ConsenSys dẫn dắt, Linea ra mắt: Đột phá giới hạn ZK Rollup, đạt được khả năng tương thích hoàn toàn với EVM
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
ConsenSys dẫn dắt, Linea ra mắt: Đột phá giới hạn ZK Rollup, đạt được khả năng tương thích hoàn toàn với EVM
Bài viết này sẽ phân tích sâu về Linea từ năm khía cạnh: loại hình dự án, phân tích đối thủ cạnh tranh, điểm nổi bật của dự án, phát triển hệ sinh thái, tiến độ và kế hoạch tương lai.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Darren, Everest Ventures Group
Tóm tắt
Để giải quyết bài toán mở rộng cho Ethereum, Layer2 đã ra đời, trong số nhiều giải pháp Layer2 thì Rollup hiện là phương án được ưa chuộng nhất. Rollup lại có thể chia thành hai loại: Optimistic Rollup và ZK Rollup. So với Optimistic Rollup, ZK Rollup có lợi thế hơn về độ an toàn, tốc độ và phí Gas. Tuy nhiên, hiện tại các ZK Rollup đang hoạt động đều tồn tại một nhược điểm lớn: không hỗ trợ hoàn toàn tính toán tổng quát của Máy ảo Ethereum (EVM), mà chủ yếu được tối ưu hóa cho các ứng dụng cụ thể. Điều này làm mất đi khả năng tương thích với các hợp đồng thông minh L1 Ethereum hiện có và các ứng dụng phi tập trung (dapp), đồng thời làm tăng thêm khó khăn trong việc xây dựng các hợp đồng mới với trải nghiệm tương tự về khả năng kết hợp và biểu đạt.
Ngược lại, Optimistic Rollup có thể tương thích với các hợp đồng thông minh EVM của Ethereum, do đó đối với nhà phát triển, việc di chuyển hợp đồng thông minh lên Layer2 tương đối đơn giản. Đây cũng là lý do chính khiến Optimistic Rollup hiện nay trở thành giải pháp Layer2 phổ biến thay vì ZK Rollup.
Do đó, để khắc phục vấn đề ZK Rollup không tương thích với EVM, ZK-EVM đã ra đời, và nhân vật chính trong bài viết này – Linea – chính là ZK-EVM Type 2, thuộc loại ZK-EVM tương đương EVM, cho phép các nhà phát triển xây dựng các ứng dụng phi tập trung mở rộng hoặc trực tiếp di chuyển các dapp hiện có mà không cần thay đổi mã hay viết lại hợp đồng thông minh.
Bài viết sẽ phân tích sâu về Linea từ năm khía cạnh: loại hình dự án, phân tích đối thủ cạnh tranh, điểm nổi bật, phát triển hệ sinh thái, tiến độ và kế hoạch tương lai.
Một, Giới thiệu dự án
Linea là một giải pháp blockchain sáng tạo, kết hợp sức mạnh của bằng chứng kiến thức không (zero-knowledge proof) với sự tương đương hoàn chỉnh của Máy ảo Ethereum (EVM). Nó cho phép các nhà phát triển xây dựng các ứng dụng phi tập trung (dapp) mở rộng hoặc di chuyển các dapp hiện có mà không cần thay đổi mã hoặc viết lại hợp đồng thông minh, từ đó đơn giản hóa đáng kể quá trình phát triển. Linea do ConsenSys xây dựng, thuộc loại Type 2 trong nhiều dạng zkEVM, tận dụng các đặc tính mở rộng của zkEVM để cung cấp thời gian giao dịch nhanh hơn và thông lượng cao hơn. zkEVM là phiên bản bằng chứng kiến thức không (ZKP) của Máy ảo Ethereum (EVM), đảm bảo rằng các giao dịch và việc thực thi hợp đồng thông minh được xác minh mà không tiết lộ bất kỳ thông tin nhạy cảm nào. Điều này không chỉ tăng cường độ an toàn mà còn tạo ra một nền tảng hiệu quả và mở rộng tốt hơn.
