Chuyên gia pháp lý tiền mã hóa nói về thực trạng và xu hướng giám sát của Mỹ và châu Á
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Chuyên gia pháp lý tiền mã hóa nói về thực trạng và xu hướng giám sát của Mỹ và châu Á
Mỹ và châu Á thắt chặt hay nới lỏng quy định đối với tiền mã hóa?
Chuyên sâu báo cáo Web3Thực hiện: HashKey Capital
Trong buổi gọi IR kỳ này, HashKey Capital trân trọng mời hai chuyên gia pháp lý hàng đầu trong ngành — Anna Liu, Trưởng bộ phận Pháp lý của tập đoàn HashKey, và Michelle Ann Gitlitz, Tổng cố vấn pháp lý của Flexa Network, chia sẻ những phân tích tiên phong về bối cảnh quản lý tài sản mã hóa tại thị trường Mỹ và châu Á trong quá khứ, hiện tại và tương lai.
Câu hỏi: Tại châu Á, cơ quan nào chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa, tài sản kỹ thuật số?
Anna: Trong những năm gần đây, tài sản mã hóa tại châu Á đang tăng trưởng nhanh chóng, khiến các cơ quan quản lý không thể không chú ý đến lĩnh vực này. Nhiều quốc gia châu Á nhận ra lợi ích từ việc áp dụng tiền mã hóa (ví dụ như chi phí giao dịch thấp khi chuyển tiền), nhưng đồng thời cũng lo ngại về nguy cơ rửa tiền và tài trợ khủng bố, do đó chính phủ cần ban hành các quy định giám sát nghiêm ngặt hơn nhằm bảo vệ người tiêu dùng. Hiện tại, yêu cầu quản lý tài sản mã hóa ở các khu vực châu Á khác nhau là khác biệt, khung pháp lý mang tính "một nơi, một chính sách". Hôm nay, chúng ta sẽ tập trung vào Hồng Kông và Singapore:
a) Hồng Kông: Tùy theo đối tượng quản lý, các cơ quan chức năng có thể được phân loại như sau:
Cơ quan Quản lý Tiền tệ Hồng Kông (HKMA): Ngân hàng trung ương của đặc khu, quyết định liệu tài sản kỹ thuật số có được coi là "tiền tệ" hay không; do đó HKMA có quyền tài phán đối với stablecoin và có thẩm quyền thúc đẩy sự ổn định, bảo vệ tính toàn vẹn của hệ sinh thái tài chính.
-
Ủy ban Chứng khoán và Hợp đồng Tương lai Hồng Kông (SFC): Cơ quan quản lý thị trường tài chính Hồng Kông, chịu trách nhiệm quản lý tài sản ảo thuộc loại chứng khoán và hợp đồng tương lai.
-
Cục Quản lý Tài chính và Kho bạc Đặc khu Hành chính Hồng Kông (FSTB): Một trong các cục hoạch định chính sách của Đặc khu Hành chính Hồng Kông, phụ trách xây dựng chính sách về tài chính, ngân khố và cung cấp các nguyên tắc hướng dẫn chung cho ngành.
b) Singapore: Đối với tài sản mã hóa, Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS) đã xây dựng một khung pháp lý độc lập, kết hợp các chức năng then chốt của ngân hàng trung ương và cơ quan quản lý tài chính, đồng thời đưa ra khuôn khổ cấp phép và các yêu cầu cụ thể đối với các công ty đăng ký kinh doanh trong lĩnh vực tài sản ảo.
Câu hỏi: Tại Hoa Kỳ, cơ quan nào chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa, tài sản kỹ thuật số?
