Trong cuộc chiến L1 tiếp theo, những dự án nào đáng chú ý?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Trong cuộc chiến L1 tiếp theo, những dự án nào đáng chú ý?
Các L1 cũ liên tục được hoàn thiện, các L1 mới xuất hiện không ngừng, những nhà đầu tư không theo kịp câu chuyện có thể bị bỏ lại phía sau làn sóng phát triển.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả bài viết gốc | Beehive
Dịch và biên tập | Viện Nghiên cứu Baize
Chiến tranh L1 không còn là khái niệm mới đối với các nhà đầu tư tiền mã hóa. Tuy nhiên, do các L1 cũ liên tục được cải tiến và các L1 mới xuất hiện không ngừng, những nhà đầu tư không theo kịp câu chuyện phát triển có thể bị bỏ lại phía sau.
Chiến tranh L1 lần thứ nhất
Năm 2018, khi tôi lần đầu tiên bước vào thị trường tiền mã hóa, một người đi trước (OG) đã nói với tôi rằng: "Hãy đầu tư ETH, giá nó đã giảm một nửa rồi, đáy đã đến", đó cũng chính là cơ hội để tôi tham gia thị trường. Lúc bấy giờ, các dự án như Ethereum chưa được gọi là L1 mà thường được biết đến với tên gọi "nền tảng hợp đồng thông minh".
Trong giai đoạn này, nhiều nền tảng hợp đồng thông minh như Cardano, NEO (được mệnh danh là "Ethereum của Trung Quốc"), Tron, EOS và Monero – đều ra đời nhằm giải quyết vấn đề mở rộng quy mô cho Ethereum (về tốc độ giao dịch và phí giao dịch), vì vậy chúng được giới đầu tư đặt biệt danh là "kẻ giết chết ETH". Tuy nhiên, hiện nay phần lớn các "kẻ giết chết ETH" này đã biến mất hoặc ít được nhắc tới.
Chiến tranh L1 lần thứ hai
Chiến tranh L1 lần thứ hai diễn ra trong chu kỳ thị trường gần đây nhất (2020–2024), mục tiêu chủ yếu vẫn là giải quyết bài toán mở rộng quy mô cho Ethereum. Mặc dù mục tiêu giống nhau, nhưng cuộc chiến này dường như đa dạng hơn so với chu kỳ trước.
Cuộc chiến lần này tập trung vào các blockchain cơ sở với các đặc điểm sau:
-
Blockchain đa chuỗi: Cosmos, Polkadot và Avalanche.
-
Blockchain đơn khối: Solana, Near Protocol, Fantom, Celo, …
Nhìn lại hai lần chiến tranh L1 trước, ta có thể thấy rằng mặc dù "câu chuyện L1" là một khái niệm tương đối mới, nhưng kể từ khi xuất hiện, nó luôn thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư.
Tuy nhiên, thế hệ dự án L1 tiếp theo sẽ có hình thức biểu hiện mạnh mẽ và quy mô lớn hơn so với hai thế hệ L1 trước.
Do đó, tôi dự đoán rằng các dự án như Sui, Aptos, Aleo, Celestia và Monad sẽ dẫn dắt cuộc chiến L1 tiếp theo trong chu kỳ tăng giá tới.
Những dự án nào sẽ dẫn dắt cuộc chiến L1 tiếp theo?
1. Aptos
Aptos là một trong những L1 mới nhất, hoàn thành việc phân phối token thông qua đợt airdrop truy hồi. Người dùng từng mint NFT trên testnet Aptos đã nhận được trung bình khoảng 3.000 USD giá trị token APT.
Giải pháp mở rộng của Aptos
Aptos sử dụng thuật toán Block-STM và cơ chế đồng thuận BFT để xử lý giao dịch mạng, nhằm giải quyết vấn đề mở rộng quy mô và tránh lặp lại tình trạng phải khởi động lại mạng nhiều lần như Solana. Cơ chế xử lý song song của Aptos cho phép thực thi hàng loạt giao dịch cùng lúc, giúp đạt tốc độ lên tới 160.000 TPS. Ngoài ngôn ngữ Move xây dựng trên Diem của Facebook, Aptos cũng hỗ trợ sử dụng ngôn ngữ Rust để phát triển hợp đồng thông minh.
Tình hình phát triển hệ sinh thái Aptos
Sau khi ra mắt token APT và thực hiện đợt airdrop lớn cho cộng đồng, số lượng dự án trong hệ sinh thái Aptos tăng vọt. Điều này cho thấy Aptos có khởi đầu thuận lợi. Tuy nhiên, phần lớn các dự án ban đầu chất lượng thấp và một bộ phận đáng kể có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản người dùng.
