Cục Thuế Hoa Kỳ ban hành quy định mới: Giao dịch tiền mã hóa và stablecoin phải khai báo thuế, giải thích chi tiết về báo cáo doanh thu gộp và cơ sở
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Cục Thuế Hoa Kỳ ban hành quy định mới: Giao dịch tiền mã hóa và stablecoin phải khai báo thuế, giải thích chi tiết về báo cáo doanh thu gộp và cơ sở
Theo dự luật này, Bộ Tài chính và Cơ quan Thuế vụ Hoa Kỳ (IRS) đã soạn thảo và ban hành các quy định mới về báo cáo giao dịch tài sản số.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Aiying - Ái Doanh
Trong vài năm gần đây, tài sản số đã tạo nên làn sóng mạnh mẽ trên thị trường tài chính. Từ các loại tiền mã hóa như Bitcoin, Ethereum đến các đồng ổn định (stablecoin) như USDT, hay NFT (token không thể thay thế), những tài sản mới này không chỉ thu hút lượng lớn nhà đầu tư mà còn thúc đẩy đổi mới công nghệ toàn cầu và làm dấy lên nhiều cuộc tranh luận về quản lý, giám sát.
Tuy nhiên, sự trỗi dậy nhanh chóng của tài sản số cũng kéo theo không ít vấn đề. Với tính ẩn danh và khả năng di chuyển xuyên biên giới, cơ quan thuế gặp khó khăn chưa từng có trong việc truy vết và báo cáo các giao dịch này. Trong nhiều trường hợp, tình trạng thiếu minh bạch về thuế và các vấn đề tuân thủ khiến cơ quan quản lý đau đầu. Thêm vào đó, tình hình tài chính của Mỹ trong những năm gần đây rất căng thẳng. Sau khi phạt Binance khoản tiền 4,6 tỷ USD, tòa án liên bang Mỹ dù bác bỏ một phần vụ kiện SEC chống lại Binance và Triệu Trường Bằng, nhưng gần đây lại cho phép tiếp tục điều tra và truy tố các cáo buộc khác như phát hành ICO, bán liên tục token BNB, dịch vụ BNB Vault, dịch vụ staking, cùng các cáo buộc chưa đăng ký và gian lận – đồng nghĩa với việc tiếp tục phạt tiền. Tuy nhiên, chỉ riêng một doanh nghiệp như vậy thì “đóng góp” cho ngân sách Mỹ vẫn chỉ là muối bỏ bể. Do đó, nhằm tăng thêm nguồn thu, Quốc hội Mỹ đã thông qua Đạo luật Đầu tư và Việc làm Hạ tầng năm 2021, trong đó có sửa đổi Bộ luật Thuế nội địa, đặc biệt là yêu cầu báo cáo các giao dịch tài sản số. Theo đạo luật này, Bộ Tài chính và Cơ quan Thuế Nội địa (IRS) đã soạn thảo và ban hành các quy định mới về báo cáo giao dịch tài sản số. Những quy định này yêu cầu các tổ chức tài chính và môi giới phải báo cáo chi tiết thông tin giao dịch tài sản số, bao gồm lợi nhuận gộp từ giao dịch và cơ sở điều chỉnh.
Aiying - Ái Doanh sẽ giúp bạn tổng hợp toàn bộ nội dung báo cáo, chia thành ba phần rõ ràng để bạn hiểu được những điểm chính trong lần sửa đổi này:
1. Định nghĩa tài sản số
1. Phạm vi định nghĩa
Theo quy định mới, “tài sản số” được định nghĩa rộng rãi là biểu thị giá trị được ghi nhận trên sổ cái phân tán mã hóa (như blockchain). Cụ thể bao gồm nhưng không giới hạn ở các loại sau:
-
Tiền mã hóa: Như Bitcoin, Ethereum – đây là các tài sản số phổ biến nhất hiện nay, chủ yếu dùng để thanh toán và đầu tư.
-
Stablecoin: Như USDT, USDC – các đồng tiền này thường neo giá với tiền pháp định (ví dụ USD), nhằm duy trì giá trị ổn định, dùng trong giao dịch và thanh toán.
-
Token không thể thay thế (NFT): Như tác phẩm nghệ thuật kỹ thuật số, sưu tầm – các token này đại diện cho tài sản độc nhất, mỗi NFT là duy nhất, được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực nghệ thuật, âm nhạc và trò chơi điện tử.
Quy định hiện chưa xác định cuối cùng về ví không lưu ký (unhosted wallets) và các phần mềm liên quan. IRS cho biết các công cụ này có thể bị coi là bên môi giới, quy định cụ thể sẽ được xác định sau.
