TechFlow Deep Dive: Xu hướng ngành game Web3 – Năm 2024, liệu game Web3 có đón khoảnh khắc "iPhone" của mình?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
TechFlow Deep Dive: Xu hướng ngành game Web3 – Năm 2024, liệu game Web3 có đón khoảnh khắc "iPhone" của mình?
Trò chơi Web3 là một phần quan trọng trong ngành công nghiệp Web3, đồng thời là chất xúc tác then chốt giúp phổ biến Web3 đến đại chúng.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Kiến Thục
Trò chơi luôn được xem là lĩnh vực then chốt để mở ra lối vào lưu lượng cho ngành Web3.
Hiện tại, thị trường tiền mã hóa đang dần phục hồi nhưng vẫn trong trạng thái bất ổn và biến động. Trong bối cảnh này, chúng tôi tập trung quan sát lại lĩnh vực trò chơi. Sau 2–3 năm phát triển, có thể thấy ngành game Web3 đã hình thành một số đặc điểm mới. Ví dụ như các dự án cải thiện theo hướng tăng tính giải trí và khả năng chơi; trên nền tảng của một vài "hiện tượng" nổi bật những năm đầu, các thể loại game Web3 liên tục đổi mới và mở rộng; các dự án ngày càng tiến tới mô hình nền tảng hóa và hệ sinh thái hóa, từ đó nâng cao khả năng chống rủi ro...
Dựa trên thực tế này, J Lab đã dành gần hai tháng để nghiên cứu và tổng hợp hơn 20 báo cáo chuyên sâu, thu thập dữ liệu ngành từ nhiều khía cạnh. Trên cơ sở làm rõ toàn cảnh hệ sinh thái ngành, bài viết phân tích những đặc điểm mới và xu hướng nhân sự của game Web3 trong năm 2024, nhằm cung cấp tham khảo hữu ích cho những người quan tâm đến lĩnh vực này. Mọi thiếu sót kính mong nhận được góp ý chân thành!
1. Tổng quan ngành: Nhìn lại ba năm (2021–2023) của ngành game Web3
Giai đoạn 2021–2023 là chu kỳ phát triển sôi động đầu tiên của ngành game Web3, với sự tăng trưởng nhanh chóng về người dùng, các mô hình kinh doanh không ngừng đổi mới và dòng vốn quy mô lớn đổ vào, cùng thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của ngành.
1. Quy mô thị trường: Hiệu ứng "hiện tượng" thúc đẩy giao dịch tăng mạnh, tỷ lệ người dùng chiếm hơn một nửa ngành
Năm 2021, Axie Infinity – tựa game kiếm tiền hàng đầu trên Ethereum thời điểm đó – bùng nổ, thu hút lượng lớn người dùng đổ dồn vào lĩnh vực game, số lượng người dùng game blockchain tăng từ 80.000 vào đầu tháng 4/2021 lên 1,33 triệu vào tháng 10, tốc độ tăng trung bình hàng tháng vượt quá 270%.
Theo báo cáo của DappRadar, từ năm 2021 đến 2023, khối lượng giao dịch trong ngành game blockchain tương đối ổn định, và bùng nổ mạnh trong quý I/2024. Năm 2021, số ví hoạt động độc lập hàng ngày (Unique Active Wallets - UAW) của game Web3 vượt quá 1,4 triệu ví, chiếm 49% tổng số ví sử dụng trong toàn ngành tiền mã hóa, thậm chí còn vượt cả DeFi. Năm 2022, game Web3 thu hút 1,15 triệu ví hoạt động, tỷ lệ không đổi. Khi tổng số ví sử dụng trong ngành tiền mã hóa tăng lên, dù số ví UAW của game Web3 giữ ổn định, tỷ lệ phần trăm đã giảm nhẹ vào năm 2023. Tuy nhiên, trong quý I/2024, số ví hoạt động hàng ngày đạt mức cao nhất mọi thời đại, trung bình vượt quá 2 triệu mỗi ngày, ví liên quan đến game chiếm 30% tổng số ví trong ngành. Tỷ lệ này tuy giảm nhẹ nhưng về số lượng tuyệt đối vẫn duy trì xu hướng tăng dao động, phù hợp với xu hướng tăng trưởng chung của toàn ngành.
Năm 2023, toàn cầu có hơn 3 tỷ người dùng game, quy mô thị trường gần 2.1968 nghìn tỷ USD, trong đó doanh thu game Web3 đạt 5,2 tỷ USD (theo Newzoo's Global Games Market Report 2023 | January 2024 Update). Mặc dù so với game Web2 truyền thống, số lượng người dùng tham gia game Web3 vẫn còn rất khiêm tốn, nhưng với đà tăng trưởng liên tục và sự xuất hiện của thị trường tăng giá 2024, tiềm năng tăng trưởng của thị trường game Web3 là rất lớn.
2. Hành trình phát triển: Từ "đua Fi" sang "đua" tính giải trí và trải nghiệm chơi
Sự chú ý của game Web3 đã chuyển từ ban đầu tập trung vào "Fi", "phần thưởng vật chất" sang hiện nay nhấn mạnh nhiều hơn vào "tính giải trí" và "khả năng chơi".
Trước hết, cần làm rõ khái niệm về tính giải trí và khả năng chơi. Tính giải trí đề cập đến quá trình và trải nghiệm tương tác giữa người chơi và hệ thống trò chơi, tập trung vào lõi gameplay và mức độ tham gia, niềm vui, sức hấp dẫn lâu dài của người chơi trong trò chơi. Khả năng chơi đánh giá mức độ dễ chơi và thân thiện với người dùng, tập trung vào thiết kế giao diện, cách điều khiển, hướng dẫn và hỗ trợ người chơi.
Nói cách khác, so với game Web3 thời kỳ đầu, game Web3 hiện nay chú trọng hơn vào sức hấp dẫn lâu dài và mức độ thân thiện với người dùng. Vì sao lại có xu thế phát triển này? Có thể thấy rõ qua hành trình phát triển của game Web3.
