Kinh nghiệm tham dự EthCC: VC tiền mã hóa không bằng chó, cơ sở hạ tầng ứng dụng được nâng cấp
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Kinh nghiệm tham dự EthCC: VC tiền mã hóa không bằng chó, cơ sở hạ tầng ứng dụng được nâng cấp
Nếu như năm ngoái Ethereum đang ở điểm khởi đầu của việc leo dốc, thì theo lời Vitalik nói, đến năm nay Ethereum đã tiến một bước lớn về phía đỉnh điểm.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tôi đã làm hai bức ảnh chế (Meme) để thể hiện cảm nhận trực tiếp nhất của mình về hội nghị EthCC, cũng phần nào phản ánh thực trạng ngành:
-
Số lượng quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) trong lĩnh vực tiền mã hóa quá đông, đến mức một dự án kỳ lân ở vòng gọi vốn riêng tư với định giá vượt 1 tỷ USD đã phải áp dụng chính sách "cấm VC tham gia" tại các sự kiện bên lề. Thật đáng tiếc, chó thì lại được vào. Vì vậy, vị thế của VC chẳng bằng…
-
Hầu như tất cả các dự án bắt đầu phát triển ứng dụng nửa năm trước, dù là game, NFT hay mạng xã hội, giờ đây đều tuyên bố chuyển sang làm hạ tầng (Infra), và từng lỗ chân lông của họ đều sử dụng ZK, cực kỳ trơn tru. Nếu không tin, mời bạn trải nghiệm ngay chuyến hành trình Odyssey mới của chúng tôi.
Điểm Mới
Trong thời gian diễn ra hội nghị EthCC, nhiều dự án đã công bố cập nhật và tiến triển mới. Dưới đây là một số dự án cá nhân tôi cho rằng đáng chú ý:
1. Chainlink CCIP - “Bao bọc”
Gã khổng lồ trong lĩnh vực middlewares – Chainlink, sau khi thống trị thị trường Oracle, đã chính thức công bố tham gia vào lĩnh vực liên chuỗi trong khuôn khổ hội nghị EthCC ngày 20 tháng 7, thông qua việc ra mắt giao thức liên chuỗi CCIP, hiện đã hỗ trợ mạng thử nghiệm của Ethereum và bốn chuỗi L2 EVM phổ biến. Tuy nhiên điều thú vị là phiên bản này không được gọi là mạng thử nghiệm hay Beta, mà được đặt tên là giai đoạn truy cập sớm trên mainnet (Mainnet Early Access phase) – nghệ thuật ngôn từ, xin tự cảm nhận.
Sơ đồ kiến trúc tổng thể của CCIP
Kiến trúc tổng thể chia thành hai phần: ngoài chuỗi và trên chuỗi. Phần ngoài chuỗi sử dụng mạng nút DON của Chainlink để gửi và xác minh Proof Merkle cho giao dịch liên chuỗi, đảm bảo tính cuối cùng (finality) của giao dịch trên chuỗi nguồn gốc, đồng thời đáp ứng các yêu cầu kiểm soát rủi ro từ các nút kiểm soát chủ động (ARM).
Những ai quen thuộc với các dự án liên chuỗi có thấy kiến trúc trên giống đâu không? Dưới đây là sơ đồ cấu trúc của Layerzero – dự án hiện có định giá 3 tỷ đô la Mỹ:
Sơ đồ cấu trúc Layerzero
Phần ngoài chuỗi: Relayer tương ứng với Executing DON, Oracle tương ứng với Committing DON;
Phần trên chuỗi: Communicator tương ứng với Router; Validator và Network tương ứng với on/off ramp. Chain A, Chain B lần lượt tương ứng với hai token pool.
Cấu trúc liên chuỗi của hai bên gần như trùng khớp hoàn toàn. Điểm khác biệt là CCIP của Chainlink bổ sung thêm một lớp hợp đồng Chainlink được viết bằng Rust và các nút độc lập để kiểm tra riêng giao dịch liên chuỗi. Quan trọng hơn, hiện tại Layerzero đang dùng Oracle của chính Chainlink làm nền tảng.
