Được Vitalik khen ngợi trong bài viết mới: Khám phá đổi mới công nghệ và xây dựng hệ sinh thái của dự án L2 Ethereum Taiko
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Được Vitalik khen ngợi trong bài viết mới: Khám phá đổi mới công nghệ và xây dựng hệ sinh thái của dự án L2 Ethereum Taiko
Mở rộng hệ sinh thái tiếp tục tăng tốc, TGE của token sắp diễn ra.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: TechFlow
Khi thị trường tăng trưởng trở lại và ETH ETF được thông qua, hệ sinh thái Ethereum bùng nổ mạnh mẽ, trong đó dự án L2 Taiko gần đây thu hút sự chú ý và thảo luận lớn từ cộng đồng. Sau khi Vitalik đóng gói khối đầu tiên của Taiko và để lại lời khen ngợi về định hướng công nghệ của dự án, hôm nay Vitalik tiếp tục đề cập đến Taiko trong bài viết mới nhất “Layer 2s as cultural extensions of Ethereum”, nhận xét rằng:
Mỗi L2 của Ethereum đều mang một “linh hồn” độc đáo riêng; Taiko nhấn mạnh vào “trải nghiệm người dùng liền mạch”, “lấy cộng đồng làm trung tâm”, “an toàn là hàng đầu” và “Based (nhiều chiều hướng ‘dựa trên’ Ethereum)”.
Trước đó, trong nhiều sự kiện lớn, Vitalik đã nhiều lần chia sẻ quan điểm về phát triển L2 Ethereum, bao gồm ZK chính là tương lai của Ethereum, và về lâu dài, các L2 Ethereum cần Multi-proofs. Và Taiko – dự án thường xuyên nhận được lời khen từ Vitalik – là một trong những dự án tiên phong hiện thực hóa điều này:
Là một zkVM Type-1, không chỉ là đội ngũ đầu tiên trong ngành đang phát triển Based Rollup, mà còn là dự án đầu tiên triển khai khái niệm Multi-proofs, đồng thời cam kết nâng cao tính an toàn và độ tin cậy của hệ thống, đồng thời hỗ trợ xử lý hiệu quả, chi phí thấp các phép toán phức tạp và giao dịch quy mô lớn.
Năng lực kỹ thuật nổi bật và khả năng đổi mới sáng tạo không chỉ khiến Taiko trở thành “người dẫn đầu đổi mới” trong cuộc đua L2 Ethereum trong mắt nhiều người, mà còn khiến cộng đồng vô cùng kỳ vọng vào đợt airdrop khi mainnet ra mắt: Ngày 27 tháng 5 năm 2024, Taiko chính thức ra mắt mainnet. Vào khoảnh khắc then chốt này của dự án, Vitalik một lần nữa thể hiện sự ủng hộ và chúc mừng bằng cách đóng gói khối đầu tiên có chiều cao «1» trên mạng, dữ liệu gốc chứa tên của từng thành viên đóng góp chính trong nhóm Taiko, đồng thời bày tỏ kỳ vọng đối với việc ra mắt mainnet và cảm ơn đội ngũ vì những đóng góp then chốt trong việc hiện thực hóa tầm nhìn cộng đồng phi tập trung, thúc đẩy khởi động mạng lưới.
Nhân dịp ra mắt mainnet, cột mốc quan trọng khác của Taiko – sự ra mắt token (TGE) – cũng đang bước vào giai đoạn đếm ngược.
Bài viết này nhằm tìm hiểu sâu hơn về Taiko, khám phá lợi thế cốt lõi và chiến lược xây dựng hệ sinh thái của dự án từ góc độ công nghệ, đi sâu vào tầm nhìn của Taiko về “xây dựng kiến trúc L2 thật sự phi tập trung, không cần cấp phép, kế thừa đầy đủ tính bảo mật Ethereum và hiệu quả, chi phí thấp”.
Liên tục được V Thần khen ngợi: Đổi mới công nghệ của Taiko hiện thực hóa sự phi tập trung thực sự
Giữa cuộc đua khốc liệt của các dự án L2, Taiko vẫn giành được vị trí nhờ khả năng cạnh tranh vượt trội. Ấn tượng đầu tiên của nhiều người về Taiko bắt nguồn từ hai yếu tố: đội ngũ sáng lập ngôi sao và năng lực đổi mới công nghệ nổi bật.