Trong quý IV năm 2022, ConsenSys đã ra mắt phiên bản thử nghiệm nội bộ của Linea, cung cấp quyền truy cập sớm cho một nhóm người dùng giới hạn, xử lý hơn 350.000 giao dịch và triển khai nhiều ứng dụng phi tập trung khác nhau. Mạng thử nghiệm cho phép các nhà phát triển Solidity xây dựng, kiểm tra và khởi chạy DApp, đồng thời kiểm tra quy mô lớn zkEVM.
Ngày 28 tháng 3 năm 2023, Linea ra mắt mạng thử nghiệm công khai, phát hành zkEVM rollup nhằm kiểm tra tải công nghệ mở rộng Layer2. Trong giai đoạn thử nghiệm công khai, khoảng 5,5 triệu ví duy nhất đã thực hiện hơn 46 triệu giao dịch.
Ngày 18 tháng 7, Linea ra mắt phiên bản Alpha trên mainnet. Tính đến ngày 24 tháng 7, Linea mainnet có hơn 100 dự án hệ sinh thái, đã thu hút hơn 10.921 ETH, số lượng giao dịch đạt 64.604, số địa chỉ tương tác đạt 58.344.
Theo giới thiệu của người phụ trách kinh doanh toàn cầu của Linea, @hotpot_dao, sau khi ra mắt mainnet, Linea có kế hoạch tập trung phát triển hai hướng Layer3 và Appchain, nhằm đáp ứng nhu cầu về thông lượng và giao dịch ngang hàng của các dự án game, đồng thời thúc đẩy thêm hợp tác Multi Prover.
Hai, Đội ngũ nền tảng
Linea do công ty ConsenSys nghiên cứu, thiết kế và vận hành. ConsenSys là một công ty phần mềm Ethereum hàng đầu được thành lập vào năm 2014, hoạt động trên toàn cầu, tuyển dụng các doanh nhân hàng đầu, các nhà khoa học máy tính, kỹ sư giao thức, các nhà phát triển phần mềm và chuyên gia triển khai doanh nghiệp. Là một trong những thực thể lớn nhất và cơ bản nhất trong lĩnh vực công nghệ blockchain, mạng lưới nhân sự, dự án và công ty toàn cầu của ConsenSys đang xây dựng các công cụ phát triển, ứng dụng phi tập trung và giải pháp cho ngành công nghiệp blockchain dành cho các doanh nghiệp và chính phủ muốn tận dụng sức mạnh của Ethereum. Tổ chức này từng được tờ The New Yorker năm 2018 gọi là "nhà phát triển và thúc đẩy ứng dụng phi tập trung nổi tiếng và phổ biến nhất trong cộng đồng Ethereum". Bộ sản phẩm hiện tại bao gồm Infura, Quorum, Truffle, Codefi, MetaMask và Diligence.
Joseph Lubin là đồng sáng lập Ethereum và là người sáng lập ConsenSys. Lubin sinh và lớn lên ở Toronto, Canada, tốt nghiệp Đại học Princeton với bằng kỹ thuật điện và khoa học máy tính. Ông từng phát triển công cụ soạn nhạc tự động tại Phòng thí nghiệm robot Princeton của Tomandandy Music và phát triển robot di động tự động tại công ty nghiên cứu tư nhân Vision Applications Inc. Lubin tập trung vào lĩnh vực giao thoa giữa mật mã học, kỹ thuật và tài chính.
Ba, Phân tích ZK EVM Type
Như đã đề cập ở trên, Linea thuộc loại Type 2 trong bốn loại zkEVM. Vậy bốn loại này là gì? Chúng có đặc điểm gì? Vitalik đã phác thảo các loại zkEVM dựa trên mức độ tương thích với Ethereum trong bài blog của mình.
Trước khi đọc tiếp, cần lưu ý rằng: càng gần với chức năng của Ethereum thì tốc độ tạo bằng chứng zk càng chậm và chi phí càng cao. Mặt khác, nếu một blockchain hoặc Rollup phù hợp hơn với quy chuẩn và tiêu chuẩn của Ethereum, thì các nhà phát triển sẽ dễ dàng xây dựng ứng dụng và tích hợp vào hệ sinh thái Ethereum hơn. Do đó, các blockchain có mức độ tương thích cao với Ethereum có thể có lợi thế cạnh tranh.