Theo hành trình phát triển, game Web3 có thể chia thành bốn loại:
-
Game Web3 thời kỳ đầu tập trung vào Fi, lõi là Fi, có thể gọi chung là GameFi;
-
Game X to Earn (X2E), nơi người dùng tham gia các hoạt động thường nhật để nhận phần thưởng vật chất;
-
Game AAA tập trung vào đồ họa chất lượng cao và khả năng chơi để thu hút người chơi;
-
Game metaverse xây dựng thế giới ảo.
GameFi kết hợp nguyên tắc phân bổ tài sản DeFi với yếu tố trò chơi. Giai đoạn đầu quá chú trọng vào tài chính hóa, thu hút lượng lớn nhà đầu tư, nhưng thiết kế và hình ảnh game thiếu chiều sâu và khả năng chơi, khó thu hút game thủ thực thụ. Ví dụ điển hình như Axie Infinity – đại diện tiêu biểu của GameFi thời kỳ đầu, người chơi chỉ quan tâm đến lợi nhuận mà không quan tâm đến bản thân tính giải trí, dẫn đến tỷ lệ giữ chân người chơi thấp hơn nhiều so với game thông thường. Theo dữ liệu của Footprint Analytics, Axie Infinity hiện đã bước vào giai đoạn đình trệ, mỗi ngày chỉ có khoảng 9.000 người dùng hoạt động, so với đỉnh cao hàng triệu người dùng trước đây, tỷ lệ giữ chân chỉ khoảng 10%.
Do đó, để phát triển một hệ sinh thái GameFi thành công, cần vượt qua các nguyên tắc cơ bản của DeFi, xây dựng nền kinh tế nội bộ phức tạp và ưu tiên trải nghiệm người dùng trong thiết kế game. Game X2E ra đời đúng lúc. Trong X2E, X có thể là bất kỳ hành vi con người nào như chơi game hay di chuyển, và thu nhập được tạo ra từ những hành vi đó. Khác với game thuần lợi nhuận trước đây, X2E rất coi trọng văn hóa cộng đồng và giá trị, thường lấy các hành vi sáng tạo hoặc trong đời sống thực làm cơ chế cốt lõi, tiêu biểu nhất là STEPN. STEPN game hóa hành vi thể thao trong đời sống thực, có cơ chế chơi thân thiện hơn: khuyến khích người dùng tham gia hoạt động thể thao, hoàn thành mục tiêu cụ thể và gửi bằng chứng qua ứng dụng, tạo động lực duy trì thói quen lành mạnh.
Game AAA tiếp tục cải tiến từ X2E, chú trọng hơn vào khả năng chơi và cơ sở người dùng, chất lượng game được nâng cao đáng kể. Với nền tảng câu chuyện phong phú và cơ chế chơi xuất sắc, Illuvium có lợi thế nội tại về chất lượng sản phẩm và trải nghiệm người chơi.
Từ đó, chiến lược giữ chân người dùng của các dự án đã dần chuyển từ nhấn mạnh lợi nhuận kiếm được sang nâng cao khả năng chơi và chất lượng nội tại của game.
3. Tài trợ gây quỹ: Dòng vốn khổng lồ đổ vào thúc đẩy ngành bùng nổ
Giai đoạn 2021–2023, ngành game Web3 thu hút lượng lớn đầu tư. Trong đó, năm 2021 được xem là "năm khởi nguyên" của game Web3, khi các quỹ đầu tư truyền thống, quỹ tiền mã hóa, nhà đầu tư thiên thần đều tích cực tham gia. Năm 2022, tổng vốn huy động cho game Web3 toàn cầu đạt đỉnh lịch sử, lên tới gần 10 tỷ USD.
Ngoài ra, một số nền tảng game Web3 cũng bắt đầu gây quỹ, thông qua phát hành token nền tảng hoặc tổ chức ICO để huy động vốn, hỗ trợ phát triển và vận hành nền tảng. Mô hình gây quỹ này cũng thu hút sự chú ý của nhà đầu tư.
Trong lĩnh vực game Web3, xuất hiện một số vụ huy động vốn lớn đáng chú ý, thúc đẩy sự phát triển của ngành. Dựa trên quy mô vốn, kết quả huy động và mức độ quan tâm truyền thông, J-Lab đã tổng hợp một số vụ huy động vốn tiêu biểu trong những năm gần đây, giúp hiểu rõ hơn về sự thay đổi mà dòng vốn mang lại, chi tiết xem bảng dưới đây.
4. Thách thức & rủi ro: Phát triển bền vững đối mặt với nhiều thách thức như Fi hóa quá mức, thiếu trải nghiệm người dùng
Về bản thân game, mặc dù game Web3 bắt đầu chú trọng nâng cao tính giải trí và khả năng chơi, nhưng từ 2021 đến 2023, nội dung game chất lượng cao trên thị trường vẫn còn mỏng, việc quá chú trọng vào Fi khiến ngành khó đối phó với biến động thị trường và rủi ro đầu cơ, thiếu tính thân thiện và giao diện người dùng dễ dùng cũng hạn chế sự tham gia của đại chúng, làm sao để "vượt ranh giới" vẫn còn là câu hỏi bỏ ngỏ.
Theo dữ liệu Game7 Research, hiện nay hơn một nửa game Web3 do cá nhân hoặc nhóm nhỏ phát triển, trong khi chỉ 6% là sản phẩm cấp độ 3A hoặc 2A. Một số dự án quá chú trọng vào kỹ thuật và kinh tế mà bỏ qua tính tinh tế, sáng tạo và đa dạng nội dung trong thiết kế game. Điều này có thể dẫn đến rủi ro mất người chơi và bão hòa thị trường, hạn chế phát triển lâu dài của ngành. Ngoài ra, cạnh tranh thị trường có thể dẫn đến rủi ro đầu tư quá mức và bong bóng vốn. Nếu thị trường có quá nhiều dự án tương tự trong khi nhu cầu người dùng và dung lượng thị trường có hạn, có thể dẫn đến thất bại của một số dự án và thiệt hại vốn.