Ai cũng biết, đội ngũ cốt lõi của Taiko gần như là đội hình cũ của Loopring – dự án L2 ZK-Rollup trên Ethereum. Loopring là ZK-Rollup đầu tiên triển khai trên Ethereum, lên sàn Coinbase năm 2020, trở thành dự án Trung Quốc đầu tiên xuất hiện trên sàn này. Đồng sáng lập kiêm CEO của Taiko, Daniel Wang, từng là người sáng lập Loopring, đồng thời sở hữu kinh nghiệm dày dặn trong Web2, từng giữ chức Giám đốc kỹ thuật tại JD.com, Quản lý kỹ thuật và Kỹ sư phần mềm cấp cao tại Google. Với sự kết hợp giữa nền tảng Web2 và Web3, Taiko ngay từ khi ra đời đã thu hút sự chú ý lớn, và có nền tảng kỹ thuật vững chắc cả về thiết kế sản phẩm lẫn hiện thực hóa cụ thể.
Về kiến trúc công nghệ, Taiko được chia thành ba mô-đun chính:
-
Multi-Prover: Sử dụng nhiều zkVM và hệ thống chứng minh tích hợp như SGX, biên dịch và chạy trực tiếp EVM Ethereum dựa trên Rust, tạo ra bằng chứng zero-knowledge hoặc TEE để xác minh tính chính xác và toàn vẹn của việc thực thi khối Ethereum. Nhờ Multi-prover, Taiko có thể mở rộng Ethereum mà không thay đổi hợp đồng thông minh hay dApp hiện có, đồng thời kế thừa tính bảo mật, phi tập trung và khả năng tương thích của Ethereum.
-
Node Rollup lớp 2: Chịu trách nhiệm quản lý và thực thi giao dịch trên Layer 2, đồng thời tương tác với Ethereum Layer 1 (L1). Thông qua công nghệ Rollup lớp 2, Taiko cải thiện đáng kể thông lượng giao dịch của Ethereum, giảm chi phí, đồng thời duy trì tính phi tập trung và an toàn.
-
Giao thức Taiko: Xác định và thực thi các quy tắc của Rollup lớp 2, đảm bảo tính đúng đắn của giao dịch và an toàn mạng lưới. Thông qua hợp đồng thông minh và xác minh phi tập trung, giao thức Taiko đạt được khả năng mở rộng hiệu quả cho Ethereum, đồng thời giữ vững tính phi tập trung và đặc tính bảo mật.
Taiko hướng tới trở thành một zkVM Type-1: zkVM là nền tảng tính toán phổ quát dựa trên ZKP, có thể xác minh tính đúng đắn của phép toán mà không tiết lộ chi tiết thực thi. Nó hỗ trợ xử lý các tác vụ nặng bên ngoài chuỗi, chỉ gửi kết quả xác minh lên blockchain, từ đó tăng mạnh khả năng mở rộng. So với các giải pháp khác, zkVM Type-1 hoàn toàn tương đương Ethereum – là EVM có thể chạy trực tiếp trên chuỗi Ethereum – tuy nhiên đòi hỏi trình độ kỹ thuật rất cao, nên số dự án theo đuổi zkVM Type-1 trên thị trường rất ít, và Taiko là một trong số đó. Với Taiko, nhà phát triển và người dùng có thể trải nghiệm Ethereum một cách an toàn, chi phí giao dịch thấp hơn, mà không cần thay đổi gì đối với Ethereum.
Kiến trúc BCR dựa trên Multi-proofs (bằng chứng đa dạng tương tác) tiếp tục mở rộng lợi thế của Taiko về chi phí, hiệu suất và an toàn.
Là sáng tạo then chốt trong giao thức Taiko, khung BCR (Based Contestable Rollup) xoay quanh yếu tố “cạnh tranh”: bất kỳ ai cũng có thể trở thành người đề xuất, gửi đề xuất khối; bất kỳ trình xác minh nào phản đối kết quả chuyển trạng thái đều có thể gửi bằng chứng thách thức ở cấp độ an toàn để thay đổi trạng thái khối L2, lựa chọn giữa nhánh đúng và sai. Người đề xuất phải đóng gói giao dịch người dùng và tạo bằng chứng zero-knowledge; nhiều người đề xuất có thể cạnh tranh để gửi khối. Trình xác minh chịu trách nhiệm kiểm tra khối và bằng chứng zero-knowledge do người đề xuất gửi; nhiều trình xác minh có thể cạnh tranh để xác minh khối. Quy trình này không chỉ đảm bảo tính phi tập trung trong quá trình tạo và gửi mỗi khối, mà còn tăng cường thêm mức độ an toàn cho mạng lưới.
