“Trong một xã hội tin vào quyền tự do sử dụng đất đai công cộng, mỗi cá nhân theo đuổi lợi ích tốt nhất của mình, thì sự hủy diệt sẽ là điểm đến mà mọi người đều đổ xô hướng tới.” Vào những năm 60 của thế kỷ trước, nhà sinh vật học Garrett Hardin đã viết như vậy trên tạp chí Science.

Bi kịch của tài sản chung vốn có từ xưa. Những điều thuộc về số đông, mang lại lợi ích tích cực cho đại đa số, thường lại nhận được ít sự quan tâm và đóng góp nhất. Khi nói đến quản trị hàng hóa công cộng, kinh nghiệm lịch sử hoặc là dựa vào "Leviathan", tức là quản trị tập trung hóa, nhưng điều này chỉ khả thi nếu thông tin chính xác, năng lực giám sát mạnh mẽ, chế tài hiệu quả đáng tin cậy và chi phí hành chính bằng không; hoặc là tư hữu hóa, tuy nhiên với một số nguồn tài nguyên lưu động thì quyền sở hữu không thể phân chia chính xác, ngay cả khi quyền sở hữu được xác định rõ ràng, rủi ro cũng chưa chắc phân bổ theo tỷ lệ.

Blockchain gắn liền mật thiết với việc quản lý hàng hóa công cộng. Elinor Ostrom, tác giả cuốn “Governing the Commons” và là người đoạt giải Nobel năm 2009, từng chỉ ra rằng trong thực tế rất hiếm tồn tại vấn đề quản trị hàng hóa công cộng nào có thể giải quyết bằng một phương án đơn lẻ. Ngoài Leviathan và tư hữu hóa, còn tồn tại một con đường thứ ba – cách tiếp cận quản trị dựa trên cộng đồng – nơi các thành viên trong cộng đồng kết hợp thông tin họ nắm giữ để tự thiết kế hợp đồng và tự tổ chức quản lý. Trong các cộng đồng kỹ thuật số xuyên quốc gia rộng lớn hơn, blockchain với tư cách là cơ chế hợp tác không cần niềm tin chính là công cụ lý tưởng để hiện thực hóa hình thức quản trị này.

Trong thế giới nói tiếng Hoa, vì nhiều lý do lịch sử và thực tiễn, kinh nghiệm về việc hiểu thế nào là “hàng hóa công cộng”, cách xây dựng và quản lý “hàng hóa công cộng” vẫn thiếu thốn hơn so với thế giới nói tiếng Anh. Trong thế giới mã hóa, hệ sinh thái nói tiếng Hoa đã tạo ra nhiều ứng dụng xuất sắc, xây dựng nhiều mô hình kinh tế ấn tượng, nhưng khi nhắc đến hàng hóa công cộng, dù là lý luận hay thực tiễn, các dự án tiêu biểu chất lượng cao của chúng ta vẫn còn rất ít. Do đó, trong đợt quyên góp Gitcoin Grants vòng 18 (GR18), cộng đồng người Hoa toàn cầu GCC đã quyết định khởi xướng chiến dịch quyên góp chuyên đề mang tên “Global Chinese Community for Public Goods”, thiết lập quỹ thưởng 25.000 USD để đóng góp thêm (matching donation) cho các dự án tham gia GR18 và đăng ký vào vòng chuyên đề này.

GCC là gì?

GCC là viết tắt của Universal Digital Commons of Global Chinese Community, chúng tôi cam kết xây dựng một cộng đồng những người sáng lập người Hoa trong không gian công cộng kỹ thuật số toàn cầu, nhằm tạo động lực cho các nhà phát triển người Hoa trong lĩnh vực này, thu hút thêm nhiều người cùng tham gia xây dựng, đồng thời thúc đẩy dòng vốn hỗ trợ đổ vào đây nhiều hơn, thay đổi thực trạng hiện nay là khu vực nói tiếng Hoa tham gia đóng góp cho hàng hóa công cộng blockchain ít ỏi và nguồn vốn hỗ trợ còn thiếu hụt.

