
Từ lạc quan chắc chắn đến bi quan chắc chắn, cơ hội thực sự nằm ẩn sau sự thất vọng
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow

Từ lạc quan chắc chắn đến bi quan chắc chắn, cơ hội thực sự nằm ẩn sau sự thất vọng
Mặc dù phần lớn các dự án có xu hướng bắt chước và bảo thủ, nhưng cơ hội thực sự vẫn ẩn mình ở những khu vực biên giới mang tính "bi quan chắc chắn".
Bài viết: Matti
Dịch: zhouzhou, BlockBeats
Chú thích của biên tập viên: Bài viết này vạch ra hành trình tiến hóa của ngành tiền mã hóa từ chủ nghĩa lý tưởng ban đầu sang hiện thực chủ nghĩa, chỉ ra rằng chúng ta đang ở giai đoạn then chốt sau thời kỳ ảo tưởng. Dù phần lớn các dự án có xu hướng bắt chước và bảo thủ, cơ hội thực sự vẫn ẩn mình ở những vùng biên giới mang tính "bi quan xác định".
Dưới đây là nội dung nguyên bản (để dễ đọc hiểu, nội dung đã được chỉnh sửa đôi chút):
Tôi lại mang đến một bài viết lai tạp lấy cảm hứng từ Peter Thiel. Với tư cách là người tự xưng là "học giả Thiel" (Thielogian), tôi thường xuyên suy nghĩ về tương lai dưới góc nhìn từ tác phẩm kinh điển "Từ Không thành Có" của ông. Khung phân tích của Thiel linh hoạt và có thể dùng để mổ xẻ nhiều ý tưởng, xu hướng và phong trào khác nhau. Tuy nhiên, đôi khi nó giống như chiếc thước đo của Wittgenstein – độ tin cậy phụ thuộc rất nhiều vào lập trường của người quan sát, chứ không phải lúc nào cũng mang lại góc nhìn rõ ràng và nhất quán.
Là một nhà đầu tư trong lĩnh vực tiền mã hóa, tôi thường xuyên phân tích các câu chuyện (narrative) để hiểu rõ hơn về những cơ hội tiềm tàng. Vào thời điểm then chốt của ngành này – khi chúng ta đang thu hẹp khoảng cách chênh lệch thị trường giữa công nghệ mới nổi và thực tế – tôi cũng đang suy ngẫm làm thế nào để phát hiện và khơi dậy những ý tưởng và sản phẩm tốt hơn.
Qua lăng kính của Thiel, tôi thấy dòng thời gian của thế giới mã hóa giống như một quá trình tiến hóa: từ thời kỳ Bitcoin sơ khai với tinh thần "lạc quan xác định", đến tầm nhìn lớn lao của Web3 với tinh thần "lạc quan bất định" – tài chính cuối cùng được coi là ứng dụng đột phá; rồi đến thời đại sòng bạc meme coin với tâm lý "bi quan bất định"; và hiện nay, khi quy định ngày càng rõ ràng, chúng ta dường như đang chấp nhận một cách chiến lược trạng thái "bi quan xác định".
Đây là một hành trình khởi nguồn từ chủ nghĩa lý tưởng của mật mã học (cypherpunk), đi qua làn sóng khởi nghiệp, trượt dần vào vũng lầy sa đọa, và cuối cùng tiến tới chuẩn hóa.

