Nghiên cứu sử học DeFi: Lịch sử phát triển DeFi trước Uniswap
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Nghiên cứu sử học DeFi: Lịch sử phát triển DeFi trước Uniswap
Hãy cùng đi khai quật khảo cổ, xem DeFi đã trải qua những chặng đường gian nan nào từ trước đến nay, và những sản phẩm hay nhân vật nổi tiếng nào đã tạo nên những đổi mới ấn tượng.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: 0xKooKoo, cố vấn kỹ thuật Web3 & MoleDAO, cựu phụ trách kỹ thuật của Bybit
Ghi chú: Bài viết này là nghiên cứu khảo cổ về DeFi của tác giả ở thời điểm hiện tại, có thể tồn tại sai sót hoặc định kiến, chỉ nhằm mục đích trao đổi, mong nhận được sự góp ý từ mọi người.
Giới thiệu
Đa số mọi người tiếp cận DeFi bắt đầu từ "Mùa hè DeFi" năm 2020, và lý do DeFi đột nhiên trở nên phổ biến, theo tôi có một vài nguyên nhân sau:
Không cần dựa vào bên thứ ba. Giống như Bitcoin, DeFi không cần dựa vào bất kỳ bên thứ ba nào (trừ Oracle), người dùng chỉ cần kết nối ví mã hóa và ký giao dịch để thực hiện giao dịch hoàn toàn trên chuỗi. Miễn là hợp đồng thông minh an toàn, không ai có thể lấy đi tài sản của người dùng — Not your key, not your coin. Những "lão lài" từng trải qua vụ Mt.Gox bị hack hay những người chơi mới gặp bi kịch FTX chiếm dụng tài sản chắc chắn sẽ thấm hơn cảm giác thiếu niềm tin này.
Nhu cầu thị trường gia tăng. Trước khi xảy ra "Mùa hè DeFi", trên toàn cầu tồn tại nhu cầu thanh khoản khổng lồ, lãi suất trong hệ thống tài chính truyền thống thấp và các chính sách nới lỏng tiền tệ khiến dòng vốn tìm kiếm cơ hội sinh lời cao hơn. DeFi cung cấp giải pháp thay thế khả thi, thu hút lượng lớn vốn nhờ lãi suất cao hơn và nhiều cơ hội đầu tư hơn.
Bảo vệ quyền riêng tư cá nhân tốt hơn. DeFi không yêu cầu hoặc chỉ yêu cầu rất ít KYC. Các nền tảng DeFi xây dựng trên công nghệ blockchain, sử dụng hợp đồng thông minh để thực thi giao dịch và giao thức. Khác với các tổ chức tài chính truyền thống, DeFi không có tổ chức quản lý tập trung hay trung gian, mà được tự động vận hành bởi mã nguồn và giao thức. Đặc tính phi tập trung này khiến các nền tảng DeFi không thể trực tiếp thu thập và quản lý thông tin nhận dạng cá nhân người dùng, do đó không thể thực hiện quy trình KYC phổ biến ở các tổ chức tài chính truyền thống. Cơ hội alpha thuần trên chuỗi thực sự rất nhiều, những người nắm bắt được đều là các chuyên gia, và họ không muốn tiết lộ chiến lược cũng như thông tin cá nhân, vì vậy DeFi đúng là lựa chọn hàng đầu cho nhóm người chơi này.
Rào cản thấp, không cần xin phép (Permissionless). DeFi thực sự đã giải quyết phần nào những vấn đề và hạn chế trong hệ thống tài chính truyền thống, ví dụ như bất kỳ ai cũng có thể niêm yết token của mình trên Uniswap, điều này làm tăng đáng kể phạm vi giao dịch. Chỉ cần có nhu cầu giao dịch một loại token nhất định, nó có thể được đáp ứng ngay trên DeFi, mà không cần chờ đợi một sàn giao dịch tập trung nào đó duyệt xét và phê duyệt niêm yết.