Trước đây, GCC đã tài trợ cho Gitcoin Grants 15, Gitcoin Grants Beta Round, v.v., các dự án tiêu biểu mà chúng tôi đã quyên góp bao gồm Soul Wallet, WTF Academy, ChainEye, v.v.

Chiến dịch quyên góp chuyên đề Gitcoin Grants 18 là gì và làm thế nào để tham gia?

Chương trình quyên góp Gitcoin là chương trình theo quý do Gitcoin DAO vận hành, trao quyền cho những người ủng hộ bình thường trong lĩnh vực web3 để định hướng dòng vốn chảy vào các dự án mà họ cho là quan trọng. Thông qua cơ chế phân bổ Quyên góp Bình phương (QF), sức ảnh hưởng của khoản quyên góp cá nhân được khuếch đại.

Gitcoin Grants 18 là chu kỳ quyên góp thứ 18, hạn chót nộp đơn cho vòng quyên góp chính là ngày 15 tháng 8, hạn chót nộp sớm (early bird) là nửa đêm ngày 11 tháng 8. Các chiến dịch quyên góp chuyên đề là các vòng do các trưởng dự án bên ngoài Gitcoin chịu trách nhiệm ra quyết định, điều phối và thực hiện. Chúng được đội ngũ Gitcoin lựa chọn và phải đáp ứng một số tiêu chuẩn nhất định.

Lần này, GCC khởi xướng chiến dịch quyên góp chuyên đề mang tên Global Chinese Community for Public Goods, liên kết đăng ký như sau:

https://builder.gitcoin.co/#/chains/10/rounds/0x30c381033aa2830ceb0aa372c2e4d28f004b3db9

Do chiến dịch quyên góp chuyên đề của chúng tôi khởi động muộn, chúng tôi sẽ gộp thời hạn nộp đơn và thời hạn quyên góp của chuyên đề “Global Chinese Community for Public Goods” lại làm một, cụ thể như sau:

Thời gian nộp đơn: 01/08/2023 (12:00 UTC) - 29/08/2023 (12:00 UTC);

Thời gian quyên góp: 15/08/2023 (12:00 UTC) - 29/08/2023 (12:00 UTC);

Tất nhiên, chúng tôi khuyến khích các dự án hoàn tất đăng ký trước ngày 15 tháng 8, điều này có nghĩa là đơn của bạn sẽ được xét duyệt trước khi chiến dịch bắt đầu.

Chúng tôi mong đợi những dự án như thế nào?

1. Infra Eth/ Cơ sở hạ tầng Ethereum

Bất kể là zk, Layer2, lưu trữ, dịch vụ nút, hay lập chỉ mục dữ liệu, ví tiền, chúng tôi khuyến khích ngày càng nhiều nhà phát triển nói tiếng Hoa tham gia vào cộng đồng quốc tế Ethereum và đóng góp sức lực của mình.

2. DeSci/ Khoa học phi tập trung

Đây là một trong những lĩnh vực hàng hóa công cộng mà chúng tôi cho rằng hiện nay thế giới nói tiếng Hoa đang thiếu thốn nhất. Trong thế giới nói tiếng Anh, chúng ta thấy có VitaDAO chuyên về nghiên cứu khoa học đời sống, Molecule chuyên về nghiên cứu dược phẩm, v.v., đã huy động được số vốn đáng kể. Hiện tại trong thế giới nói tiếng Hoa vẫn chưa có trường hợp tương đương nào. Chúng tôi cũng hy vọng các nhà nghiên cứu chuyên nghiệp ở các lĩnh vực khác nhau có thể tham gia, xây dựng các tổ chức DeSci của thế giới nói tiếng Hoa.

3. Security & Anti-fraud / Bảo mật và chống gian lận

Mặc dù lĩnh vực này đã có mô hình kinh doanh khá trưởng thành như kiểm toán mã hóa, công ty an ninh mã hóa, v.v., nhưng các sự cố an ninh blockchain vẫn xảy ra liên tục, đặc biệt là cá nhân nhỏ lẻ rất khó khăn trong việc bảo vệ quyền lợi. Chúng tôi mong muốn ngành có thể xuất hiện những hàng hóa công cộng tốt hơn về an ninh và chống gian lận, đồng thời hy vọng những người đóng góp vô tư phát hiện và cảnh báo lỗ hổng an ninh trong ngành có thể nhận được phần thưởng xứng đáng.

