ChatGPT ra mắt 1 năm: Tổng hợp toàn bộ diễn biến theo dòng thời gian
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
ChatGPT ra mắt 1 năm: Tổng hợp toàn bộ diễn biến theo dòng thời gian
Năm đầu tiên của AI, hôm nay trong lịch sử.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Eric Gu, Zuri Wang
Một năm trước hôm nay, ChatGPT được ra mắt. Chỉ trong 5 ngày, số lượng người dùng đăng ký ChatGPT đã đạt 1 triệu, lập kỷ lục lịch sử Internet. Hai tháng sau, vào tháng 1 năm 2023, số lượng người dùng hoạt động hàng tháng của ChatGPT đạt 100 triệu.
Sự tăng trưởng như tên lửa về số lượng người dùng báo hiệu sự phát triển thần tốc của AI tạo sinh trong năm nay. Marc Andreessen, nhà sáng lập a16z, từng đưa ra nhận định "Phần mềm đang nuốt chửng thế giới" (Software is eating the world) vào năm 2011; 12 năm sau, câu nói này có lẽ nên đổi thành "Trí tuệ nhân tạo đang nuốt chửng thế giới" (AI is eating the world).
Chỉ trong một năm ngắn ngủi, nhiều công ty đã đón làn gió thuận lợi từ AI tạo sinh, huy động vốn hai vòng trong một năm, định giá vượt mốc 1 tỷ USD không còn là vấn đề. Một số công ty khác lại chịu ảnh hưởng tiêu cực từ ChatGPT, giá cổ phiếu/định giá giảm mạnh... phải sa thải nhân viên để tồn tại.
Nhân dịp tròn một năm ra đời của ChatGPT, hãy cùng nhìn lại xem trong năm 2023, chúng ta đã bỏ lỡ bao nhiêu cơ hội trị giá hàng tỷ USD.
2022.11.30
OpenAI công bố mô hình ChatGPT được điều khiển bởi GPT-3.5.
Trước đó, các công ty như Jasper – chuyên tạo nội dung tiếp thị bằng AI và Stability AI – công ty tạo hình ảnh bằng AI, lần lượt huy động vốn thành công với định giá 1,5 tỷ và 1 tỷ USD, trở thành điểm sáng hiếm hoi trên thị trường vốn sơ cấp ảm đạm trong nửa cuối năm 2022, đồng thời khơi dậy nhiệt huyết đầu tư của các nhà đầu tư Mỹ vào lĩnh vực AI tạo sinh.
2022.12
Sức hút đầu tư vào OpenAI tăng vọt. Tác giả nổi tiếng của tờ báo công nghệ Eric Newcomer viết bài cho biết “Một số nhà đầu tư tên tuổi ở Thung lũng Silicon đang cân nhắc mua cổ phần từ các cổ đông hiện hữu của OpenAI. Đồng thời, theo những người am hiểu tình hình, Microsoft đang đàm phán khả năng đầu tư trực tiếp vào OpenAI”.
2023.01
Thông tin Microsoft tiếp tục đầu tư vào OpenAI được xác nhận, bổ sung thêm 10 tỷ USD, nâng tỷ lệ sở hữu lên đến 49%, định giá OpenAI đạt 29 tỷ USD. Nhiều chi tiết giao dịch hơn được tiết lộ —— Nếu OpenAI mang lại khoản lợi nhuận 105 tỷ USD cho Microsoft và 150 tỷ USD cho các nhà đầu tư khác, OpenAI sẽ có quyền mua lại cổ phần của chính mình.
2023.02
Cuộc cạnh tranh giữa Google và Microsoft bắt đầu rõ rệt.
Microsoft ra mắt Bing Chat được hỗ trợ bởi GPT-4, một công cụ tìm kiếm dạng chatbot. Google bị bất ngờ, vội vàng thông báo sắp ra mắt công cụ tìm kiếm trò chuyện Bard để đối phó, nhưng Bard mắc lỗi trong buổi trình diễn demo, khiến cổ phiếu giảm mạnh 9%, mất đi hơn nghìn tỷ USD vốn hóa. Sau đó, trong một thời gian dài, người ta tranh luận gay gắt về việc liệu Google Search có duy trì được vị thế của mình trong thời đại AI tạo sinh hay không.
Ngoài ra, Google hợp tác với Anthropic, công ty mô hình ngôn ngữ lớn do các nhà nghiên cứu từng làm việc tại Google và OpenAI sáng lập. Google không chỉ độc quyền đầu tư 400 triệu USD mà còn liên kết hợp tác, ngầm thách thức sự kết hợp giữa Microsoft và OpenAI.