Mã nguồn có thể kiểm toán. Các dự án DeFi thường mã nguồn mở, mã hợp đồng thông minh có thể được bất kỳ ai kiểm tra và xác minh. Tính minh bạch và mở này cho phép mọi người rà soát mã nguồn, đảm bảo không có hành vi độc hại hay rủi ro ẩn. Trái lại, chương trình phía sau của các tổ chức tài chính truyền thống tương đối khép kín, người dùng không thể trực tiếp kiểm toán hoạt động nội bộ.
Tính liên thông cao. Các giao thức và nền tảng khác nhau trong hệ sinh thái DeFi có thể kết nối và hợp tác lẫn nhau, tạo thành một mạng lưới tài chính liền mạch. Cũng vì điều này, cộng đồng DeFi thường thiên về nguyên tắc mở và liên thông, nhằm thúc đẩy thêm nhiều sáng tạo và phát triển.
Tuy nhiên DeFi cũng tồn tại một số vấn đề:
Thiếu thanh khoản. So với thanh khoản của các sàn giao dịch tập trung, DEX vẫn còn nhiều khoảng cách cần cải thiện. Theo dữ liệu mới nhất từ theblock.co ngày 16 tháng 10 năm 2023, khối lượng giao dịch giao ngay DEX trong tháng trước chỉ bằng 13,45% so với CEX. Ngoài ra, việc thiếu thanh khoản dẫn đến chênh lệch giá giao dịch (slippage) quá lớn. Ví dụ: trên CEX, chi 1.500 USDT có thể mua được 1 token A, nhưng trong pool thanh khoản kém trên chuỗi, cùng số tiền 1.500 USDT chỉ mua được 0,9 token A — tức là sau một giao dịch đã mất 10%.
Phí giao dịch cao. Giao dịch DeFi diễn ra trên chuỗi nên chịu ảnh hưởng bởi hiệu năng và dung lượng lưu trữ của chuỗi công khai. Ví dụ, phí giao dịch trên Uniswap có thể tăng vọt do mạng chính Ethereum bị tắc nghẽn. Tôi từng có trải nghiệm một giao dịch thông thường bị tính phí lên tới 200 USD, thật sự cảm thấy bị "răn đe".
Chức năng ít hơn. So với các dịch vụ đa dạng của sàn giao dịch tập trung như giao dịch lưới, robot đầu tư định kỳ, ví tiết kiệm... thì các dịch vụ hiện tại của DeFi vẫn còn sơ khai và phân tán, ví dụ chỉ có swap đơn giản, khai thác thanh khoản, staking, farming...
Trải nghiệm tương tác kém. Trải nghiệm tương tác của DeFi còn thua xa các CEX đã trưởng thành, ví dụ như mỗi giao dịch phải chờ vài giây, nội dung ký không rõ ràng, thuật ngữ không thống nhất, logic luân chuyển sản phẩm không mượt. Nhưng vấn đề này thực tế không quá nghiêm trọng, vì chỉ cần dần chuẩn hóa, nhiều mã front-end và logic sản phẩm có thể hình thành mẫu sẵn ổn định, lúc đó các nền tảng sẽ khá giống nhau.
Quá khứ: Lịch sử DeFi
Có thể nói từ ngày Bitcoin ra đời, con người đã mong muốn giao dịch theo cách phi tập trung, các đổi mới tài chính trên chuỗi liên tục xuất hiện. Vì BTC khó lập trình, nên ban đầu người ta không nghĩ nhiều theo hướng này. Sau đó Ethereum xuất hiện, mở ra không gian tưởng tượng rộng lớn, nhiều dự án huy động vốn bằng hình thức ICO.
Sau khi giao thức ERC20 được thiết lập, tài sản trên chuỗi lưu thông mạnh mẽ hơn, một loạt sản phẩm đổi mới tài chính xuất hiện.
Hãy cùng khảo cổ nào, xem DeFi đã trải qua những chặng đường gian nan nào, và những sản phẩm, nhân vật nổi bật nào đã tạo nên đột phá.
Thảo luận sớm nhất về tài chính phi tập trung có thể truy nguyên về tháng 7 năm 2013, khi JR.Willett, người sáng lập Mastercoin, khởi xướng lần ICO đầu tiên trên diễn đàn bitcointalk, tuyên bố chỉ những người đóng góp mới được hưởng các tính năng mới trên nền tảng Bitcoin như giao dịch phi tập trung, cá cược phân tán... Ông đã thành công huy động được 4.740 Bitcoin, tương đương 500.000 USD thời điểm đó.
