Vitalik: Thời đại của các thành phố mã hóa đã đến, giải thích chi tiết ba thí nghiệm và xu hướng lớn
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Vitalik: Thời đại của các thành phố mã hóa đã đến, giải thích chi tiết ba thí nghiệm và xu hướng lớn
Ngày càng nhiều thành phố đang lên kế hoạch sử dụng công nghệ mã hóa và token để tối ưu hóa cơ chế quản trị địa phương.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Vitalik, người sáng lập Ethereum
Biên dịch: Hồ Dao, Lianbushou
Một xu hướng thú vị trong năm qua là sự gia tăng quan tâm đến chính quyền địa phương, cùng với sự đa dạng lớn hơn về các ý tưởng liên quan và nhiều thử nghiệm hơn. Trong năm qua, thị trưởng Miami Francis Suarez thường xuyên tương tác trên Twitter với giới công nghệ chính thống và cộng đồng tiền mã hóa để thu hút sự chú ý đến thành phố của mình.
Wyoming hiện có một khung pháp lý thân thiện với DAO, Colorado đang thử nghiệm bỏ phiếu bình phương, và chúng ta ngày càng thấy nhiều thí nghiệm nhằm tạo ra môi trường đường phố thuận tiện cho người dân hơn ở thế giới thực. Chúng ta thậm chí còn thấy những dự án mang tính cách mạng ở các mức độ khác nhau – như Cul de sac, Telosa, CityDAO, Nkwashi, Prospera… – đang cố gắng xây dựng toàn bộ cộng đồng và thành phố từ đầu.
Một xu hướng thú vị khác trong năm qua là sự phổ cập nhanh chóng của các khái niệm tiền mã hóa như token, token không thể thay thế (NFT) và tổ chức tự trị phi tập trung (DAO). Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta kết hợp hai xu hướng này lại với nhau? Việc sở hữu một thành phố có tiền tệ riêng, NFT, DAO, hồ sơ chống tham nhũng trên chuỗi, hoặc cả bốn yếu tố này, liệu có ý nghĩa không? Hóa ra, đã có người bắt đầu thử làm điều đó:
- CityCoins.co là một dự án phát hành token nhằm trở thành phương tiện thanh toán địa phương, trong đó một phần doanh thu phát hành sẽ được chuyển cho chính quyền thành phố. MiamiCoin (Tiền tệ Miami) đã tồn tại, và “token San Francisco” dường như sắp ra mắt.
- Các thí nghiệm phát hành token khác (ví dụ, xem dự án tại Seoul)
- Thử nghiệm sử dụng NFT, thường dưới hình thức hỗ trợ nghệ sĩ địa phương. Busan đang tổ chức một hội nghị được chính phủ hậu thuẫn để khám phá những việc có thể làm với NFT.
- Tầm nhìn rộng lớn của Thị trưởng Reno Hillary Schieve về việc "blockchain hóa" thành phố, bao gồm bán NFT để hỗ trợ nghệ thuật địa phương, RenoDAO phát hành RenoCoins cho cư dân địa phương, kiếm thu nhập từ việc cho thuê bất động sản của chính phủ, xổ số an toàn trên blockchain, bỏ phiếu trên blockchain, v.v.
- Những dự án tham vọng nhằm xây dựng một thành phố hoàn toàn mới theo định hướng tiền mã hóa: xem CityDAO, mô tả bản thân là “xây dựng một thành phố trên blockchain Ethereum” – quản trị theo kiểu DAO, v.v.
Tuy nhiên, dưới dạng hiện tại, những dự án này có phải là ý tưởng hay không? Có thay đổi nào giúp chúng trở thành những ý tưởng tốt hơn không? Hãy cùng tìm hiểu…
Tại sao chúng ta nên quan tâm đến các thành phố?
