Báo cáo nghiên cứu của Messari: Phân tích chuyên sâu về Pyth, oracle hàng đầu trên Solana
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Báo cáo nghiên cứu của Messari: Phân tích chuyên sâu về Pyth, oracle hàng đầu trên Solana
Pyth đã phát triển để phục vụ nhiều blockchain nhất và chiếm vị trí thứ tư về tổng giá trị thị phần.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Messari
Biên dịch: TechFlow
Tóm tắt
-
Pyth đảm bảo tài sản trị giá 5,5 tỷ USD và cung cấp dữ liệu giá cho tiền mã hóa, cổ phiếu, cặp ngoại hối, ETF và hàng hóa trên 162 giao thức tại hơn 50 blockchain.
-
Vào tháng 2 năm 2024, khối lượng giao dịch trung bình của oracle Pyth chiếm 20% tổng khối lượng giao dịch trên Solana; đồng thời, các nhà cung cấp dữ liệu Pyth đã trả phí 225.000 USD trên Solana vào tháng 2 năm 2024.
-
Mạng Pyth sử dụng mạng lưới các nhà cung cấp dữ liệu bên thứ nhất (first-party), trực tiếp xuất bản dữ liệu lên Solana và Pythnet (một chuỗi ứng dụng cung cấp cập nhật oracle Pyth cho tất cả các blockchain khác). Các nhà cung cấp bao gồm các trader tổ chức, market maker nổi tiếng và các giao thức DeFi danh tiếng như Jane Street, CTC và Raydium.
-
Đến cuối quý II, Pyth dự kiến sẽ hoàn toàn di chuyển hệ thống oracle đẩy (push) hiện tại trên Solana sang một oracle kéo (pull) mới.
-
Là oracle hàng đầu trên Solana, Pyth sẽ hỗ trợ nhiều ứng dụng mở rộng hoặc khởi chạy trên Eclipse – lớp 2 blockchain đầu tiên dựa trên SVM trên Ethereum.
Bối cảnh
Các ứng dụng blockchain thường cần dữ liệu từ thế giới bên ngoài. Tuy nhiên, thiết kế của các hệ thống này hạn chế khả năng tương tác gốc với dữ liệu bên ngoài nếu không có sự trợ giúp. Do đó, các blockchain phụ thuộc vào oracle để đóng vai trò trung gian, tập hợp dữ liệu bên ngoài và làm cho nó khả dụng cho các ứng dụng trên chuỗi.
Thông thường, mạng oracle khuyến khích các nút tìm kiếm thông tin cụ thể, đạt được sự đồng thuận về giá trị của một điểm dữ liệu nhất định và sau đó đăng các giá trị đó lên blockchain trong khoảng thời gian xác định. Tuy nhiên, mô hình "đẩy" (push) này có thể gián tiếp, tốn kém và khó mở rộng. Mạng Pyth giải quyết những vấn đề này bằng cách phát triển một mạng lưới các nhà cung cấp dữ liệu nguồn chính (bên thứ nhất) và điều phối mô hình "đẩy", qua đó giảm độ trễ, tăng tốc độ mở rộng và hạ thấp chi phí mạng bằng cách chuyển phí cập nhật sang người tiêu dùng dữ liệu (ứng dụng và nhà phát triển).
Pyth là một mạng oracle nhằm cung cấp dữ liệu giá chính xác cho tiền mã hóa, cổ phiếu, cặp ngoại hối, ETF và hàng hóa. Nó cung cấp ba sản phẩm chính:
-
Dòng giá (Price Feeds): cập nhật thời gian thực dành cho các hợp đồng thông minh
-
Chuẩn mực (Benchmarks): dữ liệu thị trường lịch sử
-
Pyth Entropy: bộ tạo số ngẫu nhiên an toàn
Tính vững chắc của dữ liệu Pyth phần lớn nhờ vào mạng lưới các nhà cung cấp tham gia, bao gồm gần 100 nhà cung cấp đến từ các sàn giao dịch toàn cầu, công ty giao dịch, market maker, tổ chức và DeFi. Một số nhà cung cấp nổi bật bao gồm Jane Street, Chicago Trading Company (CTC), Binance, Raydium, Osmosis, Galaxy và 0x. Pyth tập trung vào việc cung cấp dữ liệu thị trường tài chính cho các nhà phát triển trên danh sách ngày càng mở rộng của các blockchain (hiện tại là hơn 50 blockchain khi bài viết này được viết).
Công nghệ
Ngoài việc làm cầu nối dữ liệu giữa blockchain và thế giới bên ngoài, oracle còn phải đối mặt với "vấn đề oracle". Vấn đề oracle là đảm bảo dữ liệu bên ngoài được xác thực, an toàn và đáng tin cậy, đồng thời xem xét các rủi ro lỗi tiềm tàng từ các nguồn bên ngoài.