Năm 2014, Robert Dermody và những người khác đồng sáng lập Counterparty Protocol, một nền tảng tài chính ngang hàng và giao thức mạng nguồn mở phân tán xây dựng trên blockchain Bitcoin.
Vấn đề nó giải quyết là: cho phép người dùng tạo token riêng trên blockchain Bitcoin. Counterparty có một loại tiền tệ gốc gọi là XCP, được tạo ra từ Bitcoin thông qua cơ chế "đốt để chứng minh" (proof of burn).
Counterparty cung cấp các công cụ tài chính mà Bitcoin không có, như phái sinh. Counterparty từng được Overstock.com dùng để giao dịch chứng khoán pháp định trên blockchain. Counterparty còn tạo ra sàn giao dịch tài sản phi tập trung, nơi có thể giao dịch nhiều loại tài sản số. Người dùng có thể sử dụng phần mềm nút counterpartyd và ví web Counterwallet để dùng Counterparty.
Counterparty còn triển khai các thứ tương tự hợp đồng thông minh và dApp trên Bitcoin. Nó cung cấp nền tảng mã nguồn mở và phi tập trung, cho phép hoạt động tài chính mà không cần dựa vào bất kỳ tổ chức trung ương nào. Một số dự án NFT nổi tiếng như Spell of Genesis và Rare Pepe được xây dựng trên nền tảng Counterparty.
Nhìn chung, giao thức Counterparty tận dụng mạng lưới và công nghệ Bitcoin, giải quyết các sản phẩm và dịch vụ tài chính mà bản thân Bitcoin không thể cung cấp, biến nó thành một nền tảng tài chính phi tập trung toàn diện hơn. Và đến nay, giao thức Counterparty vẫn tồn tại, là một trong những nền tảng tài chính phi tập trung (DeFi) lâu đời và nổi tiếng nhất.
Ngày 15 tháng 9 năm 2015, Martin, người sáng lập Gnosis, đăng bài suy nghĩ về cách kết hợp MarketMaker và OrderBook trên diễn đàn riêng, đây là bài viết sớm nhất về thị trường dự đoán phi tập trung mà tôi tìm được.
Gnosis là một thị trường dự đoán phi tập trung xây dựng trên giao thức Ethereum, cung cấp nền tảng mở để mọi người dự đoán kết quả của bất kỳ sự kiện nào, đơn giản hóa đáng kể quá trình tạo ứng dụng thị trường dự đoán tùy chỉnh. Đồng thời, Gnosis tận dụng đặc điểm "máy tin cậy" của blockchain và thực thi tự động hợp đồng thông minh, giúp người chơi linh hoạt và tự do hơn khi tham gia thị trường dự đoán, mở rộng không gian tưởng tượng cho lĩnh vực này.
Nhân tiện nói luôn, anh Martin này khá厉害, sau này Gnosis Chain (trước đây là xDai Chain), Balancer, ví SAFE và CowSwap đều liên quan đến ông ấy.
Ngày 27 tháng 10 năm 2015, Martin, người sáng lập Gnosis, lại khởi xướng một cuộc thảo luận khác trên diễn đàn riêng, làm thế nào để cung cấp một lượng vốn nhất định cho chủ đề dự đoán mới tạo ra làm thanh khoản ban đầu, nhằm đảm bảo hoạt động bình thường của thị trường.
Ví dụ như thông qua tài trợ dự án để cung cấp vốn, hoặc hợp tác với các nhà đầu tư hay quỹ khác để nhận hỗ trợ vốn. Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tham gia cộng đồng. Có thể nói đây là bài thảo luận sớm nhất mà tôi phát hiện được trong quá trình khảo cổ, về cách thu hút thêm thanh khoản và sự tham gia.