Nhiều chính phủ quốc gia trên thế giới tỏ ra kém hiệu quả và chậm chạp trong việc giải quyết các vấn đề dai dẳng và đáp ứng nhanh chóng nhu cầu thay đổi của người dân. Tóm lại, nhiều chính phủ quốc gia thiếu sự linh hoạt. Rất nhiều ý tưởng chính trị đột phá được cân nhắc hoặc triển khai cho quản trị cấp quốc gia ngày nay thực sự khá đáng sợ. Bạn có muốn nước Mỹ bị lãnh đạo bởi một bản sao của nhà độc tài Bồ Đào Nha thời Thế chiến II Antonio Salazar hay “Caesar người Mỹ” để tiêu diệt cái ác của phe cánh tả Mỹ không? Mỗi một ý tưởng có thể được mô tả là tự do hay dân chủ thì lại có mười ý tưởng chỉ là các hình thức kiểm soát tập trung, xây tường ngăn cách và giám sát toàn diện.
Bây giờ hãy xem xét chính quyền địa phương. Như chúng ta thấy từ các ví dụ đầu bài viết, các thành phố và tiểu bang ít nhất về lý thuyết có khả năng thực sự linh hoạt. Sự khác biệt văn hóa giữa các thành phố là rất lớn và rõ ràng, vì vậy việc tìm ra một thành phố mà công chúng sẵn sàng chấp nhận một ý tưởng táo bạo cụ thể sẽ dễ dàng hơn nhiều so với thuyết phục cả một quốc gia. Các lĩnh vực như hàng hóa công địa phương, quy hoạch đô thị, giao thông và các khía cạnh khác của quản trị đô thị đều chứa đựng những thách thức và cơ hội thực tế có thể được giải quyết. Các thành phố có nền kinh tế nội bộ gắn bó chặt chẽ, nơi việc áp dụng rộng rãi tiền mã hóa có thể thực sự diễn ra độc lập. Ngoài ra, các thí nghiệm trong thành phố ít có nguy cơ dẫn đến hậu quả khủng khiếp hơn, vì các thành phố chịu sự giám sát của chính quyền cấp cao hơn, và có một lối thoát dễ dàng hơn: những người không hài lòng với những gì đang xảy ra có thể dễ dàng rời đi.
Tóm lại, chính quyền cấp địa phương dường như là một lĩnh vực bị đánh giá thấp nghiêm trọng. Xét rằng các kế hoạch thành phố thông minh hiện có thường bị chỉ trích chủ yếu vì các vấn đề như quản trị tập trung, thiếu minh bạch và quyền riêng tư dữ liệu, thì blockchain và công nghệ tiền mã hóa dường như là một yếu tố then chốt đầy hứa hẹn để thúc đẩy con đường tiến bộ mở và có sự tham gia nhiều hơn.
Hiện nay có những dự án thành phố nào?
Thực tế là có khá nhiều! Mỗi thí nghiệm này vẫn còn quy mô nhỏ và phần lớn vẫn đang cố gắng tìm ra hướng đi, nhưng ít nhất mỗi cái đều là một hạt giống có thể phát triển thành điều thú vị. Nhiều dự án tiên tiến nhất nằm ở Mỹ, nhưng sự quan tâm đang lan rộng khắp thế giới; chính quyền Busan, Hàn Quốc đang tổ chức hội nghị NFT. Dưới đây là một số ví dụ về những gì đang diễn ra hôm nay.
1) Thí nghiệm blockchain tại Reno
Thị trưởng thành phố Reno, Nevada, Hillary Schieve, là một fan hâm mộ blockchain, đặc biệt chú trọng vào hệ sinh thái Tezos, gần đây bà đã khám phá các ý tưởng về quản trị đô thị liên quan đến blockchain (xem podcast của bà):
- Bán NFT để gây quỹ cho nghệ thuật địa phương, bắt đầu từ NFT "cá voi không gian" ở trung tâm thành phố
- Tạo một Reno DAO, được quản lý bởi token Reno, cư dân Reno sẽ đủ điều kiện nhận miễn phí. Reno DAO có thể bắt đầu có nguồn thu; một ý tưởng được đề xuất là thành phố cho thuê tài sản thuộc sở hữu của chính phủ và dùng doanh thu cho DAO
- Sử dụng blockchain để bảo vệ các quy trình khác nhau: máy phát số ngẫu nhiên an toàn bằng blockchain cho sòng bạc, bỏ phiếu an toàn bằng blockchain, v.v.