Michelle: a) Tôi gọi đây là "nồi súp chữ cái" (ám chỉ sự hỗn tạp, đa dạng) – tại Mỹ tồn tại nhiều cơ quan quản lý cấp bang và liên bang, tất cả đều muốn ban hành và thực thi luật lệ liên quan đến tài sản mã hóa.
b) Tại Mỹ có hệ thống giám sát kép giữa cấp bang và liên bang (ví dụ: quy định tại New York và Arizona là khác nhau).
c) Hệ thống liên bang gồm: Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC), Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ Mỹ (OCC), Cơ quan Thực thi Tội phạm Tài chính Mỹ (FinCEN), Cơ quan Thuế vụ (IRS), v.v.
-
SEC: Chịu trách nhiệm giám sát chứng khoán (các token bị coi là chứng khoán, SEC xếp phần lớn tiền mã hóa vào nhóm tài sản chứng khoán);
-
CFTC: Giám sát các loại hàng hóa nhất định, chủ yếu thị trường giao ngay tài sản mã hóa hiện chưa nằm dưới sự quản lý của CFTC, tuy nhiên vẫn đang có tranh luận về việc liệu CFTC có nên giám sát giao dịch giao ngay tài sản mã hóa hay không.
-
OCC: Với tư cách là cơ quan quản lý ngân hàng, chịu trách nhiệm xây dựng các quy định giám sát hệ thống ngân hàng, do đó việc quản lý stablecoin thuộc thẩm quyền của OCC.
-
FinCEN: Đảm bảo tài sản mã hóa không tham gia vào bất kỳ hình thức tài trợ khủng bố nào.
-
IRS: Người dân phải kê khai và nộp thuế hợp pháp cho các giao dịch tài sản mã hóa.
-
Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng Mỹ (CFPB): Các doanh nghiệp liên quan đến lĩnh vực mã hóa phải minh bạch, công bố đầy đủ thông tin cho người tiêu dùng.
-
Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC): Các doanh nghiệp khi quảng cáo sản phẩm tài chính liên quan đến mã hóa phải tuân thủ các quy chuẩn ngành.
d) Mỗi bang có luật riêng: Ví dụ, chính quyền bang ban hành Đạo luật Người truyền dẫn Tiền tệ (MTA) để giám sát lĩnh vực thanh toán, tiếp nhận tiền (hoặc tiền tệ có giá trị lưu thông).
e) Dưới thời Biden, ông tích cực thúc đẩy hợp tác liên cơ quan, ngày càng nhiều cơ quan lựa chọn phối hợp hành động, nhưng nhìn tổng thể vẫn thiếu hướng dẫn hoặc sách trắng toàn diện về hợp tác liên cơ quan.
f) Liệu có tồn tại một "siêu cơ quan giám sát" trên tất cả các cơ quan? Vấn đề này luôn được bàn luận, nhưng chưa có kết luận rõ ràng. Nhóm công tác tài sản mã hóa của Tổng thống từng đề xuất ý tưởng tương tự, ví dụ CFTC hoặc OCC nên trở thành "cơ quan tối cao" trong quản lý ngành tài sản mã hóa, song giải pháp cho vấn đề này vẫn đang trong thảo luận.
Câu hỏi: Công tác quản lý tài sản mã hóa tại Hồng Kông và Singapore đang trải qua biến chuyển, trước đây chúng ta đã quản lý ra sao, hiện tại đang làm gì? Tâm lý thị trường đối với việc quản lý tài sản mã hóa có thay đổi không?
Anna: Với Hồng Kông, từ chính sách lỏng lẻo trước đây, hiện nay đang dần chuyển sang quản lý chuẩn hóa. Hiện tại không có quy định nào nhằm hạn chế sự phát triển của tài sản mã hóa, nhưng SFC vẫn giám sát chặt chẽ giao dịch tài sản mã hóa dạng chứng khoán và hợp đồng tương lai.