Ngoài ra, các vấn đề như mở rộng blockchain, tốc độ giao dịch và phí gas cũng hạn chế trải nghiệm mượt mà và trải nghiệm người dùng của game Web3. Để sánh ngang với game Web2, game Web3 cần gấp rút giải quyết các vấn đề về trải nghiệm người dùng. Ví dụ như ví kỹ thuật số và công cụ giao dịch thuận tiện, nhanh chóng để quản lý và giao dịch tài sản game một cách trơn tru. Đối với đa số người dùng Web2, việc tham gia game Web3 vẫn có chi phí học tập nhất định, thiếu tính thân thiện và giao diện dễ dùng có thể hạn chế sự tham gia của họ, đồng thời cũng là trở ngại để game vượt rào cản phân khúc.
2. Hệ sinh thái ngành: Bản đồ toàn cảnh hệ sinh thái game Web3
Xét về chuỗi ngành, phía thượng nguồn bao gồm sáng tạo nội dung game và cơ sở hạ tầng phát triển; trung nguồn bao gồm tất cả nhà cung cấp dịch vụ B2B; hạ nguồn bao gồm các nhà cung cấp dịch vụ C2C; cuối cùng là người chơi và người dùng trả phí.
1. Thượng nguồn – Cơ sở hạ tầng: Ba ông lớn trong chuỗi game, BNB Chain nổi bật
Chuỗi công cộng game – cơ sở hạ tầng quan trọng nhất – đang mở rộng nhanh chóng, tạo nên bức tranh muôn màu. Hiện nay, các chuỗi công cộng hỗ trợ game Web3 chủ yếu gồm ba loại: chuỗi công cộng đa dụng (General-Use Networks), Appchain (Application-Specific Network Frameworks) và chuỗi riêng biệt cho game.
-
Chuỗi công cộng đa dụng là những chuỗi có thể hỗ trợ ứng dụng và truy cập game quy mô lớn. Về loại hình, có thể chia thành chuỗi L1 đa dụng và chuỗi L2/L3 đa dụng, trong đó chuỗi L1 đa dụng bao gồm Ethereum, EVM Sidechains và Non-EVM Layer1;
-
Appchain là mạng lưới được thiết kế và tối ưu riêng cho một game, ứng dụng hoặc hệ sinh thái cụ thể, như Wax, Flow, Immutable X, Oasys và Hive – các chuỗi được xây dựng riêng cho game. Những chuỗi công cộng này không chỉ có lợi thế về mở rộng và tăng tốc mà còn được tùy chỉnh tối ưu cho game, do đó phù hợp hơn để xây dựng game.
-
Chuỗi riêng biệt cho game là những chuỗi được xây dựng riêng cho một tựa game cụ thể, ví dụ như Ronin – chuỗi riêng của Axie Infinity.
Ở góc độ dữ liệu, ba loại chuỗi game công cộng này có những điểm nổi bật riêng về quy mô, mức độ tham gia người dùng và mức độ giao dịch. Số lượng dự án trên chuỗi phản ánh sức hút và năng lực phát triển của chuỗi. Hiện nay, ba chuỗi có số lượng game Web3 nhiều nhất lần lượt là BNB Chain (28,9%), Ethereum (22,6%) và Polygon (14,8%), tổng cộng chiếm 66,3%, gần như chiếm một nửa thị trường game Web3.
Số lượng người dùng hoạt động trên chuỗi là một chỉ số quan trọng đo lường mức độ tham gia. Nói chung, số lượng người dùng hoạt động cao cho thấy chuỗi đó có cơ sở người dùng rộng rãi và cộng đồng sôi động. Xét theo dữ liệu người dùng hàng ngày, người dùng game Web3 trên các chuỗi công cộng chủ yếu thuộc về Ronin (27,35%), Polygon (16,92%), Near (12,58%) và Klaytn (8,56%). Theo dữ liệu quý I năm nay, Ronin và Polygon liên tục đứng đầu và nhì về số người dùng hoạt động hàng ngày trong game Web3.
Khối lượng giao dịch phản ánh tính thanh khoản tài sản và mức độ hoạt động giao dịch. Khối lượng giao dịch cao cho thấy có nhiều hoạt động chuyển giá trị và giao dịch diễn ra trên chuỗi. Xét về tổng khối lượng giao dịch toàn ngành trong những năm gần đây, khối lượng đạt đỉnh vào quý III/2023, sau đó giảm xuống và thấp hơn mức trung bình năm 2022. Mặc dù khối lượng giao dịch thị trường game Web3 giảm mạnh so với năm 2022, số lần giao dịch không giảm mạnh.
Xét về tỷ lệ khối lượng giao dịch, bốn chuỗi có thành tích tốt nhất lần lượt là Wax (76%), Hive (8,2%), Sui (2,8%) và BNB Chain (2,3%). Là chuỗi được xây dựng riêng cho NFT và game, Wax dẫn đầu tuyệt đối, vượt xa các vị trí thứ 2, 3, 4.
Nhìn chung, thị trường chuỗi game呈现三分天下局勢。采用 EVM Sidechains 模式的 BNB Chain、Avalanche，结合侧链和 Layer2 的 Polygon 以及 Appchain —— Wax、Hive 数据表现均有亮眼表现。
BNB Chain và Polygon nhờ hiệu suất tốt, phí Gas thấp và hỗ trợ EVM đã thu hút đông đảo nhà phát triển game. Đặc biệt BNB Chain, dựa vào hệ sinh thái mạnh mẽ của sàn Binance và chương trình ươm tạo dự án, đạt thành tích cao ở cả số lượng game, số người dùng hoạt động và khối lượng giao dịch.
