Đối thoại cùng Moonshot, PermaDAO và Social Layer: Chúng ta còn cách "công địa tận tụy" bao xa?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Đối thoại cùng Moonshot, PermaDAO và Social Layer: Chúng ta còn cách "công địa tận tụy" bao xa?
Ngoài "bi kịch đồng cỏ", chúng ta có thể đạt được "kịch bản đồng cỏ kiểu Wikipedia" thông qua hiệu ứng gia tăng theo quy mô hay không?
Chuyên sâu báo cáo Web3
Công địa: Tưởng tượng “những thế giới khả dĩ khác”
Khái niệm “tính công cộng” luôn lơ lửng trên đầu chúng ta. Phải chăng cách tổ chức hiện tại của thế giới nhất định là “cách tốt nhất hiện có”, hay chỉ là một sự thỏa hiệp với quyền lực phân cấp được ngụy trang dưới lớp vỏ “tất yếu lịch sử”?
Ngoài “bi kịch của công địa”, liệu chúng ta có thể đạt tới một “kịch bản hài hước về công địa” theo kiểu Wikipedia nhờ hiệu ứng quy mô tăng dần?
Một cá nhân tách rời khỏi mọi mạng lưới không thể tạo thành xã hội; hai người sẽ làm độ phức tạp tăng theo bình phương; còn khi nhiều người cùng xây dựng đồng thời, họ tạo ra một mặt phẳng quản trị hai chiều, hình thành vô số cách nối kết và tương tác, từ đó sản sinh theo cấp số mũ vô vàn lời giải toán học cho “những thế giới khả dĩ khác”.
Điều duy nhất chắc chắn là trong những lời giải ấy, chúng ta vẫn đang ở trạng thái khởi nguyên.
Bên cạnh việc tổ chức các học bổng mã nguồn mở “Summer of Public Goods” (liên kết: https://m.techflowpost.com/article/detail_11785.html), chúng tôi thực hiện loạt hỏi đáp về các hàng hóa công và vấn đề quản trị khu vực nói tiếng Hoa, mong muốn ngoài “công trường đang xây dựng” Web3 nói tiếng Hoa này, ngồi xuống đất, xuất phát từ trạng thái khởi nguyên hiện tại để tưởng tượng những thế giới khả dĩ khác.
Cách thức đăng ký học bổng Summer of Public Goods (mọi lập trình viên đều được chào đón): https://tally.so/r/meMVZk
Danh sách hỏi đáp:
1) Các bạn đánh giá thế nào về lĩnh vực hàng hóa công Web3 khu vực nói tiếng Hoa hiện nay? Trong lĩnh vực của các bạn, phần nào đang phát triển yếu nhất? * (câu hỏi cơ bản)
2) Liệu việc thúc đẩy thị trường tự do cung cấp hàng hóa công thực sự là một mệnh đề giả? Nếu không dựa vào các tổ chức tập trung để cung cấp hàng hóa công, theo các bạn điều kiện tiên quyết quan trọng nhất đối với cộng đồng Web3 nói tiếng Hoa là gì?
3) Trong quá trình xây dựng dài hạn, các bạn tìm kiếm sự cân bằng giữa giá trị cá nhân và giá trị công cộng như thế nào? Hãy giới thiệu điểm Schelling giữa người xây dựng (buidler) và công chúng trong triết lý cộng đồng/dự án của các bạn.
4) Để đạt được tầm nhìn cuối cùng của cộng đồng/dự án các bạn, cần những cơ sở hạ tầng công cộng Web3 nào?
5) Nếu “công bằng, rào cản thấp, tài nguyên dồi dào” là tam giác bất khả thi (trilemma) của tính công cộng, trong quá trình xây dựng riêng mình, nỗ lực nổi bật nhất các bạn từng thực hiện là gì?
Người tham gia hỏi đáp: Kỳ này do Web3MQ khởi xướng, câu trả lời đến từ Moonshot, PermaDAO và Social Layer (theo thứ tự thời gian).
Tác giả: Phương Đình
Moonshot - Xưởng Đăng Nguyệt
*Hỏi đáp dạng văn bản.
“Phương thức sản xuất mới của Web3 cần được chứng minh khách quan rằng nó đã có đủ khả năng thu giữ giá trị”; “Trong lúc làm sứ mệnh đăng nguyệt, chúng tôi cũng đang tiến hành một cuộc khảo sát thực địa đối với các nhà sáng lập công nghệ thời đại này”; “Các cơ sở hạ tầng công cộng Web3 thiếu hụt chủ yếu nằm ở lĩnh vực giáo dục lập trình viên Web3”.