a) Cho đến nay, việc quản lý tài sản mã hóa tại Hồng Kông có thể chia thành ba nhóm chính:
I) Quản lý doanh nghiệp quản lý quỹ: Hoạt động quản lý tài sản là hoạt động tài chính chịu sự điều chỉnh bởi giấy phép số 9 tại Hồng Kông, được định nghĩa là "quản lý hoặc chứng khoán". Việc quản lý một quỹ chỉ đầu tư vào tài sản mã hóa (hiện chưa được xếp vào loại chứng khoán) hiện không được coi là hoạt động quản lý quỹ, do đó không cần xin giấy phép số 9. Tuy nhiên, nếu một công ty quản lý quỹ đã có giấy phép số 9 và dự định quản lý quỹ tài sản mã hóa (SFC gọi là tài sản ảo), thì họ sẽ nằm trong phạm vi giám sát của SFC. SFC giám sát các hoạt động tài sản ảo thông qua việc cấp phép và các điều kiện khác.
Điều kiện giám sát: Nếu quỹ đầu tư vượt quá 10% tổng giá trị tài sản vào tài sản ảo, nếu chưa đạt mức 10%, nhà quản lý quỹ chỉ cần thông báo cho SFC; nếu tỷ lệ đầu tư vào tài sản ảo vượt quá 10% tổng tài sản, cần chủ động xin nâng cấp giám sát bằng cách xin cấp phép.
II) Quản lý nhà phân phối quỹ: Tại Hồng Kông, muốn phân phối quỹ phải có giấy phép số 1 (giao dịch chứng khoán). Quỹ là kế hoạch đầu tư tập thể, được coi là chứng khoán, dù thực tế đầu tư vào chứng khoán hay tài sản mã hóa. Từ tháng 1/2022, HKMA và SFC đã bổ sung yêu cầu đối với việc bảo lãnh quỹ tài sản ảo, bao gồm chỉ được bán cho nhà đầu tư đủ điều kiện, duy trì quy trình KYC chính thức, yêu cầu thực hiện thẩm định thích đáng đối với tài sản ảo, đảm bảo công bố đầy đủ thông tin và rủi ro cho khách hàng. Điều này cho thấy điều kiện giám sát được nâng cao. Nếu công ty có giấy phép số 1 muốn tham gia vào quỹ tài sản mã hóa, cần tuân thủ các yêu cầu mới.
III) Quản lý nhà vận hành sàn giao dịch: Dịch vụ giao dịch tài sản mã hóa không phải token chứng khoán không chịu sự giám sát của SFC. Hiện tại, SFC áp dụng phương thức "tự nguyện chấp thuận" để giám sát các sàn giao dịch, doanh nghiệp phải vận hành sàn giao dịch trực tuyến tập trung và cung cấp ít nhất một loại token chứng khoán trên nền tảng. Nếu nền tảng có một token chứng khoán, sàn sẽ chịu sự giám sát của SFC và nhà vận hành phải có giấy phép số 1 và số 7. Tập đoàn HashKey, với tư cách là tập đoàn dịch vụ tài chính tài sản số hàng đầu châu Á, đã đi đầu trong việc nhận được phê duyệt nguyên tắc để vận hành sàn giao dịch tài sản ảo tại Hồng Kông.
b) Tại Singapore, việc quản lý tài sản mã hóa trong vài năm qua đã phát triển ổn định. Tiền mã hóa không được coi là tiền tệ thay thế, mà tùy theo đặc điểm của tài sản mã hóa sẽ được phân loại thành sản phẩm chịu quản lý (token thanh toán kỹ thuật số, sản phẩm thị trường vốn hoặc tiền điện tử), hoặc token kỹ thuật số không chịu quản lý, bị giới hạn nghiêm ngặt về mục đích sử dụng thực tế. Tôi xin nói rõ về hai hệ thống quản lý chính sau:
I) Quản lý chứng khoán và hợp đồng tương lai: Theo hệ thống này, tài sản mã hóa có thể mang đặc điểm tương tự sản phẩm truyền thống trên thị trường vốn.
