Quỹ của Hayes: Cuộc chiến oracle, tại sao Flare lại bị đánh giá thấp?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Quỹ của Hayes: Cuộc chiến oracle, tại sao Flare lại bị đánh giá thấp?
«Cuộc chiến Oracle» đã bắt đầu, hãy theo dõi sát sao Flare.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Maelstrom (văn phòng gia đình của Arthur Hayes)
Biên dịch: Felix, PANews
Giao thức oracles đóng vai trò trung gian giữa mạng phi tập trung và các nguồn dữ liệu bên ngoài, kết nối an toàn và mở rộng được dữ liệu trên chuỗi và ngoài chuỗi. Bao gồm Web APIs, cơ sở dữ liệu, cảm biến từ các thiết bị kết nối, luồng dữ liệu thời gian thực, thậm chí cả các mạng blockchain khác. Khi các ứng dụng blockchain ngày càng phức tạp, dữ liệu ngoài chuỗi này trở nên ngày càng quan trọng đối với việc phát triển các trường hợp sử dụng mới (ví dụ như "học máy" đang thịnh hành gần đây).
Bài viết này sẽ đi sâu vào ba giao thức oracle chính: Chainlink, Pyth và Flare. Mặc dù hiện tại Chainlink đang dẫn đầu thị trường, nhưng lại gặp phải những hạn chế về độ trễ và thông lượng cao; trong khi Pyth tập trung vào các tổ chức tài chính và thiếu tính phổ quát. Đặc biệt là giao thức “ngựa ô” Flare, kết hợp các chức năng sánh ngang Chainlink và Pyth với một L1 hoàn toàn chủ quyền – một giao thức độc đáo (có thể bị định giá thấp). Dưới đây là phân tích chi tiết từng giao thức và góc nhìn về cuộc “chiến tranh oracle” này.
LINK
Chainlink chính là biểu tượng của oracle, là nhà lãnh đạo thị trường không thể tranh cãi. Mạng lưới nút phi tập trung mạnh mẽ giúp Chainlink trở thành lựa chọn hàng đầu cho nhiều dApp, DEX và nền tảng DeFi. Sự đáng tin cậy và số lượng đối tác ngày càng tăng khiến Chainlink trở thành lựa chọn ưu tiên của các tổ chức và dự án mới nổi. Mạng oracle phi tập trung của Chainlink hoạt động thông qua cơ chế đồng thuận đặc biệt, tận dụng nhiều nút để thu thập và xác minh dữ liệu thực tế. Phương pháp tham gia đa phương này đảm bảo tính minh bạch và giảm thiểu rủi ro thao túng. Tuy nhiên, mặc dù bản thân mạng oracle là phi tập trung, các nhà phân tích chỉ ra rằng chữ ký đa phần (multisig) của Chainlink vẫn duy trì mức kiểm soát cao đối với các nguồn cấp giá. Để đảm bảo tính chính xác và chống xâm nhập dữ liệu, Chainlink sử dụng động lực kinh tế nhằm điều hòa lợi ích giữa người vận hành nút và người dùng.
Tính đến tháng 5 năm 2024, Chainlink đã tích hợp hơn 500 DEX và hơn 800 nền tảng DeFi. Oracle của nó cung cấp thông tin giá cho hơn 5.000 cặp giao dịch, với thời gian cập nhật dao động từ vài phút đến vài giờ tùy theo chuỗi và tài sản. Chainlink heartbeats được làm mới định kỳ hoặc khi giá thay đổi vượt ngưỡng quy định (ví dụ 1%).
Hiện tại, oracle của Chainlink đang xử lý giá trị vượt quá 20 tỷ USD trên các nguồn và dịch vụ dữ liệu khác nhau. Token LINK được dùng để đặt cược (staking) và xây dựng uy tín trong mạng Chainlink, vốn hóa thị trường vượt 7 tỷ USD. Theo dữ liệu từ Coingecko, token Chainlink chiếm hơn 70% tổng vốn hóa thị trường các oracle. Nhìn chung, nhu cầu đối với dịch vụ oracle Chainlink mang lại giá trị gia tăng cho người nắm giữ token, vì LINK cần được dùng để thanh toán phí dịch vụ cho các nhà vận hành nút.