"Cá voi không gian" ở Reno
2) CityCoins.co
CityCoins.co là một dự án xây dựng trên Stacks, một blockchain vận hành bằng thuật toán "chứng minh chuyển giao" kỳ lạ, được xây dựng quanh blockchain và hệ sinh thái Bitcoin. 70% cung cấp token được tạo ra thông qua cơ chế bán liên tục: bất kỳ ai sở hữu STX (token gốc của Stacks) đều có thể gửi STX vào hợp đồng token thành phố để tạo ra token thành phố; doanh thu STX được phân phối cho những người nắm giữ token thành phố hiện tại đang staking token của họ. 30% còn lại được chuyển cho chính quyền thành phố.
CityCoins đưa ra một quyết định thú vị khi cố gắng xây dựng một mô hình kinh tế không phụ thuộc vào sự hỗ trợ của chính phủ. Chính quyền địa phương không cần tham gia để tạo ra token CityCoins.co; một nhóm cộng đồng có thể tự phát hành token. Câu hỏi thường gặp "Tôi có thể dùng CityCoins để làm gì?" bao gồm các ví dụ như "cộng đồng CityCoins sẽ tạo ra các ứng dụng thưởng bằng token" và "doanh nghiệp địa phương có thể cung cấp chiết khấu hoặc lợi ích cho những người staking CityCoins". Tuy nhiên, trên thực tế, cộng đồng MiamiCoin không đơn độc; chính quyền Miami thực tế đã công khai ủng hộ dự án này.
Người thắng cuộc hackathon MiamiCoin: một website cho phép không gian làm việc chung cung cấp ưu đãi cho người nắm giữ MiamiCoin.
3) CityDAO
CityDAO là thí nghiệm táo bạo nhất: khác với Miami và Reno – những thành phố hiện hữu với hạ tầng sẵn có cần nâng cấp – CityDAO là một DAO có địa vị pháp lý theo luật DAO của Wyoming, đang cố gắng xây dựng một thành phố hoàn toàn mới từ đầu.
Cho đến nay, dự án vẫn ở giai đoạn sớm. Nhóm hiện đang hoàn tất việc mua mảnh đất đầu tiên tại một vùng xa xôi ở Nevada. Kế hoạch là bắt đầu từ mảnh đất này, sau đó bổ sung thêm đất trong tương lai để xây dựng thành phố, được quản lý bởi DAO và tận dụng mạnh mẽ các ý tưởng kinh tế táo bạo như thuế Harberger để phân bổ đất, ra quyết định tập thể và quản lý tài nguyên.
DAO của họ là một trong số ít con đường tiến bộ tránh được mô hình quản trị theo token; thay vào đó, quản trị là một cơ chế biểu quyết dựa trên NFT "công dân", và đã có những ý tưởng được đề xuất để hạn chế thêm việc biểu quyết xuống còn một phiếu mỗi người bằng cách sử dụng cơ chế chứng minh nhân tính. NFT hiện đang được bán để gây quỹ cho dự án crowdfunding, bạn có thể mua trên OpenSea.
Theo tôi, thành phố có thể làm gì?
Rõ ràng, về nguyên tắc, thành phố có thể làm được rất nhiều việc. Họ có thể xây thêm làn xe đạp, sử dụng máy đo CO₂ và đèn UV-C để giảm lây lan COVID hiệu quả hơn mà không gây bất tiện, thậm chí có thể tài trợ nghiên cứu kéo dài tuổi thọ. Nhưng chuyên môn chính của tôi là blockchain, và bài viết này nói về blockchain, vì vậy… hãy tập trung vào blockchain.