II) Đạo luật Dịch vụ Thanh toán (PSA): Một hệ thống mới, yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán phải đăng ký và được cấp phép. Việc phát hành tiền điện tử và các dịch vụ token thanh toán kỹ thuật số (DPT) liên quan đến tiền mã hóa. Hiện tại phạm vi DPT còn hẹp, các dịch vụ giúp việc trao đổi DPT thuận tiện hơn. Từ tháng 1/2022, thay đổi lớn nhất là mở rộng định nghĩa về dịch vụ DPT, đưa thêm một số hoạt động vào phạm vi giám sát như chuyển nhượng DPT, tổ chức/cá nhân giữ DPT (ví), và tạo điều kiện cho giao dịch DPT ngay cả khi nhà cung cấp dịch vụ không sở hữu tiền hoặc DPT. Trong tương lai, nhiều loại hình dịch vụ hơn sẽ được đưa vào giám sát.
Câu hỏi: Trước đây Mỹ đã quản lý tài sản mã hóa như thế nào? Hiện trạng quản lý hiện nay ra sao?
Michelle:
-
Hệ thống quản lý cốt lõi của Mỹ không thay đổi nhiều
-
Việc xác định một loại token mã hóa có phải là chứng khoán hay không, Tòa án Tối cao và SEC vẫn sử dụng bài kiểm tra Howey từ năm 1946
-
Các cơ quan như FinCEN từ năm 2013 đã bắt đầu hướng dẫn thị trường tuân thủ Đạo luật Bí mật Ngân hàng, tiền mã hóa với tư cách là phương tiện giao dịch cũng chịu sự điều chỉnh, do đó phạm vi áp dụng của Đạo luật Bí mật Ngân hàng được mở rộng sang tiền mã hóa.
-
Đồng thời, các hành động thực thi pháp luật của nhiều cơ quan quản lý cũng ngày càng gia tăng. Ví dụ, IRS từng gửi lệnh hầu tòa cho Coinbase vào năm 2016 để điều tra người dùng có hành vi trốn thuế hay không.
Mặc dù chưa có luật mới, nhưng việc sửa đổi và diễn giải lại các quy định hiện hành đang diễn ra liên tục. Tính đến tháng 5/2022, Mỹ chưa ban hành luật mới dành riêng cho tài sản mã hóa (khác với châu Á).
Câu hỏi: Vì sao các cơ quan quản lý toàn cầu luôn "vừa yêu vừa ghét" khi nhắc đến tài sản mã hóa?
Michelle:
A) Cách nói này rất đúng. Những câu chuyện nổi tiếng nhất về ngành mã hóa như sự kiện "Silk Road" (thị trường chợ đen, đóng cửa năm 2013, năm 2020 bị một người dùng ẩn danh di chuyển 1 tỷ USD Bitcoin, sau đó bị cảnh sát Mỹ thu giữ) khiến tài sản mã hóa thường gắn với các tính từ "tiêu cực", "phạm tội" trên các bản tin thời sự.
Tuy nhiên Michelle phản bác quan điểm này: chính khả năng phân tích blockchain mạnh mẽ của FBI đã giúp bắt giữ nghi phạm Silk Road. Nếu trên Silk Road dùng tiền mặt, nghi phạm gần như không thể bị bắt. Tiền mặt dùng vào mục đích phi pháp, nhưng hầu như không để lại dấu vết vì không có sổ sách. Xét về gốc rễ, đây lại là tin xấu.
B) Một lý do khác là công nghệ mới (hay mọi sự vật mới nổi) đôi khi khiến con người cảm thấy không an toàn.
Anna: Tôi xin bổ sung thêm. Cơ quan quản lý đứng ở phía bên kia ngành công nghiệp, họ tập trung bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cư dân, thông qua việc giám sát hành vi thị trường của doanh nghiệp để đảm bảo ổn định tài chính. Đây là lý do tôi cho rằng cơ quan quản lý luôn thận trọng trước công nghệ mới, họ cũng cần thời gian để học hỏi sâu sắc nhằm thực hiện giám sát hiệu quả. Đó là một quá trình cần thời gian. Chúng tôi rất vui khi thấy các cơ quan quản lý khác nhau đều đang chú ý và thúc đẩy sự phát triển của ngành tài sản mã hóa.