Do đó, chuỗi công cộng game trong tương lai được chấp nhận rộng rãi chắc chắn phải có ba yếu tố: thứ nhất là TPS cao, tương thích EVM; thứ hai là đáp ứng nhu cầu đặc thù của game; thứ ba là có năng lực xây dựng hệ sinh thái tốt.
2. Trung nguồn – Phát hành game: Ngày càng nhiều nền tảng tranh giành vị trí phân phối game Web3
Sự phát triển nhanh chóng của game Web3 đi kèm với nhiều vấn đề phát sinh. Để nắm bắt thị trường và phòng ngừa rủi ro, người dùng cần các công cụ phân tích thị trường, diễn đàn cộng đồng và nền tảng đánh giá dự án để tìm hiểu và phân tích các dự án tiềm năng; các bên phát triển dự án thì cần đạt được người dùng chính xác hơn, tiếp thị và duy trì uy tín tốt hơn, cũng như giải quyết các vấn đề như tính tương tác giữa các chuỗi.
Để giải quyết loạt vấn đề này, ngày càng nhiều nền tảng bắt đầu nhắm đến vai trò tổng hợp và phân phối game Web3, nhằm tạo cầu nối đôi bên cùng có lợi giữa nhà phát triển game và người dùng, vượt qua các kênh phân phối tập trung truyền thống (Apple, Google Play...).
Ngày càng nhiều nền tảng đặt mục tiêu trở thành "Steam của Web3", tranh giành quyền kiểm soát phân phối game Web3. So với game Web2 truyền thống, nền tảng phân phối game Web3 hướng tới trao thêm quyền lực cho người dùng thông qua phi tập trung, thúc đẩy hệ sinh thái game lấy người chơi làm trung tâm và do cộng đồng dẫn dắt, chú trọng hơn vào sự tham gia của người dùng.
Ví dụ như nền tảng đa chuỗi Potral vừa ra mắt cuối tháng 2 năm nay, sử dụng các công nghệ như tích hợp mạng, LayerZero để khắc phục các vấn đề như đa chuỗi, thanh toán, kết nối game và người chơi trên các mạng blockchain khác nhau, giúp người chơi thoải mái chơi trên một nền tảng.
Hay như DeGame tuyên bố sẽ trở thành cổng tìm kiếm game Web3, đã thu thập hơn 4.000 dự án game, hơn 1.000 chuỗi và token, bao phủ hầu hết các dự án và lĩnh vực chính trên thị trường game Web3, người dùng có thể truy cập hoặc tham gia các dự án này qua tìm kiếm hoặc nhấp chuột.
Ngoài ra, thông báo cấm game Web3 của Steam vào tháng 1/2023 đã tạo cơ hội cho nhiều nền tảng game tranh giành quyền kiểm soát phân phối. Điều này khiến nhiều nền tảng game đua nhau giành vị trí dẫn đầu. Như bảng phụ cho thấy, hiện nay các nền tảng phân phối game Web3 đa dạng đều tích hợp thị trường NFT, tự phát triển game, cung cấp API hoặc SDK cho nhà phát triển, tích hợp DID, nhiệm vụ marketing, guild, bảng điều khiển... đã trở thành chuẩn mực. Đồng thời, các nền tảng phát triển game và nền tảng tổng hợp thông tin cũng thu hút lượng lớn đầu tư, với số vốn huy động cho từng dự án khá lớn.
3. Hạ nguồn – Cộng đồng game: Cộng đồng sôi động thúc đẩy giao tiếp, phản hồi quyết sách và tăng cường động lực kinh tế
Khác với game Web2, cộng đồng đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong hệ sinh thái game Web3. Trong game Web2, cộng đồng lớn đôi khi phản đối mạnh mẽ các bản cập nhật hay thay đổi chính sách, nhưng phần lớn các studio game ít khi phản hồi. Với Web3, cơ chế bỏ phiếu quản trị cộng đồng trong game cho phép người dùng trực tiếp ảnh hưởng đến phát triển dự án. Ví dụ:
-
Nhà phát triển muốn thay đổi công thức phân bổ phần thưởng chiến đấu trong game và đưa ra bỏ phiếu – việc thực hiện hay không do tỷ lệ người chơi nhất định quyết định; (trích từ trường hợp bỏ phiếu cộng đồng Cards Ahoy!)
-
Người dùng trong cộng đồng Discord hoặc Telegram đưa ra phản hồi, bỏ phiếu về một số nội dung đề xuất.
Cộng đồng ở đây chủ yếu xuất hiện dưới dạng DAO (Tổ chức Tự trị Phi tập trung). Ví dụ Yield Guild Games (YGG), ban đầu được thành lập nhằm xây dựng một cộng đồng kiếm tiền từ game dựa trên công nghệ blockchain, giúp nhiều người hơn có thể kiếm tiền từ game, đồng thời thúc đẩy sự phát triển phi tập trung và tài sản số. Khác với các nền tảng game khác, YGG sử dụng công nghệ blockchain để theo dõi dữ liệu giao dịch game, làm cho mọi dữ liệu minh bạch. YGG hỗ trợ tài sản NFT và kết nối cộng đồng nhà đầu tư game blockchain toàn cầu, cam kết tạo cơ hội cho người chơi kiếm tiền từ nhiều game blockchain.
Hiện nay, Yield Guild Games đã khởi xướng nhiều chương trình kiếm tiền, như các game Axie Infinity, The Sandbox, League of Kingdoms, và vận hành quản lý theo mô hình DAO. Các thành viên có thể tham gia ra quyết định và phát triển tổ chức thông qua đóng góp vốn, lối chơi, xây dựng cộng đồng, đồng thời chia sẻ các cơ hội kiếm tiền do tổ chức lên kế hoạch.
