Phân tích viên Forbes tự bạch: Vì sao một nhà đầu tư giá trị cổ điển lại đặt cược vào Bitcoin?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phân tích viên Forbes tự bạch: Vì sao một nhà đầu tư giá trị cổ điển lại đặt cược vào Bitcoin?
Lý do rất đơn giản, con trai tôi cho rằng nó có giá trị.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Taesik Yoon, Forbes
Biên dịch: Luffy, Foresight News
Ký ức đầu tiên về Las Vegas của tôi vẫn còn nguyên vẹn cho đến tận ngày nay. Vừa mới tốt nghiệp đại học được một năm, người bạn thân nhất đã tặng tôi một vé máy bay miễn phí để cùng đi chơi vài ngày. Chúng tôi ở tại khách sạn và sòng bạc Hard Rock – nơi có không khí tiệc tùng, những khu vực chơi bài nhỏ hơn và riêng tư hơn so với các sòng bạc lớn dọc Đại lộ Las Vegas, cùng vô số phần quà hấp dẫn, tất cả đều hoàn hảo đối với một người trẻ tuổi như tôi lúc bấy giờ.
Dù đã 27 năm trôi qua, ký ức ấy vẫn sống động rõ ràng. Tôi nhớ mình đã chơi blackjack suốt nhiều giờ liền. Ban đầu, chúng tôi chơi ở bàn cược thấp nhất là 10 đô la, nhưng nhờ một chuỗi may mắn ban đầu, chúng tôi nhanh chóng tăng mức cược lên. Trong hai ngày đầu tiên ở đó, tôi kiếm được khoảng 1.700 đô la. Tuy nhiên, đến ngày thứ ba, vận may đảo chiều. Khi đêm buông xuống, người bạn của tôi từ chỗ thắng vài trăm đô la chuyển sang thua mất 750 đô la. Anh ta bực bội và quyết định về phòng ngủ sớm.
Tình hình của tôi còn tệ hơn: khoản lãi 1.700 đô la chỉ còn lại 300 đô la. Nhưng khác với bạn, tôi vẫn chưa muốn dừng lại. Việc thua quá nhiều khiến tôi cảm thấy khó chịu, nên tôi cầm theo 300 đô la còn lại, nhìn thấy một bàn cược thấp nhất 100 đô la mà không ai ngồi, nghĩ bụng: “Thử xem sao?”. May mắn một lần nữa mỉm cười, chưa đầy 20 phút sau, tôi biến 300 đô la thành 3.000 đô la. Cuối cùng khi trở về nhà, tôi đã thắng tổng cộng khoảng 3.600 đô la. Với một thanh niên 23 tuổi sống ở New York vào cuối thập niên 90, đây quả là một khoản tiền khổng lồ.
Bài học đầu tiên về đầu tư chứng khoán
Tôi nhắc lại câu chuyện này vì những trải nghiệm ban đầu thường định hình quan điểm cá nhân. Với tôi lúc đó, chuyến đi đầu tiên đến Las Vegas gần như hoàn hảo. Tôi đặt cược liều lĩnh, một phần vì may mắn tột độ, phần khác vì sự non nớt tuổi trẻ. Khi còn trẻ, thiếu kinh nghiệm, tôi chẳng nhận ra việc mang trong tài khoản ngân hàng chỉ 700 đô la mà dám đặt cược 100 đô la mỗi ván là hành vi liều lĩnh đến mức nào.