2023.03
Các tập đoàn công nghệ lớn và startup đổ xô tham gia.
Bloomberg công bố mô hình lớn BloombergGPT với 50 tỷ tham số; tại sự kiện của Nvidia, Huang (lão Hoàng) tuyên bố “Thời điểm iPhone của AI đã đến”; Bill Gates kêu gọi qua blog rằng “Kỷ nguyên AI đã tới”, gọi đây là “sản phẩm cách mạng, sản phẩm phá vỡ quy tắc, giống như khi điện thoại thông minh và Internet xuất hiện”.
Công ty Adept AI – công ty Agent AI do các tác giả của bài báo nền tảng AI tạo sinh “Attention is All You Need” sáng lập, và công ty mạng xã hội AI Character AI, mỗi bên đều hoàn tất vòng gọi vốn mới, lên ngôi kỳ lân. Musk âm thầm thành lập công ty mô hình lớn xAI.
Những khả năng mà trí tuệ nhân tạo thể hiện gây lo ngại.
Dưới sự dẫn dắt của Musk, hơn 1.000 doanh nhân và nhà khoa học ở Thung lũng Silicon ký tên kêu gọi: “Nguy hiểm! Hãy lập tức ngừng mọi nghiên cứu AI quy mô lớn!”
2023.04
Cuộc đua mô hình lớn bước vào giai đoạn căng thẳng.
Để đối phó với sức ép từ Microsoft, Google sáp nhập Google Brain và Deepmind thành Google Deepmind nhằm tập trung lực lượng đối ngoại. Amazon cũng gia nhập làn sóng mô hình lớn, ra mắt Bedrock, cung cấp dịch vụ lưu trữ mô hình bên thứ ba và mô hình ngôn ngữ lớn riêng Titan FM.
Vấn đề thiếu “chip” dần bộc lộ.
Musk dự trữ khoảng 10.000 GPU; Corweave, công ty khởi nghiệp từ đào tiền mã hóa, bắt đầu cung cấp tài nguyên tính toán cho AI, hoàn tất vòng gọi vốn mới với định giá đạt 2 tỷ USD.
Mô hình nền tảng hạ thấp rào cản phát triển ứng dụng, các ứng dụng AI tạo sinh bắt đầu bùng nổ.
Trong chương trình ươm tạo mùa đông của Y Combinator – vườn ươm nổi tiếng ở Thung lũng Silicon – 50% trong tổng số 268 dự án liên quan đến AI. AutoGPT, hiện tượng AI mới nổi, xuất hiện đầy ấn tượng với gần 80.000 sao trên GitHub, vượt mặt PyTorch (65.000), hướng phát triển Agent AI mà AutoGPT đại diện thu hút sự chú ý.
Hơn nữa, vì quá được giới đầu tư săn đón, người sáng lập Rewind AI – công cụ tìm kiếm cá nhân/dụng cụ trợ lý ghi nhớ – đã quay video công khai gọi vốn. Hướng đi và ARR tăng trưởng thẳng đứng (chỉ vài tháng, ARR đạt 700.000 USD) khiến các nhà đầu tư phát cuồng, nhận được tới 170 bản đề nghị đầu tư (TS), cuối cùng NEA giành được vé tham gia, dẫn đầu vòng gọi vốn mới của Rewind với định giá 350 triệu USD.
Dòng chảy ngầm dưới sức nóng của AI, gồm các vấn đề về quyền riêng tư, an toàn dữ liệu… vẫn tồn tại. Cơ quan giám sát quyền riêng tư của Ý tạm thời cấm sử dụng ChatGPT, với lý do phương thức thu thập và lưu trữ thông tin là không phù hợp.
2023.05
Hội nghị dành cho nhà phát triển của Google và Microsoft cùng diễn ra trong tháng này, không khí cạnh tranh gay gắt.
Tại hội nghị Google I/O, AI trở thành trọng tâm tuyệt đối. Mô hình ngôn ngữ PaLM2, nền tảng AI Vertx AI, công cụ chỉnh sửa ảnh Magic Editor bằng một cú nhấp chuột, trợ lý văn phòng Duet AI, phiên bản nâng cấp của Bard lần lượt được ra mắt. Trong hội nghị Build, Microsoft công bố Windows Copilot, đưa AI trở thành cơ sở hạ tầng tích hợp sâu vào hệ thống cốt lõi của Windows.
