Phân tích sơ lược về cục diện quản lý phát triển chính của tài sản ảo trên toàn cầu
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phân tích sơ lược về cục diện quản lý phát triển chính của tài sản ảo trên toàn cầu
Bài viết này sẽ tổng hợp tiến trình hiện tại của các xu hướng quan trọng nhất trong năm 2023 dưới góc nhìn của một người quan sát ngành.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Alfred, LD Capital
Trạng thái lý tưởng của thế giới Crypto là phi tập trung, không cần giấy phép và vận hành theo các quy tắc kỹ thuật số. Nghe có vẻ mâu thuẫn với hệ thống quản lý truyền thống, nhưng hiện nay ngành crypto đang nhanh chóng hội nhập cùng các cơ quan quản lý toàn cầu. Dù nhiều người trong cộng đồng crypto có thể không thích điều này, tuy nhiên luật pháp tại các quốc gia liên tục được ban hành cho thấy động thái quản lý đã trở thành trọng tâm tuyệt đối trong sự phát triển của ngành.
Chúng tôi tin rằng tự do chủ quyền và trật tự toán học vẫn sẽ là cốt lõi của ngành trong tương lai, nhưng để một lĩnh vực mới có thể hòa nhập rộng rãi vào trật tự thế giới hiện tại và được nhanh chóng phổ biến trên phạm vi toàn cầu, quá trình đàm phán và hội nhập với cơ quan quản lý là con đường tất yếu phải đi qua. Bài viết này sẽ tổng hợp tiến độ thực tế của các xu hướng quan trọng nhất năm 2023 dưới góc nhìn của người quan sát ngành (* Do thói quen quản lý phổ biến ở các quốc gia, bài viết sử dụng cụm “tài sản ảo” để chỉ tài sản mã hóa/digital asset nói chung).
Một, Singapore – Người dẫn đầu trong quản lý tài sản ảo
Sau khi Three Arrows Capital và FTX sụp đổ, chính sách quản lý của Singapore trở nên thận trọng và nghiêm ngặt hơn, tốc độ phát triển có phần chậm lại. Tuy nhiên nhờ chính sách ổn định và môi trường mở, Singapore vẫn là một trong những điểm đến hàng đầu toàn cầu cho các công ty Web3 và các nhà khởi nghiệp.
1. Khung quản lý ba hạng mục tài sản ảo của MAS
Ủy ban Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS) là ngân hàng trung ương và cơ quan quản lý tài chính tổng hợp của Singapore, đồng thời chịu trách nhiệm giám sát ngành Web3. MAS áp dụng tư duy quản lý chức năng và phân loại đối với tài sản ảo nhằm đạt được việc quản lý hợp pháp.
Theo Hướng dẫn Phát hành Token Kỹ thuật số mà MAS sửa đổi và ban hành tháng 5/2020, tài sản ảo được chia thành ba loại dựa trên chức năng và đặc điểm: token chứng khoán (*Security Token), token thanh toán (*Payment Token) và token tiện ích (*Utility Token). Trong đó, eMoney thuộc nhóm tiền điện tử, còn DPT (Digital Payment Token) là token thanh toán kỹ thuật số, dùng mục đích thanh toán như BTC, ETH.
Nguồn: Web3 Tiểu Luật
Nếu được phân loại là token chứng khoán thì chịu sự quản lý của Đạo luật Chứng khoán và Hợp đồng Tương lai (*SFA); nếu là token thanh toán thì chịu sự quản lý của Đạo luật Dịch vụ Thanh toán (*PSA); còn token tiện ích hiện chưa có quy định rõ ràng. Các tài sản thuộc diện SFA hoặc PSA cần được cấp phép từ MAS, có giấy phép phù hợp mới được vận hành hợp pháp. Đồng thời, mọi hoạt động liên quan đến tài sản ảo đều phải tuân thủ nghĩa vụ chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố như các hoạt động tài chính khác.
2. Ban hành khung quản lý cuối cùng dành cho stablecoin
Ngày 15 tháng 8 năm 2023, MAS công bố khung quản lý cuối cùng dành cho stablecoin, nhằm đảm bảo các stablecoin được quản lý bởi Singapore duy trì mức ổn định giá trị cao, trở thành một trong những khu vực đầu tiên đưa stablecoin vào hệ thống quản lý địa phương.
Theo định nghĩa trong khung quản lý, stablecoin là token thanh toán kỹ thuật số (DPT), áp dụng cho các stablecoin đơn tiền tệ (*SCS) được phát hành tại Singapore và neo theo đồng đô la Singapore hoặc bất kỳ đồng tiền G10 nào, giữ giá trị tương đối ổn định. Nhà phát hành SCS loại này phải đáp ứng bốn yêu cầu then chốt: ổn định giá trị; yêu cầu vốn; khả năng hoàn trả theo mệnh giá; và minh bạch thông tin.