Đầu tư cổ phiếu cũng vậy. Lần đầu tiên tôi tiếp xúc với thị trường chứng khoán là khi bắt đầu làm việc cho tạp chí Forbes, đúng vào thời điểm đỉnh cao của bong bóng internet năm 2000. Trong sáu tháng trước khi tôi gia nhập, bộ phận chúng tôi đã giới thiệu các cổ phiếu như eToys, VerticalNet và Healtheon – những công ty đáp ứng cơn sốt cuồng nhiệt lúc bấy giờ dành cho mọi thứ liên quan đến internet, từ các website mới cho đến các doanh nghiệp hỗ trợ cơ sở hạ tầng internet. Ba cổ phiếu này đã tăng lần lượt 66%, 92% và 99% chỉ trong vòng ba tháng. Còn gã chiến thắng lớn nhất trong cơn cuồng loạn này là Qualcomm, giá cổ phiếu tăng khoảng 2.600% trong năm trước đó. Không phải nhầm đâu.
Lúc đó tôi có tiết kiệm được một ít tiền, nên mở tài khoản môi giới đầu tiên. Xét về thời điểm thì không thể tệ hơn, bởi lúc ấy chính là khởi điểm cho đợt sụp đổ mạnh của cổ phiếu công nghệ/internet. Hai cổ phiếu đầu tiên tôi mua là những mã được bộ phận giới thiệu trong ba tháng đầu tôi làm việc: Net Perceptions và Wind River Systems – hiện nay cả hai công ty này đều đã không còn tồn tại. Tôi thậm chí còn không nhớ nổi chúng từng kinh doanh gì. Nhưng điều tôi nhớ rõ là mình đã giữ cổ phiếu đến cùng, chứng kiến chúng lao dốc theo thị trường, và cuối cùng chịu lỗ từ 75% đến 80% trên các vị thế này. Đây là một bài học đau đớn, khiến tôi tỉnh ngộ rằng bản thân hoàn toàn không hiểu gì về đầu tư cổ phiếu và thực sự không nên dấn thân vào.
Trở thành một nhà đầu tư giá trị
Những năm sau đó, mọi chuyện dần thay đổi. Tôi theo học chương trình Chứng chỉ Phân tích Tài chính (CFA), trở thành một nhà phân tích cổ phiếu, tích lũy kinh nghiệm tìm kiếm các cổ phiếu giá rẻ trong hầu hết các ngành nghề. Nhưng trải nghiệm đầu tiên thất bại khi mua cổ phiếu luôn khắc sâu trong tâm trí tôi. Tôi đã mất rất nhiều tiền vào hai cổ phiếu này, bởi tôi giống như đa số người khác lúc bấy giờ, dễ bị cuốn theo cơn sốt.
Ảnh hưởng từ trải nghiệm đầu tư ban đầu và chiến lược định hướng giá trị mà dịch vụ tư vấn cổ phiếu tôi làm việc theo, tôi cố gắng tránh xa mọi cơn sốt thị trường. Tôi nghiên cứu triết lý đầu tư của Warren Buffett, đọc cuốn Security Analysis của Benjamin Graham và David Dodd – tác phẩm đến nay vẫn được coi là kinh điển của phân tích cơ bản – và bắt đầu chủ yếu mua cổ phiếu các công ty mà theo đánh giá của tôi, giá thị trường thấp hơn rất nhiều so với giá trị thực. Nói cách khác, tôi đã trở thành một nhà đầu tư giá trị thuần túy.
Điều này có nghĩa là tôi tìm kiếm các công ty có tiềm năng dòng tiền mạnh trong tương lai, đồng thời đủ kỷ luật để chỉ mua khi giá cổ phiếu bị đánh giá thấp nghiêm trọng. Ví dụ, sau vụ tấn công khủng bố 11/9/2001, thị trường chứng khoán lao dốc, bộ phận chúng tôi khuyến nghị mua cổ phiếu Amazon với giá 7,48 đô la, và tôi cũng tự mua một ít. Tuy nhiên, chưa đầy bốn tháng sau, khi chúng tôi đề xuất các khách hàng đăng ký bán ra để chốt lời ở mức 12,20 đô la, tôi cũng làm theo. (Nhân tiện nói luôn, 200 cổ phiếu tôi mua hôm đó giờ trị giá khoảng 880.000 đô la. Đúng vậy, mỗi khi nghĩ lại, lòng tôi lại thấy chùng xuống.)