Các bạn đánh giá thế nào về lĩnh vực hàng hóa công Web3 khu vực nói tiếng Hoa hiện nay? Trong lĩnh vực của các bạn, phần nào đang phát triển yếu nhất? *(câu hỏi cơ bản)
Cameron: Trong vài năm gần đây, lĩnh vực hàng hóa công Web3 khu vực nói tiếng Hoa thực tế đã có sự phát triển khá tốt, giai đoạn tranh nhau hái nấm dởm đang dần qua đi, ngày càng nhiều người bắt đầu nhận thức và theo đuổi tư tưởng cốt lõi của Web3. Dưới sự thúc đẩy của những buidler thuần túy này, sự phát triển Web3 nói tiếng Hoa dần thoát khỏi hình thái vội vàng cầu lợi, những dự án thực sự có giá trị và đáng thu hút liên tiếp xuất hiện, chất lượng hệ sinh thái tổng thể cũng không ngừng được cải thiện.
Tuy nhiên, so với môi trường phát triển hàng hóa công Web3 tại Mỹ, khu vực nói tiếng Hoa vẫn còn một số khoảng cách. Theo tôi, khâu phát triển yếu nhất chính là —— số lượng lập trình viên Web3 vẫn còn quá ít. Nhưng nguyên nhân dẫn đến tình trạng này liên quan đến nhiều khía cạnh. Hiện tại, sự thấu hiểu về cốt lõi tinh thần Web3 trong khu vực nói tiếng Hoa vẫn ở trạng thái khá chậm phát triển. Nguyên nhân của hiện trạng này, ngoài việc cốt lõi tinh thần Web3 không hoàn toàn phù hợp với mô hình văn hóa truyền thống của chúng ta, còn bị ảnh hưởng lớn bởi chính sách trong môi trường rộng lớn hơn, sự tồn tại của Great Firewall phần nào đã hạn chế việc luân chuyển và cập nhật thông tin mới trong khu vực nói tiếng Hoa.
Chúng ta có một trong những nhóm lập trình viên lớn nhất thế giới, nhưng thực tế lại là —— số người thật sự tìm hiểu và học hỏi Web3, trở thành lập trình viên Web3 thậm chí chưa đến một phần nghìn tổng số. Nhiều chương trình tài trợ (Grant Program) và hoạt động khởi nghiệp khi tiến hành đến cuối cùng đều phát hiện ra rằng, người tham gia cơ bản mỗi lần đều là cùng một nhóm người, vòng tròn khó mở rộng và nhân sự trì trệ, dẫn đến tốc độ đổi mới và chuyển hóa dự án Web3 khu vực nói tiếng Hoa còn rất nhiều dư địa cải thiện. Vì vậy, theo tôi, điểm then chốt nhất ảnh hưởng đến sự phát triển nhanh chóng của Web3 khu vực nói tiếng Hoa hiện nay chính là làm sao đưa đội ngũ khổng lồ các lập trình viên Web2 trở thành các lập trình viên Web3.
Việc thúc đẩy thị trường tự do cung cấp hàng hóa công thực sự là một mệnh đề giả hay không? Nếu không dựa vào các tổ chức tập trung để cung cấp hàng hóa công, theo các bạn điều kiện tiên quyết quan trọng nhất đối với cộng đồng Web3 nói tiếng Hoa là gì?
Cameron: Theo tôi, khả năng thực hiện việc thúc đẩy thị trường tự do cung cấp hàng hóa công phụ thuộc rất lớn vào việc tái cấu trúc phương thức sản xuất mới. Với phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa truyền thống, thì việc yêu cầu một công ty cung cấp hàng hóa công thực sự là gần như không thể.
