Khi OP Stack tiến hóa thành khái niệm chuỗi siêu cấp OP
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Khi OP Stack tiến hóa thành khái niệm chuỗi siêu cấp OP
Bài viết này sẽ giới thiệu hiện trạng và tầm nhìn của Super Chain.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: LXDAO
Giới thiệu
Tháng trước, Quỹ WorldCoin đã công bố ra mắt blockchain World Chain dựa trên OP Stack, blockchain này sẽ gia nhập Superchain của Optimism và tương tác với các chuỗi khác như Base, Mode, OP Mainnet và Zora.
Có lẽ mọi người đều đã từng nghe về OP, OP Stack và Superchain. Những người tò mò có thể đặt câu hỏi: Cái gì? Tại sao? Ở đâu? Bài viết này sẽ lần lượt giải đáp cho bạn về hiện trạng, tầm nhìn của Superchain,... Phần cuối bài còn cung cấp hướng dẫn thao tác triển khai L2/L3 chỉ bằng một cú nhấp chuột.
Bắt đầu từ Optimism
Mọi người hẳn không còn xa lạ với Optimism – một giải pháp Layer 2 dựa trên Ethereum, nhằm cung cấp dịch vụ blockchain nhanh chóng, ổn định, khả mở rộng cao và chi phí thấp. Bằng cách hoạt động phía trên chuỗi chính Ethereum (Layer 1), nó giúp giảm tải tắc nghẽn mạng, từ đó cắt giảm chi phí giao dịch và thời gian xử lý.
Optimism sử dụng công nghệ được gọi là Optimism Rollups, đóng gói hàng loạt dữ liệu giao dịch lại và chỉ xử lý cũng như thanh toán phí một lần duy nhất trên chuỗi chính Ethereum. Phương pháp này không những tăng tốc độ giao dịch, giảm chi phí mà vẫn giữ được mức độ bảo mật cao nhờ vào nền tảng Ethereum. Sau đó, công nghệ Optimism Rollup được mã nguồn mở, trở thành một khuôn khổ blockchain mã nguồn mở do Optimism Collective công bố – OP Stack.
OP Stack có thể hiểu là bộ công cụ "một cú nhấp chuột để phát hành L2", đơn giản hóa đáng kể việc xây dựng chuỗi L2. Các chuỗi L2 phân tán dựa trên OP Stack chia sẻ tính năng bảo mật, tầng truyền thông và stack công nghệ mã nguồn mở, hình thành nên tầm nhìn Superchain của OP.
Hiện trạng —— Ứng dụng OP Stacks trong nhiều lĩnh vực.
Hiện tại, OP Stacks đã được nhiều dự án nổi bật áp dụng, bao gồm Base – chuỗi L2 do Coinbase phát triển, hiện đang dẫn đầu về dữ liệu giao dịch NFT L2; Debank Chain do ứng dụng quản lý tài sản Debank ra mắt; hay Farcaster Stack của giao thức xã hội tiên phong Farcaster. Sự đa dạng ứng dụng này minh chứng cho khái niệm Superchain của OP ngay từ khi ra đời.
"Superchain" là gì?
"Superchain" là một cấu trúc mạng đa chuỗi dựa trên công nghệ Layer 2 (L2), nhằm giải quyết thách thức về khả năng mở rộng ngang hàng trong blockchain truyền thống. Kiến trúc đa chuỗi truyền thống thường đối mặt với khó khăn trong phối hợp vận hành và chi phí cao, trong khi "Superchain" xem mỗi chuỗi như "tài nguyên tính toán có thể hoán đổi", tức là hàng hóa hóa blockchain, cho phép các nhà phát triển xây dựng ứng dụng liên chuỗi mà không làm tăng rủi ro hệ thống.
Trong mô hình "Superchain", các chuỗi riêng lẻ (như các chuỗi OP) được chuẩn hóa và tích hợp vào mạng lưới do Optimism Collective quản lý chính thức. Những chuỗi này không chỉ chia sẻ bảo mật và lớp truyền thông mà còn dùng chung một stack công nghệ mã nguồn mở. Thiết kế này cho phép các nhà phát triển tập trung hơn vào việc xây dựng ứng dụng trên toàn bộ Superchain mà không cần lo lắng về các chi tiết kỹ thuật cụ thể của từng chuỗi riêng biệt.