Dù vậy, nhìn chung tôi thành công nhiều hơn thất bại, và khá hài lòng với tình hình tài chính của mình, vì đã không mạo hiểm quá mức. Dù tiếc nuối vì bán sớm cổ phiếu Amazon, nhưng chính nhờ kỷ luật tương tự, tôi đã tránh được hàng chục, thậm chí có thể là hàng trăm thất bại như Kozmo.com. Bạn chưa từng nghe đến Kozmo à? Chính xác rồi đấy.
Cái nhìn đầu tiên về tiền mã hóa
Hiểu được điều này, bạn có thể ngạc nhiên khi vài năm trước tôi bắt đầu đầu tư vào Bitcoin. Rõ ràng, nhiều người sẽ nói Bitcoin là ví dụ tiêu biểu cho sự thổi phồng, thứ mà một nhà đầu tư giá trị ghét rủi ro như tôi lẽ ra phải tránh xa. Bản thân nó không tạo ra bất cứ thứ gì, cũng không có doanh thu.
Tuy nhiên, điều đó không ngăn tôi tiếp xúc lần đầu với Bitcoin vào cuối năm 2020. Tôi mua 500 cổ phiếu của Quỹ tín thác Bitcoin Grayscale (GBTC) – thời điểm đó gần như là lựa chọn duy nhất nếu muốn đầu tư vào Bitcoin thông qua một quỹ. Kể từ đó, tôi từng bước mở rộng danh mục đầu tư bằng cách tăng dần vị thế GBTC, thêm Quỹ tín thác Ethereum mới ra mắt của Grayscale (ETHE), và một quỹ ETF Bitcoin khác – Bitwise Bitcoin ETF (BITB).
Có người có thể chỉ ra rằng xét theo thời điểm mua và giá của các tiền mã hóa cơ bản (Bitcoin và Ethereum) lúc đó và hiện tại, những khoản đầu tư này nhìn chung sinh lời tốt, điều này có thể khiến tôi rơi vào thiên kiến tương tự như lần đầu đánh bạc ở Las Vegas. Nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Thực tế, trong năm 2022 tồi tệ, danh mục của tôi từng giảm hơn 80% so với giá vốn. Về mặt tiền tệ, đây là khoản thua lỗ trên giấy lớn nhất trong sự nghiệp đầu tư của tôi.
Với nhiều người, điều này đã đủ để họ bỏ cuộc hoàn toàn và không bao giờ quay lại. Nhưng tôi lại làm ngược lại: tiếp tục mua thêm khi giá giảm. Sau đó tôi còn làm một điều rất hiếm khi làm: mua vào khi giá đang tăng. Ví dụ với vị thế BITB của tôi, quỹ này chỉ được thành lập sau khi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) phê duyệt các quỹ ETF Bitcoin vào đầu năm nay. Tôi mua BITB vào giữa tháng 1, khi giá Bitcoin giao dịch ở mức khoảng 43.000 đô la – cao hơn đáng kể so với lần cuối tôi mua thêm Bitcoin qua GBTC (khoảng 28.000 đô la).
Lý do tôi nắm giữ tiền mã hóa
Vậy thì, tại sao một nhà đầu tư giá trị truyền thống như tôi, người đã kiên trì tránh xa các cơn sốt suốt hơn hai thập kỷ, lại ngày càng gia tăng đầu tư vào một tài sản mà tôi cho là không có giá trị nội tại thực tế? Lý do rất đơn giản: con trai tôi cho rằng nó có giá trị.
Vào năm 2020, khi đại dịch hoành hành, con trai lớn của tôi vừa mới vào lớp Một, đã hỏi tôi có Bitcoin hay không. Dù các quy định giãn cách xã hội đang được áp dụng, cậu bé vẫn nghe một bạn học khoe bố cậu ta kiếm được bao nhiêu tiền từ Bitcoin, và muốn biết liệu tôi có không. Tôi bảo là không, và còn chê bai Bitcoin là vô giá trị. Dù vậy, cậu bé vẫn muốn mua một ít – lúc đó mới có 6 tuổi.
