa. Sau khi phân tích chuỗi khối, nếu phát hiện kẻ trộm đã sử dụng công cụ trộn tiền, trong lòng ai nấy đều thốt lên một tiếng "xong đời". Một khi tiền mã hóa bị đánh cắp và được trộn qua công cụ trộn tiền, việc truy tìm và đòi lại tài sản gần như trở nên bất khả thi. Ví dụ, trong sự kiện hacker Ronin Bridge, kẻ tấn công đã trộn tiền bẩn qua Tornado Cash, khiến việc truy vết luồng tiền gần như không thể, cuối cùng dẫn đến thiệt hại khó cứu vãn.
Ngoài rủi ro mất tài sản, về mặt tuân thủ pháp luật, rủi ro lớn nhất đối với người dùng công cụ trộn tiền là việc sử dụng Tornado Cash và các công cụ trộn tiền khác có thể vi phạm luật chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố tại một số quốc gia. Do Tornado Cash và các công cụ trộn tiền khác đang bị các cơ quan quản lý đặc biệt chú ý, một khi bị trừng phạt hoặc đóng cửa, tiền của người dùng có thể bị đóng băng hoặc không thể rút ra. Ví dụ, lệnh trừng phạt từ OFAC khiến nhiều người dùng Tornado Cash không thể rút tiền của mình, gây ra tổn thất nghiêm trọng.
Do đó, đối với người chơi cá nhân, trước khi sử dụng bất kỳ dịch vụ trộn tiền nào, hãy tìm hiểu và tuân thủ luật pháp tại quốc gia cư trú, tránh rủi ro pháp lý do sử dụng công cụ trộn tiền. Đồng thời nên thận trọng lựa chọn các dịch vụ trộn tiền uy tín, có bảo đảm an ninh, tránh sử dụng các dịch vụ đã bị trừng phạt hoặc đang tranh cãi. Cũng không nên đặt tất cả tiền vào một dịch vụ trộn tiền duy nhất. Có thể phân tán qua nhiều kênh để giảm thiểu rủi ro. Ngay khi phát hiện bất kỳ rủi ro hay vấn đề nào, cần hành động kịp thời.
Tháng 4 năm 2023, Bộ Tài chính Mỹ đã công bố báo cáo đánh giá về hoạt động tài chính bất hợp pháp trong lĩnh vực DeFi, báo cáo này tiết lộ các rủi ro tiềm ẩn trong các dịch vụ DeFi, phân tích sâu cách các đối tượng xấu lợi dụng các dịch vụ này để phạm tội. Ba tháng sau, bốn thượng nghị sĩ Mỹ đã đề xuất Đạo luật Tăng cường An ninh Quốc gia và Thực thi Tài sản Mã hóa (ENCRYPT), nhằm tăng cường giám sát lĩnh vực KYC, AML và DeFi.
Đạo luật ENCRYPT đề xuất một khung giám sát DeFi mới, yêu cầu giám sát DeFi giống như giám sát các tổ chức tiền mã hóa khác, nghĩa là bất kỳ "cá nhân" nào có khả năng kiểm soát dự án đều phải chịu trách nhiệm về dự án đó. Đạo luật này còn nêu rõ rằng, nếu không có cá nhân cụ thể nào kiểm soát được dịch vụ DeFi, thì bất kỳ nhà đầu tư nào đầu tư vào dự án vượt quá 250.000 USD đều phải chịu trách nhiệm về dự án đó.
Đối với các nhà phát triển công nghệ công cụ trộn tiền, mặc dù các dịch vụ công nghệ phi tập trung mang tính trung lập, nhưng công ty và bản thân bạn vẫn tồn tại trong thế giới thực và thuộc về một quốc gia nhất định. Do đó, trước khi triển khai hoạt động liên quan, nhất định phải đảm bảo việc phát triển và vận hành dịch vụ trộn tiền tuân thủ đầy đủ luật pháp và quy định tại quốc gia và khu vực sở tại, tăng cường các biện pháp an ninh nền tảng, ngăn chặn tấn công mạng và trộm cắp tiền, bảo vệ an toàn tài sản người dùng, tránh trở thành mục tiêu bị trừng phạt pháp lý.
Lời nhắc từ luật sư Manqin
Tornado Cash được nhiều người dùng tiền mã hóa ưa chuộng nhờ tính ẩn danh mạnh mẽ và chức năng bảo vệ riêng tư. Tuy nhiên, chính tính ẩn danh này lại khiến nó trở thành mục tiêu tấn công trọng điểm của cơ quan thực thi pháp luật. Trong bối cảnh tội "giúp sức và làm ngơ cho hoạt động phạm tội" đã trở thành một trong ba tội hình sự hàng đầu tại Trung Quốc, cả người dùng tiền mã hóa lẫn các nhà phát triển công nghệ khi tận hưởng tiện ích do công nghệ mang lại, cũng cần luôn cảnh giác, tuân thủ luật pháp. Quy tắc rừng tối trong thế giới tiền mã hóa luôn nhắc nhở: cẩn thận hơn một chút vẫn hơn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