(Tổng giá trị được bảo đảm TVS của oracle, thường dùng để đánh giá tổng tác động kinh tế và mức độ áp dụng của mạng oracle. Nguồn: DefiLlama)
Cần lưu ý rằng cảnh quan thị trường oracle không bất biến, các đối thủ cạnh tranh cũng đang không ngừng giành giật miếng bánh này.
PYTH
Pyth là một giao thức oracle mới, tập trung vào các trường hợp sử dụng tài chính, sử dụng hơn 90 tổ chức tài chính truyền thống (TradFi) và tiền mã hóa làm nhà cung cấp dữ liệu (lấy trực tiếp dữ liệu giá cổ phiếu, hàng hóa và tiền tệ từ nguồn gốc). Ba điểm đổi mới của Pyth gồm:
-
Định lượng sự không chắc chắn: đưa khoảng tin cậy vào báo cáo giá, tính năng này không chỉ cho phép người dùng đo lường giá mà còn đo lường mức độ không chắc chắn của giá – rất có giá trị trong thị trường biến động.
-
Đa chuỗi: nguồn dữ liệu của Pyth có thể dùng cho ứng dụng trên hầu hết mọi chuỗi. Pyth Network ban đầu ra mắt trên Solana và mạng riêng Pythnet (một nhánh từ mã nguồn Solana), thông qua các tích hợp như Wormhole để cung cấp giải pháp cho các chuỗi ngoài Solana.
-
Cập nhật giá hiệu quả: một đổi mới khác của Pyth Network là kiến trúc Pull Oracle, khác với hệ thống Push Oracle kém hiệu quả phổ biến trước đây, cho phép cập nhật giá hiệu quả theo yêu cầu.
Tốc độ làm mới giá của Pyth thường nằm trong khoảng 300-500 mili giây, nhanh hơn nhiều so với một số đối thủ, hoặc nói cách khác phù hợp hơn với nhu cầu tài chính hiện đại (ví dụ như dex). Tốc độ này nhờ vào mô hình tin cậy của Pyth, trực tiếp phụ thuộc vào một vài nhà cung cấp dữ liệu lớn thay vì các nút phi tập trung để cung cấp thông tin giá. Mô hình tin cậy của Pyth không phải là mô-đun duy nhất có mức độ phi tập trung thấp. Việc Pyth phụ thuộc vào các thực thể tập trung như Wormhole khiến nó dễ bị gián đoạn trong quá khứ. Pyth cũng đang nỗ lực đạt yêu cầu đặt cược từ các nhà cung cấp dữ liệu để khuyến khích dịch vụ cấp giá chính xác.
Dù vậy, dưới đà phát triển của các giao thức cho vay, TVS của Pyth đã tăng vọt từ 500 triệu USD lên hơn 4 tỷ USD trong 6 tháng qua. Hợp tác giữa Pyth và Solana rất thành công, kết hợp xử lý dữ liệu nhanh với hạ tầng thông lượng cao của Solana. Sau đợt airdrop thành công vào tháng 11 năm ngoái, Pyth dự kiến sẽ cung cấp thêm một đợt token Pyth trị giá 100 triệu USD cho hơn 160 đối tác dApp đã tích hợp.
Mặc dù Pyth đã thành công trong thị trường mục tiêu, nhưng vẫn chưa chứng minh được khả năng mở rộng sang các trường hợp sử dụng rộng hơn ngoài lĩnh vực tài chính.
FLR
Flare là đối thủ mới nổi trong lĩnh vực oracle, theo đuổi cách tiếp cận khác biệt so với Chainlink, Pyth và các đối thủ khác. Cụ thể, Flare không chỉ là một mạng oracle mà còn có khả năng tính toán – tức là các hợp đồng thông minh EVM. Flare kết hợp nền tảng hợp đồng thông minh với hệ thống oracle, các trình xác thực chịu trách nhiệm về đồng thuận mạng và tạo khối cũng đồng thời chịu trách nhiệm truyền dữ liệu vào mạng. Nghĩa là các trình xác thực phải cung cấp dữ liệu chính xác cho mạng thì mới nhận được phần thưởng xác thực. Google Cloud gần đây đã cùng Figment và Ankr tham gia Flare với tư cách là trình xác thực và đóng góp viên.