Chính lúc đó tôi nhận ra Bitcoin đã tồn tại lâu hơn cả hai đứa con tôi. Điều đó có nghĩa là trong suốt quá trình trưởng thành của chúng, Bitcoin luôn hiện diện. Quan trọng hơn, với chúng, Bitcoin luôn có giá trị. Từ đó, quan niệm này ngày càng ăn sâu. Thực tế, hiện nay con trai lớn 10 tuổi của tôi gần như ngày nào cũng kiểm tra giá GBTC, và tự sở hữu 10 cổ phiếu – được mua bằng tiền tiêu vặt tích góp nhiều năm trời. Với cậu bé, việc nắm giữ những cổ phiếu này còn hấp dẫn hơn cả tiền mặt. Tôi nghĩ việc tôi ngày càng sở hữu nhiều Bitcoin càng củng cố niềm tin của cậu bé rằng Bitcoin thực sự có giá trị (dù chính cậu mới là lý do khiến tôi bước chân vào đầu tư tiền mã hóa).
Hiện tại, thế hệ tôi và thế hệ trước có lẽ đã tích lũy được nhiều tài sản nhất. Tôi cho rằng đây là một trong những lý do chính khiến giá vàng tăng vọt lên mức cao kỷ lục vào năm ngoái. Chúng tôi coi vàng là tài sản trú ẩn an toàn, giúp bảo toàn giá trị và chống lạm phát, vì trong suốt cuộc đời, nó luôn đóng vai trò như vậy. Nhưng với con trai lớn của tôi, vàng mà cậu biết chỉ là chiếc dây chuyền đang đeo trên cổ. Chiếc dây chuyền vàng cậu đang đeo được ông nội mua cách đây khoảng 40 năm, vì cùng một lý do mà con trai tôi ngày nay nắm giữ Bitcoin: vì với ông, vàng luôn có giá trị và sẽ luôn có giá trị. Tiếc thay, cha tôi đã qua đời. Khi thế hệ chúng tôi ra đi, chính con cái chúng ta sẽ là người quyết định điều gì có giá trị và điều gì không.
Có người có thể nói rằng việc so sánh Bitcoin với vàng là không công bằng, vì vàng là một tài sản vật chất, có giá trị nội tại trong nhiều sản phẩm công nghệ và ứng dụng công nghiệp. Nhưng thực tế, lượng vàng dùng cho các mục đích công nghiệp chỉ chiếm khoảng 7% tổng sản lượng khai thác. Phần còn lại trên thế giới được dùng để chế tác trang sức, xu và thỏi vàng. Tôi cho rằng vàng dùng làm trang sức được ưa chuộng không chỉ vì vẻ đẹp, mà còn vì sự khan hiếm được cảm nhận. Đây cũng là một lý do quan trọng khiến vàng được công nhận rộng rãi là phương tiện lưu trữ giá trị. Hơn nữa, trong suốt cuộc đời tôi, giá trị của vàng chưa bao giờ thấp hơn giá trị nội tại thực tế của nó.
Với con trai tôi và Bitcoin cũng vậy – chúng ta đều là sản phẩm của thời đại mình. Tôi trưởng thành trong một thế giới chủ yếu hoạt động theo tín hiệu analog. Tôi quen thuộc với việc gắn giá trị vào những thứ hữu hình. Âm nhạc và phim ảnh được truyền tải qua băng cassette, băng VHS, CD và DVD. Thậm chí, tôi đủ lớn tuổi để còn nhớ cả băng 8-track và Betamax. Con trai tôi hoàn toàn không biết những thứ đó là gì. Với chúng, việc phát trực tuyến từ đám mây tự nhiên như việc tôi và bạn bè thuê băng video từ Blockbuster ngày xưa. Chúng thuộc thế hệ kỹ thuật số, mọi thứ đều được tạo ra từ hư không. Nếu những người sẽ quyết định giá trị của Bitcoin trong tương lai không cần (thậm chí là không muốn) nó có hình thức vật chất, thì Bitcoin cũng chẳng cần phải hiện hữu dưới dạng vật lý.