4. Education & Policy Advocate / Giáo dục và vận động chính sách

Chúng tôi mong rằng giáo dục về công nghệ và tư tưởng mã hóa sẽ giúp đưa thêm nhiều nhà phát triển nói tiếng Hoa – dù là nhà phát triển, nghệ sĩ, triết gia hay các chuyên gia khác – hòa nhập vào cộng đồng blockchain quốc tế, thúc đẩy giao lưu giữa thế giới nói tiếng Hoa với các ngôn ngữ khác. Đồng thời, chúng tôi cũng mong muốn thấy thế giới nói tiếng Hoa có những tổ chức vận động chính sách trưởng thành hơn, thúc đẩy sự phát triển của các chính sách thân thiện với mã hóa.

5. Decentralized Public Governance / Quản trị công cộng phi tập trung

Các nghiên cứu lý thuyết mã nguồn mở về quản trị, nghiên cứu cơ chế đồng thuận, công cụ quản trị, cơ chế tài trợ, cơ chế danh tiếng, v.v. đều có thể đăng ký vào hạng mục này. Chúng tôi cần cả những người làm thực tế lẫn những nhà tư tưởng, cùng nhau nâng cao năng lực quản trị công cộng của các tổ chức phi tập trung trong thế giới nói tiếng Hoa.

Nếu dự án của bạn không thuộc các hạng mục trên, nhưng bạn vẫn cho rằng nó góp phần xây dựng hàng hóa công cộng cho cộng đồng nói tiếng Hoa, bạn vẫn được chào đón đăng ký, chúng tôi sẽ đánh giá linh hoạt dựa trên tình hình thực tế của dự án.
Dự án của bạn cần đáp ứng các điều kiện sau:

Trước hết, dự án phải đáp ứng điều kiện cơ bản để được chọn vào GR18, vui lòng xem chi tiết tại liên kết
Ngoài ra, dự án cần đáp ứng:

• Là hàng hóa công cộng;

• Người sáng lập hoặc ít nhất một thành viên trong nhóm sử dụng tiếng Trung là ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày; số tiền quyên góp được phải dùng trực tiếp để hỗ trợ xây dựng hệ sinh thái mã hóa toàn cầu nói tiếng Hoa;

• Dự án chưa nhận được nguồn vốn hỗ trợ lớn từ các nhà đầu tư mạo hiểm, phát hành token hay bán NFT;

• Dự án không được hứa hẹn bất kỳ lợi ích/thưởng độc quyền nào cho người quyên góp để vận động phiếu bầu;

• Phải có minh chứng khái niệm/sản phẩm mẫu; các dự án sơ khai hơn nên tích lũy thêm rồi đăng ký ở các vòng sau thay vì vòng này;

• Người nhận tài trợ phải có liên hệ trực tiếp với dự án, việc sử dụng tài trợ cũng phải phù hợp với nội dung đã trình bày khi đăng ký;

Nếu bạn có thắc mắc về cách đăng ký Gitcoin Grants 18 và chiến dịch quyên góp chuyên đề do GCC khởi xướng, có thể tham khảo các video và hướng dẫn sau:

Video：How to Donate on Explorer

Video：Creating a New Passport

Video：Renewing Your Passport

Grantee Onboarding Guide

Video： How to Create Your Grant in Builder

Video：How to Apply to a Gitcoin Grants Round

Bridging Docs

GG18 Eligibility

Guide to Promoting Your Project

Một thế giới phát triển bền vững cần thêm nhiều hàng hóa công cộng và sự hỗ trợ hiệu quả dành cho chúng. Chúng tôi mong ước này sẽ tiếp tục đâm rễ, nảy mầm trong thế giới nói tiếng Hoa. Nếu bạn có chí hướng với điều này, hãy nhanh tay nhấn vào liên kết đăng ký dưới đây, chúng tôi mong được cùng bạn kiến tạo tương lai tươi đẹp cho thế giới mã hóa: liên kết