Khi được quản lý tốt để duy trì sự ổn định giá trị, stablecoin có thể trở thành phương tiện trao đổi đáng tin cậy hỗ trợ đổi mới sáng tạo, bao gồm cả mua bán trên chuỗi ("on-chain") tài sản kỹ thuật số. Đồng thời, chỉ những nhà phát hành stablecoin đáp ứng đầy đủ mọi yêu cầu trong khung quản lý mới được nộp đơn lên MAS để xin công nhận và gắn nhãn “Stablecoin được MAS quản lý”. Nhãn hiệu này giúp người dùng dễ dàng phân biệt giữa các stablecoin do MAS quản lý và các token thanh toán kỹ thuật số khác, kể cả những "stablecoin" không nằm trong khung quản lý của MAS. Nếu người dùng lựa chọn giao dịch các stablecoin không chịu sự quản lý của MAS, họ cần tự mình đưa ra quyết định sáng suốt trước những rủi ro đi kèm.
Hai, Hồng Kông – Tăng tốc tối đa để phát triển tài sản ảo
Sau vài năm im ắng, từ ngày 31 tháng 10 năm 2022, với bản Tuyên ngôn Chính sách Phát triển Tài sản Ảo do Cục Quản lý Tài chính và Kho bạc Hồng Kông công bố, Hồng Kông bắt đầu tái khởi động mạnh mẽ việc tiếp nhận ngành tài sản ảo, và trong năm 2023 liên tục ban hành các chính sách thể hiện quyết tâm. Theo báo cáo thường niên 2022/23 của Cơ quan Phát triển Tài chính Hồng Kông, Hồng Kông đang định vị mình là trung tâm toàn cầu về phát triển tài sản ảo và công nghệ bổ trợ.
1. Hệ thống cấp phép kép mang đặc trưng Hồng Kông
Hiện tại, Hồng Kông áp dụng chế độ “cấp phép kép” dành cho các nền tảng giao dịch tài sản ảo. Một loại giấy phép dành cho “token chứng khoán”, chịu sự quản lý và cấp phép theo Điều lệ Chứng khoán và Hợp đồng Tương lai; loại còn lại dành cho “token không phải chứng khoán”, chịu sự quản lý và cấp phép theo Điều lệ Chống rửa tiền. Ủy ban Chứng khoán Hồng Kông (SFC) từng cho biết các điều khoản và đặc điểm của tài sản ảo có thể thay đổi theo thời gian, tiêu chuẩn phân biệt giữa “token chứng khoán” và “token không phải chứng khoán” cũng có thể thay đổi, do đó để đảm bảo tuân thủ, các sàn giao dịch tài sản ảo nên sở hữu cả hai loại giấy phép.
(1) Giấy phép số 12 theo Điều lệ Chứng khoán và Hợp đồng Tương lai
Hồng Kông trước đây đã có hệ thống cấp phép khá hoàn thiện. Nếu tài sản ảo được phân loại là token chứng khoán thì cần xin giấy phép liên quan. Hiện tại, các doanh nghiệp kinh doanh tài sản ảo phải xin ít nhất ba loại giấy phép: giấy phép số 1, số 7 và giấy phép VASP. Ngoài ra tùy theo nhu cầu kinh doanh thực tế, có thể cần thêm giấy phép số 4 và số 9.
Nguồn: LD Capital
(2) Giấy phép VASP
Hệ thống cấp phép cho Nhà cung cấp Dịch vụ Tài sản Ảo (*VASP) xuất phát từ đạo luật sửa đổi Điều lệ Chống rửa tiền và Tài trợ Khủng bố. Tháng 12 năm 2022, Nghị viện Hồng Kông thông qua đạo luật này sau ba lần đọc và công bố chính thức, trở thành đạo luật đầu tiên của Hồng Kông liên quan đến quản lý tài sản ảo.
Theo Điều lệ Sửa đổi Chống Rửa Tiền 2022, tài sản ảo được định nghĩa như sau: tài sản ảo là dạng giá trị kỹ thuật số được bảo vệ bằng mật mã, biểu thị dưới dạng đơn vị tính toán hoặc giá trị kinh tế lưu trữ; có thể dùng làm phương tiện giao dịch để thanh toán hàng hóa/dịch vụ, thanh toán nợ, đầu tư; hoặc dùng để bỏ phiếu về quản lý, vận hành, thay đổi điều khoản liên quan đến tài sản ảo; có thể chuyển nhượng, lưu trữ hoặc mua bán bằng hình thức điện tử; Ủy ban Chứng khoán hoặc Bộ trưởng Tài chính có thể mở rộng hoặc thu hẹp phạm vi tài sản ảo thông qua công báo. Định nghĩa VA trong Điều lệ Chống rửa tiền bao gồm phần lớn các loại tiền kỹ thuật số trên thị trường, bao gồm BTC, ETH, stablecoin, token tiện ích (*Utility Token) và token quản trị (*Governance Token).