Vấn đề thiếu chip khiến báo cáo tài chính của Nvidia vượt kỳ vọng, cổ phiếu tăng giá sau giờ giao dịch lên mức 380 USD, vượt đỉnh cao lịch sử, giúp vốn hóa Nvidia lần đầu tiên vượt mốc một nghìn tỷ USD, trở thành công ty thứ năm sau Apple, Google, Amazon và Microsoft đạt được cột mốc này. Các nhà cung cấp đám mây như Microsoft, Google, Amazon đua nhau triển khai chip AI, dự kiến tăng nguồn cung trong nửa cuối năm.
Các công ty cung cấp mô hình lớn và dịch vụ AI cho doanh nghiệp thu hút sự chú ý. CTO và CSO của startup Agent AI Adept AI (cũng là tác giả bài báo Transformer) rời công ty để sáng lập Essential AI, giúp doanh nghiệp sử dụng mô hình lớn hiệu quả hơn, thông báo huy động vốn thành công với định giá 50 triệu USD. Công ty mô hình lớn Cohere do Aidan Gomez – một tác giả khác của bài báo “Attention is All You Need” sáng lập – trở thành kỳ lân, nhận được đầu tư chiến lược từ Nvidia, Oracle, Salesforce...
Những lo ngại về AI tiếp tục lan rộng. Hình ảnh giả do AI tạo ra về “vụ nổ gần Lầu Năm Góc” lan truyền chóng mặt, khiến chỉ số S&P 500 nhất thời giảm điểm. Sam Altman tham dự phiên điều trần, thảo luận với các nghị sĩ về rủi ro và quản lý AI.
2023.06
Mô hình lớn tiếp tục thể hiện sức hút tài chính siêu mạnh.
Chip đang trở thành dầu mỏ của thời đại AI.
Nat Friedman, cựu CEO của GitHub, và Daniel Gross, nhà đầu tư thiên thần nổi tiếng, đã mua 2.512 chip H100 để xây dựng hệ thống máy chủ trị giá gần 100 triệu USD, ưu tiên cung cấp dịch vụ tính toán cho các startup được quỹ AI Grant của họ hỗ trợ.
Theo tiết lộ, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đang chuẩn bị cập nhật quy định kiểm soát xuất khẩu chip AI được thực hiện từ tháng 10 năm trước, NVIDIA và AMD sẽ chịu ảnh hưởng. Theo WSJ, chính quyền Biden đang lên kế hoạch hạn chế các công ty Trung Quốc sử dụng dịch vụ điện toán đám mây của Mỹ, bao gồm các nhà cung cấp như AWS, Microsoft có thể bị ảnh hưởng.
Cuộc cạnh tranh AI lan sang cả nền tảng dữ liệu đám mây. Databricks và Snowflake đối đầu quyết liệt, chọn tổ chức hội nghị thường niên cùng tuần, chuyển từ mối quan hệ vừa hợp tác vừa cạnh tranh trước đây thành đối thủ chính trong trận chiến AI. Trong bối cảnh này, Databricks đã mua lại MosaicML (triển khai mô hình ML) chỉ mới thành lập 1,5 năm với giá 1,3 tỷ USD – một mức giá "trên trời".
2023.07
Các công ty mô hình lớn bắt đầu bộc lộ trọng tâm riêng.
OpenAI đang thành lập một đội ngũ mới do nhà khoa học trưởng Ilya Sutskever lãnh đạo, nhằm phát triển phương pháp dẫn dắt và kiểm soát hệ thống AI “siêu thông minh”. Đội ngũ này có quyền sử dụng 20% tài nguyên tính toán của OpenAI.
Anthropic ra mắt phiên bản mới nhất của chatbot AI Claude 2, bắt đầu mở miễn phí cho nhóm người dùng rộng hơn. Hiện tại Claude 2 hỗ trợ tải lên tệp đính kèm, có thể thực hiện phân tích tài liệu, xử lý dữ liệu...
Musk dẫn dắt 12 người sáng lập X.AI.
Hugging Face gọi vốn 200 triệu USD, định giá 4 tỷ USD.
Meta tiếp tục đẩy mạnh hệ sinh thái mô hình lớn mã nguồn mở, công bố Llama 2, cho phép sử dụng miễn phí trong mục đích thương mại và nghiên cứu, gồm ba biến thể tham số: 7 tỷ, 13 tỷ và 700 tỷ. Việc huấn luyện mô hình sử dụng 2 nghìn tỷ token, tinh chỉnh với dữ liệu gán nhãn từ 1 triệu người.
Apple, im lặng suốt thời gian dài trong thời đại AI tạo sinh, cuối cùng cũng có tin tức. Theo nguồn tin, Apple đã xây dựng một khuôn khổ LLM mang tên “Ajax” và phát triển “AppleGPT”. Người trong cuộc cho biết AppleGPT là bản sao của Bard, ChatGPT và Bing AI.