Câu hỏi: Michelle, bạn đang làm việc tại Flexa Network, một hệ sinh thái thanh toán tiền mã hóa hoàn toàn kỹ thuật số và hàng đầu toàn cầu, hãy chia sẻ với mọi người hiện trạng quản lý ngành thanh toán mã hóa tại Mỹ.
Michelle:
A) Chúng ta có Đạo luật Truyền dẫn Tiền và Thanh toán Liên bang, tức Đạo luật Bí mật Ngân hàng. Hệ thống liên bang tập trung đảm bảo thanh toán không bị dùng vào mục đích rửa tiền, tài trợ khủng bố, v.v.
B) Về phía chính quyền bang, trọng tâm là bảo vệ người tiêu dùng. Luật bang liên quan đến dịch vụ chuyển tiền nhanh (MoneyGram), séc. Ví dụ tôi sống ở New Jersey, bước vào Western Union muốn gửi tiền sang Mexico. Cơ quan quản lý bang New Jersey muốn đảm bảo khoản tiền đó thực sự được gửi tới Mexico.
C) Stablecoin rất thú vị, ứng dụng lớn nhất là thanh toán. Nhiều nhà phát hành stablecoin chịu sự giám sát của Cơ quan Dịch vụ Tài chính New York (NYDFS), và New York là một trong những thành phố thân thiện nhất với tài sản mã hóa, nhưng đồng thời tiêu chuẩn đặt ra cũng rất cao. Nếu bạn chịu sự giám sát của New York, đó là một tín hiệu tốt. Gemini/Coinbase/Kraken đều chịu sự quản lý của New York. Stablecoin thường phải tuân thủ nghiêm ngặt tỷ lệ dự trữ 1:1 theo yêu cầu của NYDFS.
D) Chính phủ Mỹ rất quan tâm đến tiền tệ kỹ thuật số ngân hàng trung ương (CBDC), cũng tập trung vào mảng thanh toán.
E) Luna Terra là một loại stablecoin thuật toán, được hỗ trợ bởi "một tài sản khác", nếu tài sản đó giảm giá, nó sẽ mất neo.
Câu hỏi: Anna, xin chia sẻ với chúng tôi hiện trạng quản lý tài sản mã hóa tại Trung Quốc đại lục.
Anna:
-
Hiện tại Trung Quốc đại lục chưa thông qua đạo luật liên quan đến tài sản kỹ thuật số
-
Từ năm 2013, chính phủ Trung Quốc đã ban hành một loạt hướng dẫn
-
Tháng 9/2017, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cùng sáu bộ ngành khác ban hành "Thông báo về phòng ngừa rủi ro tài trợ thông qua phát hành token", định tính ICO là hoạt động tội phạm tiềm tàng, gây ảnh hưởng nặng nề đến ngành tiền mã hóa trong nước
-
Tháng 9/2021, chính phủ Trung Quốc tiếp tục ban hành hướng dẫn, siết chặt quản lý ngành tiền mã hóa. Thông báo 2021 nhấn mạnh lại rằng "tiền mã hóa không phải tiền pháp định", không được lưu hành tự do, đồng thời cấm các sàn giao dịch tiền mã hóa nước ngoài cung cấp dịch vụ cho cư dân Trung Quốc đại lục.
-
Kết luận: Bitcoin và Ethereum không phải tiền pháp định, các hoạt động như làm thị trường, giao dịch, ICO, giao dịch giao ngay tiền mã hóa, khai thác mỏ... đều bị cấm tại Trung Quốc đại lục.
-
Tuy nhiên, cư dân Trung Quốc vẫn có thể nắm giữ hoặc giao dịch tài sản ảo, rủi ro tự chịu, không phạm pháp. Nhưng cần làm rõ rằng, các tổ chức tài chính và sàn giao dịch tiền mã hóa nước ngoài không được phép cung cấp dịch vụ cho cư dân Trung Quốc đại lục. Do đó thực tế gặp khó khăn nhất định.