Loại thứ nhất (Type 1): Các Zk rollups hoàn toàn tương đương Ethereum sao chép chính xác Ethereum ở mọi phần (bao gồm hàm băm, cây trạng thái, cây giao dịch, các chương trình tiền biên dịch hay bất kỳ logic đồng thuận nào khác). Cho đến nay, thực tế chưa có zkEVM nào đạt được sự tương đương với Ethereum, nhưng mục tiêu cuối cùng của Taiko là đạt được sự tương đương Ethereum, nên về mặt lý thuyết có thể xếp Taiko vào loại này.
Loại thứ hai (Type 2): Các Zk rollups hoàn toàn tương đương EVM cố gắng đạt được sự tương đương với EVM nhưng không hoàn toàn tương đương với Ethereum. Chúng hoàn toàn tương thích với các ứng dụng hiện có, nhưng có một vài thay đổi nhỏ đối với Ethereum nhằm giúp việc phát triển dễ dàng hơn và tạo bằng chứng nhanh hơn. Hiện tại Linea thuộc loại này.
Loại thứ ba (Type 3): Gần như tương đương EVM, hy sinh nhiều yếu tố và tính tương đương để tạo bằng chứng nhanh hơn. Polygon zkEVM và Scroll hiện thuộc loại này. Loại này thường là bàn đạp để tiến tới loại thứ hai.
Loại thứ tư (Type 4): Tương đương ngôn ngữ cấp cao, nghĩa là chúng đều chấp nhận các hợp đồng thông minh viết bằng Solidity, sau đó chuyển đổi sang một ngôn ngữ tùy chỉnh khác phù hợp với Zk. zkSync và StarkNet thuộc loại này, mặc dù zkSync có thể dần thêm khả năng tương thích với bytecode EVM và cuối cùng chuyển sang loại cao hơn Type3/Type2.
Cần lưu ý rằng các loại khác nhau này không có sự phân biệt cao thấp, chủ yếu dựa trên lựa chọn kỹ thuật và tốc độ tạo bằng chứng để đưa ra quyết định phát triển, và chúng có thể chuyển đổi qua lại lẫn nhau.
Là một dự án Type 2, Linea hoàn toàn tương đương EVM, khác với các dự án Type 3 và Type 4, nếu một dự án có Dapp trên mainnet, họ có thể di chuyển trực tiếp sang Linea mà không cần thay đổi mã, chỉ cần một bước chuyển đổi là có thể sử dụng giao thức Layer2 của Linea. Tuy nhiên, nếu muốn chuyển sang StarkNet (thuộc Type 4), cần một trình biên dịch và thêm một bước, điều này có thể gây ra các vấn đề về an toàn và làm tăng chi phí phát triển.
Về mặt công nghệ hiện tại, Type 2 dễ thực hiện hơn Type 1. Hiện tại Linea đã ra mắt mainnet, trong khi Taiko (Type 1) vẫn chưa công bố thời gian ra mắt mainnet, cho thấy Type 2 có lẽ thực tế hơn, trong khi Type 1 mang tính lý tưởng hơn và các dự án liên quan còn khá sơ khai.
Bốn, Linea so sánh với các zkEVM khác
1. Về tài chính:
Về huy động vốn, Linea chưa tổ chức huy động vốn riêng, nhưng công ty mẹ ConsenSys đã huy động được 726 triệu USD, nguồn vốn dồi dào. Đồng thời, dự án MetaMask dưới trướng ConsenSys là ông lớn không thể tranh cãi trong lĩnh vực ví, mang lại lợi nhuận đáng kể cho ConsenSys đồng thời cũng hỗ trợ mạnh mẽ cho Linea.
