Trong bốn tháng qua, giá trị tài sản bị khóa trong DeFi đã tăng gấp 4 lần.
Ban đầu, mọi người đều cho rằng DeFi là liều thuốc giải cho thế giới tiền mã hóa.
Sau "sự sụt giảm 312", thị trường tiền mã hóa ảm đạm, tâm lý đầu tư suy yếu, hệ sinh thái DeFi đối mặt với khủng hoảng thanh khoản, giá trị khóa trong các giao thức giảm từ 1,16 tỷ xuống còn 740 triệu USD.
Tuy nhiên, mặc dù hoạt động thanh lý của MakerDAO đã khiến giao thức thiệt hại 5,67 triệu USD, nửa tháng sau đó nó đã tổ chức đấu giá thành công hơn 5 triệu USD DAI, hành động dứt khoát này khiến mọi người kinh ngạc.
Sau sự kiện "312", không chỉ là sự phục hồi của thị trường tiền mã hóa mà còn là quá trình hồi phục của DeFi.
Sau "312", mất hai tháng để giá trị khóa trong DeFi phục hồi lên mức 1 tỷ USD, một tháng sau đó vươn qua ngưỡng 2 tỷ USD, và sau đó, chỉ trong vòng 20 ngày, tăng thêm từ 2 tỷ lên 3 tỷ USD.
Nói cách khác, trong bốn tháng qua, giá trị tài sản khóa trong DeFi đã tăng gấp 4 lần. Tổng vốn hóa thị trường DeFi thậm chí còn tăng gấp 10 lần trong vòng 3 tháng.
Sự bùng nổ của DeFi ngoài việc được thúc đẩy bởi sự trở lại về giá trị cốt lõi, còn chủ yếu nhờ vào trào lưu "khai thác thanh khoản" do Compound dẫn đầu.
Hiện nay, tận dụng làn sóng DeFi, các nền tảng blockchain và sàn giao dịch lớn đều đang cố gắng gắn kết với khái niệm DeFi. Các loại tiền tăng 10x, 100x, nhà đầu tư hy vọng tái hiện kỳ tích thời ICO trên sân chơi DeFi.
Nhưng theo quan điểm của tác giả, DeFi không phải là liều thuốc giải, mà chỉ là một thứ thuốc kích dục, ai cũng muốn mượn sức mạnh của nó để đạt được cảm giác hưng phấn tạm thời, nhưng sau khi sử dụng sẽ càng lúc càng kiệt sức.
Bây giờ, hiệu lực của DeFi đang bước vào giai đoạn hậu kỳ, liệu thị trường tiền mã hóa có thể tiếp tục bay cao nhờ vào DeFi?
Ai cũng muốn 'dựa hơi' DeFi
Ngày 14 tháng 4, tổng vốn hóa thị trường các token DeFi là 1 tỷ USD, đến ngày 22 tháng 7, con số này vượt ngưỡng 10 tỷ USD.
Trong hơn ba tháng, vốn hóa thị trường các token DeFi tăng gấp 10 lần.
Tôi thấy một câu "đùa" trên mạng xã hội: Trong 3-6 tháng tới, vốn hóa thị trường các dự án DeFi sẽ tăng gấp 10 lần, lý do đưa ra là: Không phải vì các dự án DeFi thực sự sẽ tăng mạnh, mà giống như các trào lưu trước đây như cải tổ tiền tệ, cải tổ chuỗi, đào coin bằng giao dịch, mô hình vận hành, mỗi bên đều tranh nhau chạy theo xu hướng, tự nhận mình là DeFi.
Đúng vậy, dưới lời kêu gọi của lợi nhuận, gần đây nhiều dự án bất ngờ cởi bỏ lớp vỏ "trò chơi", "cờ bạc" cũ kỹ, tuyên bố họ đang làm DeFi, trong đó tất nhiên không thể thiếu "Anh Sun" - Tôn Vũ Dương, dù muộn nhưng vẫn xuất hiện.
Ngày 21 tháng 7, Tôn Vũ Dương đăng trên mạng xã hội kế hoạch phát triển mới nhất cho sản phẩm sinh thái TRON:
1. JUSTswap (phiên bản Uniswap trên TRON) sẽ ra mắt vào ngày 17 tháng 8;
2. Khai thác bằng cách đặt cược USDJ và JST sẽ ra mắt vào ngày 31 tháng 8;
3. TRX chính thức tham gia thị trường Oracle blockchain vào ngày 31 tháng 8.
Sau Compound, hàng loạt ứng dụng DeFi lần lượt giới thiệu cơ chế khai thác thanh khoản.
Các dự án DeFi trước đây chưa phát hành token, dưới sức hút của hiệu ứng lợi nhuận, lần lượt phát hành token và niêm yết; những dự án vốn không thuộc DeFi cũng bắt đầu tuyên bố mình là đồng coin khái niệm DeFi.