Theo cách nói hiện đại, có thể coi đây là việc Chainlink đã "bao bọc" (enshrined) Layerzero.
2. Uniswap X - “Tách rời”
Nếu đội ngũ Uniswap chậm chạp trong việc tích hợp tiện ích cho token thì họ lại cực kỳ năng động trong đổi mới sản phẩm. Sau khi vừa công bố giải pháp sản phẩm Uniswap V4 vào tháng 6, ngày 17 tháng 7 họ lại ra mắt thêm sản phẩm mới: Uniswap X. Mối quan hệ giữa hai sản phẩm này có thể ví von không hoàn toàn chính xác như sau: Uniswap V4 giống như Apple ra mắt iPhone thế hệ mới, còn Uniswap X giống như Apple ra mắt dòng sản phẩm mới như iPad.
Sơ đồ kiến trúc sản phẩm Uniswap X
Phần cốt lõi nhất của Uniswap X là việc thuê ngoài (outsource) chức năng định tuyến giao dịch và tập hợp giao dịch cho một đối tượng mới gọi là Filter. Filter sẽ phối hợp với Router của Uniswap để nhận và khớp đơn hàng. Filter có thể là các bộ tổng hợp giao dịch như 1inch, hoặc nhà tạo lập thị trường, cá nhân thậm chí là MEV Searcher. Nhờ cơ chế đấu giá, tổn thất MEV tiềm tàng của người giao dịch sẽ được bù đắp trong quá trình đấu giá, do đó giá trị MEV sẽ được nội hóa (internalizes).
Triết lý tách rời (Decouple) các thành phần hệ thống nhằm giảm độ phức tạp (Complexity) cũng chính là tinh thần cốt lõi của Uniswap V4. Uni V4 tách quyền tạo pool thanh khoản khỏi hệ thống cốt lõi thành vai trò mới là Hook, cho phép Hook định nghĩa các quy tắc tùy chỉnh cho pool thanh khoản, từ đó vừa đáp ứng nhu cầu linh hoạt của người dùng, vừa giữ được sự ổn định của hệ thống cốt lõi.
Cùng logic thiết kế hệ thống này cũng là tư tưởng mà Ethereum đang theo đuổi trong lộ trình hướng tới Rollup, dần chuyển khả năng mở rộng giao dịch sang các L2 dạng Rollup, đồng thời tiếp tục tách rời các yếu tố như tính sẵn có dữ liệu (Data Availability)... Điều này mở ra không gian phát triển cho hàng loạt dự án L2 và DA.
Tất nhiên, Uniswap X còn mang lại nhiều cải tiến quan trọng nâng cao trải nghiệm người dùng như lệnh đấu giá kiểu Hà Lan, giao dịch liên chuỗi, mô-đun tối ưu phí giao dịch Permit2. Đặc biệt cần lưu ý, Uniswap X định nghĩa đối tượng giao dịch meta là lệnh đã ký (signed order), từ đó đặt nền móng cho mô hình giao dịch trên chuỗi lấy intents làm trung tâm.
3. Hướng tới kỷ nguyên blockchain mô-đun — Endgame
Với việc nhiều Layer2 lần lượt ra mắt mainnet trong năm nay, và không ít dự án chọn EthCC để công bố các mốc phát triển quan trọng, có thể nói kỷ nguyên mô-đun (Modularity) của Ethereum đã chính thức bắt đầu.
