Sự thay đổi đột ngột trong chính sách quản lý tiền mã hóa của Mỹ gây ra khó khăn pháp lý: các nhà phát triển ví và DeFi có thể đối mặt với nhiều thách thức lớn hơn và các chiến lược ứng phó
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Sự thay đổi đột ngột trong chính sách quản lý tiền mã hóa của Mỹ gây ra khó khăn pháp lý: các nhà phát triển ví và DeFi có thể đối mặt với nhiều thách thức lớn hơn và các chiến lược ứng phó
Cục Điều tra Liên bang cũng cảnh báo người dùng ví tiền mã hóa rằng họ có thể mất các khoản tiền này do bị kê biên hình sự và điều tra nếu không chuyển số tiền đó sang các tổ chức được quản lý.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Aiying
Kể từ năm 2013, chính sách của chính phủ Mỹ thực tế luôn rất rõ ràng: các nhà phát triển và người dùng ví tiền mã hóa không được coi là nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền. Tuy nhiên, gần đây Bộ Tư pháp đột ngột quyết định truy tố các nhà phát triển ví với tội danh chuyển tiền trái phép mà không có giấy phép, điều này gây bất ngờ lớn, đặc biệt khi những nhà phát triển này thực tế không kiểm soát tài sản mà người dùng bảo vệ bằng phần mềm của họ.
Các công tố viên liên bang đã đưa ra cách diễn giải chưa từng có trong hai vụ án gần đây: bản cáo trạng chống lại Samourai Wallet được công bố ngày 26 tháng 4 và văn bản phản đối yêu cầu loại trừ chứng cứ đối với Roman Storm trong vụ án Tornado Cash được công bố cùng ngày. Đồng thời, FBI cũng cảnh báo người dùng ví tiền mã hóa rằng họ có thể mất tiền nếu không chuyển tài sản vào các tổ chức được quản lý, do nguy cơ bị kê biên hình sự hoặc điều tra.
1. Tổng quan ngắn gọn về chính sách hiện hành về chuyển tiền và tóm tắt chi tiết các sự kiện mới nhất
Mỹ có một loạt luật liên bang nhằm quản lý các nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền theo quy định phòng chống rửa tiền (AML), chủ yếu dựa trên Đạo luật Bí mật Ngân hàng (Bank Secrecy Act - BSA) và các sửa đổi của nó. Những đạo luật này định nghĩa danh mục "tổ chức tài chính" và cho phép Bộ trưởng Tài chính mở rộng hoặc điều chỉnh phạm vi định nghĩa này khi cần. Do đó, các quy định thi hành dưới BSA thực tế quy định ai phải hoặc không phải đăng ký với tư cách là nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền hoặc tổ chức tài chính khác, tuân thủ nguyên tắc "biết khách hàng của bạn" (KYC), nộp báo cáo cho chính phủ và thực hiện các biện pháp kiểm soát AML khác.
Các quy định này định nghĩa nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền là:
-
Bất kỳ cá nhân nào cung cấp dịch vụ chuyển tiền, trong đó "dịch vụ chuyển tiền" được định nghĩa là "nhận tiền tệ, quỹ hoặc giá trị thay thế tiền tệ khác từ một người và truyền tiền tệ, quỹ hoặc giá trị thay thế tiền tệ khác đến một địa điểm hoặc người khác bằng mọi phương tiện";
-
Bất kỳ cá nhân nào tham gia vào việc chuyển quỹ.
Trong bối cảnh tiền mã hóa, định nghĩa này có một chút mơ hồ về việc liệu tiền mã hóa có được coi là "tiền tệ, quỹ hoặc giá trị thay thế tiền tệ khác" hay không. Nếu tiền mã hóa được coi là "quỹ", thì "bất kỳ ai tham gia chuyển tiền" đều là nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền. Nếu tiền mã hóa được coi là "tiền tệ" hoặc "giá trị thay thế tiền tệ khác", thì bất kỳ ai "nhận" và "chuyển" tiền mã hóa đều là nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền. Theo cách hiểu trực tiếp từ quy định, tiền mã hóa được coi là hình thức thay thế tiền tệ truyền thống; do đó, nếu một người nhận và chuyển tiền mã hóa của người khác theo cách thương mại, họ sẽ là nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền. Nói cách khác, nếu một người thực sự kiểm soát tiền mã hóa của người khác và sử dụng quyền kiểm soát đó để chuyển tiền mã hóa cho một người hoặc địa điểm khác, họ là nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền. Luật lệ này đã tồn tại trước khi tiền mã hóa xuất hiện và chưa từng bị Quốc hội, tòa án hay cơ quan quản lý sửa đổi hoặc hủy bỏ.