Ngày 26 tháng 9 năm 2016, Nick Johnson, kỹ sư phát triển chính của Ethereum và ENS, đăng một bài trên reddit, đề xuất khái niệm về một sàn giao dịch phi tập trung tên là Euler. Nội dung chính bao gồm:
Euler cho phép người dùng dùng các loại token khác nhau để mua token Euler. Euler giữ các token này, số lượng token quyết định người dùng có thể đổi được bao nhiêu token Euler. Mua token Euler đầu tiên cần 1 token, cái thứ hai cần e token, cái thứ ba cần e^2 token, cứ thế tăng theo cấp số mũ giá mỗi token Euler.
Khi thêm token mới, cần chạy giai đoạn kêu gọi, người dùng có thể gửi thầu cung cấp token mới để đổi lấy token Euler. Cuối cùng xác định giá ban đầu của token mới. Tổng giá trị của token Euler phải bằng tổng giá trị tất cả token mà Euler đang giữ. Điều này giúp giảm bớt ảnh hưởng khi giá một loại token dao động mạnh.
Đồng thời, cần thiết lập cơ chế dừng nhanh việc mua một token bị phá hoại, để ngăn việc phát hành tràn lan token đó nhằm rút các token khác. Nhìn chung, thiết kế hệ thống này đơn giản, phi tập trung, nhưng vẫn tồn tại một số ảnh hưởng kinh tế cần khảo sát thêm.
Mở màn cho AMM
Ngày 3 tháng 10 năm 2016, Vitalik đăng bài trên reddit, bài viết này chịu ảnh hưởng từ Nick Johnson, tham khảo một số DEX mới nổi lúc bấy giờ, đề xuất một phương pháp mới sử dụng sàn giao dịch phân tán:
Sử dụng cơ chế "market maker tự động trên chuỗi" kiểu thị trường dự đoán để vận hành DEX, thay vì đặt/lệnh hủy như sàn giao dịch thông thường.
Người dùng có thể "đầu tư" vào market maker này, tăng độ sâu (DEPTH) và nhận phần lợi nhuận, đồng thời giảm rủi ro cho market maker. So với sàn giao dịch truyền thống, phương pháp này có thể giảm chênh lệch giá đáng kể, và chỉ cần giao dịch trên chuỗi khi thực sự giao dịch, không cần đặt/hủy lệnh. Cũng đề cập đến việc thêm token mới và khi giá biến động quá lớn cần dừng việc mua vào. Sau đó thảo luận thêm về việc hỗ trợ đa tài sản, cũng như vấn đề phí khi nhà đầu tư vào/rút vốn.
Có thể nói bài viết này đặt nền móng cho loại DEX kiểu AMM, mở ra một thị trường nghìn tỷ đô la.
Tháng 6 năm 2017, EtherDelta (tên tiếng Trung là "Dĩ Đức") chính thức vận hành, trở thành sàn giao dịch phi tập trung Ethereum đầu tiên được cơ quan quản lý công nhận, vì trước khi ra mắt đã hoàn tất thủ tục đăng ký với Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC).
Nhưng thực tế, ngày 23 tháng 6 năm 2016, Zachary Coburn (gọi tắt là Zack), người sáng lập EtherDelta, đã gửi commit đầu tiên lên Github. EtherDelta là sàn giao dịch phi tập trung đầu tiên đăng ký báo cáo với cơ quan quản lý Mỹ CFTC.
Nhìn chung, lý do EtherDelta trở thành DEX Ethereum đầu tiên vào năm 2017 là do ưu thế phi tập trung thuần túy hơn, rào cản thấp, ẩn danh cao, chi phí thấp, vận hành ổn định. Nguyên lý kỹ thuật của EtherDelta như sau:
Sử dụng hợp đồng thông minh để thực hiện hệ thống sổ lệnh. Người dùng thông qua hợp đồng giao dịch để đăng, hủy, khớp lệnh mua bán. Thông tin sổ lệnh và ghi chép giao dịch được lưu trữ trên blockchain Ethereum, đạt được giao dịch phi tập trung, chỉ cần truy cập website EtherDelta qua trình duyệt hoặc di động là có thể dùng, không cần tải ứng dụng chuyên biệt.