Việc giải quyết vấn đề oracle thường liên quan đến các bước sau:
-
Các trình xác thực hoặc nút oracle lấy dữ liệu
-
Các nút ký dữ liệu đã lấy (xác thực)
-
Tổng hợp dữ liệu và đạt đồng thuận về điểm dữ liệu tính toán
-
Truyền dữ liệu tới mạng blockchain
Vấn đề oracle thường được giải quyết bằng mô hình "đẩy" (push) hoặc "kéo" (pull). Hầu hết các oracle sử dụng mô hình đẩy của bên thứ ba. Trong mô hình này, các nút oracle thu thập dữ liệu từ các nguồn bên thứ nhất (ví dụ: sàn giao dịch) hoặc bên thứ hai (ví dụ: các aggregator như CoinGecko và Kaiko). Ví dụ, các nút oracle chính của Chainlink lấy dữ liệu từ các nguồn bên thứ hai. Oracle đẩy sẽ đẩy cập nhật giá theo các khoảng thời gian cố định tới từng blockchain riêng lẻ, mỗi lần cập nhật đều phải trả phí gas. Việc thêm dòng giá hoặc giảm độ trễ cập nhật trên chuỗi sẽ làm tăng chi phí cho mạng oracle, gây cản trở khả năng mở rộng. Ngoài ra, việc lấy dữ liệu yêu cầu nhiều giả định tin cậy: nguồn chính phải đúng và ổn định; nguồn phụ phải đúng và ổn định; và mạng oracle phải ổn định.
Mạng Pyth giải quyết nhược điểm của mô hình đẩy bên thứ ba thông qua mô hình kéo của mình. Thông qua mạng lưới các nhà cung cấp dữ liệu bên thứ nhất, Pyth loại bỏ hai tầng tin cậy ở hạ lưu liên quan đến độ tin cậy của dữ liệu bên thứ ba. Trong mô hình kéo của Pyth, dữ liệu được cung cấp trực tiếp bởi các sàn giao dịch, market maker và giao thức DeFi trong mạng lưới (như Jane Street, Binance và Raydium). Những thực thể này có động lực hành xử trung thực và cung cấp dữ liệu chất lượng cao để duy trì uy tín tốt và tránh bị cấm khỏi giao thức.
Phần lợi ích còn lại nằm ở việc chuyển chi phí sang người tiêu dùng cuối cùng, nơi các dòng giá được cập nhật theo nhu cầu chứ không phải theo khoảng thời gian cố định. Do đó, người tiêu dùng khởi tạo việc cập nhật giá, kéo dữ liệu cập nhật lên chuỗi trong cùng một giao dịch DeFi (ví dụ: hoán đổi tài sản, thanh toán vĩnh viễn, v.v.). Bằng cách chuyển chi phí sang người dùng và cập nhật theo nhu cầu, Pyth tái định hướng chi phí một cách hiệu quả và mở rộng quy mô hiệu quả, như minh chứng qua các cập nhật thường xuyên của nó đối với 451 dòng giá.
Tương tác cốt lõi
Pyth vận hành hai phiên bản giao thức của mình: một trên mạng chính Solana và một trên chuỗi ứng dụng Pythnet. Phiên bản trên Solana chỉ cung cấp dữ liệu cho các giao thức trên Solana; phiên bản trên Pythnet cung cấp dữ liệu cho các giao thức trên tất cả các blockchain khác. Trong cả hai trường hợp, ba thực thể cốt lõi tương tác để thúc đẩy việc cập nhật oracle trên mạng Pyth:
-
Nhà cung cấp/dữ liệu xuất bản (Jane Street, CTC, Binance, 0x, Raydium, v.v.)
-
Chương trình oracle Pyth (thuật toán tổng hợp)
-
Người tiêu dùng dữ liệu (ứng dụng/nhà phát triển)
Các nhà cung cấp dữ liệu là các trình xác thực trên Pythnet. Trước đây, Hiệp hội Dữ liệu Pyth chịu trách nhiệm ủy quyền đủ cổ phần cho các trình xác thực; tuy nhiên, kể từ khi ra mắt quản trị, giờ đây việc này do các holder PYTH quản lý. Tại thời điểm viết bài, chưa có đề xuất nào thay đổi động lực cổ phần của trình xác thực, hiện tại tất cả các trình xác thực đều có trọng số bằng nhau. Với tư cách là nhà cung cấp dữ liệu bên thứ nhất, các nhà cung cấp được bồi thường thông qua một khoản phí nhỏ được thu từ toàn bộ giao dịch DeFi do người tiêu dùng khởi tạo.