Đối với game Web3, cộng đồng nghĩa là hệ sinh thái tương tác và hợp tác giữa người chơi và nhà phát triển. Hệ sinh thái kinh tế này tạo động lực cho sự tham gia và đóng góp của người chơi, tăng tính bền vững và hấp dẫn của game.
3. Xu hướng ngành: Tổng kết những thay đổi mới của ngành năm 2024
Kể từ nửa cuối năm ngoái, ngành game Web3 lại bộc lộ dấu hiệu sôi động: liên tục nhận được đầu tư và thu hút sự tham gia của các gã khổng lồ trong ngành game Web2. Đồng thời, nhiều game tuyên bố kế hoạch thử nghiệm công khai vào năm 2024. Chuỗi động thái này làm dấy lên sự quan tâm mạnh mẽ của thị trường đối với game Web3, tạo nên cảnh tượng sôi động. So với chu kỳ trước, ngành game Web3 năm 2024 thể hiện những đặc điểm sau:
1. Đặc điểm 1: Tính giải trí và khả năng chơi của game Web3 được nâng cao, "kiếm tiền" không còn là mục đích duy nhất
Hiện nay, game Web3 đã qua thời kỳ bùng nổ của Play To Earn (P2E), tính giải trí thấp và kém hấp dẫn được coi là một trong những rào cản chính trong phát triển giai đoạn này.
Hiện tại, game Web3 đang hướng tới đồ họa chất lượng cao, nội dung phong phú và trải nghiệm người chơi xuất sắc, thậm chí tiến tới sản xuất cấp độ 3A, hướng tới thu hút thêm người chơi Web2 bằng cách nâng cao khả năng chơi. Ví dụ BigTime, Illuvium, BLOCKLORDS, Shrapnel đều tuyên bố là game Web3 AAA.
Động lực thúc đẩy game Web3 nâng cao đến từ hai phía: một là sự không bền vững khi quá chú trọng vào Fi; hai là áp lực cạnh tranh từ việc "vượt rào" sang thị trường Web2.
-
Sự không bền vững khi quá chú trọng vào Fi. Game Web3 thời kỳ đầu quá chú trọng vào Fi, dùng GameFi để gọi có vẻ chính xác hơn. Việc quá chú trọng vào thuộc tính tài chính không thu hút thêm người dùng đến với game Web3, khi thời kỳ tăng giá kết thúc, lợi nhuận người chơi không đạt kỳ vọng, sự chú trọng quá mức vào Fi反而加速了Web3玩家的离场。正是如此，2022年GameFi赛道迎来了前所未有的寒冬，市值快速缩水，较2021年缩减了50%。
-
Áp lực cạnh tranh từ việc "vượt rào" sang Web2. Người chơi game Web3 hiện nay có thể khái quát là sự giao thoa giữa người dùng bản địa Web3 và người chơi game Web2. Để thu hút thêm người chơi hoạt động, mở rộng vùng giao thoa này có lẽ là lựa chọn tốt nhất. Tuy nhiên, nhóm trước chủ yếu đến vì kiếm tiền, khả năng chơi không phải yếu tố ưu tiên; nhóm sau đã được "huấn luyện" bởi thị trường game Web2 truyền thống, quen với mô hình Earn (thời gian/tiền bạc) to Play, chú trọng cảm giác thỏa mãn; chỉ dựa vào động lực lợi ích mạnh mẽ khó có thể chuyển đổi quy mô lớn người dùng Web2, chỉ khi bắt đầu từ bản chất trò chơi – nâng cao khả năng chơi và tính mới lạ – mới có thể phá vỡ rào cản, thực hiện "vượt rào" thực sự từ Web3 sang Web2.
2. Đặc điểm 2: Loại hình game Web3 ngày càng phong phú, game RPG, hành động, chiến thuật và giải trí được nhà phát triển ưa chuộng nhất
So với chu kỳ trước, loại hình game Web3 sẽ không ngừng hoàn thiện. Cùng với sự phát triển ngành, các thể loại ngày càng phong phú, bao gồm nhưng không giới hạn các loại sau:
-
Game RPG (nhập vai): Thể loại RPG được ưa chuộng trong giới phát triển. Những game này thường mang lại trải nghiệm nhập vai sâu sắc, cho phép người chơi hóa thân thành các nhân vật khác nhau, khám phá cuộc phiêu lưu và câu chuyện trong thế giới ảo.
-
Game hành động: Nhấn mạnh vào kỹ năng thao tác và phản xạ của người chơi. Thường chứa các cảnh chiến đấu nhịp độ nhanh và hành động căng thẳng, người chơi phải hoàn thành nhiệm vụ và thử thách bằng kỹ năng điều khiển.
-
Game chiến thuật: Nhấn mạnh vào khả năng chiến lược và ra quyết định. Người chơi phải lập kế hoạch, quản lý tài nguyên, xây dựng căn cứ hoặc đế chế, tương tác và cạnh tranh với người chơi khác.
-
Game giải trí: Phù hợp để thư giãn và giải trí. Thường có lối chơi đơn giản, dễ hiểu và trải nghiệm vui vẻ, nhẹ nhàng, thích hợp cho thời gian rảnh và đông đảo người chơi.
Ngoài những thể loại trên, các loại game Web3 vẫn đang không ngừng mở rộng và đổi mới, ví dụ như game thẻ bài, đua xe, giải đố... Khác với game Web2 truyền thống, điểm đặc trưng của game Web3 nằm ở việc sử dụng công nghệ blockchain và tài sản mã hóa, làm cho tài sản ảo trong game có quyền sở hữu thực sự và khả năng giao dịch, mang lại trải nghiệm chơi game và cơ chế động lực kinh tế hoàn toàn mới cho người chơi.
Tính đa dạng và sáng tạo trong lĩnh vực game Web3 vẫn đang tiếp tục phát triển, cùng với tiến bộ công nghệ và thay đổi nhu cầu người dùng, có thể sẽ xuất hiện thêm nhiều thể loại và cách chơi mới mẻ.