Sự mơ hồ nhỏ về việc liệu tiền mã hóa có phải là tiền tệ, quỹ hay giá trị thay thế tiền tệ sẽ được FinCEN giải quyết ngay từ giai đoạn đầu lịch sử quản lý tiền mã hóa.
Năm 2013, FinCEN ban hành hướng dẫn đầu tiên về "tiền tệ ảo". Trong tài liệu này, FinCEN xác nhận tiền mã hóa (mà họ gọi là tiền tệ ảo) là "giá trị thay thế tiền tệ", chứ không phải bản thân "quỹ" hay "tiền tệ" (vì vậy gọi là "tiền tệ ảo"). Trong một ghi chú, họ cũng nêu rõ không coi tiền tệ ảo là "quỹ", vì định nghĩa như vậy sẽ kích hoạt một số quy tắc truy cập trả trước, mà FinCEN cho rằng không phù hợp với hoạt động tiền mã hóa.
FinCEN còn giải thích thêm rằng, người dùng chỉ đơn thuần sử dụng tiền tệ ảo không phải là nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền, và trong một quyết định hành chính sau đó, họ kết luận rằng các nhà phát triển phần mềm cũng không phải là nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền: "Việc chỉ sản xuất và phân phối phần mềm không cấu thành hành vi nhận và truyền giá trị, ngay cả khi phần mềm được thiết kế nhằm hỗ trợ việc mua bán tiền tệ ảo".
Thêm vào đó, FinCEN năm 2019 ban hành thêm hướng dẫn, khẳng định rõ ràng rằng việc kiểm soát một phần đối với tiền tệ ảo là chưa đủ để xếp hạng các nhà phát triển ví vào nhóm nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền, bởi những người tham gia giao dịch và thực hiện xác minh bổ sung theo yêu cầu của người giữ tiền không có quyền kiểm soát hoàn toàn và độc lập đối với các giá trị đó.
Hướng dẫn này yêu cầu chỉ các doanh nghiệp lưu ký (custodial) tiền mã hóa mới cần xin giấy phép và chịu sự ràng buộc của luật liên bang về chuyển tiền. Luật lệ luôn rõ ràng: các nhà phát triển tiền mã hóa phi lưu ký (non-custodial) không phải là nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền.
2. Chi tiết các vụ án và các điểm tranh luận
Ngày 26 tháng 4 năm 2024, một bản cáo trạng được công khai, buộc tội các nhà phát triển Samourai Wallet (một ví Bitcoin sử dụng giao dịch CoinJoin để tăng quyền riêng tư cho người dùng) về nhiều tội danh, bao gồm chuyển tiền trái phép. Trong phần thảo luận này, chúng ta tạm không đề cập đến cáo buộc đồng lõa rửa tiền, vì những cáo buộc này phụ thuộc vào các chi tiết cụ thể và không nhất thiết dựa trên việc nhà phát triển cung cấp dịch vụ lưu ký thay vì phi lưu ký. Các bị cáo có thể như cáo trạng mô tả đã vận hành một máy chủ tập trung để điều phối các giao dịch CoinJoin. Tuy nhiên, dựa trên những gì chúng ta biết hiện nay, Samourai Wallet không cho phép các nhà phát triển hay bất kỳ bên thứ ba nào kiểm soát độc lập Bitcoin mà người dùng bảo vệ thông qua phần mềm ví. Theo cách hiểu trực tiếp từ quy định, đặc biệt xét đến hướng dẫn và quyết định hành chính của FinCEN, những nhà phát triển Samourai Wallet không có "quyền kiểm soát hoàn toàn và độc lập" đối với bất kỳ khoản tiền nào của người dùng, do đó họ không nằm trong phạm vi định nghĩa về nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền.
Trong vụ án của Roman Storm liên quan đến Tornado Cash, công tố viên đã phản hồi yêu cầu bác bỏ trước đó. Họ đề cập đến điều luật mang tên "Điều 1960", theo đó việc vận hành trái phép dịch vụ chuyển tiền mà không có giấy phép là hành vi phạm pháp. Trong văn bản phản hồi, công tố viên nhấn mạnh rằng định nghĩa trong luật này rộng hơn rất nhiều so với định nghĩa thường được bàn luận.
Lập luận chính của họ là, chỉ cần phần mềm Tornado Cash được dùng để yêu cầu gửi hoặc rút tiền, dẫn đến việc tiền mã hóa di chuyển trên chuỗi khối Ethereum, thì các nhà phát triển Tornado Cash phải chịu trách nhiệm. Lập luận này mở rộng phạm vi trách nhiệm đến mức, theo logic này, gần như mọi ví tiền mã hóa và hợp đồng thông minh đều đang thực hiện dịch vụ chuyển tiền, và tất cả các nhà phát triển đều có thể bị coi là tham gia vào hoạt động chuyển tiền trái phép.