Chương trình oracle Pyth là thuật toán tổng hợp, kết hợp dữ liệu do các nhà cung cấp gửi và tạo ra giá tổng hợp và khoảng tin cậy cho từng dòng giá tương ứng khi tính toán. Nó cũng chịu trách nhiệm duy trì các dòng giá, lưu trữ đầu vào riêng lẻ của các nhà cung cấp và thực hiện các phép tính bổ sung như trung bình động. Các ứng dụng và nhà phát triển là người tiêu dùng, họ yêu cầu cập nhật các dòng giá để đọc thông tin do chương trình oracle tạo ra.
Pyth trên Solana
Các dòng giá được biểu diễn bằng hai tài khoản Solana: tài khoản sản phẩm và tài khoản giá. Tài khoản sản phẩm lưu trữ siêu dữ liệu về dòng giá như mã cổ phiếu, loại tài sản, tài khoản giá tương ứng, v.v. Tài khoản giá chứa tên các nhà cung cấp dữ liệu được ủy quyền, giá và khoảng tin cậy mà mỗi nhà cung cấp gửi, trung bình động mũ, v.v. Cả hai tài khoản đều do chương trình oracle duy trì, chương trình này cũng bao gồm một tài khoản thứ ba, chủ yếu liệt kê các tài khoản sản phẩm. Cấu trúc này cho phép các ứng dụng phân loại danh sách đầy đủ các dòng giá do Pyth cung cấp.
Các nhà cung cấp gửi cập nhật giá mỗi 400 mili giây (độ dài khe thời gian trên Solana). Mỗi lần cập nhật kích hoạt việc tổng hợp thường xuyên giá và khoảng tin cậy để sử dụng cho các ứng dụng phía sau. (Vì oracle lưu trữ giá trị dữ liệu riêng lẻ mà mỗi nhà cung cấp gửi, nên các nhà cung cấp có thể chịu trách nhiệm nếu hành vi kém hiệu quả hoặc độc hại). Chi phí thấp trên Solana cho phép Pyth (hoặc bất kỳ oracle nào) vận hành một mô hình đẩy hiệu quả, nơi các nhà phát triển chỉ cần truyền dòng giá liên quan vào ứng dụng của họ, giải tuần tự dữ liệu và đọc/tích hợp các giá trị đã xuất bản.
Lưu ý đáng chú ý: đến cuối quý II, Pyth dự kiến sẽ hoàn toàn di chuyển oracle đẩy (push) hiện tại trên Solana sang một oracle kéo (pull) mới. Qua kênh phát triển, nhóm Pyth cho biết oracle kéo Pyth hiện đã hoạt động trên mạng thử nghiệm.
Chuỗi ứng dụng Pythnet
Pythnet là một bản sao Proof-of-Authority của mạng chính Solana, hoạt động như một lớp cơ sở tính toán để xử lý và tổng hợp dữ liệu từ mạng lưới các nhà cung cấp dữ liệu của Pyth. Các dòng giá kết quả trên Pythnet có thể truy cập được trên hơn 50 blockchain, không chỉ riêng Solana, vì các dòng giá được xuất bản trực tiếp lên blockchain. Vì Pythnet là bản sao của Solana, nên khung oracle Pyth trên Solana và khung oracle Pyth trên Pythnet về cơ bản là giống nhau, nhưng có một vài điểm khác biệt.
Mô hình đẩy trên Solana (bao gồm tài khoản và chương trình oracle) giống với Pythnet như đã nêu ở trên. Tuy nhiên, Pythnet không phải là chuỗi đích và cũng không thu phí từ các nhà cung cấp khi gửi giá. Do đó, mặc dù các nhà cung cấp dữ liệu đẩy dữ liệu vào Pythnet để tổng hợp và tuần tự hóa thành tài khoản thông qua chương trình oracle, nhưng dữ liệu sau đó được phát sóng đến các blockchain khác thông qua giao thức truyền tin liên chuỗi Wormhole. Sau đó, người tiêu dùng sẽ tạo ra chi phí trên chuỗi đích khi khởi động việc truyền dữ liệu thông qua giao dịch DeFi bình thường phụ thuộc vào dữ liệu oracle, từ đó kéo dữ liệu cập nhật.
