「Vòng gọi vốn KOL」: Con đường làm giàu mới hay mục tiêu tiếp theo bị SEC nhắm tới?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
「Vòng gọi vốn KOL」: Con đường làm giàu mới hay mục tiêu tiếp theo bị SEC nhắm tới?
Việc gọi vốn "vòng KOL" tồn tại một phần do những đặc điểm độc đáo của thị trường tiền mã hóa.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Ryan Weeks, Muyao Shen, Hannah Miller, Bloomberg
Biên dịch: Yangz, Techub News
Vào tháng 3, thị trường tiền mã hóa bùng nổ, Bitcoin lập kỷ lục mới, hàng tỷ đô la Mỹ đổ vào các sản phẩm ETF mới. Tuy nhiên, có một nhóm nhà đầu tư đặc biệt hào hứng hơn phần lớn những người khác.
Lúc đó, Monad Labs đã hoàn tất một vòng gọi vốn, được định giá 3 tỷ USD với sự tham gia của các công ty đầu tư mạo hiểm như Paradigm. Theo tiêu chuẩn trong cộng đồng tiền mã hóa, quy mô vòng gọi vốn này của Monad là rất lớn, và còn có một điểm nổi bật nữa. Những người am hiểu cho biết, một số cá nhân được giới trong ngành gọi là "người có ảnh hưởng" (KOL) đã được phép đầu tư với mức định giá chỉ bằng một phần năm so với định giá của Paradigm.
Các "vòng KOL" kiểu này tương tự như các vụ giao dịch do người nổi tiếng thực hiện mà cơ quan quản lý Mỹ đang truy quét trong những năm gần đây, và chúng đang mọc lên như nấm sau mưa khi thị trường phục hồi. Lần này, những người nhận được chiết khấu đầu tư thường là các blogger tiền mã hóa chứ không phải vận động viên hay ngôi sao truyền hình thực tế.
Theo các cuộc phỏng vấn với một số người có ảnh hưởng, doanh nhân và chuyên gia pháp lý, KOL thường nhận được các điều kiện thuận lợi như chiết khấu đầu tư và thời gian khóa token ngắn hơn, như một phần thưởng để quảng bá dự án tiền mã hóa. Những giao dịch này đã trở thành nguồn gốc gây tranh cãi, tập trung vào việc tiết lộ thông tin không đầy đủ và rủi ro tiềm tàng đối với các nhà đầu tư cá nhân.
Một vài người am hiểu các giao dịch này cho biết, ít nhất một số startup đã không yêu cầu KOL tiết lộ mối quan hệ giữa họ khi gọi vốn — hành động rõ ràng vi phạm các quy định tại Mỹ.
Tuy nhiên, hiện tại chưa có dấu hiệu nào cho thấy vòng gọi vốn của Monad Labs vi phạm bất kỳ quy định chứng khoán nào của Mỹ. Một nhà đầu tư cho biết công ty không đặt ra bất kỳ yêu cầu cụ thể nào đối với KOL. CEO Keone Hon từ chối bình luận về các điều khoản khóa và công bố áp dụng với các nhà đầu tư loại này. Paradigm cũng từ chối đưa ra bình luận.
KOL và tiền mã hóa
Michael Selig, đối tác tại hãng luật quốc tế Willkie Farr & Gallagher chuyên về luật chứng khoán, cho biết trong một email: “Việc đưa những người có ảnh hưởng như KOL vào các đợt gọi vốn và mong đợi họ quảng bá token của dự án dưới danh nghĩa đầu tư có thể thu hút sự chú ý từ Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC).”
Sự tồn tại của các “vòng KOL” một phần xuất phát từ tính chất độc đáo của thị trường tiền mã hóa. Một số công ty khởi nghiệp tiền mã hóa huy động vốn đầu tư mạo hiểm bằng cách bán cổ phần, trong khi những công ty khác lại gây quỹ bằng cách phát hành token hoặc token liên kết riêng. Giá trị định giá của dự án phụ thuộc vào số lượng và giá bán token, tương tự như việc bán cổ phiếu. Ngoài ra, cũng có các vòng gọi vốn kết hợp cả token và cổ phần, như trường hợp của Monad Labs.
Việc mua token thường không mang lại cho nhà đầu tư các quyền bảo vệ giống như đầu tư cổ phần, nhưng nó có một lợi thế lớn: nhà đầu tư có thể bán token chỉ sau vài tháng, trong khi nhà đầu tư cổ phiếu thường phải chờ nhiều năm trước khi có thanh khoản qua IPO hoặc các sự kiện tương tự.