Tuy vậy, hệ sinh thái Aptos vẫn đầy hứa hẹn trong tương lai vì những lý do sau:
-
Sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Binance & BNB Chain: Aptos là blockchain đầu tiên được PancakeSwap mở rộng sang, cho thấy sự ủng hộ của Binance vượt xa mức đầu tư chiến lược.
-
Các dự án nổi bật trong hệ sinh thái như Thala Labs, Pontem, Aries Market, Totuga Finance và Martian Wallet đã thành công trong việc huy động vốn. Điều này chứng tỏ các nhà VC vẫn tiếp tục đặt cược vào các thành phần then chốt của hệ sinh thái Aptos.
-
Việc mở rộng hỗ trợ cho Rust và nhiều ngôn ngữ lập trình nổi tiếng khác sẽ giúp hệ sinh thái Aptos trở nên mạnh mẽ hơn.
Mặc dù số lượng dự án chất lượng cao trong hệ sinh thái Aptos hiện tại chưa nhiều, nhưng về dài hạn, Aptos có khởi đầu khá tích cực và để lại ấn tượng mạnh hơn Sui, đây là tín hiệu tích cực đối với hệ sinh thái.
Đội ngũ và nhà đầu tư
Không thể phủ nhận tài năng của đội ngũ phát triển Aptos, từng làm việc tại Facebook và xây dựng dự án Diem.
Ngay cả sau khi ra mắt mainnet, dự án vẫn huy động được hàng trăm triệu đô la Mỹ, định giá lên tới 4 tỷ USD.
Đánh giá
-
Aptos giải quyết bài toán mở rộng quy mô của Ethereum ở khâu thực thi từ góc độ kỹ thuật.
-
Hệ sinh thái Aptos đang ở giai đoạn sơ khai, dự án chất lượng chưa nhiều, nhưng tương lai vẫn rất đáng kỳ vọng.
2. Sui
Khác với Aptos, khi ra mắt mainnet, Sui gây tranh cãi vì không thực hiện airdrop token cho người dùng testnet. Thay vào đó, người dùng chỉ nhận được quyền mua token SUI với giá 0,03 USD (tương đương định giá 300 triệu USD).
Giải pháp của Sui
Sui là một blockchain đơn khối, tương tự như Solana, Fantom hay Near Protocol. Tuy nhiên, điểm tương đồng giữa Sui và Aptos là thay vì mở rộng theo chiều dọc như Solana, cả hai đều chọn hướng mở rộng ngang.
Tuy nhiên, trong khi Aptos sử dụng thực thi song song để xử lý nhiều giao dịch cùng lúc thì Sui đi theo hướng khác. Thuật toán đồng thuận Narwhal-Tusk là thành phần then chốt giúp Sui giải quyết vấn đề mở rộng, tối thiểu hóa việc truyền thông giữa các validator khi xử lý giao dịch, từ đó giảm độ trễ.
Do đó, TPS của Sui có thể sánh ngang hoặc thậm chí vượt Aptos mà không cần yêu cầu phần cứng node cao như Solana. Có thể nói, Sui đã phần nào giải quyết được bài toán đánh đổi giữa khả năng mở rộng, bảo mật và phi tập trung trên blockchain.
Tình hình phát triển hệ sinh thái Sui
Hệ sinh thái Sui hiện vẫn đang ở giai đoạn sớm phát triển hạ tầng, do đó ít được chú ý. Thông thường, một L1 mới cần khoảng một năm để xây dựng các thành phần hạ tầng như ví, cầu nối chéo chuỗi, oracles và API trước khi hệ sinh thái bước vào giai đoạn tăng trưởng bền vững.
Đội ngũ và nhà đầu tư
Tương tự đội ngũ phát triển Aptos, phần lớn thành viên của Mysten Lab – đội phát triển Sui – cũng đến từ dự án Diem. Tuy nhiên, số lượng kỹ sư Diem trong đội ngũ phát triển Sui nhiều hơn hẳn so với đội ngũ Aptos.
Đánh giá
Hiện tại vẫn chưa thể dự đoán chính xác tương lai của Sui, vì yếu tố then chốt vẫn là chiến lược phát triển riêng của L1. Nhưng so với đối thủ Aptos, đội ngũ phát triển Sui thể hiện sự sáng tạo lớn hơn trong việc giải quyết các vấn đề giao dịch. Về bài toán mở rộng, giải pháp của Sui an toàn và thiết thực hơn.
3. Monad
Monad là một L1 mới, gần đây thu hút sự chú ý do đồn đoán về việc sắp ra mắt testnet và khả năng airdrop.