Tôi cho rằng có hai loại ý tưởng blockchain hoàn toàn khác biệt là hợp lý:
- Sử dụng blockchain để tạo ra phiên bản tin cậy hơn, minh bạch hơn và có thể xác minh hơn cho các quy trình hiện có.
- Sử dụng blockchain để thực hiện các hình thức sở hữu thử nghiệm mới đối với đất đai và các tài sản khan hiếm khác, cũng như các hình thức quản trị dân chủ thử nghiệm mới.
Blockchain và hai danh mục này có sự phù hợp tự nhiên. Mọi thứ xảy ra trên blockchain đều dễ dàng xác minh công khai, và có rất nhiều công cụ miễn phí sẵn có để mọi người thực hiện điều đó. Bất kỳ ứng dụng nào xây dựng trên blockchain đều có thể ngay lập tức tích hợp và tương tác với các ứng dụng khác trong toàn bộ hệ sinh thái blockchain toàn cầu. Các hệ thống dựa trên blockchain hiệu quả theo cách giấy tờ không thể, và có thể xác minh công khai theo cách hệ thống tính toán tập trung không thể – đây là tổ hợp cần thiết nếu bạn muốn tạo ra một hình thức bỏ phiếu mới, nơi công dân có thể cung cấp phản hồi thời gian thực quy mô lớn về hàng trăm vấn đề khác nhau.
Vì vậy, hãy đi sâu vào chi tiết.
Blockchain có thể làm cho các quy trình hiện có nào trở nên tin cậy và minh bạch hơn?
Một ý tưởng đơn giản mà nhiều quan chức chính phủ trên khắp thế giới đã nhiều lần gợi ý với tôi là chính phủ tạo ra một stablecoin chỉ dùng nội bộ, được đưa vào danh sách trắng, để theo dõi các khoản thanh toán nội bộ. Mỗi khoản thuế từ cá nhân hoặc tổ chức đều có thể được liên kết với một bản ghi công khai trên chuỗi, đúc lượng token tương ứng (nếu chúng ta muốn số tiền thuế cá nhân là riêng tư, có các phương pháp zero-knowledge để chỉ công bố tổng thể nhưng vẫn thuyết phục mọi người rằng nó được tính đúng). Chuyển khoản giữa các bộ phận có thể được thực hiện "rõ ràng", và các token này chỉ có thể được cá nhân nhà thầu hoặc nhân viên rút để nhận thanh toán và lương.
Hệ thống này có thể dễ dàng mở rộng. Ví dụ, quy trình đấu thầu lựa chọn nhà cung cấp cho các hợp đồng chính phủ có thể chủ yếu thực hiện trên chuỗi.
Việc sử dụng blockchain có thể khiến nhiều quy trình đáng tin cậy hơn:
- Máy phát số ngẫu nhiên công bằng (ví dụ, dùng cho xổ số), có thể được sử dụng như một máy phát số ngẫu nhiên công bằng, giúp các xổ số do chính phủ vận hành đáng tin cậy hơn. Tính ngẫu nhiên công bằng cũng có thể dùng cho nhiều trường hợp khác, ví dụ như một hình thức bốc thăm để đại diện cho chính phủ.
- Chứng chỉ, ví dụ như bằng chứng mật mã rằng một cá nhân cụ thể là cư dân của thành phố, có thể được thực hiện trên chuỗi để tăng tính xác minh và an toàn (ví dụ, nếu các chứng chỉ như vậy được cấp trên chuỗi, thì việc cấp quá nhiều chứng chỉ giả sẽ trở nên rõ ràng). Điều này có thể dùng cho nhiều loại chứng chỉ do chính quyền địa phương cấp.