Ngoài ra, các dự án zkEVM khác cũng huy động được số vốn đáng kể: zkSync huy động 458 triệu USD, StarkNet huy động 273 triệu USD, Polygon zkEVM huy động 450 triệu USD, Scroll huy động 83 triệu USD, Taiko huy động 22 triệu USD. Xét về mặt này, Linea có nguồn vốn dồi dào và được hậu thuẫn mạnh mẽ, là một trong những dẫn đầu trong cuộc đua zkEVM.
2. Về công nghệ:
Về mặt công nghệ, Linea thuộc Type 2 (hiện chưa đạt 100% tương thích, đang ở giai đoạn chuyển tiếp giữa Type 2 và Type 3, phần bảy sẽ trình bày chi tiết tiến độ cụ thể) vốn có lợi thế về sự tương đương EVM, có thể hoàn toàn tương đương với Máy ảo Ethereum (EVM), do đó các nhà phát triển có thể xây dựng các ứng dụng phi tập trung mở rộng hoặc di chuyển trực tiếp các ứng dụng hiện có mà không cần sửa mã hay viết lại hợp đồng thông minh.
Ngoài ra, Linea sử dụng trình chứng minh độc đáo (sẽ trình bày chi tiết ở phần năm), nhằm nâng cao tốc độ giao dịch và giảm phí Gas trong khi đảm bảo tính tương thích.
Tuy nhiên, do bản chất zk-rollup khó tương thích với EVM, nên trong điều kiện giữ mức độ tương thích cao, so với các dự án zkEVM Type 4 và Type 3 (ví dụ zkSync, StarkNet, Polygon zkEVM), tốc độ giao dịch của Linea tương đối chậm hơn một chút, phí gas cũng cao hơn đôi chút.
Các công nghệ khác như hình dưới đây:
3. Về dữ liệu:
Ghi chú: Vì Scroll và Taiko chưa ra mắt mainnet nên được thay thế bởi Arbitrum và OP Mainnet
Nguồn dữ liệu:
[1]https://dune.com/gopimanchurian/arbitrum
[3]https://dune.com/optimismfnd/Optimism-Overview
[4]https://dune.com/KARTOD/zk-evm-mega-dashboard
[5]https://dune.com/tk-research/linea
Biểu đồ trên hiển thị dữ liệu liên quan của các dự án zkEVM lớn. Cần lưu ý rằng mainnet của Linea vừa mới ra mắt, do đó dữ liệu hiện tại chưa có nhiều ý nghĩa, chỉ mang tính chất tham khảo.
Như biểu đồ cho thấy, zkSync đang dẫn trước rõ rệt về dữ liệu. Tuy nhiên, cần chỉ ra rằng dữ liệu Web3 có mức độ không chân thực nhất định, trong đó nhiều dữ liệu do các thợ săn airdrop đóng góp, nhưng điều này cũng thể hiện sự kỳ vọng cao hơn của nhiều người đối với dự án.
Một nguyên nhân khác không thể bỏ qua khiến dữ liệu zkSync vượt xa là trước khi ra mắt mainnet, một dự án giải pháp Layer2 khác trong cuộc đua Optimistic Rollup là Arbitrum đã phát hành token và thực hiện airdrop cho nhiều người dùng, mang lại lợi nhuận lớn cho nhiều thợ săn airdrop. Tình trạng này đã thúc đẩy tâm lý tích cực của người dùng Web3, khiến zkSync thu hút gần 100.000 ví độc lập chỉ trong ba ngày ra mắt mainnet. Trong khi đó, thị trường hiện nay rõ ràng đang trong giai đoạn thị trường gấu, tình hình ảm đạm, không khí lạnh lẽo, nhiều người dùng chọn quan sát và không hành động, do đó tương đối mà nói, Linea vừa ra mắt mainnet cũng không thể bùng nổ như zkSync khi ra mắt, ba ngày đầu tiên chỉ thu hút chưa đến 25.000 ví độc lập.
Ngoài ra, hiện tại chỉ có Polygon zkEVM đã sở hữu token của riêng nó, đây có lẽ cũng là một trong những lý do khiến dữ liệu của nó kém hơn so với zkSync Era và StarkNet. Bởi vì như vậy, Polygon zkEVM không có kỳ vọng airdrop và cũng không thể thu hút các cộng tác viên cộng đồng để đóng góp dữ liệu.