3. Đặc điểm 3: Dự án game Web3 tăng tốc tiến tới mô hình nền tảng hóa và hệ sinh thái hóa
Game Web3 đang tiến tới mô hình nền tảng hóa và hệ sinh thái hóa để kéo dài vòng đời, tăng cường liên kết và tích hợp với các lĩnh vực khác. Một mặt, xét theo biểu hiện thị trường trước đây, mỗi tựa game Web3 đều có vòng đời, độ dài không chỉ chịu ảnh hưởng bởi yếu tố nội tại mà còn liên quan đến xu hướng chung của thị trường Web3. So với dự án game đơn lẻ, nền tảng và hệ sinh thái game có khả năng chống rủi ro mạnh hơn, vòng đời dài hơn, không gian thử sai và tiềm năng phát triển cũng lớn hơn.
Mặt khác, nền tảng là cách tốt nhất để tập trung nguồn lực và kết nối vòng tuần hoàn trong và ngoài game. Nền tảng tổng hợp thông tin game Web3 là công cụ quan trọng giúp người chơi tiếp cận game, thúc đẩy sự phối hợp lành mạnh giữa hệ sinh thái game và người chơi. Ví dụ như các nền tảng tổng hợp kiểu IGN (Imagine Games Network), người chơi có thể tìm thấy phần lớn giới thiệu và đánh giá game, từ đó hình thành nhận định về game. Các nền tảng tổng hợp đa chức năng có thể cung cấp dịch vụ trọn gói cho bên phát triển dự án như phát triển game, phát triển hợp đồng thông minh, đúc NFT và xây dựng nền tảng giao dịch. Ví dụ LootRush cung cấp nền tảng khởi động nhanh cho game Web3, đồng thời cung cấp dịch vụ thuê token không thể thay thế (NFT) để giảm chi phí cho người chơi và tạo lợi nhuận cho chủ sở hữu NFT. Tương tự như Gala Games, cho phép nhà phát triển thiết kế game blockchain, đồng thời cho phép người chơi sở hữu và chuyển nhượng NFT chiến lợi phẩm trong game, mua bán và giao dịch qua thị trường ngang hàng.
Từ tình hình đầu tư cũng thấy rõ xu hướng này: từ nửa cuối 2023 đến thời điểm hoàn thành bài viết, 56% vốn huy động chảy vào nền tảng hoặc studio game (công ty), các khoản đầu tư vào từng game riêng lẻ trở nên thận trọng hơn. Trong giai đoạn đầu, hơn một nửa vốn đầu tư (53%) chủ yếu chảy vào các dự án game.
4. Đặc điểm 4: Hệ sinh thái cộng đồng game Web3 có thể sẽ lật đổ mô hình phân phối lợi ích truyền thống trong ngành game
Mô hình phân phối lợi ích trong ngành game Web2 truyền thống tương đối tập trung, quyền lực nằm trong tay một số ít công ty đầu ngành. Trong khi đó, game Web3 tập hợp nhiều vai trò như người chơi, người hưởng lợi và nhà đầu tư, giới thiệu kinh tế token và hệ thống kinh tế phức tạp, không chỉ tái cấu trúc mô hình lợi nhuận và cách thức tương tác của game, mà hệ sinh thái kinh tế game cũng lấy phi tập trung và tương tác cộng đồng làm cốt lõi.
Lấy Trung Quốc đại lục làm ví dụ, trong giai đoạn phát triển sớm của game Web2,研发、发行与渠道是较为分散独立的三块业务体系，但随着行业发展与整合，为了提升效率、控制成本，研发、发行与渠道体系中的头部公司都纷纷倾向于向上下游拓展业务地盘，研运一体成为Web2 头部游戏公司发展的主流方向选择。这也意味着，头部公司将垄断市场资源和分发渠道，玩家的选择受限，话语权集中在少数头部公司手中。
Ngược lại, mô hình phân phối thu nhập của game Web3 phi tập trung hơn. Người chơi, nhà phát hành và nhà phát triển cùng tạo ra và phân phối thu nhập. Mô hình phi tập trung mang lại cơ chế phân phối lợi ích công bằng và minh bạch hơn cho người chơi và nhà phát triển, đồng thời tăng cường tầm quan trọng của sự tham gia và ra quyết định trong cộng đồng.
Ngoài hệ thống kinh tế bền vững, vai trò của cộng đồng trong game Web3 ngày càng quan trọng. Cộng đồng mạnh mẽ là lợi thế cạnh tranh then chốt của game Web3. Dưới đây là các cộng đồng đầu ngành game Web3 phát triển trong những năm gần đây, quy mô vẫn đang không ngừng mở rộng.
Theo thời gian, cộng đồng có thể trở thành thực thể mạnh mẽ, có thể đạt được kết quả cụ thể thông qua hành động tập thể. Cộng đồng khuyến khích sự hợp tác và chia sẻ giữa người chơi. Người chơi có thể cùng nhau sáng tạo nội dung, tham gia vào quyết định quản trị game, trao đổi chiến lược và kinh nghiệm chơi. Các thành viên cộng đồng có thể hỗ trợ, giao tiếp và chia sẻ kỹ năng lẫn nhau, thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ chung của game. Phản hồi và đề xuất của thành viên cộng đồng đối với việc cải tiến game cũng rất quan trọng. Nhà phát triển có thể từ đó hiểu được nhu cầu và sở thích của người chơi, kịp thời điều chỉnh và cải thiện chức năng, cân bằng và trải nghiệm người dùng của game, từ đó cung cấp sản phẩm game tốt hơn.
4. Cung ứng nhân sự: Năng suất và quan hệ sản xuất trong thời đại game Web3
Nhà kinh tế học Carlot Perez từng hệ thống hóa "khuôn mẫu công nghệ - kinh tế" thúc đẩy sự phát triển xã hội. Theo bà, lịch sử nhân loại đã trải qua năm cuộc cách mạng công nghệ, mỗi cuộc cách mạng đều mang lại công nghệ mới, yếu tố sản xuất then chốt mới, cơ sở hạ tầng mới và sự phát triển của ngành công nghiệp mới. Quá trình kinh tế được thúc đẩy bởi cách mạng công nghệ chính là khuôn mẫu "công nghệ - kinh tế", mỗi làn sóng phát triển lịch sử đều có thể xem là sự đổi mới của khuôn mẫu mới đối với khuôn mẫu cũ.
1. Giải phóng năng lực sản xuất: Động cơ sản xuất đổi mới dưới cách mạng công nghệ game Web3
Ngành game luôn đi đầu trong đổi mới công nghệ, game hiện đại là nghệ thuật tổng hợp, đồng thời cũng là công nghệ tổng hợp. Sau vài thập kỷ phát triển, đã hình thành chuỗi ngành từ phát triển công nghệ nền tảng phía thượng nguồn, đến phát triển nội dung và phát hành game phía trung nguồn, đến phân phối game phía hạ nguồn.
Cách mạng công nghệ Web3 trong ngành game mang lại công nghệ mới, yếu tố sản xuất then chốt mới, cơ sở hạ tầng mới và sự phát triển của ngành công nghiệp mới.
Hệ sinh thái ngành game truyền thống thường bao gồm IP, engine và công nghệ nền tảng phía thượng nguồn, nhà phát triển và phát hành game phía trung nguồn, nhà phân phối C2C và người dùng cuối phía hạ nguồn – bốn hệ thống; chuỗi hệ sinh thái game Web3 dài hơn, chủ thể đa dạng hơn, ngoài phát triển, sản xuất và phát hành game, còn bổ sung các khía cạnh như lên chuỗi, cải tạo chuỗi, giao dịch và hệ thống kinh tế, đối tượng hướng tới không chỉ người dùng C2C mà còn cả studio B2B.
Là một công nghệ ngành mới, đổi mới công nghệ Web3 không chỉ tái cấu trúc格局 ngành game, mà còn mang lại hệ sinh thái phong phú về nghiên cứu công nghệ, giao dịch thị trường, vận hành quản lý trong chuỗi ngành.
Hệ sinh thái khoa học đổi mới này cũng đang tạo ra một hệ thống năng suất mới, không chỉ cung cấp lượng lớn việc làm cho thị trường game khu vực, mà còn tạo ra quan hệ sản xuất game Web3 hoàn toàn mới.
2. Diễn tiến khuôn mẫu: Quan hệ sản xuất và cải cách thể chế trong game Web3
Sự xuất hiện của năng suất mới không chỉ mang lại thay đổi về năng suất và mặt kinh tế xã hội, mà còn gây ra biến đổi sâu sắc về quan hệ sản xuất và thể chế xã hội.
Khác với các ngành khác trong hệ sinh thái Web3, game Web3 vừa đại diện cho năng suất mới của Web3, cải tạo yếu tố sản xuất và quá trình lao động ngành cũ, xây dựng phương thức sản xuất mới; đồng thời, nó cũng kế thừa các yếu tố cơ bản của ngành game, có thể nói game Web3 là sự tự tiến hóa của ngành game, trong quá trình chuyển đổi từ "khuôn mẫu cũ" sang "khuôn mẫu mới", các gen ngành cũ vẫn tồn tại.
Game Web3 có đặc điểm phi tập trung, mở và thực dụng, đang tái cấu trúc cộng đồng, doanh nghiệp, lao động và tổ chức của con người. Dựa trên công nghệ blockchain và hợp đồng thông minh, Web3 thực hiện phi tập trung quyền lực tổ chức, bất kỳ ai cũng có thể tạo cộng đồng DAO xung quanh dự án của mình, tổ chức người dùng tham gia. Dưới sự trợ giúp của hợp đồng thông minh, mọi người tự nguyện hợp tác xung quanh một hệ giá trị chung. Trong công việc, việc hoàn thành mỗi nhiệm vụ đều được ghi lại trên blockchain, không thể sửa đổi; thu nhập dự án được phân phối qua token, số lượng token liên quan đến quyền biểu quyết, để thực hiện quản trị cộng đồng.
Thông qua ghi chép trên chuỗi, chia sẻ lợi nhuận bằng token và bỏ phiếu tập thể, hình thành một hệ thống hợp tác và quản trị phân tán, DAO cơ bản đạt được trạng thái "tự cung tự cấp". Mô hình hợp tác phi tập trung này khiến công việc Web3 không cần trụ sở, không có bộ máy quản lý chuyên trách, thành viên có thể làm việc cùng người khắp thế giới, và có thể chọn ẩn danh hay không – đây là một tổ chức song song. Đặc tính phi tập trung và lao động phân tán của Web3 cung cấp cơ hội việc làm kinh tế gig cho con người.
Game Web3 được cho là lĩnh vực có khả năng tạo ra ứng dụng phổ biến nhất trên con đường áp dụng quy mô lớn Web3, mang lại quyền sở hữu thực sự và động lực kinh tế cho người chơi, mở ra khả năng mới hoàn toàn cho ngành game. Tuy nhiên, phát triển game chất lượng cao không phải là việc một sớm một chiều, cần đầu tư liên tục, thử sai và tối ưu hóa không ngừng, yêu cầu cao hơn về năng lực tài chính và kỹ thuật của nhà phát triển game.
Từ năm 2023, các gã khổng lồ game Web2 trên khắp thế giới tăng tốc triển khai hoạt động Web3, đội ngũ phát triển, thị trường, vận hành ngày càng tích hợp chặt chẽ với đội ngũ sản phẩm, kỹ thuật Web3. Ngoài ra, nhiều studio game Web2 đã có sẵn yếu tố giống NFT trong game, khi chuyển sang Web3, quá trình chuyển đổi sẽ tự nhiên hơn.
3. Định hướng nhân sự: Game Web3 cần những nhân tài nào?
Năm 2023, OKX hợp tác với LinkedIn công bố Báo cáo nhân tài toàn cầu lĩnh vực blockchain 2022 – Hướng Web3.0. Nhìn chung,截至2022年6月，区块链人才总量同比增长76%，其中印度、新加坡和美国增速最高，分别为122%、92%、62%。
Nhu cầu nhân tài tăng nhanh chóng, tăng theo cấp số nhân so với năm trước, cầu vượt xa cung, thiếu hụt nhân tài nghiêm trọng. Đáng chú ý, Canada tăng tốc độ 560%. Ấn Độ, Singapore, Mỹ, Trung Quốc tăng lần lượt 145%, 180%, 82%, 78%. Về cung nhân tài, dòng chảy chủ yếu là luân chuyển nội bộ, theo báo cáo, từ 2021 đến tháng 6/2022, nhân tài chủ yếu luân chuyển chéo giữa các doanh nghiệp blockchain như Coinbase, Crypto.com, Gemeni, Ripple. Nhân tài chảy vào từ bên ngoài chủ yếu đến từ lĩnh vực tài chính công nghệ, như Goldman Sachs, JPMorgan, HSBC... Về cấu trúc nhu cầu nhân tài, trong giai đoạn đầu phát triển ngành, thường cần lượng lớn vị trí công việc cơ bản như nghiên cứu, phát triển, xây dựng sản phẩm, nhân tài trong lĩnh vực tài chính, nghiên cứu, phát triển kinh doanh, công nghệ thông tin, bán hàng vẫn là loại khan hiếm nhất.
Game Web3 là một phần quan trọng trong ngành Web3, là chất xúc tác quan trọng để phổ cập Web3 cho đại chúng, logic nền tảng và hệ thống thương mại Web3 sẽ mang lại thay đổi cho ngành game truyền thống. Tuy nhiên, hệ thống nhân tài game Web3 không phải là sự cộng đơn giản giữa game và Web3, mà là sự tích hợp hữu cơ giữa hai mối quan hệ.
Khi ngành game Web3 bước vào giai đoạn phát triển sâu, việc kiếm tiền đơn thuần và game tài chính không còn đáp ứng được nhu cầu người dùng, thiết kế mỹ thuật tinh tế hơn, thiết kế lối chơi hấp dẫn hơn, hệ thống kinh tế bền vững hơn ngày càng trở thành chìa khóa thành công của một tựa game. Studio game Web3 tương lai chắc chắn sẽ do những người vừa hiểu game, vừa hòa nhập vào hệ sinh thái Web3 tạo nên.
-
Nhân tài nghiên cứu và phát triển: Game Web3 cần nhân sự kỹ thuật nghiên cứu và phát triển, bao gồm nhà phát triển blockchain, nhà phát triển hợp đồng thông minh và nhân viên phát triển front-end và back-end. Họ cần có kỹ năng lập trình và phát triển vững chắc, đồng thời hiểu biết về blockchain và công nghệ mã hóa.
-
Nhà thiết kế game: Game Web3 cần thiết kế game sáng tạo và hấp dẫn. Nhà thiết kế cần hiểu sâu về cơ chế và lối chơi game, đồng thời có thể tích hợp công nghệ và hệ thống kinh tế Web3 vào game để mang lại trải nghiệm chơi thú vị và bền vững hơn.
-
Nhà thiết kế mỹ thuật: Thiết kế mỹ thuật đẹp mắt rất quan trọng để thu hút người dùng và nâng cao trải nghiệm. Game Web3 cần các nhà thiết kế mỹ thuật có năng lực nghệ thuật và thiết kế, có thể tạo ra giao diện, nhân vật và bối cảnh game ấn tượng.
-
Nhà kinh tế và nhà thiết kế kinh tế game: Hệ thống kinh tế là một chìa khóa thành công của game Web3. Các nhà kinh tế và nhà thiết kế kinh tế game cần có khả năng xây dựng mô hình kinh tế game bền vững và hấp dẫn, đảm bảo lưu thông kinh tế và cơ chế động lực trong game vận hành trơn tru.
-
Quản lý sản phẩm: Trong quá trình phát triển game Web3, quản lý sản phẩm đóng vai trò then chốt. Họ cần hiểu nhu cầu thị trường và người dùng, chuyển hóa thành kế hoạch sản phẩm và thiết kế chức năng cụ thể.
-
Chuyên gia blockchain: Do game Web3 gắn liền với công nghệ blockchain, nhân tài có chuyên môn và kinh nghiệm blockchain rất quan trọng. Họ cần hiểu các nền tảng và giao thức blockchain khác nhau, đồng thời có thể áp dụng để xây dựng hệ thống và chức năng game.
Đồng thời, trong chuỗi sản xuất, lên chuỗi, phân phối game Web3, sẽ giải phóng thêm nhiều cơ hội nhân tài, cung cấp nhiều vị trí việc làm và cơ hội cho nhân tài game Web2 truyền thống chuyển sang Web3, nhưng những nhân tài này nhất định phải thấu hiểu và tin tưởng tinh thần Web3, có khả năng nhanh chóng học hỏi công nghệ và bối cảnh Web3, kết hợp kinh nghiệm game để chuyển hóa thành năng lực phát triển game Web3.
Tất nhiên, game Web3 hiện nay vẫn ở giai đoạn rất sơ khai, chưa có quốc gia hay khu vực nào hình thành cụm ngành quy mô, nhưng nhu cầu nhân tài khan hiếm đã bộc lộ rõ ràng, hiện tại chính là cơ hội để giành lợi thế tiên phong.
Kết luận
K
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@jianshubiji