Các sàn giao dịch tài sản ảo hiện đã có giấy phép số 1 và số 7 cũng cần nộp đơn xin giấy phép VASP lên SFC, nhưng được áp dụng quy trình đơn giản hóa. Ngày 3 tháng 8, HashKey và OSL nâng cấp giấy phép số 1 và số 7 theo quy trình rút gọn và nhanh chóng được phê duyệt dịch vụ bán lẻ, mở rộng phạm vi kinh doanh từ chỉ dành cho nhà đầu tư chuyên nghiệp sang cả người dùng cá nhân.
Đồng thời, Điều lệ Chống rửa tiền đưa ra sắp xếp chuyển tiếp cho “các sàn giao dịch tài sản ảo hiện có”, quy định thời gian chuyển tiếp đến trước ngày 1 tháng 6 năm 2024. Những sàn giao dịch tài sản ảo đã có giấy phép số 1 và số 7 nhưng chưa có giấy phép VASP được SFC khuyến nghị áp dụng sắp xếp chuyển tiếp 12 tháng. Đối với những đơn vị không có ý định xin giấy phép, cần chuẩn bị kết thúc hoạt động tại Hồng Kông một cách trật tự, với hạn chót là ngày 31 tháng 5 năm 2024. Nói đơn giản, từ ngày 1 tháng 6 năm 2024, các sàn giao dịch tài sản ảo không có giấy phép VASP sẽ không thể vận hành hợp pháp.
2. Tăng tốc phát triển stablecoin
Về stablecoin, SFC trong Bản tóm tắt tham vấn cũng khẳng định rõ: Cục Dự trữ Liên bang Hồng Kông đã công bố Bản tóm tắt tham vấn về Tài sản Mã hóa và Stablecoin vào tháng 1 năm 2023, cho biết sẽ triển khai sắp xếp quản lý stablecoin trong năm 2023/24, xây dựng hệ thống cấp phép và cho phép đối với các hoạt động liên quan đến stablecoin. Trước khi stablecoin được quản lý, SFC cho rằng chúng không nên được đưa vào để bán lẻ. Ngày 18 tháng 5, Cục Dự trữ Liên bang Hồng Kông công bố khởi động Kế hoạch thí điểm “đô la kỹ thuật số Hong Kong” (e-HKD), chọn 16 công ty từ ngành tài chính, thanh toán và công nghệ tham gia thử nghiệm đợt đầu tiên trong năm 2023. Dự án thí điểm nghiên cứu sâu sáu loại trường hợp tiềm năng, bao gồm thanh toán toàn diện, thanh toán lập trình được, thanh toán ngoại tuyến, gửi tiền token, thanh toán giao dịch Web3 và thanh toán tài sản token. Tại Tuần lễ Blockchain Wanxiang ngày 19 tháng 9 năm nay, nghị sĩ Lập pháp Hội Hồng Kông Khâu Đạt Căn cho biết quy phạm quản lý stablecoin đồng đô la Hồng Kông có thể được công bố vào tháng 6 năm tới.
Ba, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất – Xây dựng hệ thống tài sản ảo đầu tiên được thiết kế riêng
Cơ quan Quản lý Tài sản Ảo Dubai (VARA) được thành lập vào tháng 3 năm 2022, là cơ quan chính phủ đầu tiên trên thế giới được thành lập chuyên biệt để quản lý ngành tài sản ảo, chịu trách nhiệm quản lý và giám sát các hoạt động liên quan đến tài sản ảo tại Dubai (bao gồm các khu phát triển đặc biệt và khu tự do, trừ Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai). Trước đó, Binance, OKX, Crypto.com, Bybit... đều đã nhận giấy phép MVP và thành lập công ty tại Dubai. Ngày 7 tháng 2 năm 2023, theo Luật Quản lý Tài sản Ảo số (4) năm 2022 của Tiểu vương quốc Dubai, sau khi được Hội đồng quản trị phê duyệt cuối cùng, Cơ quan Quản lý Tài sản Ảo Dubai (VARA) đã công bố Quy định về Tài sản Ảo và Hoạt động Quản lý 2023, có hiệu lực ngay lập tức, yêu cầu tất cả các bên tham gia thị trường hoạt động hoặc cung cấp dịch vụ tài sản ảo tại UAE (trừ hai khu tài chính tự do ADGM và DIFC) phải được sự chấp thuận và cấp phép từ Cơ quan Quản lý Chứng khoán và Hàng hóa UAE (SCA) hoặc VARA.