- Đăng ký tài sản, cho đất đai và các tài sản khác, cũng như các hình thức sở hữu phức tạp hơn như quyền phát triển. Vì tòa án cần có khả năng phân bổ trong các trường hợp đặc biệt, các sổ đăng ký này có lẽ sẽ không bao giờ trở thành công cụ bearer hoàn toàn phi tập trung như tiền mã hóa, nhưng việc đặt hồ sơ lên chuỗi vẫn giúp dễ dàng thấy được điều gì đã xảy ra và theo thứ tự nào khi tranh chấp nảy sinh.
Cuối cùng, thậm chí việc bỏ phiếu cũng có thể được thực hiện trên chuỗi. Ở đây, nhiều phức tạp tiềm ẩn, cần hết sức thận trọng. Chúng ta cần một giải pháp phức tạp kết hợp blockchain, bằng chứng zero-knowledge và các kỹ thuật mật mã khác để đạt được tất cả các thuộc tính riêng tư và an ninh cần thiết. Tuy nhiên, nếu loài người thực sự muốn chuyển sang bỏ phiếu điện tử, chính quyền địa phương dường như là điểm khởi đầu hoàn hảo.
Những thí nghiệm kinh tế và quản trị táo bạo nào có thể thú vị?
Tuy nhiên, ngoài các ứng dụng blockchain lên những việc chính phủ đã làm, chúng ta có thể coi blockchain như một cơ hội để chính phủ thực hiện những thí nghiệm hoàn toàn mới và táo bạo trong kinh tế và quản trị. Những ý tưởng này không nhất thiết là những gì tôi nghĩ nên làm ngay; chúng nhiều hơn là những khám phá và đề xuất ban đầu về các hướng có thể. Một khi các thí nghiệm bắt đầu, phản hồi thực tế thường là biến số hữu ích nhất để quyết định cách điều chỉnh thí nghiệm trong tương lai.
Thí nghiệm #1: Tầm nhìn toàn diện hơn về token thành phố
CityCoins.co là một trong những tầm nhìn về cách token thành phố hoạt động, nhưng đây xa mới phải là tầm nhìn duy nhất. Trên thực tế, phương pháp CityCoins.co tiềm ẩn rủi ro lớn, đặc biệt là mô hình kinh tế nghiêng nặng về người dùng sớm. 70% doanh thu STX từ việc đúc token mới được phân phối cho những người nắm giữ và staking token thành phố hiện tại. Số token phát hành trong năm năm tới sẽ nhiều hơn tổng cộng năm mươi năm tiếp theo. Năm 2021 là một thương vụ tốt cho chính phủ, nhưng năm 2051 thì sao? Một khi chính phủ công nhận một token thành phố cụ thể, họ sẽ khó thay đổi hướng đi trong tương lai. Do đó, chính quyền thành phố phải cân nhắc kỹ lưỡng và chọn con đường có ý nghĩa lâu dài.
Dưới đây là một phác thảo khác về cách token thành phố có thể hoạt động. Đây xa không phải là duy nhất thay thế cho tầm nhìn CityCoins.co; xin xem bài viết tuyệt vời của Steve Waldman ở đây, đề xuất một hướng đi khác lấy phương tiện giao dịch địa phương làm trung tâm. Dù sao thì, token thành phố là một không gian thiết kế rộng lớn với nhiều lựa chọn khác nhau đáng để cân nhắc.
Khái niệm sở hữu nhà ở hiện tại là một con dao hai lưỡi rõ rệt, và nhiều người cho rằng việc khuyến khích tích cực và xây dựng pháp lý cụ thể cho sở hữu nhà là một trong những lỗi chính sách kinh tế lớn nhất mà chúng ta mắc phải ngày nay. Có mối căng thẳng chính trị không thể tránh khỏi giữa nhà ở như nơi cư trú và nhà ở như tài sản đầu tư, và áp lực từ cộng đồng quan tâm đến khía cạnh sau thường cuối cùng làm tổn hại nghiêm trọng đến khả năng chi trả của khía cạnh trước.