Về mặt định nghĩa quản lý, văn bản phản hồi của công tố viên phớt lờ mọi hướng dẫn trước đó, diễn giải từ "quỹ" trong luật một cách cực kỳ rộng rãi, đơn giản định nghĩa là bất kỳ ai tham gia vào việc chuyển tiền. Họ thậm chí còn so sánh với dịch vụ giao hàng để cố gắng chứng minh rằng việc kiểm soát tiền không phải là điều kiện cần thiết. Cách diễn giải này bỏ qua tuyên bố rõ ràng trước đó của FinCEN rằng tiền tệ ảo không được coi là "quỹ", và điều này thật sự vô lý.
Nếu nói Tornado Cash giống như dịch vụ giao gói hàng, rõ ràng nó không chỉ phục vụ tội phạm. Thứ hai, phép so sánh của công tố viên thực tế lại chứng minh điều ngược lại với điều họ muốn chứng minh. Một dịch vụ giao hàng không thể truy cập nội dung các gói hàng rõ ràng không phải là dịch vụ chuyển tiền. Trước hết, nếu bạn không thể mở gói hàng, làm sao bạn biết bên trong là gì? Nếu bạn được thông báo chỉ đang vận chuyển thùng đồ hộp và không thể mở thùng, thì làm sao bạn có thể bị buộc tội kinh doanh chuyển tiền trái phép? Thứ hai, FinCEN đã quy định rõ ràng rằng các dịch vụ xe bọc thép chỉ chuyên chở an toàn tiền tệ không thuộc nhóm nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền!
Đồng thời, Cục Điều tra Liên bang (FBI) đã phát hành một thông báo cảnh báo về ví tiền mã hóa. Thông báo nhắc nhở người dân Mỹ không sử dụng các dịch vụ chuyển tiền mã hóa không đăng ký với tư cách là doanh nghiệp dịch vụ tiền tệ (MSB) theo luật liên bang Mỹ. FBI cũng cung cấp công cụ chính thức của FinCEN để người dùng tra cứu xem một công ty đã đăng ký làm MSB hay chưa.
Xét đến các vụ kiện Tornado Cash và Samourai Wallet, nếu lập trường của Bộ Tư pháp là mọi hành vi khiến tiền mã hóa di chuyển từ nơi này sang nơi khác trên chuỗi khối Ethereum (như lập luận trong bản phản hồi của Tornado Cash) đều được coi là chuyển tiền, thì mọi ví tiền mã hóa đều là nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền — dù là phần mềm chạy trên điện thoại bạn, trên USB Trezor hay Ledger của bạn, hay phần mềm chạy trên máy chủ Coinbase — tất cả đều phải đăng ký làm doanh nghiệp dịch vụ tiền tệ (MSB). Trong ba loại này, chỉ Coinbase là đã đăng ký. Xét đến các vụ kiện gần đây, đây là tiền lệ đáng lo ngại đối với nhiều doanh nghiệp ví trong ngành, kể cả các ví phi tập trung.
Hiện vẫn chưa rõ Bộ Tư pháp có đang cố ý thay đổi chính sách lâu dài bằng cách thực thi hình sự hay không, hay giữa Bộ Tư pháp và FinCEN đang có sự mất kết nối nghiêm trọng. Dù là gì đi nữa, cách làm này chắc chắn gây tổn hại nghiêm trọng đến nguyên tắc pháp quyền của Mỹ. Nhân chuyện này, cả việc thông qua đạo luật chống TikTok và cuộc tranh cãi ồn ào gần đây về Đạo luật Chống biểu cảm bài Do Thái đều cho thấy nước Mỹ đang tự xé nát chính mình từ bên trong.
3. Sự bất định kéo theo việc các ví tiền mã hóa rút khỏi thị trường Mỹ
Công ty Bitcoin có trụ sở tại Paris, Acinq, tuyên bố rằng các thông báo gần đây của cơ quan chức năng Mỹ đã làm dấy lên nghi vấn về việc liệu các nhà cung cấp ví tự lưu ký, nhà cung cấp dịch vụ Lightning, hay thậm chí các nút Lightning có nên được coi là doanh nghiệp dịch vụ tiền tệ và chịu sự quản lý tương ứng hay không. Với lý do bất định về quy định, họ sẽ gỡ ví mạng lưới Lightning phổ biến Phoenix khỏi các cửa hàng ứng dụng tại Mỹ. Người dùng được khuyến nghị đóng kênh và chuyển tiền trước ngày 3 tháng 5 năm 2023.