VARA xác định bảy loại hoạt động tài sản ảo (VA) khác nhau, bao gồm: tư vấn, môi giới và tự doanh, dịch vụ lưu ký, dịch vụ trao đổi, dịch vụ cho vay, dịch vụ quản lý và đầu tư, dịch vụ chuyển và thanh toán. Quy trình cấp phép gồm bốn giai đoạn: giấy phép tạm thời, chuẩn bị và vận hành sản phẩm khả thi tối thiểu (*MVP), và giấy phép sản phẩm thị trường đầy đủ (*FMP). Trước khi được cấp giấy phép FMP giai đoạn (4), các đơn vị nắm giữ giấy phép MVP không được cung cấp dịch vụ cho người tiêu dùng đại chúng (*cho phép cung cấp dịch vụ tài sản ảo liên quan cho các nhà đầu tư bán lẻ và tổ chức đủ điều kiện tại Dubai). Hiện tại, đã có ba công ty chính thức nhận được giấy phép VASP cho các hoạt động liên quan, trong khi Binance, OKX, Bybit... đang ở các giai đoạn khác nhau của MVP.
Nguồn: Sổ đăng ký công khai của VARA
Chính phủ Dubai thể hiện thái độ táo bạo và tích cực nhất đối với sự phát triển của tài sản ảo, không chỉ thúc đẩy thành lập cơ quan quản lý độc lập và các chính sách riêng, mà còn tích cực phát triển trí tuệ nhân tạo và metaverse, nhanh chóng trở thành một bên tham gia quốc tế có ảnh hưởng trong lĩnh vực tài sản ảo.
Bốn, Châu Âu – EU đưa ra khung quản lý tài sản ảo thống nhất toàn diện nhất hiện nay
1. Liên minh châu Âu
EU chính thức ký kết đạo luật mang tính bước ngoặt - Đạo luật Quản lý Thị trường Tài sản Mã hóa (*MiCA) vào ngày 31 tháng 5 năm 2023, được công bố trên Công báo Chính thức EU (*OJEU) vào ngày 9 tháng 6. Điều này đánh dấu sự xuất hiện của khung quản lý tài sản ảo thống nhất toàn diện và rõ ràng nhất toàn cầu, cung cấp một chế độ quản lý chung cho 27 quốc gia thành viên EU, tạo ra một thị trường thống nhất quy mô 450 triệu người.
Đạo luật dài 150 trang, cung cấp một khung quản lý hoàn chỉnh (và rất phức tạp), cho phép các công ty và cá nhân tra cứu điều khoản cụ thể theo từng chương, bao gồm phạm vi và định nghĩa quản lý, phân loại tài sản mã hóa và các quy định liên quan, quy định quản lý nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, cơ quan quản lý, v.v. Theo đạo luật này, bất kỳ công ty nào cung cấp tài sản mã hóa cho công chúng đều phải công bố một bản bạch thư công bằng, rõ ràng, cảnh báo rủi ro mà không gây hiểu lầm cho người mua tiềm năng, đăng ký với cơ quan quản lý và duy trì dự trữ ngân hàng phù hợp cho stablecoin.
Nguồn: LD Capital
MiCA định nghĩa tài sản mã hóa là: dạng biểu diễn kỹ thuật số của giá trị hoặc quyền lợi được chuyển và lưu trữ bằng công nghệ sổ cái phân tán hoặc công nghệ tương tự. Về phân loại tài sản mã hóa, MiCA chia tài sản thành token tiền điện tử, token tham chiếu tài sản và các tài sản mã hóa khác ngoài hai loại này. Token tiền điện tử là tài sản mã hóa duy trì giá trị ổn định bằng cách tham chiếu giá trị của một đồng tiền chính thức, chủ yếu liên quan đến Chương IV của quy định; token tham chiếu tài sản là tài sản mã hóa không phải token tiền điện tử, nhằm duy trì giá trị ổn định bằng cách tham chiếu một giá trị, quyền lợi hoặc tổ hợp khác, bao gồm một hoặc nhiều đồng tiền chính thức, chủ yếu liên quan đến Chương III của quy định; token tiện ích là tài sản mã hóa chỉ dùng để truy cập hàng hóa hoặc dịch vụ do người phát hành cung cấp, chủ yếu liên quan đến Chương V của quy định. Theo đạo luật hiện tại, MiCA chưa đưa ra phương pháp quản lý rõ ràng cho token chứng khoán và NFT, và việc phân loại cụ thể các token hiện có trên thị trường mã hóa cần thêm nhiều ví dụ thực tiễn để giải thích.
Nguồn: Hãng luật Mayer Brown
MiCA sẽ trải qua giai đoạn chuyển tiếp 18 tháng, chính thức áp dụng từ ngày 30 tháng 12 năm 2024. Đến giữa năm 2025, Ủy ban sẽ báo cáo xem có cần thêm luật mới để đáp ứng nhu cầu của NFT và tài chính phi tập trung (DeFi) hay không.
2. Vương quốc Anh
Sau khi EU ban hành đạo luật MiCA, Vương quốc Anh cũng tăng tốc lập pháp về tài sản ảo. Ngày 19 tháng 6 năm 2023, Thượng viện Anh thông qua Đạo luật Dịch vụ và Thị trường Tài chính (*FSMB), ngày 29 tháng 6 đạo luật được Vua Charles phê chuẩn. Việc phê chuẩn hoàng gia là bước thủ tục sau khi các nhà lập pháp đồng ý, chính thức đưa tiền mã hóa vào phạm vi quản lý pháp luật theo FSMB, đồng thời đạo luật này cũng bổ sung các biện pháp giám sát quảng bá tiền mã hóa.
