Làm thêm một công việc, kiếm thêm một khoản tiền, các nhà nghiên cứu Ethereum đang «restake» chính bản thân họ
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Làm thêm một công việc, kiếm thêm một khoản tiền, các nhà nghiên cứu Ethereum đang «restake» chính bản thân họ
Hưởng thù lao hàng triệu USD bằng token EIGEN? Vị trí "cố vấn" bên thứ ba của các nhà nghiên cứu Quỹ Ethereum gây tranh cãi lớn.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Alex Liu, Foresight News
“Hội đồng Ethereum có hơn 300 người, chỉ một vài người trong số đó đảm nhận vai trò cố vấn cho Eigen Foundation thì sẽ không ảnh hưởng đến tính trung lập của tổ chức.” Nghe có vẻ hợp lý, nếu như “vài người đó” không bao gồm Dankrad Feist và Justin Drake.
Gần đây, nhiều nhà nghiên cứu thuộc Hội đồng Ethereum lần lượt công khai việc họ đã chấp nhận vị trí “cố vấn” từ tổ chức nền tảng Eigen Foundation – thực thể đứng sau giao thức tái đặt cược (restaking) EigenLayer – và sẽ nhận được lượng lớn token EIGEN có giá trị cao. Sự kiện này đã gây ra tranh cãi lớn trong cộng đồng và làm dấy lên những cuộc thảo luận sôi nổi. Tôi cho rằng việc tìm hiểu kỹ lưỡng nguồn gốc và diễn biến của vụ việc này có thể giúp mọi người hiểu rõ hơn về tình thế khó xử mà các nhà phát triển Ethereum và cộng đồng đang đối mặt ở cấp độ thống nhất xã hội (social consensus).
Bối cảnh: Cộng đồng Ethereum bắt đầu cãi nhau
Khi Vitalik cùng một số nhà phát triển / lãnh đạo ý kiến có ảnh hưởng lớn trong hệ sinh thái Ethereum dần chuyển sang hoạt động tích cực trên Farcaster, cộng đồng Ethereum trong thời gian khá dài trở nên ít “sôi động”. Không giống như Solana với Mert, người liên tục đưa ra quan điểm và tranh luận trực tiếp để tạo nhiệt cho cộng đồng, Ethereum gần như yên ắng – nhưng sự bình lặng này nay đã bị phá vỡ: Péter Szilágyi, người phụ trách phát triển Geth – client thực thi chính của Ethereum – đã cãi nhau với Dankrad Feist, thành viên cốt lõi của Ethereum Foundation.
Cuộc tranh cãi chủ yếu xoay quanh vấn đề MEV và tiến độ phát triển. Péter tỏ ra không hài lòng với hiện trạng phát triển của Ethereum. Về MEV, Peter cho rằng nó vốn là một hình thức tấn công vào Ethereum, nhưng bằng cách chia sẻ lợi ích với các bên liên quan, vấn đề này dường như không còn là vấn đề nữa.
Điều này phản ánh một thách thức nằm ngoài kỹ thuật: khi quy mô giao thức ngày càng mở rộng và phân quyền hơn, số lượng người tham gia hay nói cách khác là các bên liên quan (stakeholders) cũng ngày càng tăng. Vậy làm sao để điều phối và cân bằng lợi ích giữa các bên?
Cuối cùng, Vitalik đã đăng bài trên X để tham gia vào cuộc thảo luận.
Vấn đề chính: Tranh cãi về xung đột lợi ích tiềm tàng
Sau đó, Vitalik bày tỏ sự đánh giá cao đối với văn hóa “thảo luận công khai” trong cộng đồng Ethereum. Nhưng ngay trong chuỗi tweet mang chủ đề này, Cobie – một influencer huyền thoại trong cộng đồng tiền mã hóa – đã trả lời ông: “Anh nghĩ sao về việc các nhà phát triển hoặc nhà nghiên cứu cốt lõi của Ethereum Foundation nhận được khoản thù lao khổng lồ đủ thay đổi cuộc đời từ các dự án xây dựng trên Ethereum, đồng thời đảm nhận vai trò cố vấn? Những dự án này hiện tại hoặc tương lai có thể mâu thuẫn lợi ích với Ethereum, ví dụ — tất nhiên chỉ là lý thuyết — giả sử như EigenLayer.”