Cư dân của một thành phố hoặc sở hữu một ngôi nhà, khiến họ quá phụ thuộc vào giá nhà, đồng thời tạo ra động cơ sai lệch để phản đối việc xây dựng nhà mới; hoặc họ thuê nhà, khiến họ bất lợi trong thị trường bất động sản, từ đó làm họ mất động lực kinh tế để làm cho thành phố trở thành nơi sống tuyệt vời.
Nhưng dù có tất cả những vấn đề này, nhiều người vẫn thấy việc sở hữu nhà không chỉ là lựa chọn cá nhân tốt mà còn đáng được trợ cấp tích cực hoặc khuyến khích xã hội. Một lý do quan trọng là nó thúc đẩy mọi người tiết kiệm và xây dựng tài sản ròng cá nhân. Một lý do quan trọng khác là, mặc dù có khuyết điểm, nó tạo ra liên minh kinh tế giữa cư dân và cộng đồng họ sinh sống.
Nhưng nếu chúng ta có thể cung cấp cho mọi người một cách tiết kiệm và xây dựng liên minh kinh tế mà không có những khuyết điểm đó thì sao? Nếu chúng ta có thể tạo ra một token thành phố có thể chia nhỏ và trao đổi được, cư dân có thể nắm giữ bao nhiêu đơn vị tùy theo khả năng chi trả hoặc cảm thấy thoải mái, và giá trị của nó sẽ tăng lên khi thành phố phát triển thì sao?
Trước tiên, hãy bắt đầu với một số mục tiêu có thể. Không phải tất cả đều cần thiết; một token hoàn thành ba trong số năm mục tiêu đã là một bước tiến lớn. Nhưng chúng ta nên cố gắng đạt được càng nhiều càng tốt:
- Giúp chính phủ có nguồn thu bền vững. Mô hình kinh tế token thành phố nên tránh chuyển hướng thuế hiện có; thay vào đó, nó nên tìm kiếm các nguồn thu mới.
- Xây dựng liên minh kinh tế giữa cư dân và thành phố. Điều này trước hết có nghĩa là khi thành phố hấp dẫn hơn, bản thân token cũng nên rõ ràng có giá trị hơn. Nhưng cũng có nghĩa là kinh tế học nên tích cực khuyến khích cư dân nắm giữ token thay vì các quỹ phòng hộ xa xôi.
- Thúc đẩy tiết kiệm và tích lũy của cải. Sở hữu nhà làm được điều này: khi chủ nhà trả khoản vay thế chấp, họ mặc định xây dựng tài sản ròng cá nhân. Token thành phố cũng có thể làm điều tương tự, việc tích lũy token theo thời gian trở nên hấp dẫn, thậm chí có thể trò chơi hóa trải nghiệm.
- Khuyến khích nhiều hoạt động có lợi cho xã hội hơn, ví dụ như hành động tích cực giúp đỡ thành phố và sử dụng tài nguyên bền vững hơn.
- Phải công bằng. Không thiên vị quá mức người giàu so với người nghèo (vì các cơ chế kinh tế thiết kế kém thường vô tình xảy ra điều này). Khả năng chia nhỏ token, tránh sự phân chia nhị nguyên sắc nét giữa giàu và nghèo, đã làm được nhiều điều, nhưng chúng ta có thể đi xa hơn, ví dụ bằng cách phân phối phần lớn lượng token mới phát hành dưới dạng UBI cho cư dân.
Một mô hình dường như dễ dàng đáp ứng ba mục tiêu đầu tiên là cung cấp lợi ích cho người nắm giữ: nếu bạn nắm giữ ít nhất X token (trong đó X có thể tăng dần theo thời gian), bạn sẽ được miễn phí một số dịch vụ. MiamiCoin đang cố gắng khuyến khích doanh nghiệp làm điều này, nhưng chúng ta có thể đi xa hơn, để cả dịch vụ chính phủ cũng hoạt động theo cách này. Một ví dụ đơn giản là để các chỗ đậu xe công cộng hiện có chỉ miễn phí cho những người nắm giữ ít nhất một lượng token nhất định. Điều này sẽ đồng thời đạt được nhiều mục tiêu:
- Tạo động lực nắm giữ token, duy trì giá trị của nó.
