Tác giả: Boo, Foresight Ventures
Tóm tắt nhanh
-
ION Protocol được sáng lập bởi hai cựu nhân viên của Blockchain Capital, người từng tham gia nghiên cứu đầu tư vào Eigenlayer và nhận được sự hỗ trợ vốn thiên thần từ Blockchain Capital cùng các nhà đầu tư thiên thần trong hệ sinh thái Restake.
-
Tài sản LRT so với tài sản LST có phương sai lợi nhuận và hình phạt lớn hơn, do đó khó xây dựng tính thanh khoản và tích hợp vào các ứng dụng DeFi kiểu lego.
-
Các tài sản LRT đều cần đến giải pháp cho vay thế chấp của ION, thông qua việc giám sát nút ở tầng đồng thuận, cho phép thanh lý mà không cần oracles, đồng thời người nắm giữ LRT có thể dễ dàng "khai thác bốn tầng thưởng" chỉ bằng một cú nhấp.
-
Giải pháp giám sát nút ZKML của ION dựa trên tầng đồng thuận của Eigenlayer, khung kiểm soát rủi ro này có thể hỗ trợ toàn bộ hệ sinh thái DeFi của Eigenlayer.
-
Với câu chuyện mới về ZKML + Restake, ION mang lại điểm đổi mới cho hệ sinh thái Eigenlayer; đồng thời giải pháp ZKML của ION cũng có thể phục vụ nhiều giao thức và blockchain khác sử dụng kiến trúc restake.
Nội dung chính
Làn sóng Restake đang bùng nổ mạnh mẽ, các dự án như Swell, Renzo, EtherFi, Eigenpie lần lượt ra mắt, tạo nên không khí sôi động tương tự mùa LSD trước đây. Trong khi đó, những cái tên từng nổi bật trong mùa LSD năm ngoái như Lybra hay AGI hiện đã gần như suy yếu hoàn toàn. Liệu “mùa Restake” có lặp lại kịch bản cũ: chai mới đựng rượu cũ, chỉ đổi token khai thác thành Points, các whale khai thác - rút tiền - bán tháo, khiến dự án, nhà đầu tư nhỏ lẻ, sàn giao dịch và tổ chức đầu tư đều trở thành người làm công cho các đại holder?
Tuy nhiên lần này có điều khác biệt. Gần đây, ION Protocol đã đề xuất một hạ tầng cơ sở về kiểm soát rủi ro nút dựa trên ZKML dành cho Eigenlayer, cho thấy sự khác biệt và đổi mới thực sự trong hệ sinh thái Restake.
Trước hết, tài sản nền tảng đã khác biệt. Chỉ khác một chữ, LST và LRT lại mang ý nghĩa hoàn toàn khác nhau. ION Protocol được thành lập bởi hai cựu nhân viên của Blockchain Capital, trong đó một người sáng lập từng tham gia nghiên cứu đầu tư sớm vào Eigenlayer và thúc đẩy Blockchain Capital dẫn dắt vòng gọi vốn cho dự án này. Chính nhờ hiểu biết sâu sắc về Eigenlayer, họ ngay từ đầu đã định nghĩa tài sản LRT (liquid restake token) như một dạng tài sản NFT, vì mỗi tài sản LRT lại mang mức lợi nhuận và rủi ro riêng biệt phía sau.
So với các tài sản LST như stETH/swETH/rETH, thì các tài sản LRT (ezETH/rswETH/rsETH/eETH) khác biệt ở điểm nào? Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở tính thanh khoản và lợi nhuận.
Phía sau tài sản LRT là hoạt động Re-stake. Việc tái ký quỹ này kéo theo các rủi ro và phần thưởng mới, giúp tài sản được tận dụng kép – một tài sản làm hai công việc. Nhưng công việc thứ hai này lại không giống với công việc đầu tiên.
Phần thưởng khác nhau: Tài sản LST chỉ thu lợi nhuận từ ETH POS; còn tài sản LRT thu lợi nhuận thị trường – các bên sử dụng như khách hàng Altlayer, Lagrange, Mantle… sẽ đưa ra mức thưởng khác nhau, chênh lệch có thể rất lớn. Do đó, lợi nhuận của LRT không đồng đều như LST, độ lệch chuẩn (phương sai) cao hơn nhiều.