-
Nhân dân tệ kỹ thuật số khác với Bitcoin và Ethereum phi tập trung, chịu sự giám sát của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc. Công nghệ sử dụng hệ điều hành hai lớp, lớp cốt lõi là tập trung. Nhân dân tệ kỹ thuật số là tiền pháp định của Trung Quốc, các luật hiện hành về chống rửa tiền, KYC (xác minh khách hàng) đều áp dụng.
Câu hỏi: Chúng ta đã nói về quá khứ và hiện tại, vậy theo các bạn xu hướng quản lý tài sản mã hóa trong tương lai sẽ ra sao?
Michelle: Tôi cho rằng chính quyền bang sẽ hành động nhanh hơn chính phủ liên bang. Tháng trước, California ban hành một sắc lệnh hành chính về tiền mã hóa, thể hiện thái độ tích cực đối với sự phát triển và đổi mới trong ngành. Chúng tôi cũng thấy Florida đang trở thành trung tâm công nghệ ngành mã hóa tại bờ Đông. Chính sách của Wyoming cũng rất thân thiện với ngành mã hóa. Chúng ta sẽ chứng kiến các bang ban hành các đạo luật tiên phong về tài sản mã hóa. Chúng ta sẽ không thấy chính phủ liên bang ban hành một đạo luật tổng thể.
Anna: Đối với Hồng Kông, trong 12 tháng qua đã có nhiều phát triển đáng chú ý về mặt quản lý, đồng thời phù hợp với xu hướng quốc tế, nhằm xây dựng khung pháp lý mạnh mẽ hơn cho Hồng Kông. Dự kiến nhiều chế độ sẽ được áp dụng tại Hồng Kông, ảnh hưởng đến thị trường. Trước đây, SFC giám sát theo phương thức "tự nguyện chấp thuận", cho phép sàn giao dịch cung cấp token chứng khoán. Hệ thống cấp phép mới dành cho Nhà cung cấp Dịch vụ Tài sản Ảo (VASP) sẽ lấp đầy khoảng trống quản lý hiện tại, đồng thời áp đặt nghĩa vụ giám sát lên các nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo không phải chứng khoán nhất định.
Chúng tôi dự đoán sắp tới sẽ có đạo luật quản lý stablecoin. HKMA đã công bố "Tài liệu thảo luận về tài sản mã hóa và stablecoin", cho rằng cần đưa các hoạt động thanh toán liên quan đến stablecoin vào khung giám sát, vì chúng có thể gây rủi ro cho sự ổn định tài chính. Hiện tại, việc giám sát stablecoin là chắc chắn xảy ra, chỉ còn là vấn đề thời gian. SFC yêu cầu tất cả trung gian phải chỉ hợp tác với các nhà vận hành sàn giao dịch được SFC công nhận.
A) Singapore: Cũng đang tăng cường giám sát đối với lĩnh vực tài sản mã hóa đang nổi lên mạnh mẽ. MAS đã ban hành các hướng dẫn về việc quảng bá tài sản mã hóa ra công chúng và trên truyền thông. Gần đây MAS cũng ban hành một luật yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ tài sản kỹ thuật số đăng ký tại Singapore khi ra nước ngoài phải được cấp phép và tuân thủ các yêu cầu AML/KYC tại địa phương. MAS hiện sẽ giám sát các nhà cung cấp dịch vụ tài sản kỹ thuật số có hoạt động xuyên biên giới.
Tóm lại, khung quản lý tài sản kỹ thuật số tại châu Á đang hình thành, Hồng Kông và Singapore là hai khu vực có khung pháp lý và quy định rõ ràng hơn đối với ngành mã hóa. Tôi cho rằng hệ thống quản lý rất có lợi cho những doanh nghiệp kiểu "chạy marathon" như HashKey.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