Hơn nữa, định nghĩa tài sản số không chỉ giới hạn ở các loại nêu trên – bất kỳ tài sản nào sử dụng công nghệ tương tự để ghi nhận đều có thể thuộc phạm vi này. Điều đó có nghĩa là dù tài sản được giao dịch trên chuỗi (on-chain) hay ngoài chuỗi (off-chain), miễn là liên quan đến biểu thị giá trị dưới dạng kỹ thuật số thì đều phải báo cáo (trừ các trường hợp được miễn trừ, sẽ nói rõ bên dưới).
2. Yêu cầu báo cáo
1. Yêu cầu chính
Quy định mới yêu cầu các bên môi giới và tổ chức tài chính phải báo cáo chi tiết từng giao dịch tài sản số. Cụ thể, họ cần báo cáo số tiền kiếm được từ mỗi giao dịch (lợi nhuận gộp) và số tiền ban đầu bỏ ra để mua (cơ sở điều chỉnh).
2. Nội dung báo cáo
Để tuân thủ quy định, các môi giới và tổ chức tài chính cần báo cáo các thông tin sau:
-
Ngày giao dịch: Ngày cụ thể diễn ra giao dịch.
-
Số tiền giao dịch: Tổng giá trị giao dịch, tức là bạn bán được bao nhiêu tiền.
-
Loại tài sản: Loại tài sản số liên quan đến giao dịch, ví dụ Bitcoin, Ethereum, USDT, NFT, v.v.
-
Cơ sở điều chỉnh: Giá bạn mua tài sản số này ban đầu, trừ đi một số khoản điều chỉnh để tính ra lợi nhuận hoặc thua lỗ ròng.
-
Thông tin đối tác giao dịch: Thông tin các bên mua/bán, đảm bảo giao dịch minh bạch và có thể truy xuất.
3. Các trường hợp miễn trừ
Stablecoin và NFT Đối với stablecoin và NFT, quy định có một số quy tắc và phương pháp báo cáo đặc biệt.
-
Stablecoin: Các đồng như USDT và USDC thường được neo với tiền pháp định như USD, giá trị khá ổn định. Quy định yêu cầu phải báo cáo giao dịch stablecoin, nhưng để giảm gánh nặng cho các môi giới, một số loại giao dịch stablecoin có thể áp dụng phương thức báo cáo đơn giản hóa. Ví dụ, các giao dịch nhỏ diễn ra thường xuyên có thể được báo cáo theo hình thức tổng hợp thay vì báo cáo chi tiết từng giao dịch.
-
NFT: Token không thể thay thế (NFT) đại diện cho tài sản số độc bản, như tác phẩm nghệ thuật số, đồ sưu tầm, v.v. Hầu hết các giao dịch NFT cũng cần báo cáo, nhưng quy định cũng xem xét tới các giao dịch NFT có giá trị thấp, có thể áp dụng yêu cầu báo cáo đơn giản hơn hoặc được miễn trừ. Ví dụ, nếu bạn chỉ mua bán các món sưu tầm kỹ thuật số có giá trị không cao, có thể không cần báo cáo chi tiết như các giao dịch giá trị lớn.
Tài sản vòng kín (Closed-loop assets)
“Tài sản vòng kín” là những tài sản ảo chỉ có thể sử dụng trong hệ thống nhất định và không thể đổi lấy tiền pháp định. Dưới đây là một số ngoại lệ liên quan:
-
Tiền trong trò chơi: Nếu một loại tiền ảo chỉ có thể sử dụng trong một trò chơi hoặc nền tảng cụ thể và không thể đổi ra USD hay tiền pháp định, thì loại tiền này có thể không nằm trong phạm vi báo cáo. Ví dụ, số vàng kiếm được trong một trò chơi, nếu chỉ dùng được trong trò chơi đó, thì không cần báo cáo.
-
Điểm tích lũy nội bộ công ty: Tương tự, các điểm thưởng do công ty phát hành, chỉ dùng được trong nội bộ công ty, cũng không cần báo cáo tài sản số. Nếu các điểm này không thể đổi ra tiền pháp định bên ngoài và chỉ dùng để tiêu dùng nội bộ công ty, chúng sẽ không thuộc phạm vi định nghĩa tài sản số.
Nhìn chung, sửa đổi đạo luật nhằm minh bạch hóa giao dịch tài sản số, đảm bảo mọi người đều nộp thuế. Dù rất muốn thu thuế, nhưng quy định cũng khá “tế nhị” khi cân nhắc đến sự thuận tiện trong việc kê khai, ví dụ như các giao dịch nhỏ không cần báo cáo, tránh gây quá tải cho người dùng.