Sẵn sàng cho kịch bản mất trắng
Dù vậy, thị trường tiền mã hóa vẫn còn nhiều điều chưa chắc chắn và rủi ro cao. Quan trọng nhất, số lượng loại tiền mã hóa cần giảm đi khoảng 99,9%. Tiếp tục lấy vàng làm ví dụ: bảng tuần hoàn có 94 kim loại, nhưng chỉ có ba kim loại được công nhận và chấp nhận rộng rãi như phương tiện lưu trữ giá trị: vàng, bạc và bạch kim. Trong khi đó, hiện tại có khoảng 270 loại tiền mã hóa được giao dịch trên sàn Coinbase – một nền tảng phổ biến, và tổng số tiền mã hóa trên toàn cầu gần chạm mức 18.000 loại!
Toàn bộ danh mục tiền mã hóa của tôi tập trung vào Bitcoin, với một lượng nhỏ Ethereum. Theo tôi, hai đồng tiền này có tính hợp pháp cao nhất trong mắt công chúng, đã ăn sâu vào thế giới quan của con người, và thực tế sẽ trở thành "vàng và bạc" trong nền kinh tế số toàn cầu mà chúng ta đang sống. Tôi đoán rằng phần lớn các loại tiền mã hóa còn lại cuối cùng sẽ đi theo con đường của Kozmo.com.
Tuy nhiên, để đầu tư vào tiền mã hóa, bạn phải sẵn sàng đối mặt với rủi ro thị trường sụp đổ hoàn toàn. Đó là lý do tại sao nếu bạn định đầu tư, hãy dùng tiền mà bạn có thể mất. Tôi không còn là chàng trai trẻ tuổi bồng bột, người không hiểu hậu quả của những quyết định tài chính ngu ngốc và từng ngây thơ tin rằng nhảy vào cơn sốt internet sẽ giúp mình giàu lên chỉ sau một đêm. Tôi hoàn toàn ý thức được rủi ro mà mình đang gánh chịu trong các khoản đầu tư này. Nhưng tôi cũng rõ ràng rằng, phần lớn danh mục đầu tư mà tôi đã xây dựng cho gia đình trong nhiều năm vẫn tập trung vào cổ phiếu giá trị.
Việc áp dụng liên tục là then chốt
Tất nhiên, việc một thứ được chấp nhận như một phương tiện lưu trữ giá trị hoặc phương tiện trao đổi, từ đó duy trì giá trị, là một chuyện. Nhưng để đầu tư Bitcoin ở mức giá hiện tại là xứng đáng, cần có lý do vững chắc tin rằng giá của nó sẽ tiếp tục tăng.
Điều này phụ thuộc rất lớn vào cung - cầu. Về phía cung, điều kiện đã rõ ràng và khá thuận lợi: nguồn cung tiềm năng tối đa của Bitcoin bị giới hạn ở 21 triệu đơn vị (hiện đã khai thác được hơn 19 triệu), và tốc độ tăng trưởng nguồn cung hữu hạn này tiếp tục giảm sau mỗi lần halving.
Điều đó có nghĩa là chìa khóa cho sự tăng giá nằm ở nhu cầu. Tin tốt là chúng ta liên tục chứng kiến các động lực thị trường tích cực thúc đẩy nhu cầu và tỷ lệ áp dụng tăng lên. Sự kiện lớn nhất trong số này chính là việc nhiều quỹ ETF Bitcoin được phê duyệt và ra mắt vào tháng 1/2024 – điều tôi đã đề cập trước đó. Theo tôi, đây là yếu tố chính thúc đẩy Bitcoin tăng 66% trong năm 2024, trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ ngày 5/11.