Rõ ràng Cobie biết điều gì đó bên trong, chứ không phải ngẫu nhiên nhắc tới EigenLayer. Bởi ngay sau khi anh ta đặt câu hỏi, Justin Drake – nhà nghiên cứu cốt lõi của Ethereum Foundation – đã đăng một bài viết dài trên X tiết lộ mình sẽ trở thành cố vấn của Eigen Foundation và nhận phần thưởng hàng triệu USD dưới dạng token, “có giá trị vượt quá tổng tài sản cá nhân tôi sở hữu trước đó.”
Tại sao sự việc này lại gây tranh cãi lớn đến vậy? Một người không thể làm việc cho nhiều tổ chức cùng lúc sao? Câu trả lời là: Có thể. Nhưng nếu các tổ chức đó tiềm ẩn xung đột lợi ích thì sao? Vấn đề lúc đó trở nên phức tạp.
Restaking (tái đặt cược), thường được coi là mang lại rủi ro bổ sung cho Ethereum ở cấp độ giao thức. Nói đơn giản, nó không nhất thiết có lợi cho Ethereum, thậm chí có thể dẫn đến xung đột lợi ích tiềm tàng — ví dụ, khi cung cấp bảo đảm an toàn cho bên thứ ba xảy ra lỗi slash, nghiêm trọng nhất có thể khiến người dùng mất tài sản tìm cách fork (phân nhánh) Ethereum.
Về Restaking, một cách giải thích dễ hiểu là để một tài sản làm việc cho nhiều nơi, kiếm nhiều lợi nhuận. Nhìn theo hướng này, các nhà nghiên cứu Ethereum dường như cũng đang “restake” chính bản thân họ, cố gắng làm nhiều việc cùng lúc. Tuy nhiên, restaking rất nguy hiểm — bạn có thể bị “boss” ngược lại (nếu công ty không đáng tin, tài sản gốc có thể bị phạt “slash”).
Mặc dù các nhà nghiên cứu đều khẳng định vai trò cố vấn là cá nhân, không đại diện cho Ethereum Foundation, họ hoàn toàn có thể giữ quan điểm bất đồng với EigenLayer, và sẵn sàng từ chức nếu EigenLayer hành động trái lợi ích Ethereum. Nhưng như một thành viên cộng đồng từng chất vấn thẳng:
“Bạn thực sự nghĩ rằng việc nhận khoản thù lao khổng lồ từ một tổ chức có động lực khác với Ethereum sẽ không ảnh hưởng đến quyết định của bạn sao?” Việc các nhà nghiên cứu kiêm nhiệm vai trò cố vấn cho một dự án có lợi ích gắn liền, liệu có ảnh hưởng đến tính trung lập của Ethereum Foundation?
Như đã nói ở đầu bài: “Hội đồng Ethereum có hơn 300 người, chỉ một vài người trong số đó đảm nhận vai trò cố vấn cho Eigen Foundation thì sẽ không ảnh hưởng đến tính trung lập của tổ chức.” Nghe có vẻ hợp lý, nếu như “vài người đó” không bao gồm Dankrad Feist, Justin Drake.” Bởi vì Dankrad Feist và Justin Drake chính là những người có khả năng ảnh hưởng lớn đến định hướng của Ethereum — Justin Drake đóng vai trò then chốt trong chiến lược Ethereum 2.0, còn nâng cấp lớn nhất năm nay (ngoài ETF) chính là nâng cấp Cancun, thực hiện proto-danksharding, đặt nền móng cho danksharding thật sự sau này. Đúng vậy, phương án mở rộng cuối cùng được chọn cho mainnet Ethereum là do Dankrad Feist đề xuất, và được đặt tên theo ông.
Người như vậy giờ đây sẽ nhận hàng triệu USD dưới dạng token EIGEN để… phê bình EigenLayer. Eigen Foundation có thực sự đang làm từ thiện cho lợi ích cộng đồng hay không, xin mời mọi người tự phán xét.
Sau đó, Péter Szilágyi và Dankrad Feist lại cãi nhau thêm một lần nữa. Péter hỏi: “Vậy ai sẽ là người quyết định cái nào là cần thiết cho giao thức, cái nào thì không?” Dankrad trả lời: “Rõ ràng là tôi.”