Truyền tin liên chuỗi
Sau khi dữ liệu được xuất bản và tổng hợp trên Pythnet, dữ liệu không được định tuyến ngay lập tức qua Wormhole. Thay vào đó, Pyth định tuyến dữ liệu của mình qua bộ đệm tin nhắn và băm thành cây Merkle. Việc này đảm bảo người dùng có thể chọn những cập nhật nào được đưa vào một giao dịch đơn lẻ. Điều này cũng giữ chi phí thấp cho người dùng và cho phép cập nhật dữ liệu bao gồm tính toán tùy ý. Sau mỗi lần tổng hợp cập nhật, chương trình tổng hợp thêm một tin nhắn vào bộ đệm tin nhắn. Đối với mỗi khe thời gian, các trình xác thực Pythnet đọc tin nhắn và tạo ra một cây Merkle, sau đó gửi một tin nhắn chứa gốc Merkle của tất cả các giá đến hợp đồng Wormhole trên Pythnet.
Sau đó, các quản trị viên Wormhole (nút Wormhole) đọc tin nhắn gốc Merkle, tạo ra một phê duyệt khả thi (VAA - Verifiable Action Approval), và phát sóng cập nhật giá đến các blockchain liên quan. VAA đảm bảo dữ liệu được truyền một cách đáng tin cậy và an toàn. VAA chứa chữ ký của các quản trị viên Wormhole. Những chữ ký này xác nhận rằng các quản trị viên đã chứng kiến và xác minh VAA bao gồm các chữ ký từ các Guardian Wormhole. Những chữ ký này xác nhận rằng các Guardian đã chứng kiến và xác minh thông tin trong tin nhắn, tức là gốc Merkle của giá. VAA đã ký là phương pháp khả thi và an toàn để xác nhận rằng dữ liệu được truyền từ Pythnet đến blockchain đích là chính xác và đã được các bên đáng tin cậy (Wormhole Guardians) xác minh.
Hermes
Hermes là một API web trừu tượng hóa quá trình khởi động cập nhật cho nhà phát triển. Nếu không có dịch vụ như Hermes, nhà phát triển phải tự biên soạn tải trọng cập nhật với các dòng giá cần thiết và sử dụng gốc Merkle đã xác minh từ Wormhole để lấy dữ liệu tương ứng và bằng chứng Merkle từ Pythnet. Hermes cho phép nhà phát triển đơn giản truy vấn dịch vụ web để truy cập giá oracle. Hermes cho phép người tiêu dùng dữ liệu truy xuất giá mới nhất từ API REST hoặc Websocket.
Tính năng API REST (tập con của HTTP)
-
Phù hợp nhất với các ứng dụng cần truy cập dữ liệu mới nhất ngay lập tức, cần lấy dữ liệu theo khoảng thời gian không đều hoặc yêu cầu dữ liệu theo điều kiện cụ thể.
-
Dễ triển khai và sử dụng.
-
Do mỗi yêu cầu là độc lập, tương tác giữa client và server trở nên gọn gàng hơn.
-
Tình huống: theo dõi tổ hợp, cấp hoặc hoàn trả khoản vay, v.v.
Đặc điểm API Websocket
-
Phù hợp nhất với các ứng dụng cần luồng dữ liệu liên tục thời gian thực.
-
Chi phí bảo trì thấp: sau thiết lập ban đầu, dữ liệu có thể được gửi đi mà không cần gánh nặng các tiêu đề HTTP lặp lại, rất hiệu quả cho truyền dữ liệu thường xuyên.
-
Do có kết nối bền vững giữa client và server, các cập nhật thời gian thực cho phép dữ liệu được cập nhật ngay lập tức.
-
Tình huống: giao dịch chênh lệch giá, công cụ tối ưu hóa lợi nhuận, giao dịch DEX, v.v.
Hermes là phi tập trung, cho phép bất kỳ bên thứ ba nào xây dựng điểm truy cập đơn giản hóa vào Mạng Pyth. Do khó khăn trong vận hành, Hiệp hội Dữ liệu Pyth duy trì một phiên bản công cộng. Tuy nhiên, các công ty khác như Triton, P2P, Liquify và EXTR cũng cung cấp phiên bản Hermes do họ tự lưu trữ. Có thể tìm thấy danh sách ngày càng tăng các nhà cung cấp nút cung cấp Hermes tại đây.
Tokenomics
Token hệ sinh thái PYTH của Pyth có nguồn cung tối đa 10 tỷ PYTH. Sau lần mở khóa đầu tiên vào tháng 5 năm 2024, phân bổ của nó sẽ phản ánh phân bố sau:
-
Cộng đồng và khởi chạy (6%): dành cho các hoạt động và sáng kiến khởi động ban đầu và liên quan.
-
Thưởng cho nhà cung cấp (22%): dành cho mạng lưới nhà cung cấp dữ liệu Pyth. Dùng để thưởng, các chương trình tài trợ và làm động lực khuyến khích các nhà cung cấp hỗ trợ các tài sản mới có thể ban đầu thiếu thanh khoản.