- Tạo động lực đặc biệt cho cư dân nắm giữ token, chứ không phải các nhà đầu tư xa xôi không gắn bó. Hơn nữa, lợi ích này có ích cho mọi người, do đó khuyến khích phân phối cổ phần rộng rãi.
- Tạo liên minh kinh tế (thành phố hấp dẫn hơn → muốn đậu xe nhiều hơn → token có giá trị hơn). Không giống như sở hữu nhà, điều này sẽ phù hợp với toàn bộ thị trấn, chứ không chỉ một vị trí rất cụ thể trong thị trấn.
- Khuyến khích sử dụng tài nguyên bền vững: điều này sẽ giảm việc sử dụng chỗ đậu xe (mặc dù những người không có token thực sự cần vẫn có thể trả tiền), hỗ trợ mong muốn của nhiều chính quyền địa phương muốn dành thêm không gian trên đường phố cho người đi bộ. Hoặc, cũng có thể cho phép các nhà hàng khóa token theo cơ chế tương tự và yêu cầu chỗ đậu xe cho chỗ ngồi ngoài trời.
Tuy nhiên, để tránh động cơ sai lệch và không quá phụ thuộc vào một ý tưởng cụ thể, điều cực kỳ quan trọng là phải có nhiều nguồn thu có thể khác nhau. Một mỏ vàng tuyệt vời là quy hoạch sử dụng đất, có thể mang lại giá trị cho token thành phố đồng thời thử nghiệm các ý tưởng quản trị mới. Nếu bạn nắm giữ ít nhất Y token, bạn có thể bỏ phiếu bình phương về mức phí mà chủ đất lân cận phải trả để vượt qua các hạn chế quy hoạch. Cách tiếp cận kết hợp thị trường + dân chủ trực tiếp này sẽ hiệu quả hơn nhiều so với thủ tục cấp phép quá rườm rà hiện nay, và bản thân khoản phí cũng sẽ trở thành một nguồn thu khác cho chính phủ. Tổng quát hơn, bất kỳ ý tưởng nào trong phần tiếp theo đều có thể kết hợp với token thành phố, để người nắm giữ token có thêm nơi sử dụng chúng.
Thí nghiệm #2: Các hình thức quản trị tham gia và táo bạo hơn
Đây là các ý tưởng thị trường táo bạo như thuế Harberger, bỏ phiếu bình phương và tài trợ bình phương. Tôi đã đề xuất một số ý tưởng ở phần trên, nhưng bạn không cần phải có token thành phố chuyên dụng để thực hiện chúng. Một số chính phủ đã sử dụng bỏ phiếu bình phương và tài trợ ở mức độ hạn chế, ví dụ như Đảng Dân chủ Colorado, và các thí nghiệm chưa được chính phủ hậu thuẫn như chương trình Boulder Downtown Stimulus của Gitcoin. Nhưng chúng ta có thể làm nhiều hơn nữa!
Một nơi hiển nhiên có giá trị dài hạn cho các ý tưởng này là khuyến khích các nhà phát triển cải thiện thẩm mỹ cho các tòa nhà họ đang xây (xem đây, đây, đây và đây để biết một số ví dụ về các chuyên gia tranh luận về thẩm mỹ kiến trúc hiện đại gần đây). Thuế Harberger và các cơ chế khác có thể được dùng để cải tổ hoàn toàn các quy tắc quy hoạch, blockchain có thể được dùng để quản lý các cơ chế này một cách đáng tin cậy và hiệu quả hơn.