Péter Szilágyi liền chế giễu: “Tôi cứ tưởng là EigenLayer chứ, tôi nhầm.”
Dankrad không trả lời thêm.
Phân tích: EigenLayer dùng token để mua đồng minh
Chúng ta không có bằng chứng xác thực về mục đích của EigenLayer khi đưa ra lượng lớn token để tuyển dụng “cố vấn”, nhưng chúng ta có thể quan sát một sự kiện thú vị.
Cách đây 10 tháng, Bankless đã thực hiện một tập podcast với chủ đề “Restaking Alignment (đồng bộ hóa tái đặt cược)”. Trong đó, 7 người tham gia đa số có thái độ khá tiêu cực đối với việc tái đặt cược (bao gồm cả Justin Drake và Dankrad).
Hiện tại, 6 trong số 7 người xuất hiện trong hình ảnh dưới đây đều đã nắm giữ lợi ích từ EigenLayer (thông qua đầu tư thiên thần, vị trí cố vấn hoặc quan hệ lao động). Người còn lại trong podcast là Vitalik.
Trong lĩnh vực này, Sreeram có lẽ là người xuất sắc nhất từ trước đến nay.
Suy ngẫm: Tiết lộ thông tin minh bạch và tốt hơn
Về bản chất, Ethereum Foundation là một tổ chức phi lợi nhuận. Trong ngành Crypto, các quỹ như vậy so với doanh nghiệp hoặc tổ chức truyền thống thường thiếu minh bạch hơn, thiếu cơ chế tiết lộ thông tin cơ bản. Sự kiện lần này đã phơi bày điều đó, và các thành viên cộng đồng đã bày tỏ lo ngại, có người chỉ rõ:
So với việc một vài nhân viên không công bố đầu tư cá nhân, tôi lo ngại sâu xa hơn về toàn bộ Ethereum Foundation. Trong nhiều năm qua, Ethereum Foundation lẽ ra đã phải công bố báo cáo tài chính, sơ đồ tổ chức... Một tổ chức quản lý tốt sẽ yêu cầu nhân viên minh bạch thông tin.
Trong bối cảnh khủng hoảng niềm tin hiện nay, Ethereum Foundation nên cải thiện và tăng cường minh bạch thông tin. Nếu không, đã có người bắt đầu đặt câu hỏi: “Liệu Ethereum Foundation có nên giải tán không?”
Mở rộng: Thống nhất xã hội và phân quyền
Nhìn lại sự việc, về bản chất là cá nhân và tổ chức Ethereum Foundation đang đối mặt với khủng hoảng niềm tin. Các thành viên cộng đồng nghi ngờ tính trung lập của họ, lo sợ họ sẽ vì lợi ích cá nhân mà dẫn Ethereum đi sai hướng.
Theo tôi, đây thực ra là điều tốt. Các nhóm khác nhau có lợi ích khác nhau, dẫn đến bất đồng, và một Ethereum phát triển qua tranh luận rõ ràng sẽ phân quyền hơn ở cấp độ thống nhất xã hội so với một Ethereum “đoàn kết chặt chẽ” quanh Ethereum Foundation. Nghi vấn dẫn đến suy ngẫm và tiến bộ.
Chỉ phân quyền ở cấp độ kỹ thuật, mã nguồn là chưa đủ. Chúng ta cần chú trọng hơn đến phân quyền ở cấp độ thống nhất xã hội. Hãy thử tưởng tượng nếu trên thế giới chỉ có một máy tính phi tập trung, chỉ một thì có phải là một dạng tập trung không?
Ethereum là tiên phong trong nền tảng hợp đồng thông minh, nhưng cũng vì thế mà mang theo gánh nặng lịch sử, như EVM không quá tiên tiến. Hiện tại, Ethereum lựa chọn kiến trúc mô-đun và lộ trình lấy Rollup làm trung tâm – tức là dùng mainnet làm nền tảng, để các đội có bất đồng có thể vừa tranh luận vừa tiến lên, mỗi đội tự xây dựng giải pháp “máy tính phi tập trung” riêng, cùng hướng tới một tương lai phi tập trung tốt đẹp hơn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Foresight News