-
Tăng trưởng hệ sinh thái (52%): dành cho những người đóng góp vào mạng Pyth, bao gồm nhưng không giới hạn ở các nhà phát triển, nhà nghiên cứu, giáo dục và các nhà cung cấp sớm. Mục tiêu là khuyến khích sáng kiến và phần thưởng vượt ra ngoài nhóm sáng lập và những người đóng góp cốt lõi.
-
Phát triển giao thức (10%): dành cho các đóng góp cốt lõi xây dựng công cụ, sản phẩm và cơ sở hạ tầng (tức là Douro Labs).
-
Bán riêng (10%): dành cho hai vòng gọi vốn. Pyth chưa tiết lộ công khai giá bán PYTH hoặc định giá của mình. Vào tháng 12 năm 2023, Pyth đã công bố bản cập nhật về vòng chiến lược sớm, bao gồm các nhà đầu tư nổi bật như Castle Island Ventures, Wintermute Ventures, Borderless Capital, CMT Digital, Bodhi Ventures, Distributed Global, Multicoin Capital và Delphi Digital.
Quản trị
Token PYTH là token SPL trên Solana (tương đương ERC-20 trên Ethereum). Tính năng cốt lõi của PYTH là quản trị. Người nắm giữ PYTH có thể định hướng sự phát triển của giao thức bằng cách đặt cọc tài sản và bỏ phiếu cho các đề xuất cải tiến Pyth (PIPs). Cho đến nay, các đề xuất duy nhất đã hoặc đang được bỏ phiếu bao gồm bầu cử Hội đồng Pythian và phê duyệt Hiến pháp Pyth DAO. Quản trị bao gồm và có thể sửa đổi các chủ đề điển hình như:
-
Cập nhật phần mềm trên chuỗi
-
Cơ cấu thưởng cho nhà cung cấp dữ liệu
-
Quy tắc tạo nhà cung cấp được cấp phép
-
Kích thước, mệnh giá và sự tồn tại của phí cập nhật oracle (có hay không có phí như vậy)
-
Thêm dòng giá mới và xác định ai sẽ hỗ trợ chúng
Pyth DAO bao gồm Hội đồng Pythian và Hội đồng Dòng giá. Mỗi sáu tháng, hai hội đồng này tổ chức bầu cử để luân chuyển thành viên. Ngoài ra, các thành viên tham gia ít hơn một phần ba thời gian sẽ bị loại khỏi việc tái bầu cử. Hệ thống này đảm bảo sự tham gia tích cực của các thành viên và đảm bảo rằng các thành viên phù hợp với mục tiêu của Pyth. Cả hai hội đồng đều chịu trách nhiệm bỏ phiếu và thực hiện một số PIP vận hành nhất định.
Hội đồng Pythian
-
Tám thành viên và người giữ ví vận hành là người ký trong ví đa chữ ký 7-trong-9 của Pythian.
-
Bốn thành viên được thay thế trong mỗi cuộc bầu cử.
-
Có thể được ủy quyền bỏ phiếu cho các PIP vận hành liên quan đến cập nhật chương trình oracle, cơ chế xác minh, điều chỉnh phí và mệnh giá cập nhật oracle và PGAS (token gas được phân bổ/ủy quyền cho các trình xác thực trên Pythnet).
Hội đồng Dòng giá
-
Bảy thành viên và người giữ ví vận hành là người ký trong ví đa chữ ký 5-trong-8 của Dòng giá.
-
Ba thành viên được thay thế trong mỗi cuộc bầu cử.
-
Có thể được ủy quyền bỏ phiếu cho các PIP vận hành liên quan đến quản lý tập hợp các dòng giá được cung cấp, lựa chọn nhà xuất bản và yêu cầu dòng giá (tức là số nhà cung cấp tối thiểu và tối đa cho mỗi nguồn).
Sau khi thảo luận trên diễn đàn Discord của Pyth, người nắm giữ PYTH có thể bỏ phiếu cho các đề xuất qua cổng quản trị trên Realms khi đạt đến “giai đoạn bỏ phiếu”, hiện tại yêu cầu người đề xuất phải nắm giữ 25 triệu PYTH để tạo đề xuất.
Pyth DAO có hai loại PIP: hiến pháp và vận hành. PIP hiến pháp liên quan đến cập nhật giao thức, xác định cấu trúc và định hướng quản trị Pyth DAO. Chúng cần hơn 67% sự ủng hộ để thực hiện. PIP vận hành liên quan đến kho bạc, bầu cử và quản lý Hội đồng Pythian và Hội đồng Dòng giá. Việc bỏ phiếu cho các PIP này có thể được ủy quyền cho các thành viên hội đồng và cần hơn 50% sự ủng hộ để thực hiện.