3. Thời điểm thực thi quy định
1. Ngày hiệu lực
Các quy định mới về báo cáo giao dịch tài sản số sẽ có hiệu lực sau 60 ngày kể từ ngày công bố chính thức trên Công báo Liên bang (Federal Register). Do đó, ngày hiệu lực cụ thể phụ thuộc vào thời điểm quy định được đăng trên Công báo Liên bang. Ngoài ra, một số điều khoản trong quy định có thể có ngày hiệu lực khác nhau tùy theo quy định cụ thể. Đạo luật được triển khai theo ba giai đoạn:
-
Sau ngày 31 tháng 12 năm 2023: Đây là ngày hiệu lực ban đầu của quy định, cho thấy từ thời điểm này trở đi, tất cả các báo cáo và khai báo liên quan phải tuân theo quy định mới.
-
Phù hợp vận hành từ năm 2025: Có nghĩa là từ năm 2025, tất cả các tổ chức chịu ảnh hưởng cần hoàn toàn đáp ứng các yêu cầu vận hành về mặt tuân thủ, bao gồm cập nhật hệ thống, đào tạo nhân viên và triển khai đầy đủ quy trình báo cáo.
-
Theo dõi cơ sở từ năm 2026: Từ năm 2026, yêu cầu theo dõi và báo cáo cơ sở giao dịch (giá mua ban đầu và các điều chỉnh liên quan). Đây có thể là yêu cầu theo dõi cụ thể và nghiêm ngặt hơn, nhằm đảm bảo thông tin cơ sở thuế của mọi giao dịch được ghi nhận và báo cáo chính xác.
2. Chuẩn bị
Để đảm bảo tuân thủ suôn sẻ các yêu cầu sau khi quy định có hiệu lực, các cá nhân và tổ chức liên quan cần chuẩn bị trước các việc sau:
-
Cập nhật hệ thống và quy trình: Đảm bảo nền tảng giao dịch và hệ thống hậu cần của bạn có thể ghi nhận và báo cáo tất cả thông tin cần thiết như ngày giao dịch, số tiền, loại tài sản, v.v. Nếu cần, có thể phải nâng cấp hoặc cập nhật hệ thống hiện tại.
-
Đào tạo nhân viên: Giúp tất cả nhân viên liên quan hiểu rõ yêu cầu cụ thể và quy trình báo cáo theo quy định mới. Bao gồm đào tạo nhân viên trực tiếp và gián tiếp, để họ biết cần thu thập và nộp những thông tin gì.
-
Xem xét và điều chỉnh chính sách: Kiểm tra các chính sách và quy trình tuân thủ hiện tại để đảm bảo phù hợp với quy định mới. Nếu cần, điều chỉnh chính sách nội bộ nhằm thực hiện tốt hơn các tiêu chuẩn báo cáo mới.
-
Thông báo cho khách hàng: Thông báo cho khách hàng về những thay đổi trong quy định mới, cho họ biết cần cung cấp thông tin gì, đảm bảo họ hiểu rõ nghĩa vụ mới của mình.
-
Thành lập đội tuân thủ: Nếu chưa có, hãy cân nhắc lập một nhóm chuyên trách về tuân thủ, chịu trách nhiệm giám sát và quản lý việc báo cáo tất cả giao dịch tài sản số, đảm bảo mọi giao dịch đều đáp ứng quy định mới, tránh rủi ro pháp lý.
-
Kiểm thử quy trình báo cáo: Trước khi quy định có hiệu lực, tiến hành kiểm thử mô phỏng để đảm bảo mọi hệ thống và quy trình hoạt động trơn tru. Bao gồm chạy thử quy trình báo cáo, kiểm tra xem có thể ghi nhận và báo cáo chính xác các thông tin cần thiết hay không.
Thông qua các bước chuẩn bị này, các cá nhân và tổ chức liên quan có thể sẵn sàng đầy đủ trước khi quy định mới có hiệu lực, đảm bảo tuân thủ trọn vẹn các yêu cầu báo cáo mới sau khi thực thi. Điều này không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý mà còn duy trì tính tuân thủ và sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong môi trường quản lý mới.
Tổng kết của Aiying - Ái Doanh
Tóm lại, các quy định mới về báo cáo giao dịch tài sản số sẽ tác động mạnh đến thị trường tài chính và tuân thủ thuế. Chúng sẽ khiến nhà đầu tư cẩn trọng hơn khi giao dịch, buộc các sàn giao dịch nâng cấp hệ thống và quy trình, tăng tính minh bạch thị trường, nhưng đồng thời cũng làm tăng chi phí tuân thủ.
Tuy nhiên, định nghĩa "tài sản số" trong đạo luật này quá rộng. Gần như mọi giao dịch NFT và stablecoin đều phải báo cáo, thậm chí cả việc đổi USDC sang USD cũng phải báo cáo với IRS, dù chỉ lãi/lỗ vài xu. Chính sách kiểu này có thể khiến người dùng ngại giao dịch trên các sàn tập trung mà chuyển sang DeFi, dẫn đến phản tác dụng.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Aiying Compliance