Một ý tưởng khả thi hơn trong ngắn hạn là trợ cấp cho doanh nghiệp địa phương, tương tự như chương trình Boulder Downtown Stimulus, nhưng quy mô lớn hơn và bền vững hơn. Các doanh nghiệp địa phương luôn tạo ra nhiều ngoại ứng tích cực khác nhau cho cộng đồng, và những điều này có thể được đền đáp hiệu quả hơn. Tin tức địa phương có thể nhận được tài trợ bình phương, tái sinh một ngành công nghiệp vật lộn lâu dài. Giá quảng cáo có thể được định giá dựa trên các cuộc bỏ phiếu thời gian thực về mức độ yêu thích của mọi người đối với từng quảng cáo cụ thể, từ đó khuyến khích sự sáng tạo và độc đáo hơn.
Phản hồi dân chủ nhiều hơn (thậm chí có thể là phản hồi hồi tố!) có thể tạo ra động lực tốt hơn trong tất cả các lĩnh vực này. Và nền dân chủ kỹ thuật số thế kỷ 21 thông qua bỏ phiếu và tài trợ bình phương thời gian thực có thể làm tốt hơn nền dân chủ thế kỷ 20.
Kết luận
Có rất nhiều ý tưởng đáng để các thành phố thử nghiệm, cả thành phố hiện hữu lẫn thành phố mới đều có thể thử. Tất nhiên, thành phố mới có lợi thế là không có cư dân hiện tại với những kỳ vọng sẵn có về việc mọi thứ nên được làm như thế nào; nhưng trong thời đại hiện nay, khái niệm tạo ra một thành phố mới bản thân nó tương đối chưa được kiểm chứng. Có lẽ, lượng vốn hàng tỷ đô la trong tay những người và dự án nhiệt huyết thử nghiệm mới có thể giúp chúng ta vượt qua điều đó. Nhưng dù sao, trong tương lai gần, các thành phố hiện hữu vẫn có thể là nơi phần lớn mọi người sinh sống, và các thành phố hiện hữu cũng có thể tận dụng những ý tưởng này.
Blockchain rất hữu ích trong cả những ý tưởng tiến bộ và táo bạo hơn được nêu ở đây, ngay cả khi chính quyền thành phố vốn dĩ mang bản chất "tin tưởng". Việc chạy bất kỳ cơ chế mới hoặc hiện có nào trên chuỗi đều cho phép công chúng dễ dàng xác minh mọi thứ có tuân thủ quy tắc hay không. Chuỗi công cộng tốt hơn: cơ sở hạ tầng hiện có cho phép người dùng xác minh độc lập những gì đang xảy ra, lợi ích này vượt xa tổn thất do phí giao dịch, và phí giao dịch dự kiến sẽ nhanh chóng giảm mạnh nhờ rollup và phân mảnh. Nếu cần quyền riêng tư mạnh mẽ, blockchain có thể kết hợp với mã hóa zero-knowledge để cung cấp cả quyền riêng tư và an ninh.
Cái bẫy chính phủ nên tránh là hy sinh quá nhanh quyền lựa chọn. Một thành phố hiện hữu có thể rơi vào bẫy này: phát hành một token thành phố tồi, thay vì hành động chậm hơn để phát hành một token tốt. Một thành phố mới có thể rơi vào bẫy này bằng cách bán quá nhiều đất, hy sinh toàn bộ lợi ích cho một nhóm nhỏ người dùng đầu tiên.
Lý tưởng là bắt đầu từ các thí nghiệm tự cung tự cấp, hành động chậm rãi với những hành động thực sự không thể đảo ngược. Nhưng đồng thời, việc nắm bắt cơ hội ngay từ đầu cũng rất quan trọng. Thành phố có rất nhiều điều có thể và nên cải thiện, và còn rất nhiều cơ hội. Dù có thách thức, kỷ nguyên của các thành phố mã hóa đã đến.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@VitalikButerin