Cuối cùng, biểu đồ cho thấy thị phần của các dự án zkEVM trong toàn bộ sân chơi Layer2, zkSync Era chiếm vị trí dẫn tuyệt đối 4,27%, tiếp theo là StarkNet, trong khi Linea chỉ chiếm 0,24%, kém gần 20 lần so với zkSync Era. Có thể thấy, nếu Linea muốn nổi bật giữa hàng loạt dự án zkEVM, chắc chắn phải nỗ lực nhiều hơn nữa.
Năm, Điểm nổi bật của Linea?
1. Linea có thể tích hợp liền mạch và bản địa với các sản phẩm của ConsenSys như Infura, MetaMask và Truffle:
Các nhà xây dựng có thể dễ dàng thu hút người dùng bằng ví web3 MetaMask, ví dụ như trên plugin ví MetaMask, mạng thử nghiệm Linea mặc định đã tồn tại, loại bỏ rào cản trải nghiệm người dùng khi phải thêm mạng thủ công, một phần nào đó cũng làm giảm门槛 sử dụng.
Ngoài ra, nhờ API dễ sử dụng của Infura, các nhà phát triển có thể nhanh chóng phát hành và mở rộng dapps. Các nhà phát triển có thể sử dụng Truffle hoặc các môi trường phát triển phổ biến như Hardhat, Foundry và Brownie để xây dựng, kiểm tra, gỡ lỗi và triển khai hợp đồng thông minh Solidity của họ, tương thích với Ganache và Diligence hỗ trợ kiểm thử mã cục bộ và kiểm toán.
Ngoài ra, cầu nối gốc, không cần tin cậy của ConsenSys và cầu nối thân thiện với người dùng MetaMask cũng cho phép các nhà phát triển di chuyển token vào và ra khỏi mạng một cách an toàn.
2. Hệ thống chứng minh nội bộ và phương pháp nén độc đáo
Quy trình chứng minh của Linea
Công nghệ của Linea khác biệt với các zkEVM khác về phương án số học và hệ thống chứng minh nội bộ. Để chứng minh giao dịch xảy ra, Linea áp dụng một loạt bước. Nó bắt đầu bằng số học hóa (Arithmetization), chuyển đổi chương trình máy tính thành biểu thức toán học mà bằng chứng zk có thể hiểu được. Quá trình này chuyển đổi giao dịch thành dấu vết (trace) và một tập hợp các ràng buộc (constrain) để xác minh tính chính xác của phép tính.
Sau đó Linea sử dụng hệ thống chứng minh nội bộ Vortex và Arcane, các hệ thống chứng minh nội bộ này đệ quy giảm kích thước bằng chứng, thông qua tối ưu hóa tính toán và sử dụng các thuật toán cụ thể, liên tục cải thiện hiệu quả và độ gọn nhẹ của bằng chứng. Cuối cùng, thông qua quá trình lặp lại và tối ưu hóa nội bộ nhiều lần, bằng chứng được nén thêm vào hệ thống chứng minh bên ngoài cuối cùng Plonk.
Thiết kế này cho phép Linea tạo và xác minh bằng chứng zk một cách hiệu quả, từ đó đảm bảo tính riêng tư và an toàn của giao dịch. Bằng cách sử dụng tối ưu hóa đệ quy của hệ thống chứng minh nội bộ và bước nén cuối cùng, Linea có thể giảm quy mô bằng chứng và nâng cao hiệu suất tổng thể, mang lại trải nghiệm giao dịch nhanh chóng và hiệu quả cho người dùng. Phương pháp công nghệ sáng tạo này làm cho Linea nổi bật trong cuộc đua zkEVM và cung cấp hỗ trợ kỹ thuật mạnh mẽ để xây dựng các ứng dụng phi tập trung mở rộng.