Multi-proofs là triết lý cốt lõi để hiện thực hóa khung BCR, khái niệm này lần đầu tiên do Vitalik đề xuất và xem là hướng đi quan trọng cho nâng cấp Ethereum trong tương lai. Vitalik cho rằng: giải pháp single-proof không thể ứng phó với các lỗi tiềm ẩn trong mã phức tạp của zkEVM, trong khi Multi-proofs tạo ra nhiều loại bằng chứng cho một khối đơn, ngay cả khi một loại bằng chứng gặp sự cố, các loại bằng chứng khác vẫn đảm bảo hệ thống hoạt động bình thường và kịp thời phát hiện mọi chuyển trạng thái sai.
Là dự án đầu tiên triển khai khái niệm Multi-proofs, Taiko cho rằng multi-proof trong ZK có thể chuyển thành sử dụng multi-SNARKs + multi-client, tức là dùng nhiều bằng chứng ZK-SNARK để chứng minh nhiều node Ethereum khác nhau, từ đó đặt nền móng cho sự đa dạng hóa các node SNARKed trong tương lai của L1 Ethereum. Ngoài ra, Taiko còn áp dụng hệ thống bằng chứng Halo2-KZG, giúp duy trì hiệu suất cao và chi phí thấp khi xử lý các phép toán phức tạp và giao dịch quy mô lớn. Hiện tại, Taiko đã ra mắt bộ chứng minh đa dạng Raiko – một môi trường tích hợp cho xây dựng, vận hành và kiểm tra hiệu năng mục tiêu ZK-VM, hiện hỗ trợ SP1, Risc0 và SGX, và đang nỗ lực tích hợp Jolt và Powdr.
Hơn nữa, trong buổi Twitter Space “Multi-proofs for rollups” diễn ra ngày 13 tháng 12 năm 2023, Vitalik đã dành thời gian thảo luận sâu và bày tỏ sự đánh giá cao cao độ đối với một sáng tạo cốt lõi khác của Taiko: BBR (Based Booster Rollup - Rollup tăng tốc dựa trên).
Trước khi tìm hiểu BBR, ta có thể nắm sơ qua khái niệm Based Rollup: Based Rollup, còn gọi là L1-sequenced Rollup, lần đầu tiên được Justin Drake, nhà nghiên cứu của Ethereum Foundation, đề xuất vào tháng 3 năm 2023, là loại Rollup mà việc sắp xếp thứ tự hoàn toàn do L1 cơ sở điều phối. Thiết kế này giao quyền sắp xếp cho các trình xác minh L1, trong đó tầng đồng thuận, tầng sẵn sàng dữ liệu và tầng thanh toán đều là Ethereum, chỉ riêng tầng thực thi được xây dựng trên mạng Rollup. Thiết kế này không cần cơ chế bảo mật hay thuật toán đồng thuận bổ sung để đảm bảo tính hợp lệ và thứ tự giao dịch, không chỉ đơn giản hóa độ phức tạp kỹ thuật, giảm độ trễ và chi phí vận hành, mà còn giúp Taiko kế thừa hoàn toàn tính an toàn và mức độ phi tập trung của Ethereum, trở thành lựa chọn L2 hấp dẫn hơn.
Ý tưởng BBR ra đời từ suy nghĩ sâu hơn của đội ngũ Taiko về Based Rollup: bổ sung chức năng mở rộng DApp Ethereum L1 gốc “list-and-go” để tăng cường lợi thế. BBR không chỉ tích hợp liền mạch với L1 mà còn hoàn toàn tương thích với kiến trúc hiện tại của Ethereum, có thể tăng cường mọi loại Rollup, và cấu trúc hai tầng của nó tách biệt việc thực thi và lưu trữ giao dịch, vừa hiệu quả vừa đảm bảo phi tập trung. Giải pháp mở rộng gần giống bản địa Ethereum này nâng cao hiệu quả thực thi và lưu trữ giao dịch, DApp chỉ cần triển khai một lần, tự động được mở rộng sang mọi L2; nếu cần thêm không gian khối, có thể bổ sung thêm các «booster rollup», mà không cần bất kỳ thiết lập bổ sung nào.
So với các dự án L2 hệ OP hoặc ZK khác, loạt đổi mới công nghệ của Taiko mang lại trải nghiệm độc đáo cho các thành viên tham gia hệ sinh thái.
Không cần cấp phép là đặc điểm nổi bật của Taiko: dù là tạo khối hay chứng minh khối, bất kỳ ai cũng có thể thực hiện giao dịch đó. Mọi người đều có cơ hội tham gia xây dựng mạng lưới.