Google DeepMind tập trung vào hướng trí tuệ thể hiện (embodied intelligence), sau 7 tháng nghiên cứu, công bố mô hình robot lớn RT-2, sở hữu khả năng hiểu ký hiệu, suy luận và nhận diện con người. Mô hình này tích hợp PaLI-X, PaLI và PaLM-E.
2023.08
Mặc dù lượng truy cập ChatGPT đã giảm trong 3 tháng liên tiếp, từ mô hình nền tảng đến ứng dụng, các gương mặt mới, hướng đi mới vẫn liên tục xuất hiện.
Llion Jones, một trong các tác giả của “Attention is All You Need”, rời Google, cùng cựu trưởng nhóm nghiên cứu của Stability AI sáng lập Sakana AI, với kế hoạch xây dựng thế hệ AI tiếp theo.
Xuất hiện đối thủ đáng gờm của Midjourney, công ty tạo hình ảnh từ văn bản Ideogram AI huy động thành công 16,5 triệu USD, do a16z và Index Ventures dẫn dắt. Nhóm sáng lập gồm những người đóng góp chính trong các bài báo nổi tiếng như Diffusion, Imagen...
OpenAI dường như cũng đang tích cực tìm cách giải quyết vấn đề lượng truy cập giảm – công bố thương vụ mua bán sáp nhập đầu tiên kể từ khi thành lập – Global Illumination, công ty từng phát triển trò chơi trực tuyến phổ biến. Động thái này được lý giải theo nhiều hướng, ví dụ như tăng cường năng lực về thị giác, hoặc mở rộng sang lĩnh vực trò chơi, hoặc nhằm huấn luyện AI Agent.
Ngược lại với sự bất định này là nỗ lực rất rõ ràng của OpenAI vào khách hàng doanh nghiệp. Theo The Information tiết lộ, ARR của OpenAI đã vượt mốc 1 tỷ USD, khoảng một nửa đến từ thuê bao ChatGPT, nửa còn lại đến từ khách hàng doanh nghiệp. OpenAI công bố ra mắt ChatGPT phiên bản doanh nghiệp, tập trung phục vụ các tập đoàn lớn, cung cấp dịch vụ AI tạo sinh với cam kết bảo mật và an toàn dữ liệu. ChatGPT Business dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng sẽ sớm ra mắt.
2023.09
Từ khóa của tháng này là mã nguồn mở và năng lực tính toán.
LLaMA và Falcon giữ vững vị thế là các mô hình mã nguồn mở hàng đầu. Meta công bố sẽ phát triển mô hình lớn mã nguồn mở cạnh tranh với GPT-4, với số lượng tham số lớn gấp nhiều lần LLaMA 2, dự kiến bắt đầu huấn luyện vào đầu năm 2024. Falcon-180B, mô hình lớn mã nguồn mở miễn phí thương mại do Trung tâm Công nghệ Hàng đầu Toàn cầu Tll ở Abu Dhabi phát triển, vượt mặt Llama 2 trong các bài kiểm tra chuẩn, hiệu suất tiệm cận GPT-4, vừa ra mắt đã leo lên vị trí số một trên bảng xếp hạng Hugging Face.
Vấn đề thiếu hụt năng lực tính toán tiếp tục là nỗi đau đầu dai dẳng. Theo báo cáo độc quyền từ The Information, do tranh giành tài nguyên tính toán, Meta xảy ra mâu thuẫn nội bộ trong đội ngũ AI. Trong số 14 tác giả ban đầu của mô hình LLaMA, đã có hơn một nửa rời đi. Theo Reuters, OpenAI đang tìm cách sản xuất chip AI riêng, thậm chí đã đánh giá các mục tiêu tiềm năng để mua lại.
OpenAI vẫn dẫn đầu trong phát triển mô hình lớn, định giá đạt 90 tỷ USD. ChatGPT nâng cấp đa phương thức, ra mắt chức năng giọng nói và hình ảnh, DALL·E 3 tạo hình ảnh chi tiết chân thực, hạ thấp đáng kể rào cản sử dụng cho người dùng.
Google vẫn đang đuổi theo trong cuộc đua mô hình lớn. Google đã mở rộng phiên bản thử nghiệm sớm của Gemini cho một số ít công ty, nhằm cạnh tranh với GPT-4. Năng lực tính toán dùng để huấn luyện mô hình lớn hơn GPT-4 đến 5 lần, khả năng đa phương thức sẽ được cải thiện đáng kể. Bard được cập nhật kết nối với bộ công cụ Google, có thể trích xuất thông tin từ Gmail, Google Docs, Google Maps, Youtube... Đồng thời Bard cũng ra mắt chức năng tự kiểm tra mô hình.