Hệ thống chứng minh nội bộ: Vortex và Arcane
1. Thiết kế dựa trên "lưới" (Lattice-based):
Vortex là một phương án SNARK dựa trên "lưới", có thể hoạt động trên bất kỳ miền nào có độ chính xác nhị phân hợp lý và có thể xử lý hiệu quả nhiều loại truy vấn khác nhau. Hàm băm dựa trên "lưới" có nhiều ưu điểm so với các phương pháp mã hóa truyền thống. Nó có hiệu suất nhanh hơn mật mã đường cong elliptic phổ biến và là hậu lượng tử, nghĩa là có thể chống lại các cuộc tấn công lượng tử. "Lưới" được tối ưu hóa cho đệ quy, có thể thực hiện tăng tốc phần cứng hiệu quả và tương thích với tính song song SIMD. Ngoài ra, các hàm dựa trên lưới tránh được sự đánh đổi giữa tốc độ và sử dụng trong SNARK (bằng chứng kiến thức không ngắn gọn), làm cho chúng linh hoạt hơn.
Hơn nữa, bản thân phương án SNARK có một số ưu điểm so với STARK: tốc độ áp dụng của SNARK thực tế nhanh hơn nhiều so với STARK, SNARK được phát hiện sớm hơn vài năm so với STARK, điều này giúp công nghệ này dẫn trước đáng kể về mặt áp dụng; hơn nữa SNARK có nhiều thư viện nhà phát triển, mã nguồn công bố, dự án và nhà phát triển tích cực hơn tập trung vào công nghệ này; thứ hai, lượng gas cần thiết cho SNARK dự kiến chỉ bằng 24% của STARK, nghĩa là giao dịch sử dụng SNARK sẽ rẻ hơn nhiều cho người dùng cuối; cuối cùng, kích thước bằng chứng của SNARK nhỏ hơn nhiều so với STARK, nghĩa là cần ít lưu trữ trên chuỗi hơn.
2. Thiết lập minh bạch:
Quá trình thiết lập của Vortex là minh bạch, không cần tin tưởng vào người tham gia thiết lập, điều này làm cho Vortex an toàn và đáng tin cậy hơn.
3. Sơ đồ cam kết tuyến tính:
Vortex sử dụng một sơ đồ cam kết tuyến tính sáng tạo, có thể xử lý hiệu quả cam kết của nhiều tích vô hướng (multiple scalar products) và có kích thước bằng chứng nhỏ hơn các phương án khác.
4. Công nghệ đệ quy tự thân:
Vortex sử dụng công nghệ đệ quy tự thân, có thể tái sử dụng các thể hiện Ring-SIS khác nhau và các mã sửa lỗi khác nhau, từ đó có thể cân nhắc linh hoạt giữa kích thước bằng chứng và thời gian chạy khi chọn tham số Ring-SIS và mã sửa lỗi.
5. Mô hình Bằng chứng Oracle Tương tác (IOP):
Arcane biên dịch số học thành mô hình Bằng chứng Oracle Tương tác (IOP), IOP cho phép người xác minh truy vấn oracle, một bên thứ ba đáng tin cậy có thể cung cấp thông tin cần thiết một cách xác suất. Linea sử dụng khuôn khổ Wizard-IOP, cung cấp các truy vấn phức tạp hơn mô hình IOP tiêu chuẩn, và Arcane chuyển đổi tập hợp ràng buộc thành đánh giá đa thức, tăng cường hình thức toán học của bằng chứng. Để loại bỏ sự phụ thuộc vào bên thứ ba, Linea sử dụng giả định mật mã và chuyển đổi lặp lại, thay thế oracle bằng sơ đồ cam kết đa thức.
Bước nén cuối cùng: Plonk
Để bằng chứng có thể được xác minh trực tiếp trên L1 Ethereum, Linea sử dụng PlonK để thực hiện bước nén cuối cùng. PlonK giống như Groth16 (Linea ban đầu sử dụng bằng chứng Groth16) là một cấu trúc zkSNARK, tận dụng các công nghệ mã hóa tiên tiến. Thuộc tính thân thiện SNARK và hàm băm dựa trên "lưới" của PlonK có thể đảm bảo xác minh nhanh chóng và tạo ra bằng chứng nhỏ gọn phù hợp để xác minh hiệu quả trên L1.