Hơn nữa, triết lý thiết kế này cũng hàm ý rằng bản thân khái niệm blockchain có thể trở nên trừu tượng hơn, các nhà phát triển có thể coi toàn bộ mạng blockchain tương tác được như một đơn vị thống nhất, từ đó phát triển và triển khai các giải pháp mới hiệu quả hơn. Thông qua cách này, "Superchain" không chỉ tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên mà còn mở ra những khả năng mới cho tương lai blockchain.
Làm thế nào chuỗi OP đảm bảo tính an toàn?
Trong mô hình bảo mật cầu nối "Superchain", tính an toàn (tức tính hiệu lực) và tính sẵn sàng (khả năng chống kiểm duyệt) được đảm bảo. Tính an toàn được bảo vệ bởi hệ thống xác minh, tính sẵn sàng được đảm bảo bởi khả năng gửi trực tiếp giao dịch lên L1. Việc kết hợp cả hai yếu tố này nghĩa là nếu bộ sắp xếp (sequencer) của OP Chain gặp sự cố, người dùng luôn có thể gửi giao dịch lên L1, và L1 sẽ chuyển họ sang một OP Chain mới đang vận hành đúng sequencer.
Dưới đây là định nghĩa chính thức của Optimism về "Superchain": Một chuỗi phải đáp ứng các điều kiện sau để được coi là "Superchain":
Thuộc tính Mục đích Chia sẻ chuỗi L1 Chuỗi L1 cung cấp thứ tự hoàn chỉnh cho tất cả các giao dịch trên mọi OP Chain, tức là bộ sắp xếp. Cầu nối chia sẻ giữa các OP Chain giúp các OP Chain có thuộc tính bảo mật tiêu chuẩn. Triển khai OP Chain chi phí thấp Cho phép triển khai và thực hiện giao dịch mà không cần trả phí giao dịch L1 cao. Tùy chọn cấu hình OP Chain Cho phép OP Chain cấu hình nhà cung cấp tính sẵn sàng dữ liệu, địa chỉ sequencer, v.v. Giao dịch an toàn và tin nhắn liên chuỗi Cho phép người dùng di chuyển dữ liệu giữa các OP Chain một cách an toàn.
Lộ trình "phi tập trung hóa" công nghệ OP
OP Labs với vai trò hỗ trợ khuôn khổ, đã thực hiện rất nhiều công việc nhằm giúp OP Stack hỗ trợ tốt hơn cho sự phi tập trung hóa công nghệ. Ví dụ, phiên bản Bedrock hỗ trợ nhiều phương án xác minh và nhiều client khác nhau. Việc xác minh lỗi đa client là thành phần cơ bản của phi tập trung hóa công nghệ, và kiến trúc mô-đun của Bedrock ảnh hưởng lớn đến khả năng phi tập trung hóa trong quá trình phát triển thực tế OP Stack của cộng đồng.
Chiến lược - Duy trì sự trung thực
Trong quá trình theo đuổi phi tập trung hóa, việc duy trì sự trung thực về mặt tri thức trước các thách thức là rất quan trọng. Cụ thể, việc viết mã phức tạp và không có lỗi là cực kỳ khó nhưng lại then chốt, vì bất kỳ lỗ hổng nào cũng có thể gây hậu quả thảm khốc cho bất kỳ L2 nào.
Chiến lược - Phát triển song song các nâng cấp giao thức
OP khuyến khích hành động có chủ đích, thực tế và thận trọng trong các bước xác minh lỗi trên chuỗi. Việc hiện thực hóa hoàn toàn xác minh lỗi cần thời gian, tuy nhiên Optimism cho rằng có thể phát triển song song vài nâng cấp giao thức, để OP Stack tiến xa hơn về mặt phi tập trung hóa mà không cần chờ xác minh lỗi sẵn sàng.
Việc cập nhật liên tục các giải pháp kỹ thuật thực ra là nguyên nhân khiến gần đây OP bị Arbitrum phát hiện hai lỗi [1]. Với tư cách là bên cung cấp công nghệ, một framework mã nguồn mở được cộng đồng sử dụng rộng rãi như vậy cũng luôn phải đón nhận sự giám sát từ thị trường và cộng đồng, đồng thời gánh vác trách nhiệm lớn hơn.