-
Linea, thuộc Consensys, ra mắt Alpha Mainnet
-
Mantle, được ươm tạo bởi Bybit, ra mắt Alpha Mainnet
-
Giải pháp Zero Knowledge Proof của O(1) Labs dành cho OP Stack được lựa chọn
-
Sau OP Stack và Arbitrum Orbit, Starknet cũng công bố Starknet Appchains của riêng mình
Từ khoảng năm 2020, khi lộ trình Rollup-Centric của Ethereum được xác lập, xu hướng mô-đun hóa của Ethereum đã phần nào được dự đoán trước. Phương thức mở rộng quy mô này, trong đó Rollup chịu trách nhiệm xử lý giao dịch, tách nhỏ các thành phần chức năng của chuỗi toàn diện (Monolithic) và phân bổ vào hệ thống chuỗi mô-đun, được Vitalik gọi là Endgame (trạng thái cuối cùng) của Ethereum. (Sau đó, cụm từ “Endgame” trở thành từ khóa hot trong Web3 và được lặp lại thường xuyên, ví dụ như MakerDao)
Tương lai, Ethereum sẽ không chỉ tồn tại như một chuỗi đơn lẻ hay L1, mà là một giải pháp mạnh mẽ về lớp DA (tính sẵn có dữ liệu) và lớp đồng thuận. Như Ryan – người sáng lập Bankless từng nói: “Chuỗi chính Ethereum không dành cho người dùng, mà dành cho các chuỗi khác”. Cụ thể hơn, nó dành cho các Rollup khác nhau và các nền tảng Raas.
Trong thế giới mô-đun, không còn phân biệt đơn giản giữa L1, L2 hay L3 theo mô hình mở rộng phân hình (Fractal Scaling); thay vào đó là các tổ hợp khác nhau giữa các lớp thực thi, lớp DA và lớp đồng thuận:
Một hệ sinh thái mô-đun nhìn từ góc nhìn Celestia
Tương lai, trọng tâm của những người xây dựng hạ tầng blockchain sẽ chuyển từ đua nhau làm đủ loại L2 sang phát triển các thành phần riêng biệt của blockchain mô-đun: bộ sắp xếp (sequencer) phi tập trung hơn, lớp thực thi nhanh hơn, khung làm việc phù hợp với các loại ứng dụng Rollup khác nhau... Điều này có thể thấy rõ qua sự thay đổi trong các diễn giả tại Modular Summit trong năm qua.
Ngoài ra, tại hội nghị EthCC lần này còn có rất nhiều nội dung mới được công bố như Lens V2 và Gnosis Card... Tuy nhiên vì trọng tâm hội nghị vẫn nằm ở hạ tầng, nên bài viết này sẽ không đi sâu.
To Be Continued:
1. Bài phát biểu của Vitalik tại hội trường chính lần này nói về lịch sử phát triển của Trừu tượng tài khoản (Account Abstraction), không có nhiều điểm mới. Nhưng bài phát biểu của anh ấy tại Modular Summit về Aggregation theo tôi thấy lại thú vị hơn nhiều. Anh ấy đề cập rằng một lợi ích lớn của ERC4337 là có thể sử dụng chữ ký tập hợp BLS, nhờ đó giảm đáng kể kích thước giao dịch, tiết kiệm không gian khối của Ethereum. Tương tự, có rất nhiều nghiên cứu đang sử dụng chứng minh SNARK để tập hợp nhằm nâng cao hiệu quả. Những tiến triển lý thuyết và công nghệ trong lĩnh vực Aggregation có thể sẽ là điểm đột phá cho các nâng cấp của Rollup trong tương lai.
2. Một trong những sự kiện bên lề lớn nhất tại EthCC – Modular Summit – dành cả ngày để thảo luận về PBS (Proposer-builder separation), một chủ đề cũ nhưng luôn nóng. Lộ trình R&D của Quỹ Ethereum có thể được tóm tắt bằng sơ đồ hình trái tim dưới đây, chia thành hai nhóm lớn: in-protocol và out-protocol. Nội dung khá phức tạp, sẽ cần một bài viết riêng để giải thích chi tiết sau.
Cuối cùng, hãy cùng hồi tưởng lại “ngày hôm qua”: tại hội nghị EthCC 2022, Vitalik từng mong muốn Ethereum cuối cùng có thể “An cư” (Settle Down) – tức là tăng tính tương thích hệ thống, giảm độ phức tạp, đạt trạng thái cân bằng và vận hành ổn định lâu dài. Nếu như Vitalik nói năm ngoái Ethereum đang ở vạch xuất phát leo dốc đứng, thì năm nay, Ethereum đã tiến được một bước dài về phía đỉnh núi.
(Ai nói phong cảnh trên đỉnh núi là của Cosmos? Ra đây nói chuyện!)
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@xingpt