Rủi ro khác nhau: Eigenlayer vận hành các nút AVS – về cơ bản là một nhóm nút (node group), cung cấp dịch vụ xác thực cho các bên sử dụng Trust Network. Nếu xảy ra lỗi slash, sẽ bị xử phạt. Các AVS khác nhau có mức slash và hình phạt khác nhau, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận cuối cùng của người dùng Restake.
Tóm lại, "công việc thứ hai" mà người dùng Restake thực hiện – so với lợi nhuận/rủi ro đồng nhất của POS – thực chất phụ thuộc vào hai thị trường kết hợp. Thị trường thứ nhất là phần thưởng từ các bên sử dụng, thị trường thứ hai là lựa chọn AVS. Khi cộng gộp hai thị trường này, cùng với sự đa dạng ngày càng tăng của tài sản LRT, mỗi tài sản LRT trở thành một sản phẩm được tùy chỉnh riêng – cũng chính là lý do hai nhà sáng lập ION ban đầu coi chúng như các tài sản NFT.
Chính đặc thù này khiến tài sản LRT càng khó xây dựng một pool thanh khoản thống nhất để giao dịch, so với tài sản LST. Việc tích hợp LRT vào hệ sinh thái DeFi sẽ gặp nhiều khó khăn hơn.
Chính trong bối cảnh đó, ION đã đề xuất giải pháp giám sát AVS dựa trên ZKML – đánh giá giá trị tài sản LRT thông qua số dư và mức phạt của từng validator. Giải pháp giám sát nút này dựa trên tầng đồng thuận, cho phép sản phẩm cho vay thế chấp của ION không cần phụ thuộc vào giá từ CEX/DEX. Hơn nữa, các tài sản LRT có thể tránh được chi phí lớn để xây dựng pool thanh khoản – một khoản chi phí bổ sung đáng kể.
Cho vay thế chấp là nền tảng cốt lõi nhất trong hệ thống DeFi lego, vì vậy hầu như mọi dự án LRT đều muốn tích hợp ngay với ION Protocol. Đối với người nắm giữ LRT, việc gửi tài sản vào ION để vay mượn sẽ nhận được đồng thời bốn phần thưởng: Eigenlayer Points + AVS Airdrop + LRT Airdrop + ION Airdrop – tức là “bốn lần khai thác chỉ bằng một thao tác”. Lợi nhuận từ việc vay đòn bẩy này, đối với người gửi ETH/stETH, ngoài phần thưởng ION Airdrop, còn có thể đạt lợi suất stake gấp 3 lần (3x Stake Yield).
Với Eigenlayer, giải pháp của ION cũng đóng vai trò then chốt. Trước khi ION ra mắt giải pháp này, Vitalik Le đã từng viết bài bày tỏ lo ngại rằng Restake có thể làm quá tải lớp tin cậy của ETH ở tầng đồng thuận. Người sáng lập Eigenlayer đã có một cuộc tranh luận thú vị với Vitalik về vấn đề này [1]. Sau đó, Vitalik đề xuất hướng đi “home staker” [2], thực tế tương ứng với khái niệm “Heterogeneous stakers” mà Eigenlayer từng nêu [3]. Giải pháp giám sát nút ZKML của ION chính là một giải pháp kiểm soát rủi ro tại tầng đồng thuận – giám sát tình trạng hoạt động của từng nút (số dư / hình phạt). Khi các nút đồng thuận an toàn hơn, rủi ro thanh lý tài sản LRT sẽ giảm, từ đó thiết lập mối liên kết tin cậy xuyên suốt từ giao thức cho vay thế chấp đến tầng đồng thuận.
Bản thân ZKML cũng là một chủ đề lớn và đầy tiềm năng, là sự kết hợp giữa ZK và AI. Modulus Labs – được 1kx và Variant Fund dẫn dắt đầu tư – đã cùng đội ngũ ION phát triển giải pháp ZKML trong nhiều tháng, tiếp tục khẳng định tính khả thi và triển khai thực tế của ZKML, mang khả năng của ZK và AI áp dụng trực tiếp vào tầng đồng thuận. Giải pháp này không chỉ giới hạn ở Eigenlayer, mà có thể mở rộng cho mọi blockchain và giao thức sử dụng cơ chế stake và restake (@babylon_chain, @Picasso_Network, and @CelestiaOrg.) – tất cả đều có thể tận dụng mô hình ZKML tại tầng đồng thuận này.
Foresight Ventures