Sử dụng Pyth
Pyth là một trong những giao thức được sử dụng phổ biến nhất trên Solana. Trong tháng 2 năm 2024, giao dịch oracle của nó chiếm trung bình 20% tổng số giao dịch trên Solana. Trong cùng khoảng thời gian, các nhà cung cấp dữ liệu Pyth đã trả phí 225.000 USD trên Solana. Oracle Pyth bảo vệ 95% giá trị trên blockchain. Tính đến tháng 1 năm 2024, Pyth cũng bảo vệ hơn 90% giá trị trên 9 blockchain khác và hơn 50% giá trị trên 16 blockchain khác.
Người dùng nổi bật
Do khả năng mở rộng nguồn trên Pythnet, Pyth đã trở thành một trong những giao thức oracle được sử dụng rộng rãi nhất trên nhiều blockchain. Thay vì thêm nguồn dữ liệu mới vào chuỗi đích, nó đơn giản chỉ cần thêm nguồn dữ liệu mới vào Pythnet, từ đó hợp đồng oracle của Pyth có thể sử dụng các nguồn này để triển khai trên mọi chuỗi đích mà nó hỗ trợ. Do đó, Pyth có thể xây dựng hợp đồng oracle cho bất kỳ chuỗi nào mà nó dự định mở rộng. Với việc hỗ trợ ngày càng nhiều blockchain, nhiều dự án đã áp dụng mạng oracle của Pyth. Dưới đây là một số dự án nổi bật.
Synthetix
Synthetix là một giao thức cung cấp thanh khoản phi tập trung, cho phép tạo ra các tài sản tổng hợp (synths) theo dõi giá trị của tiền mã hóa và tài sản thực tế (như tiền tệ, hàng hóa và cổ phiếu). Synthetix cho phép người dùng tiếp cận các tài sản khác nhau mà không cần phải sở hữu chúng thực tế, từ đó mở rộng cơ hội đầu tư và nâng cao thanh khoản trên thị trường tiền mã hóa. Một thành phần then chốt trong chức năng của Synthetix là tích hợp với oracle mạng Pyth. Các oracle này cung cấp dòng giá thời gian thực, độ trung thực cao, rất quan trọng để duy trì độ chính xác giá trị của các synths.
Helium
Helium là một mạng Internet vạn vật (IoT) phi tập trung. Nó bao gồm cơ chế khuyến khích kinh tế bằng token để khuyến khích các thành viên mạng triển khai thiết bị không dây cung cấp vùng phủ sóng di động. Helium tận dụng oracle mạng Pyth để cung cấp giá thị trường chính xác trên chuỗi cho token nội sinh HNT của nó. Những giá trị này rất quan trọng cho nhiều hoạt động mạng, bao gồm việc chuyển đổi HNT bị đốt sang điểm dữ liệu (DC) và đo lường chính xác việc phân bổ quỹ. Mặc dù Helium không phải là DeFi, nhưng việc sử dụng oracle Pyth trong nền tảng kết nối phi tập trung của Helium nhấn mạnh tầm quan trọng của dữ liệu chính xác trong việc quản lý kinh tế học thậm chí của các giao thức DePIN.
Eclipse
Eclipse gần đây đã huy động được 50 triệu USD trong vòng Series A để ra mắt lớp 2 blockchain đầu tiên sử dụng SVM (Solana Virtual Machine) để thực thi và Celestia để đảm bảo tính sẵn có dữ liệu, đồng thời lấy an ninh từ Ethereum như một lớp thanh toán. Sự ra mắt của Eclipse dự kiến sẽ thu hút thanh khoản từ người dùng Ethereum và dẫn dắt họ vào các ứng dụng phi tập trung trên lớp 2 của Solana. Với tư cách là oracle hàng đầu trên Solana, Pyth sẽ hỗ trợ nhiều ứng dụng mở rộng và khởi chạy trên Eclipse.
Phân tích cạnh tranh
Lĩnh vực oracle là một ngành cạnh tranh khốc liệt, do Chainlink dẫn đầu. Mặc dù Chronicle Protocol đã tạo ra oracle đầu tiên trên chuỗi cho MakerDAO vào năm 2017, nhưng mãi đến cuối năm 2023 mới ra mắt mạng oracle công cộng. Hiện tại nó chỉ cung cấp nguồn trên hai blockchain nhưng có kế hoạch mở rộng. Chainlink đã chiếm lĩnh thị phần trong những năm phát triển DeFi, ra mắt nhiều sản phẩm oracle khác nhau, phục vụ thị trường rộng lớn. Tính đến nay, chỉ có ba giao thức bảo mật hơn Pyth Network: Chainlink, Chronicle và WINkLink – bốn giao thức hàng đầu này chiếm 90-95% vốn hóa thị trường của tất cả các oracle. Tuy nhiên, Pyth có số lượng blockchain được phủ sóng và giá trị được bảo vệ nhiều nhất. Chainlink là đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Pyth về sự đa dạng blockchain được phủ sóng và giá trị được bảo vệ.