Liệu quỹ đạo này có phổ biến trong mọi xu hướng? Một ý tưởng cách mạng, sau khi được chứng minh một phần, thường bị thần thánh hóa thành liều thuốc chữa bách bệnh; khi không thể đáp ứng kỳ vọng cao ngất, nó bị nguyền rủa, rồi cuối cùng lặng lẽ hòa nhập vào hiện trạng. Cuộc cách mạng chưa bao giờ thực sự hoàn tất, nhưng chúng ta vẫn tiếp tục diễn lại một chu kỳ (với một số người là thỏa mãn) theo mô hình chu kỳ thổi phồng của Gartner.
Trong lĩnh vực tiền mã hóa, chu kỳ thổi phồng lớn lao này thường bị che khuất bởi biến động giá cả. Mỗi chu kỳ mã hóa – Bitcoin, ICO hứa hẹn tạo ra "máy tính toàn cầu", DeFi, meme coin, cho đến nay là hội nhập quy định và kết nối với tài chính truyền thống – đều trông giống như những fractal của một mô hình lớn hơn. Hiện tại, chúng ta đang ở "thung lũng thất vọng". Theo khung sóng công nghệ do Carlota Perez đề xuất, đây chính là thời điểm then chốt.
Web3 từng hứa hẹn sẽ "đưa lên chuỗi" mô hình lợi nhuận của Web2, phi tập trung và mã thông báo hóa. Nhưng Web2 hay Web3 không phải là một nơi chốn cụ thể, cũng không phải là một "thứ" rõ ràng. Như tôi đã nói vài năm trước, nó giống như một dạng "sở thích người dùng" hơn; và đến nay, sở thích này vẫn còn nằm ở nhóm thiểu số. Nếu bạn luôn phải dựa vào ngôn ngữ của thế giới cũ để giải thích thứ mới, thì thực ra bạn chưa thực sự tạo ra điều gì mới mẻ cả.
Ngành mã hóa đã không còn là một thị trường biên giới nữa, nhưng ở rìa của vùng đất đã được thiết lập này, cơ hội vẫn tồn tại. Trong giai đoạn trưởng thành này, chiến thắng lớn nhất đến từ đâu? Theo trực giác, đó là những người chơi đang trong giai đoạn tăng trưởng hoặc có lợi thế về sau.
Cũng đáng chú ý là những sàn giao dịch tập trung – từng giương cao ngọn cờ "lạc quan xác định" và thúc đẩy sự phổ cập của mã hóa – nay đã trở thành những kẻ bi quan, họ quan tâm nhiều hơn đến việc phòng thủ thị phần hiện có thay vì thúc đẩy việc sử dụng trên chuỗi.
Trước đây, các sàn giao dịch và lớp blockchain đầu tiên (L1) mang lại lợi nhuận hấp dẫn nhất cho nhà đầu tư. Mỉa mai thay, nơi cạnh tranh khốc liệt nhất, nơi chủ nghĩa lạc quan rút lui và thực dụng chủ nghĩa lên ngôi, lại chính là nơi sản sinh ra những người chiến thắng lớn nhất.
Phải chăng điều đó có nghĩa là chúng ta đã chẳng còn "bí mật" nào để khai phá? Tôi nghĩ là không. "Bí mật" của hôm nay chính là bài học của ngày hôm qua. Chúng ta đã thực sự xây dựng được nhiều công ty hay mạng lưới mang tính đổi mới và giá trị chưa?

Những quả ngọt trong tầm tay đã bị hái sạch – phần lớn các dự án ngày nay hoặc là sao chép người đi trước, hoặc chỉ thêm thắt đôi chút, đóng gói lại và giả vờ như có tính nguyên bản. Nhiều "giải pháp" đang chạy theo những vấn đề vốn không tồn tại, trong khi một số khác đơn giản chỉ cố gắng chuyển tài chính truyền thống lên chuỗi.
Mã hóa vốn là một lực lượng mang bản chất hiệu chỉnh (chỉnh đốn lại hệ thống cũ), nhưng lại không hoàn thành được cuộc cách mạng thực sự. Ngày nay, nó bị mắc kẹt trong một câu hỏi cốt lõi (có thể là giả tạo): "Bạn muốn làm điều đúng hay muốn kiếm tiền?" Nói cách khác, bạn có sẵn sàng bán mình với mức giá mà hệ thống cũ sẵn lòng trả hay không? Những người cách mạng, sau khi khóc cạn nước mắt ở sòng bạc meme coin, đang ngày càng chấp nhận thương vụ này.
Việc xây dựng những sản phẩm mơ hồ mà các nhà phát triển nghĩ rằng người dùng "nên muốn" (không, người ta thật sự không muốn sở hữu dữ liệu của mình), cùng với thành công rõ rệt của các nhà cung cấp dịch vụ tập trung, đã cùng nhau đẩy ngành này vào bế tắc hiện tại. Ngày nay, gần như không còn tìm thấy những "người lạc quan xác định" thực sự trong thế giới mã hóa nữa. Nhưng chính trong cái "gần như không thể" ấy, lại ẩn chứa cơ hội đầu tư ở tuyến đầu mà bạn đang tìm kiếm.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News