PlonK so với Groth16: Việc chuyển đổi từ Groth16 sang PlonK được thúc đẩy bởi quá trình thiết lập đáng tin cậy. Mỗi khi mạch thay đổi, Groth16 đều cần thiết lập lại, trong khi PlonK chỉ cần thiết lập một lần, không phụ thuộc vào mạch. Thiết kế mạch lặp lại của Linea cần thường xuyên chạy lại thiết lập đáng tin cậy với Groth16, điều này gây ra lo ngại về sự tin tưởng. Bằng cách áp dụng PlonK, Linea duy trì tính toàn vẹn của giao thức, đồng thời mang lại niềm tin công bằng cho cộng đồng.
Sau sự thay đổi này, một bằng chứng sẽ được tạo ra để hợp đồng xác minh của Linea xác minh trên L1 Ethereum. Sau khi xác minh thành công bằng chứng, cam kết trạng thái và dữ liệu gọi, trạng thái tổng hợp mới sẽ được xác nhận trên hợp đồng thông minh L1.
Các công nghệ trên mang lại lợi ích gì cho Linea?
Tóm lại, các công nghệ được đề cập ở trên giúp Linea nâng cao tốc độ giao dịch và giảm phí Gas cho người dùng trong khi đảm bảo mức độ tương thích cao với EVM. Do bản chất zk-rollup khó tương thích với EVM, nên mối quan hệ giữa tính tương thích và tốc độ của zk-rollup là nghịch đảo. Trong khi Linea là zkEVM Type 2 tương đương EVM hoàn toàn, có độ tương thích cao, việc nâng cao tốc độ càng khó khăn hơn. Do đó, phương án SNARK dựa trên "lưới" Vortex là một đột phá công nghệ xuất sắc và hiếm có trong lĩnh vực này.
3. Thúc đẩy Multi Prover (Nhiều trình chứng minh)
Multi Prover coi Linea như một client của Ethereum, trong khi hiện đã tồn tại nhiều client khác nhau, như các dự án Layer2 zkSync, Polygon zkEVM, v.v. Chỉ khi có nhiều client, mới đảm bảo được an toàn cho Ethereum, bởi vì ngay cả khi một client gặp sự cố, vẫn còn các client dự phòng khác để sử dụng.
Declan Fox, Quản lý sản phẩm cấp cao của Linea cho biết, để phòng ngừa rủi ro tiềm tàng, Linea sẽ thúc đẩy sử dụng phương pháp Multi Prover. Điều này có nghĩa là nhiều trình chứng minh (có thể hiểu là nhiều sản phẩm Layer2 khác nhau) cùng sử dụng các triển khai zkEVM khác nhau để xác minh giao dịch. Như vậy, nếu một trình chứng minh có lỗi hoặc trở nên không khả dụng, miễn là các trình chứng minh khả dụng khác đạt đủ số lượng tối thiểu, hệ thống sẽ tiếp tục hoạt động đáng tin cậy.
Người phụ trách kinh doanh toàn cầu của ConsenSys, @hotpot_dao giải thích: «Multi Prover là một sản phẩm, cho phép ba Layer2 khác nhau cùng thực hiện chứng minh. Miễn là cả ba đều thông qua, sản phẩm đó có thể được xác minh và quay trở lại mainnet, từ đó tăng cường đáng kể độ an toàn cho Ethereum. Đây cũng là một trong những mục đích mà chúng tôi cho rằng Linea có trong việc xây dựng giao thức lớp hai. Với tư cách là công ty ConsenSys, chúng tôi chủ yếu tập trung thúc đẩy Multi Prover. Điều này cũng rất phù hợp với toàn bộ Ethereum hoặc định hướng tương lai của Ethernet mà chúng tôi hình dung, đồng thời cũng là một thách thức công nghệ lớn.»
Multi Prover rất quan trọng đối với toàn bộ sân chơi Layer2. Và Linea với tư cách là người khởi xướng, thúc đẩy và thậm chí là người lãnh đạo Multi Prover, nếu Multi Prover thành công, Linea cũng sẽ nhận được sự công nhận và tin tưởng nhiều hơn từ thị trường, có thêm nhiều cơ hội và lợi thế trong phát triển tương lai.