Từ ngày bầu cử, đà tăng ấn tượng của Bitcoin tiếp tục khẳng định quan điểm này. Giá Bitcoin gần đây lần đầu tiên vượt ngưỡng 100.000 đô la. Đợt tăng giá này được thúc đẩy bởi kỳ vọng thị trường rằng Tổng thống đắc cử Donald Trump – một người ủng hộ mạnh mẽ tiền mã hóa – sẽ đưa ra các chính sách nhằm gia tăng nhu cầu đối với Bitcoin và các loại tiền mã hóa khác.
Vì vậy, tỷ lệ áp dụng là yếu tố then chốt. Quan trọng hơn cả, việc mua Bitcoin phải dựa trên niềm tin rằng nhu cầu sẽ tiếp tục tăng. Với một số người, đó là vì họ quảng bá mạnh mẽ các ưu điểm then chốt của Bitcoin, như công nghệ blockchain phi tập trung, cho phép chuyển tiền toàn cầu nhanh chóng, chính xác với chi phí cực thấp hoặc miễn phí. Với tôi, niềm tin này bắt nguồn từ việc nhìn về nhóm người trong tương lai sẽ quyết định giá trị của Bitcoin, chứ không phải những người hiện tại. Bất kể động cơ ra sao, miễn là điều đó làm gia tăng nhu cầu đối với Bitcoin, thì sự mất cân bằng giữa cung và cầu sẽ ngày càng lớn. Một số nhà đầu tư lạc quan thậm chí dự đoán rằng đến năm 2030, giá Bitcoin có thể đạt 1 triệu đô la.
Thời điểm đó chỉ còn cách hai năm so với khi con trai lớn của tôi tốt nghiệp trung học. Tại sao điều này quan trọng? Bởi vì mục đích tôi đầu tư Bitcoin không phải để giàu nhanh. Đó là một phần trong kế hoạch tài chính của tôi, kế hoạch này bao gồm việc tài trợ học phí đại học cho hai con trai. Giả sử cả hai đều theo học đại học truyền thống bốn năm và không nhận được hỗ trợ tài chính nào, chi phí giáo dục đại học sẽ là khoản chi lớn nhất mà vợ chồng tôi phải gánh trước khi nghỉ hưu – lớn hơn nhiều so với khoản chi lớn tiếp theo, là số dư nợ còn lại của khoản vay mua nhà.
Tôi biết, đến đây chắc có người cho rằng lý do tôi mua Bitcoin thật điên rồ. Điều này thực sự đi ngược lại nguyên tắc mà tôi – một nhà đầu tư giá trị – đã tuân thủ bấy lâu, điều này không thể phủ nhận. Nếu tôi sai, đây sẽ là bài học đắt giá nhất mà tôi và con trai lớn từng trải qua. Nhưng điều đó sẽ không khiến tôi phá sản, vì danh mục tiền mã hóa của tôi chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng danh mục đầu tư gia đình, dù mất sạch cũng không gây tổn hại lớn. Nó cũng không nên ảnh hưởng đến khả năng chi trả học phí cho con cái, vì giống như nhiều gia đình khác, chúng tôi cũng đang đầu tư theo cách truyền thống hơn cho giáo dục đại học của chúng.
Tuy nhiên, danh mục tiền mã hóa của tôi cũng không hề nhỏ: nếu tôi đúng, nó sẽ giúp giảm nhẹ đáng kể gánh nặng tài chính nặng nề này. Có thể tôi đã không còn là kẻ đánh cược vô tư như thuở trẻ. Nhưng ngay cả với một nhà đầu tư giá trị kiểu cũ như tôi, tiềm năng sinh lời khổng lồ này cũng thật khó cưỡng lại.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Forbes