Bộ trưởng Dịch vụ Tài chính Anh Andrew Griffith trong một tuyên bố cho biết, sau khi rời khỏi EU, Anh có thể tự kiểm soát bộ quy tắc dịch vụ tài chính của mình, giúp quản lý tài sản mã hóa hỗ trợ việc áp dụng an toàn tại Anh. Ngày 28 tháng 7, Anh và Singapore đã đồng ý cùng nhau xây dựng và thực hiện các tiêu chuẩn quản lý toàn cầu cho tiền mã hóa và tài sản kỹ thuật số.
Năm, Hoa Kỳ – Chìa khóa phát triển thế giới tài sản ảo
Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) trong những năm gần đây hành động khắp nơi, khiến Mỹ trở thành cơ quan quản lý nghiêm khắc nhất toàn cầu. Tuy nhiên, các doanh nghiệp tài chính truyền thống và mã hóa tại Mỹ cũng đang nỗ lực thúc đẩy sự phát triển và hội nhập ngành, kể từ năm 2022, các nhà lập pháp Mỹ đã đệ trình hơn 50 dự luật tài sản kỹ thuật số lên Quốc hội. Hiện tại, quản lý tại Mỹ vừa là lực cản then chốt đối với sự phát triển, vừa là chất xúc tác quan trọng cho tương lai, vì nó liên quan đến nguồn thanh khoản quan trọng nhất hiện nay trong thế giới mã hóa – dòng chảy của đồng đô la Mỹ.
1. SEC và CFTC
(1) SEC và bài kiểm tra Howey
Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), được thành lập theo Đạo luật Giao dịch Chứng khoán năm 1934, là cơ quan độc lập trực thuộc chính phủ liên bang Mỹ, có chức năng bán tư pháp, chịu trách nhiệm giám sát và quản lý thị trường chứng khoán Mỹ, là cơ quan quản lý cao nhất của ngành chứng khoán Mỹ. SEC thực hiện quyền lực do Quốc hội trao, đảm bảo các công ty đại chúng không gian lận tài chính, cung cấp thông tin sai lệch, thao túng nội gián hoặc vi phạm các đạo luật chứng khoán, nếu không sẽ phải đối mặt với tố tụng dân sự.
Cùng với sự phát triển của tài sản mã hóa mang tính tài chính, SEC sử dụng khuôn khổ phân tích “Tài sản ảo có phải là hợp đồng đầu tư không?” được công bố ngày 3 tháng 4 năm 2019 để xác định một tài sản mã hóa có phải là chứng khoán hay không, từ đó quyết định liệu nó có chịu sự quản lý của Đạo luật Chứng khoán năm 1933 và Đạo luật Giao dịch Chứng khoán năm 1934 hay không. Phương pháp quan trọng để xác định là “bài kiểm tra Howey”: Có phải là khoản đầu tư bằng tiền không? Có phải là một nỗ lực chung giữa người phát hành và nhà đầu tư không? Nhà đầu tư có kỳ vọng lợi nhuận hợp lý dựa trên nỗ lực của người khác không? Cả SEC và tòa án liên bang đều nhấn mạnh bài kiểm tra Howey mang tính linh hoạt (cũng rất chủ quan). Nếu một tài sản mã hóa vượt qua bài kiểm tra Howey của SEC, nó sẽ được định nghĩa là chứng khoán và chịu sự quản lý.
Nguồn: Web3 Tiểu Luật
(2) Những khó khăn mà quản lý của SEC gây ra cho thế giới mã hóa
Chủ tịch SEC đương nhiệm Gary Gensler đã nhiều lần phát biểu công khai rằng, ngoại trừ Bitcoin là loại tiền kỹ thuật số hoàn toàn phi tập trung, hầu hết các token mã hóa khác đều thỏa mãn bài kiểm tra hợp đồng đầu tư, do đó nên được coi là “chứng khoán”, và do đó cần đăng ký chào bán và bán hợp đồng đầu tư với Ủy ban Chứng khoán Mỹ hoặc đáp ứng các điều kiện miễn trừ. Đồng thời, do phần lớn các token mã hóa chịu sự ràng buộc của luật chứng khoán, nên hầu hết các trung gian mã hóa cũng phải tuân thủ luật chứng khoán.
Việc định nghĩa token là chứng khoán đồng nghĩa với việc các nhà phát hành tài sản mã hóa hoặc sàn giao dịch phải chịu chi phí và phí tổn cao để phù hợp với tiêu chuẩn quản lý đã khá hoàn thiện và nghiêm ngặt hiện nay tại Mỹ, đồng thời sẽ liên tục bị cơ quan quản lý kiểm tra định kỳ và hành xử pháp lý. Quan trọng nhất, việc quản lý dựa trên các luật hiện có (mà không có sửa đổi thích nghi) sẽ thay đổi căn bản cách vận hành của ngành tài sản mã hóa hiện tại, cản trở hoạt động hiện tại và khám phá đổi mới trong tương lai.