Sáu, Phát triển hệ sinh thái
Cho đến nay, Linea đã thu hút hơn 100 đối tác hệ sinh thái tham gia, mainnet của Linea sẽ ra mắt cùng với hệ sinh thái rộng lớn gồm các đối tác này, mang lại cơ hội xây dựng thế hệ Dapp Ethereum mở rộng mới cho người dùng, nhà xây dựng và nhà phát triển.
Theo quan sát lâu dài của chúng tôi về Linea, Linea hiện đang tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng như cầu nối chéo chuỗi, ví trong giai đoạn sớm của hệ sinh thái, bố trí trong các lĩnh vực DeFi như DEX, cho vay, đồng thời phát triển sâu vào Social, Gamefi, liên tục thu hút người dùng và nhà phát triển, đạt được việc triển khai quy mô lớn Web3. Như người phụ trách kinh doanh toàn cầu của ConsenSys đã nói: «Giống như mạng xã hội cần một mạng lưới tính toán, có vấn đề khởi động lạnh, điều này rất khó thực hiện trên giao thức lớp hai. Vì vậy, chúng tôi sẽ làm tốt DeFi trước, sau đó làm một số Gamefi nhỏ, sau đó Linea hy vọng người dùng có thể trải nghiệm trước nền tảng và Network của chúng tôi, đặt nền móng vững chắc, sau đó hy vọng sẽ có các phần mềm xã hội tốt hơn đến phát triển.»
Cùng với việc ra mắt mainnet, chúng tôi chọn một số dự án nóng và hoạt động nhiều trong hệ sinh thái Linea để phân tích, các thông tin chi tiết và toàn diện hơn có thể tham khảo trang web chính thức.
DEFI
Bảng xếp hạng TVL hệ sinh thái Linea
LineaBank
LineaBank là giao thức cho vay được xây dựng trên Linea, tập trung vào việc cung cấp bảo vệ quyền riêng tư và khả năng mở rộng. Giao thức này trao cho người dùng quyền kiểm soát hoàn toàn tài sản của họ và loại bỏ các trung gian thông qua thị trường phi tập trung, mang lại lãi suất cạnh tranh cho người dùng. Từ tên dự án có thể thấy LineaBank là dự án bản địa trên blockchain Linea. Ngoài ra, theo biểu đồ trên, LineaBank hiện là dự án có giá trị khóa (TVL) cao nhất trên Linea, tính đến hôm nay (7.27) TVL đã đạt 5,81 triệu USD.
Ngoài ra, đáng chú ý là sau khi Linea ra mắt mainnet, LineaBank đã tổ chức sự kiện «khai thác trước», trong thời gian này người dùng có thể nhận được 100% doanh thu của giao thức.
iZUMi Finance
iZUMi Finance là một giao thức tối ưu hóa thanh khoản được xây dựng trên mạng Ethereum, là dự án sinh thái Uniswap V3, cung cấp dịch vụ «thanh khoản lập trình được như một dịch vụ» dựa trên Uniswap V3 cho các dự án blockchain.
Kế hoạch LiquidBox của iZUMi sẽ hỗ trợ các dự án thu hút thanh khoản thông qua việc lập kế hoạch cung cấp thanh khoản khuyến khích hiệu quả. Nó cũng cung cấp một hộp thanh khoản chung, ánh xạ thanh khoản của một token sang nhiều chuỗi, LP có thể sử dụng thanh khoản từ một chuỗi gốc để khai thác trên nhiều chuỗi.
iZUMi Finance cũng đã ra mắt iZiswap trên BNB Chain và zkSync, đây là AMM thanh khoản rời rạc được nâng cấp dựa trên mô hình thanh khoản tập trung Uniswap V3. iZUMi cũng đang phát triển iUSD, một stablecoin neo đô la được hỗ trợ bởi USDC. iUSD được sử dụng trong kế hoạch khai thác trái phiếu iZUMi.
Các s
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Everest Ventures Group (EVG)