DeFi như cô gái xinh đẹp ai cũng có thể trang điểm, ai cũng muốn "dựa hơi" một chút.
Các dự án DeFi mới liên tục xuất hiện, kích thích dây thần kinh tài chính, các sàn giao dịch đương nhiên không thể đứng ngoài cuộc.
Vương Thụy Tích, người sáng lập Hoo, thẳng thắn nói trên mạng xã hội rằng khi gặp dự án DeFi chỉ cần hai bước: 1. Gửi tiền ngay lập tức; 2. Bắt buộc phải giàu nhanh.
Vài tháng trước, thị trường vẫn do các sàn giao dịch hợp đồng thống trị, nhưng cơn sốt DeFi khiến nhiều sàn giao dịch "rẽ hướng ngoạn mục", KuCoin, Hoo, MXC, HoBi chứng kiến khối lượng giao dịch tăng mạnh, OKEx, Huobi, Binance khởi động lại việc niêm yết và đều hướng mục tiêu vào khái niệm DeFi.
Tuy nhiên điều đáng lo ngại là thói quen xấu trong giới tiền mã hóa như chạy theo trào lưu, niêm yết cưỡng ép lại tái diễn, ví dụ như gần đây nền tảng tổng hợp DeFi PlutusDeFi, token PLT bị các sàn giao dịch niêm yết cưỡng bức, sau đó ban quản trị chính thức thông báo đối tác sàn giao dịch ra mắt token vào ngày 27 tháng 7 là KuCoin.
Ngoài việc các sàn giao dịch âm thầm kiếm lời, các blockchain công cộng cũng đua nhau "tái cấu trúc" thành đường ray DeFi, mong được đón chuyến tàu cao tốc DeFi.
Ngoài TRON, EOS ra mắt một dự án DeFi mới "DeFis", khiến tỷ lệ tài nguyên EOS được thuê trong nhóm tài nguyên REX đạt 73,61%, tương tự như vậy, các blockchain như Bytom, Nervos, Cardano cũng muốn sao chép DeFi, nhìn Ethereum với ánh mắt vừa ghen tị vừa ngưỡng mộ: nữ thần DeFi, Ethereum không làm được thì hãy đến với tôi.
Nhất thời, cả dân tộc cùng làm DeFi!
Về hiện trạng DeFi, tôi đồng ý với quan điểm của SBF, người sáng lập FTX: "Hiện tại ngành DeFi đang ở trong một dạng bong bóng, khối lượng giao dịch tăng vọt thực chất chỉ là hình thức 'làm ảo' khối lượng trên các sàn giao dịch phi tập trung khác, tình trạng này rất nguy hiểm, có thể đẩy DeFi vào cảnh sinh tử tồn vong. Làm sao để bong bóng hạ nhiệt từ từ, giải quyết vấn đề là điều mọi người cần lo lắng hiện nay."
Dovey Wan, đối tác sáng lập Primitive Ventures, cho biết: "Ít nhất đào coin bằng giao dịch ngày xưa còn giúp sàn giao dịch thu hút người dùng mới và tăng khối lượng, còn lần này đủ kiểu khai thác thanh khoản trong DeFi..."
Ngoài đống hỗn độn, còn lại gì nữa? Chưa kể đến các dự án DeFi giả mạo đang gây rối.
Tuy nhiên, bất kể thế nào, làn sóng DeFi lần này so với cơn sốt ICO trước đây đã tiến một bước, ít nhất muốn phát hành token đều phải làm sản phẩm trước, trong khi các dự án ICO trước kia chỉ cần một whitepaper là có thể huy động hàng chục triệu.
DeFi đối mặt vấn đề giám sát tập trung
Ngoài việc từng bị biến thành "máy rút tiền" của tin tặc, một rủi ro tiềm ẩn khác chính là —— giám sát.
Gần đây, Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) đã phối hợp xử phạt ứng dụng danh mục đầu tư tiền mã hóa Abra: đình chỉ dịch vụ, phạt 300.000 USD.
Tài chính là lĩnh vực bị giám sát chặt chẽ, còn DeFi – cạnh tranh trực tiếp với các tổ chức tài chính truyền thống – về cơ bản vẫn nằm trong vùng xám pháp lý.
Hiện nay DeFi đang phát triển mạnh mẽ, cơ quan quản lý chắc chắn không thể không chú ý.
DeFi cung cấp các dịch vụ tài chính phổ quát, như các dịch vụ tài chính không ủy thác, cho vay mở, sàn giao dịch, stablecoin, thanh toán, phát hành tài sản. Người dùng là bất kỳ ai sẵn sàng đầu tư vào các hợp đồng thông minh.
Dovey Wan cho biết, DeFi với tư cách là dịch vụ tài chính phi tập trung mở rộng, không chỉ có vấn đề phát hành chứng khoán trái phép (ví dụ như các token quyền lợi trong các Defi), mà còn có vấn đề ngoại hối (ví dụ như trao đổi giữa stablecoin đô la Mỹ và tài sản phi đô la Mỹ), cũng như vấn đề phái sinh tài chính trái phép, v.v.