(3) CFTC đón nhận mã hóa nhưng vẫn nghiêm ngặt
Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) là cơ quan độc lập do chính phủ Mỹ thành lập năm 1974, Quốc hội ủy quyền cho CFTC quản lý và thực thi Đạo luật Giao dịch Hàng hóa năm 1936 (*CEA) cùng các quy định do cơ quan này ban hành. CFTC chịu trách nhiệm chính về giám sát thị trường hàng hóa kỳ hạn, quyền chọn và thị trường tài chính kỳ hạn, quyền chọn tại Mỹ.
Chủ tịch CFTC hiện tại Rostin Behnam trong một cuộc phỏng vấn cho biết, CFTC có sự khác biệt rõ rệt so với SEC do Gary Gensler lãnh đạo về phương pháp quản lý tiền mã hóa. Ông cho rằng nhiều tài sản mã hóa hiện nay thuộc về hàng hóa chứ không phải chứng khoán, ví dụ như BTC và ETH, đồng thời chỉ trích phương pháp quản lý tiền mã hóa của SEC: “Tôi phản đối mạnh mẽ kiểu quản lý bằng thực thi pháp luật. Tôi đã cố gắng hết sức để duy trì sự minh bạch.” Ông cũng nói rằng đổi mới tài chính phù hợp với lợi ích quốc gia, và so sánh đổi mới mã hóa với các “thời khắc then chốt trong cấu trúc thị trường” khác, ví dụ như “việc chuyển từ giao dịch tại sàn sang giao dịch điện tử cách đây 20 năm”.
Tuy nhiên gần đây CFTC đã thể hiện sự nghiêm khắc trong quản lý khi liên tiếp thực hiện hành động thực thi pháp luật đối với ba dự án DeFi liên quan đến phái sinh, phạt các công ty blockchain tại Mỹ là Opyn, Inc., ZeroEx, Inc. và Deridex, Inc., cuối cùng các công ty này chấp nhận phạt và dàn xếp. Trước đây, mọi người có thể nghĩ CFTC là một cơ quan ôn hòa, thân thiện do thái độ tích cực của CFTC và sự thực thi pháp luật của SEC, nhưng hiện nay mọi người nhận ra rằng CFTC có thể thậm chí còn nghiêm khắc hơn trong một số lĩnh vực nhất định.
2. ETF Bitcoin giao ngay
(1) ETF và ETF Bitcoin giao ngay
ETF là một quỹ đầu tư mở, tên đầy đủ là Quỹ Chỉ số Giao dịch Mở, còn gọi là Quỹ Giao dịch Trên sàn. Danh mục đầu tư của ETF do công ty phát hành cổ phần quỹ (quyền sở hữu một phần) nắm giữ, là một sản phẩm đầu tư theo chỉ số, có thể theo dõi một chỉ số rộng, hoặc các phiên bản con hoặc ngành của chỉ số đó. ETF hình thành danh mục đầu tư theo cách tính chỉ số, cho phép nhà đầu tư giao dịch danh mục tài sản thông qua giao dịch ETF, từ đó đạt được mục đích phân tán rủi ro. Các loại ETF phổ biến bao gồm cổ phiếu tài chính, cổ phiếu năng lượng hoặc hàng hóa.
ETF Bitcoin giao ngay chủ yếu đầu tư vào tài sản giao ngay liên quan đến Bitcoin, theo sát giá Bitcoin, cho phép nhà đầu tư mua bán cổ phần quỹ trên các sàn giao dịch thông thường, từ đó tiếp cận biến động giá Bitcoin mà không cần trực tiếp nắm giữ tiền mã hóa.
(2) Vì sao ETF Bitcoin giao ngay lại quan trọng đến vậy
ETF sẽ đơn giản hóa quy trình đầu tư và giảm门槛, thúc đẩy nhiều nhà đầu tư hơn sử dụng ETF để đầu tư vào Bitcoin; ngoài ra, việc thông qua ETF Bitcoin giao ngay sẽ cung cấp một sản phẩm đầu tư hợp pháp mới trên thị trường tài chính truyền thống, tận dụng sức mạnh bán hàng mạnh mẽ và kỳ vọng lợi nhuận từ các gã khổng lồ quỹ, có thể thu hút hàng nghìn tỷ đô la vào thị trường; với tư cách là tiền mã hóa hàng đầu, việc thông qua ETF Bitcoin giao ngay sẽ thúc đẩy sự ra đời của nhiều sản phẩm hợp pháp khác và dòng tiền vào, từ đó thúc đẩy toàn bộ sự phát triển của ngành.