Thời gian biểu và các mốc quan trọng về phi tập trung hóa công nghệ
Sự thành công thương mại của OP Stacks trong chiến lược Superchain
Theo số liệu từ L2Beat, tính đến ngày 4 tháng 5 năm 2024, tổng giá trị khóa (TVL) trên Layer 2 đạt 39,98 tỷ USD, trong đó OP Stack chiếm 18,61 tỷ USD, gần bằng một nửa tổng TVL và đứng đầu. Dịch vụ Stack của Optimism đã được áp dụng rộng rãi, ngày càng nhiều dự án sử dụng khung OP Stack để nhanh chóng xây dựng L2 mới, ví dụ như Optimism, Base, Mode, Zora, Frax, Lyra, Ancient, Redstone, Worldcoin, Mint, Lisk. Điều này nhấn mạnh giá trị của dịch vụ Stack trong câu chuyện thị trường.
OP Stacks sẽ tiến hóa thành Superchain như thế nào?
Về mặt kỹ thuật, chúng tôi sẽ trích xuất một phần mã và thông tin chính thức để giải thích.
Giới thiệu hợp đồng SystemConfig
Nền tảng công nghệ Bedrock phía sau OP Stack đã giới thiệu hợp đồng SystemConfig, bắt đầu định nghĩa trực tiếp chuỗi L2 thông qua hợp đồng thông minh L1. Điều này có thể mở rộng để đưa tất cả thông tin định nghĩa chuỗi L2 lên chuỗi, bao gồm tạo ID chuỗi độc đáo, block gas limit và các giá trị cấu hình quan trọng khác. Trích đoạn từ hợp đồng SystemConfig như sau [2]:
/**
* @title SystemConfig
* @notice Hợp đồng SystemConfig được dùng để quản lý cấu hình mạng Optimism. Tất cả
* cấu hình được lưu trữ trên L1 và được L2 lấy về như một phần của quá trình suy diễn chuỗi L2.
*/
contract SystemConfig is OwnableUpgradeable, Semver {
/**
* @notice Enum đại diện cho các loại cập nhật khác nhau.
*
* @custom:value BATCHER Đại diện cho cập nhật hash batcher.
* @custom:value GAS_CONFIG Đại diện cho cập nhật cấu hình phí giao dịch trên L2.
* @custom:value GAS_LIMIT Đại diện cho cập nhật giới hạn gas trên L2.
* @custom:value UNSAFE_BLOCK_SIGNER Đại diện cho cập nhật khóa ký cho việc phân phối khối không an toàn.
*/
/*
* @notice Giới hạn gas tối thiểu. Giá trị này không nên thấp hơn giới hạn tài nguyên gas gửi tiền tối đa
* trong hợp đồng ResourceMetering được sử dụng bởi OptimismPortal, để đảm bảo khối L2
* luôn có đủ gas để xử lý gửi tiền.
*/
uint64 public constant MINIMUM_GAS_LIMIT = 8_000_000;
/**
* @notice Định danh cho batcher. Đối với phiên bản 1 của cấu hình này, nó được biểu diễn
* dưới dạng địa chỉ được điền thêm số 0 ở bên trái để thành 32 byte.
*/
bytes32 public batcherHash;
/**
* @notice Giới hạn gas L2.
*/
uint64 public gasLimit;
Tạo địa chỉ chuỗi xác định bằng CREATE2
Dựa trên thiết kế SystemConfig, khi dữ liệu được đưa hoàn toàn lên chuỗi, ta có thể tạo một nhà máy (Chain Factory) để triển khai cấu hình và tất cả các hợp đồng cần thiết khác cho mỗi chuỗi. Bằng cách sử dụng CREATE2 để tạo địa chỉ hợp đồng tương ứng một-một, ta có thể mở rộng thêm bước này: điều này có nghĩa là, với một cấu hình chuỗi nhất định, ta có thể xác định tất cả các địa chỉ cầu nối liên quan đến chuỗi đó. Điều này cũng cho phép chúng ta tương tác với chuỗi mà không cần triển khai hợp đồng cầu nối, khiến việc triển khai chuỗi gần như miễn phí và cho phép chuỗi kế thừa các thuộc tính bảo mật tiêu chuẩn.