Chỉ cần xác định được đội ngũ vận hành phía sau DeFi, cơ quan quản lý có thể triệt phá toàn bộ.
Ở giai đoạn hiện nay, DeFi rất khó thoát khỏi sự vận hành của con người. Một mặt, mã nguồn DeFi phần lớn rất phức tạp, khối lượng bảo trì và kiểm toán khổng lồ; hơn nữa, trong các tình huống khẩn cấp như lỗ hổng tấn công của tin tặc, vẫn cần can thiệp của con người, ví dụ như sự cố hack dForce trước đây.
Thêm vào đó, DeFi chủ yếu làm các "dịch vụ tài chính", logic nghiệp vụ xử lý chắc chắn phức tạp hơn nhiều so với việc chuyển tiền đơn thuần của Bitcoin. Abra đã bị SEC nắm lấy điểm yếu vì cần đội ngũ người Mỹ can thiệp để cung cấp thanh khoản cho sản phẩm.
Có thể so sánh DeFi với Libra. Sau khi ra mắt, Libra gặp phải vô số chỉ trích từ cơ quan quản lý, dù đã sửa đổi whitepaper, lựa chọn các điều khoản tuân thủ tốt hơn, hiện vẫn đối mặt nguy cơ thất bại.
Rất khó nói trước liệu DeFi có đi vào vết xe đổ của Libra hay không.
DeFi còn có thể "cao trào" bao lâu nữa?
Nhìn chung, thời kỳ "cao trào" của DeFi đang dần đi đến hồi kết.
Từ ngày 16 tháng 7, giá trị khóa, tổng lượng cho vay và quy mô vốn của Compound đều cho xu hướng giảm.
Hai dự án nổi bật gần đây là COMP và BAL đều cho thấy cùng một xu hướng: tăng gấp vài lần trong một tuần, đạt đỉnh, rồi sau đó giảm một nửa trong vòng một tuần.
Các đồng tiền liên quan DeFi lần lượt lên sàn rồi giảm mạnh. Dự án nổi bật khác là NXM, kể từ mức cao nhất cũng đã giảm một nửa.
Ngày 27 tháng 7, Bitcoin phá mốc 10.000, Ethereum đạt mức giá cao nhất năm, các đồng tiền chính tăng mạnh, các đồng DeFi bị rút máu, giảm sâu nghiêm trọng.
Không còn cảnh tượng cùng tăng đồng loạt, các đợt sóng nối tiếp nhau, bạn lên tôi xuống.
Điều này cho thấy làn sóng DeFi này chủ yếu thu hút người trong ngành, chỉ là cuộc chơi nội bộ giữa các dòng vốn hiện có, cả rào cản nhận thức lẫn thao tác đều quyết định rằng không thể thu hút được vốn và lưu lượng từ bên ngoài.
Hơn nữa, người dùng thực sự của DeFi có thể đang dần rời bỏ.
Theo dữ liệu từ The Block, so với tháng 5, khối lượng giao dịch trên các sàn phi tập trung tăng vọt 70% trong tháng 6, nhưng số lượng người dùng lại giảm.
"Các trò 'rửa lông', nâng phí giao dịch quá cao, ngược lại đã đuổi những người dùng thật đi", một chuyên gia trong ngành nhận xét như vậy.
DeFi đã đẩy chi phí giao dịch Ethereum lên mức cao nhất kể từ năm 2018, tuần trước, phí giao dịch Ethereum tăng 30%.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Vitalik Buterin, người sáng lập Ethereum, đã chỉ trích các "Yield Farmer" (người kiếm lợi nhuận bằng cách cung cấp thanh khoản cho DeFi), và cho rằng lãi suất cao mà một số nhà cung cấp thanh khoản đang hưởng "về lâu dài là không bền vững".
Tôi cũng đồng ý với Vitalik, về dài hạn, lãi suất DeFi không thể cao hơn lãi suất tài chính truyền thống hơn 1%.
Hiện tại, con đường hiện thực hóa DeFi vẫn đối mặt với 3 thách thức lớn:
1. Cơ sở hạ tầng blockchain vẫn cần được cải thiện.
2. Thị trường bị chiếm lĩnh bởi giới đầu cơ, khả năng ứng dụng thực sự thu hút người dùng và tạo ra giá trị vẫn cần kiểm nghiệm.
3. Chính sách quản lý tài chính đối với DeFi vẫn chưa rõ ràng, rủi ro chính sách không thể xem nhẹ.
DeFi quá nóng, có lẽ cần hạ nhiệt trước, suy ngẫm xem nhu cầu thực sự được đáp ứng và giá trị thực sự tạo ra là gì, như vậy mới có thể chạy nhanh hơn, đi xa hơn.
*TechFlow提醒各位投资者防范追高风险，本文所提观点不构成任何投资建议。
Chuyên sâu báo cáo Web3