Việc giao quyền sắp xếp cho trình xác minh L1 trong Based Rollup không chỉ giúp Taiko trở thành Layer 2 thực sự kế thừa tinh thần phi tập trung của Ethereum, mà thiết kế cho phép bất kỳ ai trở thành người đề xuất còn thu hút sự tham gia rộng rãi, nâng cao thêm mức độ phi tập trung của hệ thống, thúc đẩy mạng lưới vận hành khỏe mạnh hơn.
Đối với nhà phát triển, Taiko mở rộng Ethereum bằng chính cơ chế vận hành vốn có của Ethereum, không chỉ an toàn và hiệu quả hơn, mà còn triển khai một lần là mở rộng vô hạn, tiết kiệm thời gian và nhân lực, đồng thời phí giao dịch thấp hơn, khả năng mở rộng tốt hơn.
Có thể nói, kể từ khi thành lập, suy nghĩ về L2 và khát vọng đổi mới của Taiko chưa bao giờ ngừng nghỉ. Từ Multi-proofs, Based Rollup đến BBR, zkVM Type-1... Taiko trên nhiều phương diện có thể coi là người tiên phong dũng cảm “ăn con cua đầu tiên” trong cuộc đua L2, điều này cũng giúp Taiko thu hút được sự đầu tư từ loạt tổ chức hàng đầu trong ngành:
Tháng 3 năm 2024, Taiko thông báo huy động thành công 15 triệu USD trong vòng tài trợ Series A, cộng với 22 triệu USD từ hai vòng trước đó, tổng số vốn huy động đạt 37 triệu USD. Các nhà đầu tư bao gồm Sequoia China, Generative Ventures, Lightspeed Faction, Hashed, Token Bay Capital, và Quỹ Ethereum.
Từ trước đến nay, Taiko luôn kiên trì suy nghĩ sâu sắc và đổi mới liên tục về mạng lớp 2 (L2). Cùng với việc ra mắt mainnet và đẩy nhanh tiến độ xây dựng hệ sinh thái, Taiko vừa tìm kiếm hợp tác với nhiều dự án hàng đầu trong ngành, vừa chú trọng kích thích tính tích cực và đoàn kết của cộng đồng, từ đó nâng cao thêm tính đa dạng và sức sống cho hệ sinh thái.
Mở rộng hệ sinh thái không ngừng, TGE token sắp diễn ra
Tháng 5 có thể nói là thời điểm Taiko thu hút mạnh mẽ ánh nhìn của cộng đồng.
Đầu tiên là sự chú ý rộng rãi nhờ ra mắt mainnet. Taiko bắt đầu phát triển từ năm 2022 và đã triển khai các công việc liên quan đến testnet, trong giai đoạn testnet đã có hơn 1,1 triệu ví độc lập, hơn 30.000 người đề xuất phi tập trung và hơn 14.000 trình xác minh phi tập trung. Sau 7 lần thử nghiệm testnet trong hai năm, Taiko cuối cùng đã chính thức ra mắt mainnet vào ngày 27 tháng 5.
Điều đáng chú ý khác là sau khi ra mắt mainnet, token của Taiko dự kiến sẽ được phát hành vài tuần sau đó. So sánh với TVL và vốn hóa thị trường của các L2 hàng đầu khác, với lợi thế về đổi mới công nghệ, sự hậu thuẫn từ các tổ chức danh tiếng và được Vitalik đánh giá cao, Taiko được nhiều người coi là một trong những ứng cử viên tiềm năng nhất trong cuộc đua L2 Ethereum.
Ngày 23 tháng 5, trước khi ra mắt mainnet, sự kiện airdrop khai sinh của Taiko gây xôn xao trong cộng đồng.
Theo mô hình kinh tế học token do Taiko công bố, tổng nguồn cung TAIKO là 1 tỷ token, trong đó 5% được phân bổ cho airdrop khai sinh, đối tượng bao gồm người đề xuất khối, người chứng minh khối, người dùng tương tác với testnet, người tham gia hoạt động Galxe và người đóng góp trên kho lưu trữ GitHub đủ điều kiện. Ngoài ra, việc nhận airdrop token TAIKO sẽ diễn ra trên Taiko mainnet L2, token airdrop không bị khóa và không có thời gian归属.
Sau đó, Taiko ra mắt trang tra cứu airdrop, trên mạng xã hội nhanh chóng xuất hiện làn sóng người khoe phần thưởng airdrop của mình. Theo thông tin OTC do AEVO Premarket cung cấp, giá hiện tại của TAIKO khoảng 5 USD.
Tuy nhiên, airdrop của dự án lớn luôn khó làm hài lòng tất cả mọi người, lần airdrop khai sinh của Taiko lần này cũng mang hình ảnh “người vui kẻ buồn”, có người đăng bài bày tỏ sự không hài lòng.
Trước tâm trạng cộng đồng, đội ngũ Taiko đã cập nhật FAQ chính thức. Theo cập nhật mới nhất, tổng cộng 300.000 địa chỉ đã nhận hơn 50 triệu token airdrop. Ngay sau đó, Loopring – một trong những đối tượng nhận airdrop – tuyên bố sẽ phân phối 2,5 triệu TAIKO nhận được cho cộng đồng.
Airdrop khai sinh lần này của Taiko chỉ là giai đoạn đầu tiên, chiếm 5% tổng nguồn cung, trong tương lai còn 10% token dành cho các đợt airdrop tiếp theo. Ví dụ như chương trình Trailblazers,据悉, huy hiệu sự kiện có thể tăng điểm chương trình Pioneer, tham gia Trailblazers và鑄 huy hiệu phe phái vào ngày mainnet sẽ nhận được phần thưởng độc quyền.
Về hệ sinh thái, trước khi ra mắt mainnet, việc xây dựng hệ sinh thái của Taiko đã có quy mô ban đầu.
Theo số liệu từ website chính thức của Taiko, hiện đã có hơn 100 dự án tham gia hệ sinh thái Taiko, bao gồm ví, thị trường NFT, oracle, DeFi, ứng dụng AI, v.v.
Với việc chính thức ra mắt mainnet và đẩy nhanh tiến độ xây dựng hệ sinh thái, Taiko trong thời gian tới sẽ thu hút thêm nhiều dự án chất lượng cao tham gia và công bố hợp tác, ví dụ như Pyth, Etherscan, Pancakeswap, Layer Zero, v.v.
Hệ sinh thái phong phú một phần nhờ lợi thế kỹ thuật của Taiko giúp giảm thiểu rào cản phát triển: Là giải pháp L2 zkVM Type-1, các dApp Ethereum có thể di chuyển liền mạch sang hệ sinh thái Taiko, trong hầu hết trường hợp nhà phát triển thậm chí không cần lo lắng về việc triển khai hay điều chỉnh mã.
Mặt khác, Taiko rất coi trọng việc xây dựng hệ sinh thái và đưa ra loạt chính sách hỗ trợ phát triển: Tra cứu tài liệu cập nhật định kỳ trên website, nhà phát triển có thể nhận được bộ công cụ thực tế và hướng dẫn sử dụng. Ngoài ra, Taiko còn ra mắt chương trình tài trợ hệ sinh thái, nhằm khai thác tiềm năng đổi mới, cung cấp hỗ trợ về tài chính, vận hành, kỹ thuật cho các nhà phát triển muốn xây dựng ứng dụng trên hệ sinh thái Taiko, thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển thịnh vượng của hệ sinh thái.
Tóm lại, dù ra mắt mainnet chính thức chỉ là điểm khởi đầu cho hành trình mới của Taiko, các chỉ số đa chiều sau khi ra mắt vẫn cần thời gian quan sát và kiểm chứng. Nhưng với dự án Taiko, những đổi mới công nghệ, vòng tài trợ nổi bật và nền tảng đội ngũ đã tiếp thêm động lực mạnh mẽ cho sự phát triển tiếp theo… Những lợi thế cộng hưởng này chính là lý do khiến ngày càng nhiều thành viên cộng đồng tiếp tục theo dõi dự án.
Đối với các dự án tiền mã hóa, đổi mới công nghệ là nền tảng tồn tại, còn xây dựng hệ sinh thái là yếu tố then chốt quyết định liệu dự án có thể phát triển lâu dài hay không. Do đó, lắng nghe tiếng nói cộng đồng, thực hiện các biện pháp khuyến khích hiệu quả, mang lại trải nghiệm tham gia hệ sinh thái minh bạch, phong phú và đa dạng hơn cho người tham gia là chủ đề trọng tâm xuyên suốt vòng đời dự án. Với việc ra mắt mainnet và hiện thực hóa nhiều cột mốc quan trọng, chúng ta kỳ vọng những người tiên phong đổi mới như Taiko sẽ tiếp tục thúc đẩy sự nâng cấp và phát triển của L2 Ethereum.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