Liên lạc giữa các chuỗi OP —— “Nhà máy chuỗi” tái sử dụng dữ liệu chuỗi OP
Bedrock giới thiệu phương pháp xây dựng chuỗi L2 từ chuỗi L1, trong đó tất cả dữ liệu chuỗi có thể đồng bộ với khối L1. Khi mở rộng nhà máy chuỗi L1 để đưa toàn bộ cấu hình lên chuỗi, các nút Optimism có thể đồng bộ xác định bất kỳ chuỗi OP nào chỉ với một địa chỉ L1 và kết nối tới L1.
Lưu ý rằng khi đồng bộ chuỗi OP hoàn tất, trạng thái chuỗi được tính toán cục bộ. Điều này có nghĩa là việc xác định trạng thái chuỗi OP là hoàn toàn không cần quyền hạn (Permissionless) và an toàn (Secure). Vì tất cả các giao dịch không hợp lệ sẽ bị bỏ qua bởi quá trình tính toán cục bộ tại các nút, nên chuỗi suy diễn không cần hệ thống xác minh. Tuy nhiên, để đảm bảo rút tiền trên chuỗi Superchain, vẫn cần một hệ thống xác minh.
Sử dụng thiết kế mô-đun SystemConfig cho sequencer
Bedrock giới thiệu chức năng thiết lập địa chỉ sequencer trong hợp đồng SystemConfig. Khi đưa vào nhiều chuỗi với hợp đồng SystemConfig riêng biệt, điều này cho phép người triển khai OP Chain cấu hình địa chỉ sequencer. Thiết kế sequencer có thể cấu hình này được gọi là sắp xếp mô-đun. Điều này cho phép các thực thể khác nhau thực hiện sắp xếp cho OP Chain, đồng thời vẫn giữ mô hình bảo mật cầu nối [Superchain] tiêu chuẩn —— đây là bước tiến quan trọng hướng tới việc phi tập trung hóa sequencer.
Sắp xếp mô-đun cho phép thử nghiệm các mô hình sắp xếp khác nhau một cách không cần quyền hạn. Các nhà phát triển có thể áp dụng nhiều giao thức sắp xếp khác nhau, như sắp xếp luân phiên, giao thức đồng thuận sequencer, sắp xếp cạnh tranh giá (PGA sorting) hoặc sắp xếp FIFO (FIFO sorting). Chúng ta có thể kỳ vọng rằng theo thời gian, các tiêu chuẩn sắp xếp thân thiện với người dùng hơn sẽ dần xuất hiện.
Các chuỗi OP chia sẻ cùng một lộ trình nâng cấp công nghệ
Để triển khai Superchain ban đầu với độ tin cậy cao về bảo mật và phi tập trung, cần giới thiệu một hội đồng an ninh phi tập trung để quản lý nâng cấp. Hội đồng an ninh phải có khả năng cập nhật tập hợp các bên xác minh chuỗi, khởi động nâng cấp hợp đồng với độ trễ, và trong trường hợp khẩn cấp có thể nhấn nút tạm dừng cầu nối, đồng thời hủy bỏ các nâng cấp đang diễn ra.
Khả năng tạm dừng cầu nối trong tình huống khẩn cấp có nghĩa là, trong trường hợp xấu nhất khi khóa riêng của các thành viên hội đồng an ninh bị rò rỉ, kết quả sẽ là việc rút tiền bị tạm ngừng vô thời hạn và nâng cấp cầu nối cũng bị hủy bỏ vĩnh viễn. Nói cách khác, cầu nối L1 sẽ bị đóng băng. Điều này tuân theo nguyên tắc thiết kế an toàn ưu tiên hơn tính sẵn sàng —— tức là luôn phải ngăn ngừa mất ETH hoặc token (bảo mật cưỡng chế), ngay cả khi điều đó có nghĩa là ETH hoặc token bị khóa (hy sinh tính sẵn sàng).
Những điểm nghẽn trên con đường OP Stack trở thành "Superchain"
Tất nhiên, để trở thành Superchain và hiện thực hóa đầy đủ tầm nhìn về blockchain có khả năng mở rộng, vẫn còn một số điểm nghẽn quan trọng cần giải quyết. Các điểm nghẽn dự kiến bao gồm:
-
Việc rút tiền phụ thuộc vào một nhóm các bên xác minh chuỗi đáng tin cậy.