(3) Tiến độ hiện tại của ETF
Hiện đã có nhiều gã khổng lồ quỹ Mỹ nộp đơn xin ETF Bitcoin giao ngay, bao gồm BlackRock, Fidelity, ARK, Bitwise, WisdomTree, Valkyrie... SEC cần phản hồi trước bốn thời điểm hết hạn (*gồm từ chối, phê duyệt hoặc hoãn). SEC không phê duyệt bất kỳ đơn nào tại thời điểm hết hạn đầu tiên, và vào giữa tháng 10 sẽ có nhiều đơn đến thời điểm thứ hai để đưa ra quyết định liên quan.
Nguồn: Bloomberg, Planet Daily
Các chuyên gia tài chính Mỹ như cựu Chủ tịch SEC Jay Clayton, đồng sáng lập Wintermute Evgeny Gaevoy từng nói rằng việc phê duyệt một ETF Bitcoin giao ngay là điều không thể tránh khỏi, chỉ là vấn đề thời gian. Mặc dù gần đây có nhiều ý kiến cho rằng tháng 10 sẽ có tin tốt về ETF Bitcoin, nhưng tác giả cho rằng khả năng phê duyệt chính thức sẽ rơi vào năm sau.
3. Khác
(1) Stablecoin
Năm nay, các đảng viên Cộng hòa tại Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện Mỹ đã đề xuất một dự thảo quản lý stablecoin mới, nhằm chuyển quyền quản lý stablecoin từ Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) sang các cơ quan quản lý ngân hàng liên bang, tiểu bang và hợp tác xã tín dụng, nhưng dự thảo này không được thông qua tại Thượng viện do Đảng Dân chủ chiếm đa số; tháng 8, gã khổng lồ thanh toán toàn cầu PayPal công bố ra mắt stablecoin đô la Mỹ PYUSD dùng cho chuyển tiền và thanh toán, stablecoin này do Paxos Trust Co. phát hành, được hỗ trợ bởi đô la Mỹ, trái phiếu kho bạc ngắn hạn và các khoản tương đương tiền; đồng thời, ngày 16 tháng 8, chiến lược gia trưởng Dante Disparte của Circle, nhà phát hành USDC, trong một cuộc phỏng vấn kêu gọi Mỹ cần nhanh chóng ban hành luật stablecoin.
(2) RWA
RWA tại Mỹ là một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất, các RWA liên quan đến trái phiếu kho bạc Mỹ đã trở thành tài sản quan trọng trong thế giới mã hóa; trong một bài luận về token hóa ngày 8 tháng 9 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, cho rằng token hóa là một đổi mới tài chính hoàn toàn mới và đang phát triển nhanh chóng trong thị trường mã hóa, phân tích từ ba góc độ quy mô, lợi thế và rủi ro, cho thấy sự chú ý ngày càng tăng của Fed đối với token hóa tài sản. Ngày 7 tháng 9, các lãnh đạo ngành công nghiệp mã hóa tuyên bố thành lập Liên minh Token hóa (*TAC), các thành viên sáng lập bao gồm Aave Companies, Centrifuge, Circle, Coinbase, Base, Credix, Goldfinch và RWA.xyz. Các công ty này cùng nhau cam kết đưa tài sản trị giá nghìn tỷ đô la tiếp theo lên chuỗi thông qua token hóa tài sản thực tế, giáo dục và truyền thông.
(3) DeFi và NFT
Gần đây, DeFi và NFT là trọng tâm thực thi pháp luật của các cơ quan quản lý Mỹ. Như đã đề cập ở trên, CFTC đã thực hiện hành động thực thi đối với ba giao thức DeFi, ba công ty cuối cùng nhận tội và dàn xếp; trong tháng 8 và 9 năm nay, SEC lần lượt thực hiện hành động quản lý đối với một công ty giải trí tại LA là Impact Theory, LLC và Stoner Cats 2 LLC vì phát hành chứng khoán chưa đăng ký, trong đó Impact Theory, LLC đạt được thỏa thuận với SEC bằng cách đưa ra chính sách bồi thường cho nhà đầu tư.
Từ trước đến nay, Mỹ sở hữu hệ thống tài chính hoàn thiện nhất và tiêu chuẩn quản lý rất cao, nhưng năm nay ngành công nghiệp chỉ trích Mỹ vì so với việc các quốc gia và khu vực khác ban hành luật mới, đặc điểm hiện tại của các cơ quan quản lý Mỹ là đưa tài sản ảo vào các hệ thống hiện có để thực thi pháp luật, mà chưa ban hành quy định mới phù hợp với sự phát triển của ngành, điều này sẽ cản trở sự phát triển và đổi mới của ngành mã hóa tại Mỹ. Tuy nhiên, Mỹ vẫn có các doanh nghiệp cực kỳ sáng tạo và các nhóm lợi ích truyền thống lớn tham gia Web3, sẽ tiếp tục thúc đẩy thay đổi quản lý, có lẽ sự phát triển quản lý bên ngoài và cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm sau sẽ là điểm then chốt.