Một phần nguyên nhân khác nằm ở vai trò của những người có ảnh hưởng trên thị trường tiền mã hóa. Trong nhiều năm, từ ngôi sao truyền hình thực tế đến vận động viên và các chuyên gia tự xưng, họ đã quảng bá các dự án tiền mã hóa trên mạng, tạo nên một ngành công nghiệp “nhái” sôi động. Trong cơn sốt phát hành token lần đầu (ICO) năm 2017, việc sở hữu lượng lớn người theo dõi trên CT giống như cầm vé đổi lấy sự giàu có, dưới dạng được tiếp cận sớm các token nóng và được trả tiền để quảng bá chúng.
Tuy nhiên, để trở thành nhà đầu tư KOL, không nhất thiết phải có lượng người theo dõi khổng lồ.
Simon Chadwick, đồng sáng lập nền tảng phát hành token đa chuỗi mô-đun Eclipse Fi trên Cosmos, nói: “Gần như bất kỳ ai có ảnh hưởng hoặc cộng đồng đều có thể trở thành KOL. Ví dụ như một người có 5.000 người theo dõi trên Twitter và viết các thread nghiên cứu.”
Chadwick cho biết, để hỗ trợ các dự án phát hành token, công ty đã xây dựng mạng lưới gồm hơn 400 nhà đầu tư KOL. Ông tiết lộ rằng do tiềm năng làm giàu quá lớn, một số KOL thậm chí còn cố gắng sử dụng tài khoản mạng xã hội giả để đầu tư nhiều lần trong cùng một vòng gọi vốn.
Chadwick nói rằng trong các giao dịch như vậy, KOL có thể nhận được chiết khấu từ 20% đến 50% cùng thời gian khóa token ngắn hơn, nghĩa là họ có thể bán token sớm hơn các nhà đầu tư khác. “Một số KOL đã đầu tư vào hàng trăm vòng, kiếm được rất nhiều tiền,” Chadwick nói.
Thực tế, SEC đã và đang trừng phạt các chiến dịch marketing của dự án tiền mã hóa thông qua người có ảnh hưởng. Vào tháng 10 năm 2022, Kim Kardashian đã đồng ý nộp phạt 1,3 triệu USD để dàn xếp cáo buộc từ cơ quan quản lý rằng bà đã quảng bá token của một dự án tiền mã hóa mà không tiết lộ mình được trả tiền, vi phạm quy định của Mỹ. Tuy nhiên, Kardashian không thừa nhận hay bác bỏ các cáo buộc này. Tương tự, bốn năm trước, SEC cũng đã phạt cựu võ sĩ quyền anh Floyd Mayweather.
Emily Meyers, tổng cố vấn pháp lý kiêm giám đốc tuân thủ của quỹ đầu tư mạo hiểm tiền mã hóa Electric Capital, cho biết, xét đến vụ kiện chống lại Kardashian và vụ việc gần đây liên quan đến tám người nổi tiếng, trong đó có Lindsay Lohan, bà sẽ cảnh báo các dự án không nên tổ chức các vòng gọi vốn KOL.
Pump and dump
Bất kể tác động từ quy định, các vòng KOL đang ngày càng trở nên gây tranh cãi trong lĩnh vực tiền mã hóa.
CL, một KOL tiền mã hóa trên Twitter và là thành viên của nhóm đầu tư sớm eGirl Capital, cho biết gần đây cô và nhóm liên tục nhận được đề nghị từ các dự án tiền mã hóa muốn họ đầu tư với tư cách KOL. Tuy nhiên, do rủi ro về uy tín, họ đã từ chối. CL, người có gần 200.000 người theo dõi trên X, cho rằng sự gia tăng các giao dịch KOL là “sự mở rộng quy mô của các thao túng pump and dump token vốn hóa thấp”.
Chadwick của Eclipse Fi nói rằng trong các giao dịch lớn có sự hậu thuẫn của các quỹ VC lớn, KOL thường sẵn sàng chấp nhận thời gian khóa dài hơn. Nhưng ngược lại, họ cũng thường yêu cầu mức chiết khấu cao hơn trong các giao dịch này.