Chainlink
Các nhà phê bình gọi Chainlink là "hộp đen" vì mức độ minh bạch thấp về nguồn dữ liệu mà các nút oracle thu thập. Nguồn dữ liệu không được xác định trên chuỗi hoặc trên trang web các nút oracle Chainlink. Ngược lại, mỗi điểm dữ liệu trên mạng Pyth đều có thể truy ngược về khóa công khai của nhà cung cấp cá nhân bằng cách sao chép băm giao dịch từ trang thông tin giá Pyth vào bất kỳ trình khám phá khối Solana nào. Mặc dù dữ liệu trên Chainlink cũng có thể truy ngược về các nút oracle Chainlink, nhưng các nhà cung cấp dữ liệu của Pyth là nguồn bên thứ nhất. Khác với dữ liệu Chainlink, dữ liệu công bố của Pyth được lấy nội bộ từ hoạt động kinh doanh của họ như sàn giao dịch, công ty giao dịch, market maker, v.v. Tuy nhiên, khóa công khai của nhà cung cấp không được liên kết công khai với danh tính của họ, điều này làm tăng một tầng tin cậy trong việc Pyth (ban đầu là nhà cung cấp được cấp phép) quản lý mạng lưới nhà cung cấp của mình.
Trong khi Pyth tập trung vào dữ liệu giá tài chính truyền thống và mã hóa, Chainlink có nhiều sản phẩm hơn. Bao gồm giao thức tương tác (CCIP), luồng thông tin dữ liệu dự trữ, công cụ cho nhà phát triển (VRF, chức năng API và dịch vụ tự động hóa), cùng với luồng dữ liệu thị trường của nó. Do đó, sản phẩm chính của Pyth thách thức sản phẩm hàng đầu của Chainlink về luồng dữ liệu thị trường, mặc dù Pyth cũng cung cấp bộ tạo số ngẫu nhiên thông qua Pyth Entropy. Dưới đây là bảng so sánh giữa Pyth và Chainlink về luồng dữ liệu thị trường:
Nguồn dữ liệu
Pyth
-
Pyth tổng hợp dữ liệu trực tiếp từ các nguồn chính và cập nhật thông tin giá mỗi 400 mili giây trên chuỗi ứng dụng Pythnet và Solana.
-
Ngoài Solana, các chuỗi khác phải khởi tạo cập nhật giá để xuất bản lên chuỗi tương ứng, nghĩa là dữ liệu có thể cũ từ 400 mili giây đến lần cập nhật theo nhu cầu tiếp theo.
-
Đối với các nhà cung cấp dữ liệu (cũng tham gia giao dịch), có thể tồn tại xung đột lợi ích khi công bố dữ liệu trung thực có thể bất lợi cho một giao dịch cụ thể. Giả sử hầu hết các nhà cung cấp đều trung thực, cố gắng duy trì danh tiếng cao và không phối hợp cập nhật, thuật toán tổng hợp của Pyth nên giảm thiểu rủi ro này bằng cách áp dụng trọng số thấp cho các điểm dữ liệu bất thường.
-
Việc lấy dữ liệu trực tiếp từ nguồn chính cho phép thêm nhanh chóng thông tin giá cho các cặp giao dịch mới được tạo.
Chainlink
-
Chainlink tổng hợp dữ liệu từ các nguồn thứ cấp (aggregator dữ liệu) và xuất bản cập nhật thông tin giá trên chuỗi theo tần suất của blockchain.
-
Độ cũ của điểm dữ liệu phụ thuộc vào việc cập nhật từ nguồn thứ cấp và quá trình tổng hợp của mạng oracle.
-
Mặc dù nguồn chính có thể hỗ trợ một cặp giao dịch cụ thể, nhưng việc có sẵn thông tin giá phụ thuộc vào việc aggregator thứ cấp cũng triển khai bao phủ điểm dữ liệu đó. Điều này có thể làm tăng ma sát khi thêm luồng thông tin mới, mặc dù không phải là vấn đề với các cặp giao dịch chính.
Mô hình Kéo và Đẩy
Pyth
-
Pyth trên Solana sử dụng mô hình đẩy (push), xuất bản cập nhật mỗi 400 mili giây.