Sáu, Nhật Bản & Hàn Quốc – Những người tham gia quan trọng trong thế giới tài sản ảo
1. Nhật Bản
Nhật Bản là quốc gia tham gia vào tiền mã hóa khá sớm, nhưng năm 2014 đã trải qua một trong những thất bại nghiêm trọng nhất ngành – sàn giao dịch Bitcoin lớn toàn cầu Mt. Gox bị tấn công mạng và sụp đổ. Sự kiện này khiến các nhà đầu tư nhỏ lẻ mất tới 850.000 Bitcoin, và các khoản nợ phát sinh từ sự kiện này kéo dài 9 năm vẫn chưa giải quyết xong. Cách đây không lâu, ngày 21 tháng 9, người được ủy thác phụ trách vụ phá sản Mt. Gox quyết định hoãn việc thanh toán cho chủ nợ thêm một năm nữa, lùi thời điểm thanh toán từ 31 tháng 10 năm 2023 sang 31 tháng 10 năm 2024. Sau sự kiện Mt. Gox, Nhật Bản bắt đầu thực hiện quản lý nghiêm ngặt hơn đối với ngành tiền mã hóa, đồng thời áp dụng các chính sách kiểm soát rõ ràng và minh bạch hơn so với Mỹ và các nước khác. Năm 2017, Nhật Bản sửa đổi Đạo luật Dịch vụ Thanh toán, đưa các sàn giao dịch tiền mã hóa vào phạm vi quản lý, thực hiện chế độ cấp phép do Cơ quan Dịch vụ Tài chính (*FSA) giám sát.
Cùng với sự phát triển nhanh chóng của ngành mã hóa trong những năm gần đây, từ năm 2022, Nhật Bản cũng tăng tốc thực hiện một loạt chính sách tích cực. Ngày 1 tháng 6 năm 2022, Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio phát biểu tại Hạ viện rằng “Sự đến của kỷ nguyên Web3 có thể dẫn dắt tăng trưởng kinh tế Nhật Bản, tôi tin mạnh mẽ rằng Nhật Bản phải kiên quyết thúc đẩy môi trường này từ góc độ chính trị”. Không lâu sau, Nhật Bản thành lập Văn phòng Chính sách Web3 thuộc Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp, Nhóm dự án Web3 của Đảng Dân chủ Tự do... nhiều cơ quan chính sách nhằm thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển Web3 tại Nhật Bản.
Tháng 4 năm 2023, nhóm dự án Web 3.0 của đảng cầm quyền Nhật Bản công bố một bản bạch thư, đưa ra các khuyến nghị thúc đẩy sự phát triển ngành mã hóa Nhật Bản. Tháng 6 năm 2023, Dự luật sửa đổi Đạo luật Quyết toán Tiền Nhật Bản được thông qua tại Thượng viện, trở thành một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành luật stablecoin. Hội nghị phát triển Ethereum “EDCON 2024” cũng sẽ được tổ chức tại Nhật Bản.
2. Hàn Quốc
Hàn Quốc là một trong những quốc gia nhiệt tình nhất với việc giao dịch tiền mã hóa. Năm 2017, quốc gia 50 triệu dân này chiếm tới 20% khối lượng giao dịch Bitcoin toàn cầu, và trở thành thị trường lớn nhất của Ethereum. Trong những năm sau, chính phủ Hàn Quốc đã thực hiện một loạt chính sách trấn áp hành vi đầu cơ trong giao dịch tiền mã hóa, như kiểm soát准入 người giao dịch và đăng ký quản lý sàn giao dịch, nhưng hiện tại, mức độ sôi động của giao dịch mã hóa vẫn rất cao. Nếu một token được chấp nhận bởi cộng đồng nhà đầu tư Hàn Quốc và niêm yết trên các sàn giao dịch Hàn, thường xuyên xảy ra hiện tượng giá token tại các sàn Hàn Quốc cao hơn đáng kể so với các sàn khác trên thế giới, hiện tượng này được gọi là “phí kim chi” (*Kimchi premium).
Trong bầu không khí sôi động về mã hóa, quản lý tại Hàn Quốc cũng giống các quốc gia và khu vực khác, đang tăng tốc phát triển trong những năm gần đây. Tháng 6 năm nay, Quốc hội Hàn Quốc thông qua Đạo luật Bảo vệ Người dùng Tài sản Ảo tại phiên họp toàn thể. Đạo luật này đưa ra hệ thống quản lý tài sản ảo, dự kiến sẽ góp phần bảo vệ người dùng thị trường tài sản ảo, xây dựng trật tự thị trường minh bạch, chuẩn mực và lành mạnh. Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc sẽ chuẩn bị cho giai đoạn lập pháp thứ hai. Đạo luật sẽ được thực hiện một năm sau khi chính phủ hoàn tất thủ tục, dự kiến vào tháng 7 năm 2024.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Cycle Capital Research