-
Giao dịch liên chuỗi chậm, cần chờ một giai đoạn thách thức.
-
Khả năng mở rộng khi gửi giao dịch lên Superchain chưa đủ, dữ liệu giao dịch phải gửi lên L1 có dung lượng giới hạn.
-
Giao dịch liên chuỗi mang tính bất đồng bộ, làm mất khả năng thực hiện giao dịch liên chuỗi nguyên tử (ví dụ như flash loan).
-
Điểm này đã được cải thiện sau EIP4844.
-
Thiếu một framework dễ dùng để xây dựng ứng dụng tận dụng nhiều chuỗi OP.
-
Thiếu một ví đơn giản để quản lý token và ứng dụng xuyên suốt nhiều chuỗi OP.
Chúng tôi hình dung rằng khi những điểm nghẽn này được giải quyết, chúng ta có thể xây dựng các giải pháp phi tập trung có thể thay thế các ứng dụng web2 phức tạp nhất.
Ứng dụng quy mô lớn của Superchain sau 4844?
Việc ra mắt EIP-4844 gần như đồng bộ với bản nâng cấp Delta của hệ sinh thái Optimism, là sự kết hợp hoàn hảo.
Các giải pháp khả dụng dữ liệu (DA) như Celestia chủ yếu nhằm giảm chi phí khi rollup gửi dữ liệu lên L1, trong khi 4844 cung cấp một giải pháp gốc giúp chi phí vận hành (OPEX) của các chuỗi OP giảm hơn 90%.
Chúng ta thấy rằng trước 4844, chi phí chính của OP Stack tập trung vào chi phí gas L1, như sau:
Dữ liệu hoạt động L1 trên chuỗi OP Stack (chuỗi / thu nhập L2 / phí L1 / lợi nhuận gộp / tỷ lệ phí L1):
-
OP Mainnet: 2k ETH / 1,97k ETH / 30 ETH / 98,5%
-
Base: 1,7k ETH / 1,37k ETH / 330 ETH / 80%
Sau 4844, đây là tín hiệu tích cực cho OP Stack và hệ sinh thái Superchain, sẽ có ngày càng nhiều dự án sẵn sàng sử dụng L2 làm giải pháp kỹ thuật. Chúng tôi cũng mong muốn thấy chi phí hạ xuống sẽ mở ra nhiều cơ hội kinh doanh hơn cho các dự án, tạo điều kiện cho khả năng ứng dụng quy mô lớn (Mass Adoption).
Cách triển khai L2 dễ dàng bằng Superchain
Làm thế nào để thực hiện? Superchain cung cấp một nền tảng tên là Superchain Dev Console [3][4], hỗ trợ các chuỗi Ethereum, Base, Fraxtel, Mode, OP Mainnet, Redstone, Lisk, Zora làm L1 hoặc L2.
Đồng thời, trong cộng đồng Superchain cũng có nhiều công cụ "một cú nhấp" để phát hành L3, ví dụ như Mode Flare do đội ngũ Mode phát triển. Kiến trúc sử dụng Pyth, Blockscout và Goldsky, v.v. [5].
Một vài suy nghĩ cuối bài: Chúng ta thấy được chiến lược của Optimism và thành công về mặt thương mại của Superchain. OP Stacks đã giảm đáng kể ngưỡng phát hành chuỗi, ngày càng nhiều nhóm được hưởng lợi từ việc triển khai nhanh chóng và tiện lợi L2, L3 của mình nhờ OP Stack. Liệu trong tương lai, OP Stack có trở thành như AWS hay Alibaba Cloud, đóng vai trò là đầu ngành cung cấp cơ sở hạ tầng tiện lợi cho các nhà phát triển xây dựng dự án riêng? Thực tế, giải pháp công nghệ phi tập trung này có thể phần nào đảm bảo tính mã nguồn mở và an toàn. Về mặt thiết kế, liệu Superchain có tiềm ẩn rủi ro độc quyền ngành không?
Thời gian sẽ trả lời.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@LXDAO_Official