-
Pyth sử dụng mô hình kéo (pull) trên Pythnet, người dùng khởi tạo cập nhật trên chuỗi đích, các cập nhật được xuất bản trên Pythnet được định tuyến qua Wormhole và xuất bản lên chuỗi yêu cầu. Trong mô hình này, người dùng chịu phí.
-
Vì tất cả các luồng thông tin thị trường (ngoài Solana) đều nằm trên Pythnet, Pyth có khả năng mở rộng tốt hơn, giảm chi phí và thời gian tích hợp luồng thông tin trực tiếp trên các chuỗi được hỗ trợ/mới. Tuy nhiên, khả năng mở rộng của Pyth tạo ra độ trễ và thêm một tầng tin cậy/phụ thuộc vào Wormhole.
Chainlink
-
Luồng thông tin thị trường chính của Chainlink sử dụng mô hình đẩy, thường xuyên xuất bản cập nhật theo thời gian khối trên chuỗi đích. Điều này có thể gây gánh nặng chi phí cho các nút oracle và trong môi trường biến động cao có thể dẫn đến thất bại giao dịch cập nhật (mặc dù hiếm khi xảy ra).
-
Việc thêm luồng giá vào chuỗi mới và hiện tại tốn kém hơn vì phải triển khai luồng giá mới cho mỗi mạng được hỗ trợ.
-
Không phụ thuộc vào bộ lặp bổ sung và không thêm niềm tin vào mối quan hệ giữa mạng oracle Chainlink và blockchain đích.
-
Chainlink cũng cung cấp mô hình kéo trong sản phẩm luồng dữ liệu của mình.
-
Xử lý dữ liệu tương tự mô hình đẩy, chỉ khác là dữ liệu được truyền đến động cơ dữ liệu ngoài chuỗi của Chainlink, khi có yêu cầu trên chuỗi, nó sẽ cung cấp cập nhật giá.
-
Hiện tại, Data Streams chỉ có trên Arbitrum và duy trì tám luồng giá.
Sử dụng
-
Pyth bảo vệ giá trị tài sản 5,5 tỷ USD trên 162 giao thức tại hơn 50 blockchain.
-
Chainlink bảo vệ giá trị tài sản 38,7 tỷ USD trên 371 giao thức tại 19 blockchain.
Cả hai hệ thống đều có ưu và nhược điểm trong việc cung cấp luồng dữ liệu thị trường. Mô hình của Pyth phù hợp hơn để mở rộng số lượng luồng giá và duy trì tần suất cập nhật cao. Tuy nhiên, khả năng của Pyth trong việc duy trì dữ liệu độ trung thực cao phụ thuộc vào giả định rằng chi phí về danh tiếng và thông đồng vượt quá lợi ích có thể thu được từ hành vi độc hại mang lại lợi ích cho nhà cung cấp. Độ ổn định mạng của nó phụ thuộc vào hoạt động bình thường của Wormhole. Ngược lại, mô hình của Chainlink yêu cầu ít tin cậy hơn vào nguồn dữ liệu gốc và giữa mạng oracle với các blockchain được hỗ trợ, vì nó lấy dữ liệu từ nguồn aggregator thứ cấp và xuất bản trực tiếp lên chuỗi đích. Tuy nhiên, việc mở rộng luồng dữ liệu và bao phủ nhiều blockchain hơn sẽ tốn kém hơn. Dù sao đi nữa, khi tiền mã hóa tiếp tục phát triển, các giao thức mới khi triển khai các luồng giá oracle khác nhau đều cần cân nhắc nhiều lựa chọn và đánh đổi/rủi ro.
Tổng kết
Mạng Pyth là một giao thức kiểu mới đang thay đổi cục diện của oracle. Nó nuôi dưỡng một mạng lưới các nhà cung cấp dữ liệu bên thứ nhất và triển khai một oracle dựa trên mô hình kéo, chuyển phí sang người dùng oracle. Nhờ thiết kế này, Pyth đã giảm chi phí cho mạng oracle, tăng tần suất cập nhật giá và trực tiếp bảo vệ dữ liệu thị trường từ các nguồn dữ liệu chính. Kể từ khi ra mắt, Pyth đã phát triển để phục vụ nhiều blockchain nhất và chiếm vị trí thứ tư về giá trị được bảo vệ (5,5 tỷ USD vào tháng 3 năm 2024). Khi mạng lưới nhà cung cấp của nó mở rộng, Pyth được kỳ vọng sẽ thực hiện sứ mệnh làm cho mọi dữ liệu thị trường tài chính trên thế giới đều khả dụng cho Web3.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Messari