2023.10
Khi năm cũ sắp kết thúc, các bên đang tiến gần tới thời điểm nộp báo cáo thành tích.
Tháng 9, ChatGPT đạt 15,6 triệu lượt tải về trên toàn cầu đối với ứng dụng iOS và Android, doanh thu gần 4,6 triệu USD, tốc độ tăng trưởng 20%, giảm so với tháng trước.
Số người dùng trả phí của GitHub vượt mốc 1 triệu.
Tăng trưởng kinh doanh đám mây của Microsoft vượt kỳ vọng. Tính đến tháng 9, tỷ lệ tăng trưởng kinh doanh đám mây Azure đạt 29%. Ngược lại, tốc độ tăng trưởng kinh doanh đám mây của Google không đạt kỳ vọng.
Kỳ lân công cụ tìm kiếm AI Perplexity có ARR 3 triệu USD, khoảng 15.000 người dùng trả phí, đang lên kế hoạch gọi vốn với định giá 500 triệu USD (theo hệ số định giá *50 lần).
Trí tuệ thể hiện và AI Agent đạt tiến triển quan trọng.
Google DeepMind công bố mã nguồn mở tập dữ liệu Open X-Embodiment, bao gồm hơn 1 triệu tình huống thể hiện 500 kỹ năng và 150.000 nhiệm vụ. Dữ liệu này có tiềm năng trở thành nền tảng cho trí tuệ thể hiện.
Adept.ai công bố mã nguồn mở mô hình nhỏ Fuyu-8B trên HuggingFace, mô hình này cung cấp năng lực cho sản phẩm của họ. So với các mô hình đa phương thức khác, Fuyu-8B dễ hiểu, mở rộng và triển khai hơn, được thiết kế đặc biệt cho AI Agent.
Imbue là một trong số ít công ty có đủ vốn để phát triển mô hình nền tảng, với mục tiêu tạo ra mô hình lớn chuyên dụng cho AI Agent, hoàn tất gọi vốn 12 triệu USD, có sự tham gia đầu tư từ Amazon Alexa Fund.
Quản lý AI đón nhận cập nhật quan trọng.
Hoa Kỳ lần đầu tiên ban hành sắc lệnh hành chính mới về trí tuệ nhân tạo, yêu cầu thực hiện đánh giá an toàn mới, hướng dẫn về công bằng và quyền dân sự, cũng như nghiên cứu về tác động của AI đến thị trường lao động.
2023.11
Năm 2023 là “năm của AI”. Từ “AI” được nhà xuất bản từ điển Collins chọn là từ được quan tâm nhất năm 2023. Trong năm qua, tần suất sử dụng từ này tăng gấp bốn lần. Từ khóa năm 2022 là “NFT”.
OpenAI diễn biến như phim cung đấu. Nửa đầu tháng tổ chức hội nghị nhà phát triển đầu tiên, hàng loạt công bố quan trọng như ChatGPT App Store, GPT-4.5, Assistant API… khiến các startup AI hoang mang lo sợ. Nửa cuối tháng, Sam Altman bị “đâm sau lưng”, 90% nhân viên đòi nghỉ việc, OpenAI suýt bị Microsoft “mua sạch với giá 0 USD”. Cuối cùng, Sam Altman thực hiện “kỳ tích trở lại”, tái đảm nhiệm CEO, hóa giải khủng hoảng.
Mô hình lớn xAI của Musk ra mắt sản phẩm đầu tiên. xAI công bố mô hình lớn đầu tiên của mình, Grok. Với quy mô 33 tỷ tham số, ngữ cảnh 8K, Grok-1 được huấn luyện trong 2 tháng, vượt qua các mô hình như ChatGPT-3.5, Inflection-1 trong các bài kiểm tra chuẩn.
Nguồn cung chip có được cải thiện? Nvidia ra mắt chip H200 mới nhất, chứa 141GB bộ nhớ “HBM3” thế hệ tiếp theo, hiệu suất gấp đôi H100. Chip B100 dựa trên kiến trúc Blackwell dự kiến ra mắt vào năm 2024. Microsoft ra mắt hai loại chip, bao gồm chip tính toán AI Maia 100 và chip tính toán phổ thông Cobalt 100 Arm. OpenAI đã sử dụng GPT-3.5 Turbo để cải tiến và kiểm thử chip Maia.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