Website Delta tương tác với hợp đồng thông minh EtherDelta thông qua JavaScript, đọc thông tin sổ lệnh và giao dịch với người dùng đối tác. Khi đăng hoặc hủy lệnh, người dùng cần phát giao dịch lên mạng Ethereum và trả phí gas. Khi đối tác click vào lệnh, hợp đồng giao dịch tự động khấu trừ tài sản người mua và chuyển cho người bán, được thực hiện trên chuỗi.
Hợp đồng thông minh ghi lại từng giao dịch, bao gồm địa chỉ tài khoản liên quan, loại và số lượng token giao dịch. Tài sản người dùng luôn được giữ trong ví riêng, không bị EtherDelta kiểm soát. EtherDelta thu 0,3% phí giao dịch, hoàn toàn do bên mua chịu. Toàn bộ quy trình giao dịch đảm bảo phi tập trung, minh bạch, công khai, nhưng phụ thuộc vào hiệu năng mạng Ethereum.
EtherDelta cũng có một số nhược điểm thời điểm đó
Quá trình khớp lệnh cần thao tác thủ công. Người giao dịch phải tự tìm kiếm lệnh trên website, xem có phù hợp nhu cầu không, khi tìm được lệnh thích hợp, họ phải tự tay khớp với lệnh đối phương. Điều này nghĩa là cả hai bên cần đồng thuận về giá tại cùng thời điểm. Tóm lại, toàn bộ quá trình cần thao tác thủ công, không thể tự động hoàn tất.
Tốc độ xử lý khớp lệnh chậm. Sau khi người dùng đặt lệnh, có thể phải chờ rất lâu mới khớp được, vì tốc độ xử lý của Ethereum vốn dĩ đã không nhanh, cộng thêm thanh khoản yếu.
Lãng phí phí gas. Do độ trễ cao của sổ lệnh EtherDelta, một số Taker có thể không nhìn thấy lệnh của nhau. Điều này có thể dẫn đến nhiều Taker cạnh tranh để khớp với cùng một lệnh Maker, gây ra thất bại giao dịch, trì hoãn, và tất cả Taker không thắng đều lãng phí phí gas.
Sau này EtherDelta cũng đối mặt với một số chỉ trích, ví dụ như CTO trước bị cáo buộc giao dịch nội gián... Chi tiết có thể xem văn bản truy tố do SEC Mỹ công bố ngày 8 tháng 11 năm 2018. Báo cáo kết luận rằng một số tài sản số (ví dụ như token ERC-20) thuộc loại chứng khoán, do đó có thể chịu sự giám sát của SEC. SEC cho biết tất cả nền tảng giao dịch tài sản này đều cần đăng ký với SEC như sở giao dịch chứng khoán, nhưng EtherDelta chưa làm vậy.
Mặc dù Coburn không chính thức xác nhận hay phủ nhận cáo buộc của SEC, ông đồng ý dàn xếp với cơ quan quản lý, nộp 300.000 USD tiền thu giữ bất hợp pháp, 75.000 USD tiền phạt và 13.000 USD lãi suất trước phán quyết. Để chứng minh Zachary Coburn chịu trách nhiệm cá nhân, Ủy ban Chứng khoán Mỹ khẳng định:
EtherDelta vi phạm luật chứng khoán, Coburn gây ra việc EtherDelta vi phạm Đạo luật Giao dịch Chứng khoán, biết hoặc lẽ ra phải biết hành vi của ông sẽ khiến EtherDelta vi phạm luật chứng khoán.
EtherDelta quả thật hơi xui, nó đã báo cáo đăng ký với CFTC Mỹ (Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai), nhưng lại không báo cáo với cơ quan quản lý quan trọng khác của Mỹ là SEC (Ủy ban Chứng khoán). EtherDelta báo cáo với CFTC chủ yếu vì nó giao dịch chủ yếu là tiền mã hóa chứ không phải chứng khoán tài chính. Nhưng SEC sau đó đưa ra hướng dẫn, phân loại nhiều token là chứng khoán, do đó về lý thuyết EtherDelta cũng nên báo cáo với SEC. Nhưng lúc đó SEC chưa rõ ràng trong việc giám sát các đổi mới blockchain, nên EtherDelta không chủ động báo cáo với SEC.
EtherDelta giữa chừng có một câu chuyện lùm xùm nội bộ, ví dụ như fork ra một ForkDelta, thậm chí vì tranh chấp cổ phần tập trung, trở thành sàn giao dịch phi tập trung đầu tiên bỏ trốn.
Tóm tắt dòng thời gian:
Đầu năm 2018, đội sáng lập Dĩ Đức bán nền tảng cho doanh nhân Trung Quốc Trần Quân. Theo một tài liệu bị lộ có ngày ký là 15 tháng 12 năm 2017, công ty Dĩ Đức thực hiện bàn giao cổ phần và chuẩn bị huy động ETH (Ethereum) ra thị trường.
Ngày 9 tháng 2 năm 2018, đội ngũ ra thông báo Dĩ Đức đang nâng cấp kỹ thuật. Ngày 18 tháng 2, sàn giao dịch Dĩ Đức bị báo chí đưa tin tạm ngừng giao dịch. Ngày 19 tháng 2, đội ngũ kỹ thuật sáng lập nước ngoài, sau khi bán nền tảng Dĩ Đức lấy tiền, tiến hành fork dự án Dĩ Đức và vận hành nền tảng mới mang tên "ForkDelta".
Ngày 21 tháng 2 năm 2018, sàn giao dịch Dĩ Đức lại ngừng giao dịch, người kiểm soát thực tế Trần Quân bị lộ là đã bỏ trốn.
Kỷ nguyên AMM chính thức mở ra
Giao thức Bancor ra mắt ngày 12 tháng 6 năm 2017, huy động ICO được 153 triệu USD. Sáng tạo quan trọng nhất của Bancor là lần đầu tiên đưa cơ chế AMM vào lĩnh vực sàn giao dịch phi tập trung, giải quyết hàng loạt thách thức trong giao dịch phi tập trung, thực tế đã đặt nền móng cho các ứng dụng AMM trong hệ sinh thái Ethereum. Khác với phương pháp truyền thống dùng sổ lệnh để khớp lệnh mua bán, Bancor sử dụng pool thanh khoản để giải quyết định giá và khớp lệnh trên sàn giao dịch phi tập trung, người dùng có thể giao dịch mà không cần chờ đối tác.
Ngày 29 tháng 9 năm 2017, IDEX chính thức ra mắt phiên bản beta do hai anh em Alex Wearn và Philip Wearn đồng sáng lập, tuy nhiên mã nguồn dự án được tải lên Github sớm nhất vào tháng 1 năm 2017.
Năm 2017 là đỉnh điểm bong bóng ICO, các dự án ICO mọc lên như nấm nhưng chất lượng kém, hỗn loạn. Khi thị trường ICO nguội đi, những người nắm giữ các loại token bắt đầu tìm cách chuyển nhượng. Nhưng lúc đó các sàn giao dịch chính thống đều không phi tập trung, tồn tại rủi ro bị tổ chức thứ ba kiểm soát, điều này tạo cơ hội cho IDEX.
IDEX mô phỏng giao thức Counterparty xây dựng trên Bitcoin trước đó, thực hiện chức năng giao dịch phi tập trung đầu tiên trên Ethereum. Người dùng có thể giao dịch các token Ethereum và chuẩn ERC20 trên IDEX, tránh rủi ro tin tưởng vào tổ chức hay cơ quan thứ ba.
IDEX nổi bật với:
Tốc độ nhanh. IDEX sử dụng khớp lệnh ngoài chuỗi, tốc độ giao dịch nhanh hơn EtherDelta, trải nghiệm người dùng giống sàn giao dịch trung gian.
An toàn cao. Cốt lõi là hợp đồng thông minh, tài sản người dùng không bị kiểm soát bởi trung gian, rủi ro thấp hơn.
Chức năng đầy đủ. Hỗ trợ hủy lệnh chưa khớp tức thì (miễn phí vì hủy ngoài chuỗi), giao dịch thị trường... dễ thao tác.
Hỗ trợ nhiều loại token. Khi ra mắt năm 2017 đã hỗ trợ hơn 200 token ERC20, lựa chọn phong phú.
Phí giao dịch thấp. Phí giao dịch 0,3%, rẻ hơn các sàn phi tập trung khác.
Ẩn danh cao. IDEX từ đầu không yêu cầu xác minh danh tính, phù hợp người dùng coi trọng riêng tư.
Tuy nhiên lúc đó DEX mới khởi đầu, khối lượng giao dịch thấp, cả năm 2017 chỉ khoảng 50 triệu USD, dù IDEX khá phổ biến nhưng khối lượng vẫn rất nhỏ. Điều này chứng tỏ sản phẩm và hệ sinh thái DEX lúc đó còn non nớt, cần liên tục bổ sung sản phẩm và cải thiện trải nghiệm người dùng. Ngày 8 tháng 11 năm 2018, một bài viết đánh giá IDEX vững vàng vị trí số một DEX thời điểm đó.
MakerDAO (ra mắt tháng 12 năm 2017)
Điểm đổi mới chính của MakerDAO bao gồm:
Biến động thấp: Thông qua việc giới thiệu stablecoin Dai, MakerDAO cung cấp một loại tiền mã hóa neo giá với đô la Mỹ, cho phép người dùng giao dịch và lưu trữ giá trị trong thị trường tiền mã hóa, đồng thời giảm rủi ro biến động giá.
Giảm rủi ro tập trung: Stablecoin tập trung truyền thống do tổ chức trung ương phát hành và hỗ trợ, tồn tại vấn đề tin cậy và rủi ro tập trung. Mô hình phi tập trung của MakerDAO thông qua hợp đồng thông minh và tài sản thế chấp, tránh rủi ro từ một tổ chức trung tâm duy nhất, đồng thời cho phép người dùng trực tiếp tham gia và kiểm soát hệ thống.
Minh bạch và tự trị: MakerDAO áp dụng mô hình tổ chức tự trị phi tập trung (DAO), cho phép người nắm giữ token MKR tham gia ra quyết định và quản trị nền tảng. Mô hình này tăng tính minh bạch của hệ thống và sự tham gia của cộng đồng, nâng cao công bằng trong ra quyết định và độ tin cậy của hệ thống.
KyberNetwork (ra mắt ngày 26 tháng 2 năm 2018)
Điểm đổi mới chính của KyberNetwork bao gồm:
Đổi ngay lập tức: KyberNetwork cho phép người dùng đổi trực tiếp giữa các token mà không cần sàn giao dịch. Người dùng có thể giao dịch trực tiếp thông qua hợp đồng thông minh KyberNetwork, không cần thực hiện thao tác mua/bán trên sàn giao dịch tập trung.
Pool thanh khoản phi tập trung: KyberNetwork giới thiệu pool thanh khoản phi tập trung, bằng cách tập hợp vốn từ nhiều người tham gia, cung cấp thị trường sâu hơn và thanh khoản tốt hơn. Các pool này do người dùng nắm giữ token cung cấp và được quản lý bởi hợp đồng thông minh.
Thực hiện giá tốt nhất: KyberNetwork tự động chọn giá và nguồn thanh khoản tốt nhất để thực hiện giao dịch thông qua hợp đồng thông minh. Điều này nghĩa là người dùng có thể nhận được tỷ giá thuận lợi nhất, tránh việc so sánh và chọn giữa nhiều sàn giao dịch.
Tích hợp linh hoạt: KyberNetwork cung cấp API mở và giao diện hợp đồng thông minh, cho phép các ứng dụng phi tập trung (DApps) và dịch vụ khác tích hợp liền mạch và tận dụng thanh khoản của KyberNetwork.
0x Protocol (ra mắt tháng 5 năm 2018, huy động ICO 24 triệu USD)
Điểm đổi mới và vấn đề giải quyết chính của 0x Protocol bao gồm:
Cung cấp giao thức giao dịch phi tập trung mã nguồn mở và API, hỗ trợ DApp xây dựng trên đó, giảm门槛 phát triển và chi phí tích hợp. 0x tự định vị là "lớp thanh toán" cho giao dịch phi tập trung. Nó không phải là người thúc đẩy giao dịch, mà là hạ tầng, cho phép xây dựng mọi loại sàn giao dịch trên đó, ví dụ như eBay, Amazon, DEX sổ lệnh, thậm chí có thể có độ chi tiết và kiểm soát dòng lệnh quen thuộc với các đại gia tài chính truyền thống.
Hỗ trợ giao dịch bất kỳ token ERC20 nào, không giới hạn ở hai loại token. Áp dụng mô hình kích thích kinh tế dựa trên token quản trị ZRX. Cung cấp mạng lưới 0x Mesh độc quyền kết nối các nút trung gian.
0x Protocol xây dựng Matcha, một aggregator DEX dành cho người tiêu dùng, sử dụng API 0x và định tuyến lệnh thông minh để tập hợp thanh khoản và cung cấp thực hiện giao dịch tốt nhất. Sau đó các aggregator DEX khác cũng lần lượt xuất hiện, ưu điểm là tập hợp thanh khoản trên chuỗi, giống như thương gia sỉ nhập hàng từ nhiều nhà máy rồi bán chung để kiếm chênh lệch.
Compound (ra mắt tháng 9 năm 2018), năm 2019 TVL lần đầu vượt 100 triệu USD
Điểm đổi mới chính của Compound bao gồm:
Lần đầu tiên đưa cho vay tài sản số vào hệ sinh thái Ethereum, Compound là giao thức đầu tiên thực hiện cho vay chéo tài sản ETH và token ERC20.
Không cần thế chấp vật lý, chỉ cần gửi tài sản số vào hợp đồng thông minh là có thể vay được, điều này giảm đáng kể门槛 chi phí để vay.
Cơ chế thị trường lãi suất, Compound điều chỉnh lãi suất thực thời gian cho các tài sản khác nhau theo cung-cầu, giúp thị trường cân bằng.
Hỗ trợ cho vay nhiều stablecoin và token chính thống, như USDC, DAI... cung cấp lựa chọn phong phú cho người dùng.
Tài sản cho vay có thể sử dụng trực tiếp, không cần giao dịch, đơn giản hóa quy trình vay, người dùng có thể hoàn trả khoản vay và lấy lại tài sản thế chấp bất kỳ lúc nào.
Cung cấp API mở và không đối xứng, thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng nghiệp vụ cho vay giữa các DApp.
Sử dụng hợp đồng thông minh đơn giản, dễ kiểm toán để thực hiện, đây cũng là lý do quan trọng khiến DeFi lan rộng toàn cầu.
Nhìn chung, Compound tận dụng tài sản số và công nghệ blockchain, cung cấp dịch vụ cho vay phi tập trung thuận tiện và hiệu quả cho người dùng toàn cầu. Nó giải quyết các vấn đề về chi phí, hiệu quả và địa phương hóa trong tài chính truyền thống, mở ra cục diện mới cho sự phát triển DeFi.
dYdX (ra mắt tháng 10 năm 2018), TVL cao nhất từng vượt 1 tỷ USD. Các điểm đổi mới và vấn đề giải quyết chính của giao thức dYdX như sau:
Xây dựng một nền tảng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn phi tập trung, người dùng có thể giao dịch hợp đồng vĩnh viễn trên chuỗi, tránh rủi ro và vấn đề lưu ký tài sản của sàn giao dịch tập trung. Sử dụng sổ lệnh kết hợp trên chuỗi và ngoài chuỗi, sổ lệnh ngoài chuỗi tăng hiệu quả giao dịch, sổ lệnh trên chuỗi đảm bảo tính minh bạch.Nhờ sổ lệnh ngoài chuỗi, dYdX có thể cung cấp slippage thấp hơn và thanh khoản sâu hơn, đạt được giao dịch tần suất cao và chi phí giao dịch thấp.
Cho phép người dùng thế chấp tài sản để tham gia quản trị và nhận phần thưởng thợ đào. Cung cấp giao dịch đòn bẩy phi tập trung, hỗ trợ nhiều tài sản, người dùng có thể thực hiện giao dịch đòn bẩy lên đến 20 lần. Hỗ trợ giao dịch ký quỹ qua đêm và giao dịch ký quỹ riêng lẻ, cho phép người dùng điều chỉnh tỷ lệ ký quỹ theo khẩu vị rủi ro cá nhân.
(Còn tiếp)
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@godrealmx