Một ngày sau, zkSNACKs thông báo sẽ ngừng cung cấp dịch vụ ví bảo vệ quyền riêng tư Wasabi tại Mỹ và trong tuyên bố ngày 27 tháng 4 cho biết: "Theo các thông báo gần đây của cơ quan chức năng Mỹ, zkSNACKs hiện nghiêm cấm người dùng Mỹ sử dụng dịch vụ của họ".
4. Các câu hỏi
1. Nếu một ví không nhắm đến người dùng Mỹ thì có cần xin giấy phép và đăng ký không?
Nếu một ví tiền mã hóa hoặc dịch vụ nào đó rõ ràng không nhắm đến người dùng Mỹ và đảm bảo người dùng Mỹ không thể sử dụng dịch vụ của họ, thì thường không cần xin giấy phép chuyển tiền hay đăng ký với tư cách doanh nghiệp dịch vụ tiền tệ (MSB) tại Mỹ. Luật pháp và quy định của Mỹ chủ yếu áp dụng cho các doanh nghiệp hoạt động tại Mỹ hoặc phục vụ cư dân Mỹ.
Tuy nhiên, ngay cả khi một dịch vụ không trực tiếp nhắm đến người dùng Mỹ, nếu dịch vụ đó thực hiện thao tác thông qua hệ thống tài chính Mỹ hoặc có người dùng Mỹ tìm cách sử dụng dịch vụ, thì vẫn có thể thu hút sự chú ý của các cơ quan quản lý Mỹ. Vì vậy, việc hoàn toàn tránh khỏi rủi ro pháp lý của Mỹ có thể rất khó khăn, đặc biệt trong môi trường toàn cầu hóa và Internet.
Để tránh rủi ro pháp lý tiềm tàng, các nhà cung cấp dịch vụ tiền mã hóa không ở Mỹ nên thực hiện các biện pháp đảm bảo dịch vụ của họ không bị người dùng Mỹ truy cập hoặc sử dụng. Điều này có thể bao gồm chặn theo khu vực, lọc địa chỉ IP và các biện pháp kỹ thuật khác, cũng như nêu rõ trong điều khoản dịch vụ rằng không cung cấp dịch vụ cho cư dân Mỹ.
2. Nếu không thể ngăn người dùng Mỹ tìm cách sử dụng, thì cách an toàn nhất là gì?
-
Đăng ký với tư cách doanh nghiệp dịch vụ tiền tệ (MSB):
-
Theo yêu cầu của FinCEN thuộc Bộ Tài chính, bất kỳ cá nhân hay công ty nào cung cấp dịch vụ chuyển tiền đều phải đăng ký với tư cách doanh nghiệp dịch vụ tiền tệ (MSB). Việc này bao gồm nộp các mẫu đăng ký cần thiết và cập nhật mọi thay đổi lớn về thông tin.
-
Tuân thủ các quy định của Đạo luật Bí mật Ngân hàng (BSA):
-
Các doanh nghiệp đăng ký MSB phải tuân thủ các quy định của Đạo luật Bí mật Ngân hàng và các sửa đổi của nó, bao gồm nhưng không giới hạn ở các quy định AML và nộp báo cáo hoạt động đáng ngờ (SARs).
-
Thực hiện quy trình xác minh khách hàng (KYC):
-
Dịch vụ chuyển tiền cần thực hiện quy trình KYC, là quá trình xác minh danh tính khách hàng nhằm ngăn chặn đánh cắp danh tính, gian lận tài chính và rửa tiền.
-
Xin giấy phép cấp tiểu bang (giấy phép MTL):
-
Ngoài việc đăng ký ở cấp liên bang, hầu hết các tiểu bang còn yêu cầu dịch vụ chuyển tiền phải có giấy phép cấp tiểu bang. Yêu cầu cụ thể ở mỗi tiểu bang có thể khác nhau, do đó cần xin giấy phép tương ứng tùy theo tiểu bang mà doanh nghiệp hoạt động.
-
Duy trì hồ sơ và báo cáo tuân thủ:
-
Tuân thủ mọi yêu cầu lưu trữ hồ sơ, định kỳ báo cáo các giao dịch lớn và hoạt động đáng ngờ cho FinCEN. Các hồ sơ này có thể cần được cung cấp trong các cuộc thanh tra hoặc kiểm tra.
-
Yêu cầu về vốn và bảo hiểm:
-
Tùy theo quy mô hoạt động và loại giao dịch, có thể cần đáp ứng các yêu cầu về vốn dự phòng và bảo hiểm, nhằm đảm bảo an toàn cho tiền của khách hàng.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Aiying Compliance