Bộ kết nối dữ liệu và Oracle chuỗi thời gian Flare (FTSO) là cốt lõi của hệ thống Flare:
-
Bộ kết nối dữ liệu: đưa dữ liệu trạng thái từ các blockchain khác và dịch vụ web vào blockchain Flare, ví dụ như thông tin giao dịch.
-
FTSO: truyền dữ liệu chuỗi thời gian từ nhiều chuỗi vào Flare. (Các nâng cấp đang diễn ra cuối cùng sẽ đạt tới mức cung cấp tới 1.000 nguồn dữ liệu mỗi 90 giây, cùng cập nhật 1-2 khối)
Sự kết hợp độc đáo này làm nên sự khác biệt của Flare: việc cung cấp dữ liệu và bằng chứng miễn phí cho các dApp chạy trực tiếp trên Flare (Flare tính phí dữ liệu từ nơi khác).
Tóm lại, Flare có thể đang bị định giá thấp.
Chainlink có lợi thế tiên phong đáng kể, vô số dự án đã tích hợp với nó. Tuy nhiên, khi Flare ngày càng thu hút sự chú ý, nó có tiềm năng bắt kịp nhanh chóng. Để minh họa rõ hơn tiềm năng của FLR, dưới đây là FDV tính đến ngày 1 tháng 5 năm 2024:
-
FLR: 2,9 tỷ USD
-
PYTH: 5 tỷ USD
-
LINK: 12,7 tỷ USD
Nếu xét thêm các bối cảnh sau, so sánh trên có thể rất khác:
-
Số lượng tích hợp dự án của Flare chưa đến 10% của Chainlink và mới chỉ bắt đầu
-
Kinh tế học token FLR khuyến khích sự tham gia tích cực của các bên liên quan và người nắm giữ
-
Flare đồng thời cung cấp dịch vụ dữ liệu và tính toán, khiến nó khác biệt hoàn toàn so với các giao thức oracle hiện tại – ngoài việc tạo doanh thu từ dịch vụ dữ liệu, còn có thể xây dựng hệ sinh thái nội tại riêng
Sự phát triển của Flare vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, nhưng nếu giả định có thể thực hiện đúng lộ trình – dưới đây là tiềm năng tăng trưởng của FLR trong các kịch bản khác nhau:
-
Ngang bằng PYTH: khoảng 1,7 lần
-
Một nửa LINK: khoảng 2,27 lần
-
Giữa PYTH và LINK: khoảng 3,17 lần
-
75% LINK: khoảng 3,3 lần
Những dự án không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường hiện tại mà còn đối phó được với các thách thức thế hệ tiếp theo sẽ chiến thắng trong cuộc chiến oracle. Dù Chainlink là người dẫn đầu thị trường, nhưng vẫn còn nhiều điểm cần cải thiện về độ trễ và tính phù hợp với các trường hợp dùng đòi hỏi thông lượng cao. Mặt khác, sự tập trung của Pyth vào các tổ chức tài chính mang lại một chiều hướng độc đáo cho lĩnh vực oracle, nhưng để lại nhiều khoảng trống về tính phổ quát xuyên suốt các trường hợp sử dụng. Flare kết hợp các đặc điểm trên với đặc tính của một L1, vị trí thị trường độc đáo của nó đáng được chú ý. Người chiến thắng trong cuộc chiến này sẽ là giao thức có thể cung cấp dữ liệu mới nhất đáng tin cậy, tạo ra hiệu ứng mạng mạnh mẽ và thích nghi với nhu cầu luôn thay đổi của hệ sinh thái DeFi (bao gồm cả các hệ sinh thái mới nổi như trí tuệ nhân tạo, liên quan đến xử lý các tập dữ liệu lớn và đa dạng). Dù vẫn còn quá sớm để đưa ra kết luận, nhưng FLR dường như đang bị định giá thấp so với các token cùng phân khúc.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
