Ghi chú chia sẻ tại EthDenver của người sáng lập Gnosis: Giới hạn của L2 và một phương pháp mở rộng quy mô khác
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Ghi chú chia sẻ tại EthDenver của người sáng lập Gnosis: Giới hạn của L2 và một phương pháp mở rộng quy mô khác
Người sáng lập Gnosis đã có buổi chia sẻ về những hạn chế của L2 và một phương pháp mở rộng quy mô khác tại EthDenver vào ngày 4 tháng 3.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Luyao
Tổng hợp: TechFlow
Người sáng lập Gnosis đã có buổi chia sẻ vào ngày 4 tháng 3 tại EthDenver, nói về những hạn chế của L2 và một phương pháp mở rộng quy mô khác. Tôi thấy rất thú vị, dưới đây là một số trích dẫn và ghi chú của tôi:
Mục đích ban đầu của L2 là xử lý hàng loạt giao dịch, sau đó đồng bộ kết quả trở lại L1. Nó chỉ nên là một không gian tạm thời, chứ không phải một không gian mới để lưu trữ các tài sản vĩnh viễn.
Về lâu dài, ngay cả khi được triển khai hoàn hảo, L2 vẫn sẽ có một số vấn đề căn bản. Ví dụ:
Vấn đề 1
Quy trình này có một nhược điểm: nó chỉ phù hợp với các ứng dụng không làm phình to trạng thái (state), ví dụ như sàn giao dịch (chỉ cần kết quả giao dịch, không cần lịch sử giao dịch). Nhưng với các ứng dụng làm phình to trạng thái, thì nó không thể mở rộng được.
Ví dụ với ENS:
Giả sử 10% dân số thế giới (800 triệu người trong tổng số 8 tỷ) muốn đăng ký ENS, toàn bộ năng lực xử lý giao dịch của Ethereum sẽ bị chiếm dụng để xử lý các yêu cầu này, mất tới 2 năm mới xong. Trong suốt 2 năm đó, Ethereum sẽ không thể xử lý bất kỳ giao dịch nào khác.
Ví dụ với cổ phiếu:
Giả sử tất cả cổ phiếu trên thế giới (45.000 mã), đều dùng Ethereum làm lớp thanh toán, vậy thì mỗi cổ phiếu mỗi ngày chỉ có thể thực hiện chưa đến 30 giao dịch (ngay cả khi bạn dùng L2).
Vấn đề 2
Chi phí giao dịch trên L2 đôi khi đỉnh điểm có thể vượt quá 1 USD. Ngay cả khi EIP-4844 được triển khai, giúp giảm 90% chi phí gas, vẫn còn hai vấn đề:
1. Nó vẫn không phù hợp với các trường hợp yêu cầu chi phí gas dưới 1 xu Mỹ (sub-cent),
2. Khi nhu cầu tăng lên, chi phí gas vẫn sẽ tăng theo.
Vấn đề 3
Vấn đề rút tài sản từ L2:
1. Tài sản nhỏ có thể không đủ trả phí gas để rút ra,
2. Băng thông rút ra bị giới hạn, nếu mọi người cùng muốn rút thì sẽ xảy ra tắc nghẽn…
Vấn đề 4
Một số ứng dụng không thể được roll up.
Ví dụ như CirclesUBI, POAP – chúng tạo ra rất nhiều trạng thái, mà những trạng thái này không thể nén lại, do đó L2 vô ích đối với chúng.
Vậy nếu cứ ở mãi trên L2, không bao giờ rời đi, coi nó như một không gian vĩnh viễn thì sao?
Cách này cũng gây ra vài vấn đề.
Vấn đề 1
Sequencer của L2 cực kỳ tập trung hóa.
Họ tuy không thể lấy tiền của bạn, nhưng lại có quyền lực rất lớn: quyết định có chấp nhận giao dịch của bạn hay không, thu bao nhiêu gas fee, ai được ưu tiên trước ai…
Tác giả nhân tiện châm biếm Coinbase, rằng nếu bạn xây dựng một sàn giao dịch trên BASE, họ có thể dễ dàng xếp các giao dịch của mình lên trước giao dịch của bạn…
Hơn nữa, sequencer tập trung hóa rất dễ bị kiểm duyệt, thậm chí buộc phải KYC (chỉ chấp nhận giao dịch từ địa chỉ đã KYC).
Tác giả nhấn mạnh rằng theo tình hình quản lý hiện nay, điều này là hoàn toàn có khả năng.
Vấn đề 2
Ở đây tác giả đặt ra một câu hỏi rất thú vị:
Nếu chúng ta phát hành một tài sản gốc trên L2, không tồn tại trên L1, thì việc giữ L2 còn ý nghĩa gì?
Bởi vì L2 an toàn là nhờ vào L1, nhưng nếu bạn đã không cần L1 nữa, vậy tại sao phải cần L2?
Vấn đề 3
(Vấn đề tiếp theo đây rất thú vị!)Vấn đề cứng nhắc (僵化问题).
Bản thân Ethereum L1 vẫn đang tiến hóa, trong 5-10 năm tới sẽ còn nhiều thay đổi, điều này gây ra nhiều thách thức cho L2!
Ví dụ: Snapshot – nền tảng dùng để bỏ phiếu – hiện đang thực hiện bỏ phiếu trên L2, sau đó đồng bộ trạng thái về L1, sử dụng Merkle Proof trên L2.
Tuy nhiên, Ethereum L1 dự kiến sẽ chuyển từ Merkle Trees sang Verkle Trees trong vòng một hoặc hai năm tới, điều này khiến phiên bản hiện tại của Snapshot không còn dùng được nữa.
Do đó, L2 có thể cần một cơ chế "nâng cấp", nhưng điều này lại mâu thuẫn với mục tiêu không cần tin cậy (trustless).
Giải pháp
Tác giả đề xuất một giải pháp rất thú vị, tương tự mô hình IBC của Cosmos.
Ý tưởng là: hãy tạo một chuỗi khác, chạy cùng thứ giống Ethereum, sau đó kết nối bằng cầu nối ZK không cần tin cậy (ZK-bridge), tạo thành một "vũ trụ Ethereum" (Ethereumverse).
Thực ra cách triển khai zk bridge lần đầu tôi nghe thấy cảm giác như khoa học viễn tưởng, nhưng giờ đây thứ này đã được hiện thực hóa.
Chính là dùng zk để chạy một client nút nhẹ (light node) của chuỗi này trên chuỗi kia, rồi xác minh bên trong – ở đây không cần tin tưởng, an toàn hơn nhiều so với các cầu nối truyền thống.
Quan điểm cá nhân của tác giả: Đây là một phương án rất thú vị và bị đánh giá thấp. Nếu bạn suy nghĩ kỹ, sẽ thấy nó thực sự có thể giải quyết phần lớn các vấn đề đã nêu ở trên.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