So với Web2, tôi cho rằng đặc điểm lớn nhất của Web3 nằm ở việc thay đổi cách bố trí vốn ban đầu, nói cách khác, cộng đồng và hệ sinh thái chiếm vị trí cực kỳ trung tâm trong cốt lõi tinh thần Web3. Thực tế, các chuỗi công cộng cơ sở hạ tầng Web3 về bản chất chính là một loại hàng hóa công. Do đó, chúng tôi cho rằng, **muốn thực sự thúc đẩy thị trường tự do cung cấp hàng hóa công, điều quan trọng nhất là trước tiên phải thấy được phương thức sản xuất mới của Web3 đã có thể được chứng minh bằng sự thật khách quan —— nó đã có đủ khả năng thu giữ giá trị.** Biểu hiện trực tiếp nhất của sự thật khách quan này là toàn bộ hệ sinh thái có thể hình thành vòng tuần hoàn lành mạnh, những người cung cấp hàng hóa công thực sự mang lại máu mới chất lượng cao cho hệ sinh thái, thúc đẩy sự phồn thịnh của toàn bộ hệ sinh thái hàng hóa công Web3, và có thể hưởng lợi từ sự phồn thịnh đó, nhất định phải là một tình thế đôi bên cùng có lợi.
Trong quá trình xây dựng dài hạn, các bạn tìm kiếm sự cân bằng giữa giá trị cá nhân và giá trị công cộng như thế nào? Hãy giới thiệu điểm Schelling giữa người xây dựng (buidler) và công chúng trong triết lý cộng đồng/dự án của các bạn.
Cameron: Khi ban đầu sáng lập Đăng Nguyệt, chúng tôi thực sự nghĩ rất đơn thuần. Chúng tôi cho rằng mỗi thời đại đều sẽ có những nhà sáng lập vĩ đại, và chúng tôi hy vọng tìm ra những nhà sáng lập vĩ đại nhất trong nhóm GenZ, cùng họ trưởng thành. Chu kỳ chứng kiến sự đổi mới sớm trưởng thành và thấy được kết quả có thể là mười năm, hoặc hai mươi năm, hoặc lâu hơn nữa. Vì vậy **trong lúc làm Đăng Nguyệt, chúng tôi cũng đang tiến hành một cuộc khảo sát thực địa đối với các nhà sáng lập công nghệ thời đại này.** Nếu nhìn lại trong tương lai, nếu chúng tôi truyền cảm hứng được cho một số người, nếu chúng tôi tạo ra lợi nhuận đủ lớn cho các nhà đầu tư, nếu chúng tôi chứng kiến sự đổi mới vĩ đại của thế hệ Z —— thì chúng tôi ngày càng tiến gần đến thành công.
Xét về phát triển lâu dài, tôi cho rằng giá trị nội tại và giá trị công cộng trong dự án của chúng tôi sẽ không xảy ra xung đột, nhưng đối với việc biến giá trị nội tại thành hiện thực, chúng tôi thực sự không vội. Chúng tôi tin vào sức mạnh cộng đồng, khi chúng tôi có một cộng đồng đủ giá trị, và khi những nhà sáng lập thực sự có ảnh hưởng toàn cầu bước ra từ cộng đồng đó, việc hiện thực hóa giá trị nội tại của chúng tôi nên là một chuyện rất tự nhiên.
Để đạt được tầm nhìn cuối cùng của cộng đồng/dự án các bạn, cần những cơ sở hạ tầng công cộng Web3 nào?
Cameron: Như tôi đã đề cập ở câu hỏi đầu tiên, tôi cho rằng điều cần làm nhất hiện nay là thu hút thêm nhiều buidler tham gia thế giới Web3. Web3 muốn phát triển và đổi mới liên tục, cần dòng máu mới không ngừng chảy vào, điều đó có nghĩa là thế giới Web3 khẩn cấp cần một hệ thống giáo dục lập trình viên Web3 đầy đủ, có thể tiếp cận đông đảo lập trình viên Web2, cũng phù hợp với sinh viên ngành khoa học máy tính đang học. Với hệ thống như vậy, cộng với các dự án hiện có mà chúng tôi đang có, có thể cung cấp cho các lập trình viên mới nền tảng bắt đầu từ con số 0, thúc đẩy họ không ngừng thử sai và trưởng thành. Tôi tin rằng, dưới sự hỗ trợ của một hệ thống giáo dục Web3 tương đối toàn diện như vậy, toàn bộ hệ sinh thái Web3 có thể trở nên phồn thịnh hơn.
PermaDAO
*Hỏi đáp dạng phỏng vấn âm thanh.
“Bạn bè bên ngoài Web3 thường thể hiện nhiều tính tự vệ và cảm giác phân cấp hơn.” “Những người đóng góp trong DAO có tỷ lệ trùng lặp cao”; “Từ khóa lớn nhất của PermaDAO là ‘sự lưu động’”.
Các bạn đánh giá thế nào về lĩnh vực hàng hóa công Web3 khu vực nói tiếng Hoa hiện nay? Trong lