Tình trạng lớp ứng dụng trong ngành tiền mã hóa: Không gian trên chuỗi hoang vắng và cơ sở hạ tầng đông đúc
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Tình trạng lớp ứng dụng trong ngành tiền mã hóa: Không gian trên chuỗi hoang vắng và cơ sở hạ tầng đông đúc
Nếu nhu cầu của người dùng đối với ứng dụng không tăng lên vài bậc số lượng, thì tất cả các khả năng mở rộng này đều vô nghĩa.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: polynya
Biên dịch: TechFlow
Vào đầu năm 2022, tôi tập trung vào việc thảo luận về đổi mới ở tầng ứng dụng. Trước đó, vào cuối năm 2021, trọng tâm chính của tôi là khả năng mở rộng, do đó rất dễ để đưa ra nhận định và chỉ rõ:
Nếu nhu cầu của người dùng đối với các ứng dụng không tăng lên vài bậc số lượng, thì tất cả những nỗ lực về khả năng mở rộng này đều vô nghĩa.
Thật đáng tiếc, sau vài năm trôi qua, tình hình gần như chẳng có gì thay đổi. Hiện tại có quá nhiều L2 và L1 hầu như không sử dụng đến không gian khối, nhưng mọi người vẫn ám ảnh bởi cơ sở hạ tầng (dễ hiểu thôi, vì danh mục đầu tư của rất nhiều nhà đầu tư đang chứa đầy các dự án L1/L2).
Trong lĩnh vực tiền mã hóa, điều khiến tôi khó chịu nhất là kiểu tư duy "quyền lợi" liên tục và sự lạc quan mù quáng, vốn bị dẫn dắt sai lệch bởi những phép so sánh không liên quan.
(Chú thích của người dịch: “Tư duy quyền lợi” ở đây có thể ám chỉ một tâm lý phổ biến trong cộng đồng crypto, cho rằng chỉ cần họ xây dựng một công nghệ hay một hệ sinh thái blockchain, thì tự nhiên sẽ có người dùng đến.)
Không, chỉ vì bạn đã xây dựng không gian khối, không có nghĩa là nó sẽ được sử dụng —— không gian đó chỉ được tận dụng triệt để khi có các ứng dụng ý nghĩa mang lại cải tiến gấp 10 lần so với sản phẩm hiện tại và tồn tại nhu cầu người dùng thực sự rõ rệt.
Hiện tại, đã có hàng chục chuỗi hợp đồng thông minh vận hành được 5-7 năm —— trong thời đại kỹ thuật số, đó gần như là cả một thế kỷ —— và gần như toàn bộ trong số đó đều có rất ít hoạt động ngoài spam. Chúng ta đã có nhiều L2 riêng biệt cho ứng dụng phi tập trung giai đoạn đầu trên Ethereum, thậm chí cả các hợp đồng thông minh (như Arbitrum One) cũng đã hơn 3 năm tuổi —— và cũng giống nhau, vẫn còn rất xa mới đạt đến mức bão hòa.
Đến thời điểm này, bằng chứng áp đảo cho thấy tư duy quyền lợi và lạc quan mù quáng sẽ không dẫn đến việc lấp đầy không gian khối.
Tôi luôn sẵn lòng phát triển khung lý thuyết của mình về “ứng dụng blockchain có ý nghĩa”, nhưng hiện tại, mọi bằng chứng đều hướng tới một thực tế rằng phạm vi ứng dụng hữu ích của blockchain rất hẹp. Cụ thể, nó phải thỏa mãn đồng thời tất cả các điều kiện sau:
-
Hoạt động ngang hàng (P2P): Bao gồm các phần mềm P2P như IPFS, BitTorrent, trò chơi nhiều người chơi, ứng dụng nhắn tin, vâng, và cả blockchain. Lưu ý rằng, nếu bạn chỉ muốn loại bỏ một thực thể tập trung và phân tán một ứng dụng, trong đa số trường hợp, bạn hoàn toàn có thể làm theo cách P2P mà không cần dùng đến blockchain.
-
Thống nhất toàn cầu nghiêm ngặt: Đây là thuộc tính độc đáo mà blockchain mang lại —— sự thống nhất nghiêm ngặt trên toàn cầu, nhờ đó mọi nút trong mạng đều đồng thuận về cùng một kết quả chính xác.
-
Tính khách quan: Tuy nhiên, hạn chế của blockchain là nó chỉ có thể xử lý các kết quả khách quan.
Tôi tiếp tục suy luận thêm rằng điều này có nghĩa là blockchain chỉ có hai loại ứng dụng chính là có ý nghĩa —— tiền tệ khách quan và danh tính khách quan. Tất nhiên, bạn có thể xây dựng nhiều loại ứng dụng khác nhau vốn ban đầu không phải blockchain, nhưng blockchain chỉ đóng vai trò cung cấp tiền tệ khách quan và/hoặc danh tính khách quan, hoặc là một phần trong ứng dụng lai. Bạn cũng có thể sử dụng cơ chế quản trị để bổ sung yếu tố chủ quan.
Farcaster là một ví dụ điển hình gần đây về ứng dụng lai. Nó dùng blockchain để đảm bảo danh tính khách quan (identity) và tiền tệ khách quan (phí giao dịch) —— còn mọi thứ khác (theo hiểu biết của tôi) đều được phối hợp bên ngoài blockchain. Như tôi từng đề cập trước đây, sẽ có một phổ ứng dụng mà chúng ta có thể thấy phần lớn là các ứng dụng tập trung, nhưng chỉ có một thành phần duy nhất nằm trên blockchain.
Nhìn vào tầng ứng dụng hiện tại, ngoại trừ vài trường hợp hiếm hoi (như Farcaster), gần như không có tiến triển nào đáng kể. Đồng thời, các ứng dụng hiện hữu đang ngày càng khẳng định vị trí của mình. Chúng ta biết rằng, giữ giá trị thay thế vẫn là ứng dụng hàng đầu. Ổn định giá (stablecoin) đã củng cố vững chắc vị trí thứ hai, với khối lượng giao dịch hàng ngày vượt quá 25 tỷ USD ngay cả trong thị trường gấu.
Giờ đây đã rõ ràng rằng hai lĩnh vực này là hai trường hợp sử dụng chính của tiền mã hóa, và rất có thể trong tương lai gần sẽ chiếm hơn 90% giá trị kinh tế. Một vị trí thứ ba rất xa vời là cá cược và đầu cơ, mặc dù yếu tố này cũng đã nằm trong nhóm đầu tiên.
Vài năm trước, tôi cân nhắc 50/50 giữa việc cải thiện độ phù hợp thị trường của các sản phẩm đã được kiểm chứng và tiếp tục thúc đẩy đổi mới ở tầng ứng dụng. Theo thời gian, giờ đây rõ ràng rằng chúng ta thực sự nên dành nhiều thời gian và nguồn vốn hơn cho những thứ đã được chứng minh như cải tiến stablecoin, DeFi, lưu trữ giá trị, v.v.
Ví dụ, ngoài Bitcoin và Ethereum, USDT trên Tron chính là ứng dụng thống trị. Tôi từng viết một bài phân tích về cách chúng ta có thể cải thiện trường hợp sử dụng này. Tóm lại, khuyến nghị của tôi hôm nay là từ bỏ phần lớn các dự án cơ sở hạ tầng, chỉ theo đuổi những ứng dụng mới thực sự có ý nghĩa, đồng thời chuyển phần lớn khoản đầu tư vào việc mở rộng việc sử dụng stablecoin, lưu trữ giá trị, v.v.
Cần làm rõ rằng đổi mới ở tầng ứng dụng chắc chắn sẽ xảy ra, nhưng đồng thời cũng cần thừa nhận một thực tế: phần lớn các ứng dụng hợp lý sử dụng blockchain đã được xây dựng rồi.
Tôi sẽ kết thúc bài viết này bằng một ngoại lệ —— mở rộng phân dạng (fractal scaling). Những chuỗi nhanh hơn —— dù là L1 hay L2 —— có thể xử lý từ vài trăm đến vài nghìn giao dịch mỗi giây (tùy thuộc vào độ phức tạp của từng giao dịch).
Tuy nhiên, với một số ứng dụng, bạn cần đến hàng trăm, hàng ngàn chuỗi như vậy. Hãy tưởng tượng các ứng dụng truyền thống được phân bố trên hàng ngàn máy chủ. Một ví dụ điển hình là trò chơi nhiều người chơi hoàn toàn trên chuỗi. Nếu một trò chơi đạt quy mô hàng triệu người dùng, bạn sẽ cần hàng ngàn chuỗi nhanh nhất hiện nay chạy song song.
Hiện tại, cơ sở hạ tầng như vậy vẫn chưa tồn tại, nhưng đã có nhiều đội ngũ đang phát triển.
Chúng ta biết cách tốt nhất để đạt được điều này —— sử dụng zk rollups/validiums với bằng chứng tổng hợp. Liệu các ứng dụng này có tìm được chỗ đứng trên thị trường hay không, tôi không biết, nhưng chắc chắn đáng để thử.
Còn lại, những dự án cơ sở hạ tầng chỉ đơn thuần phô trương khả năng mở rộng —— chúng ta đã lãng phí hàng tỷ, thậm chí hàng trăm tỷ USD trên những chuỗi (tương đối) trống rỗng. Giờ đã quá muộn, đã đến lúc phải tiến bước tiếp.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@apolynya