Giải pháp của Monad
Khác với Sui và Aptos, Monad là một blockchain EVM, sử dụng cơ chế đồng thuận Proof-of-Stake (PoS) và đạt tốc độ lên tới 10.000 TPS. Điều gì khiến tốc độ giao dịch của Monad nhanh đến vậy?
Tương tự Aptos, Monad áp dụng thực thi song song để xử lý giao dịch.
Tình hình phát triển hệ sinh thái Monad
Monad hiện vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu phát triển, chuẩn bị ra mắt phiên bản testnet trong thời gian tới, do đó hệ sinh thái hiện chưa có bất kỳ dự án nào tham gia.
Đội ngũ và nhà đầu tư
Đội ngũ phát triển Monad từng làm việc hơn 7 năm tại Jump Trading – một gã khổng lồ trong lĩnh vực TradFi. Ngoài ra, Monad đã huy động thành công 19 triệu USD từ các quỹ VC như Dragonfly Capital, Lemniscap, Shima Capital, Placeholder…
Đánh giá
Hiện tại rất khó để đánh giá Monad, nhưng dựa trên thông tin hữu hạn, ít nhất việc huy động vốn thành công từ nhiều quỹ VC lớn đã phần nào chứng minh tiềm năng của đội ngũ phát triển.
4. Aleo
Aleo là một L1 mới, hướng tới việc cung cấp các ứng dụng phi tập trung và hoàn toàn riêng tư cho mọi người dùng Web3 thông qua công nghệ bằng chứng không kiến thức (ZKP).
Giải pháp của Aleo
Theo tài liệu của Aleo, nền tảng này không quá nhấn mạnh vào khả năng mở rộng, mà muốn mang lại quyền riêng tư cho tất cả người dùng thông qua tính năng ZKP.
Tình hình phát triển hệ sinh thái Aleo
Hệ sinh thái Aleo đang ở giai đoạn sơ khai, một số dự án như Leo Wallet, VolcaniX, Nucleo, Demox Labs… Chúng ta cần thêm nhiều thời gian để theo dõi sự phát triển của hệ sinh thái Aleo trong tương lai. Hiện tại, Aleo vẫn đang trong giai đoạn testnet, thời điểm ra mắt mainnet chưa được công bố.
Đội ngũ và nhà đầu tư
Aleo đã huy động thành công tổng cộng tới 298 triệu USD từ các quỹ VC như a16z, Coinbase Ventures, Placeholder, Polychain Capital… Mặc dù đội ngũ phát triển Aleo không quá nổi bật, rõ ràng các nhà VC nắm giữ thông tin mà chúng ta chưa biết.
Đánh giá
Chúng ta hiện thiếu đủ thông tin để đánh giá Aleo, cần thêm thời gian quan sát. Một dự án về quyền riêng tư nhận được nhiều vốn và sự chú ý như vậy, có thể chính phủ Mỹ sẽ can thiệp. Nếu điều đó xảy ra, liệu Aleo có điều chỉnh mục tiêu của mình không?
5. Celestia
Celestia là blockchain mô-đun toàn diện đầu tiên trong ngành mã hóa, do đó mặc dù không huy động được nhiều vốn như Aptos hay Sui, Celestia vẫn thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng mã hóa.
Giải pháp của Celestia
Blockchain truyền thống thường tích hợp các chức năng như đồng thuận, thanh toán, khả năng sẵn sàng dữ liệu và thực thi trong một kiến trúc đơn lẻ. Tuy nhiên, khi độ phức tạp và nhu cầu ứng dụng blockchain ngày càng tăng, kiến trúc đơn lẻ có thể không đáp ứng được các yêu cầu khác nhau. Celestia, với tư cách là một blockchain mô-đun, tách biệt các khâu thực thi, đồng thuận và khả năng sẵn sàng dữ liệu.
Mô hình của Celestia tương tự như Ethereum + Rollup L2. Sau khi lộ trình Ethereum 2.0 hoàn tất, Ethereum cũng sẽ trở thành một blockchain mô-đun đầy đủ chức năng. Rõ ràng, blockchain mô-đun sẽ là xu hướng quan trọng trong thị trường mã hóa tương lai.
Tình hình phát triển hệ sinh thái Celestia
Celestia hiện vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu phát triển, hệ sinh thái chưa hình thành.
Đội ngũ và nhà đầu tư
Các nhà đồng sáng lập dự án đồng thời cũng là các nhà phát triển cấp cao của Cosmos, còn các thành viên khác trong đội ngũ cũng có xuất thân tốt.
Đánh giá
So với Aptos và Sui, tốc độ phát triển của Celestia chậm hơn nhiều, bởi họ đang cố gắng phát triển một công nghệ vô cùng phức tạp.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Baize Research