Orla Browne, Giám đốc Nghiên cứu tại Dealroom, cho biết vì chi tiết các giao dịch này thường “khó tiếp cận”, các đơn vị tổng hợp dữ liệu đầu tư mạo hiểm không báo cáo riêng biệt các giao dịch KOL.
Những giao dịch này thường diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau: một số có hợp đồng bằng văn bản nêu rõ nhiệm vụ quảng bá của KOL, một số khác được thực hiện qua Telegram. Có những giao dịch là một phần của vòng gọi vốn được các quỹ VC lớn hậu thuẫn, cũng có những giao dịch thuộc về các dự án non trẻ, chưa đủ trưởng thành để thu hút các tổ chức lớn.
Mặc dù phần lớn các giao dịch KOL hoàn toàn bằng token, cũng có một số giao dịch kết hợp cổ phần và quyền mua token chưa ra mắt.
Bloomberg đã xem được một hợp đồng bằng văn bản cho một vòng gọi vốn KOL, theo đó các KOL được đầu tư với giá chiết khấu phải quảng bá dự án qua podcast dài tập và video TikTok. Hợp đồng yêu cầu KOL phải tiết lộ mối quan hệ với dự án khi quảng bá.
Tuy nhiên, không phải tất cả các dự án đều làm như vậy.
“Đây không phải là yêu cầu bắt buộc,” 0xJeff, người đứng đầu công ty tư vấn tiền mã hóa Steak Capital liệt kê “quản lý KOL” là một trong các dịch vụ, nói. “Nó chủ yếu phụ thuộc vào việc KOL có muốn cộng đồng biết họ đã đầu tư vào dự án hay không, và họ có trực thuộc dự án đó hay không.”
Sự lo lắng lan rộng
Jed Breed, người sáng lập Breed VC, trong một cuộc phỏng vấn, cho biết các dự án tiền mã hóa lớn thường không đặt ra yêu cầu rõ ràng đối với các nhà đầu tư KOL. Thay vào đó, mục tiêu của các bên phát hành là xây dựng một “mạng lưới tin đồn” (whisper network) trong cộng đồng người có ảnh hưởng tiền mã hóa. Breed nói: “Tôi chưa từng thấy một giao dịch đầu tư mạo hiểm nào kiểu: ‘Nếu bạn muốn nhận được phân bổ này, bạn phải làm X, Y, Z.’”
Đối với các startup tiền mã hóa hot, họ không cần phải đưa ra điều kiện hấp dẫn đặc biệt cho KOL.
Ví dụ, Humanity Protocol, dự án nhằm xây dựng hệ thống xác thực danh tính bằng vân tay trên mạng blockchain, vừa huy động được 30 triệu USD trong vòng hạt giống với định giá 1 tỷ USD từ các quỹ VC như Animoca Brands. Trong khi đó, các KOL đã đầu tư khoảng 1,5 triệu USD vào dự án này vào tháng 3. Tuy nhiên, điều kiện đầu tư của họ “giống như một số công ty đầu tư mạo hiểm”, và mỗi người bị giới hạn tối đa 25.000 USD, theo Terence Kwok, người sáng lập Humanity.
Joshua Cheong, kỹ sư sản phẩm tại Parity Technologies, ban đầu cho biết trong cuộc phỏng vấn rằng Monad Labs không yêu cầu anh quảng bá dự án khi anh tham gia với tư cách KOL. Tuy nhiên, sau khi bài viết được đăng, Cheong cho biết sau khi xem lại hồ sơ hợp đồng, thực tế anh không thực sự tham gia vào vòng gọi vốn này. Dù vậy, Cheong nói anh vẫn “ủng hộ công nghệ này”.
OxJeff cho biết, xét về khu vực, các KOL tại Mỹ thận trọng hơn trước khả năng bị SEC điều tra, họ thường tiết lộ mối quan hệ khi quảng bá dự án hoặc token. Tuy nhiên, bất kể nơi đâu, tâm lý lo lắng trong cộng đồng đang bắt đầu lan rộng. Điều này phần lớn là do ZachXBT (một tài khoản Twitter có gần 600.000 người theo dõi trên X) đã bắt đầu công khai chỉ trích các giao dịch KOL.
“Nếu tôi nói các KOL không lo lắng, thì đó là nói dối, đúng không? Tất cả các KOL đều đang lo lắng,” OxJeff nói. “Đặc biệt là bây giờ, các vòng KOL quá nhiều, và nhiều cái không diễn ra suôn sẻ.”
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@Bloomberg
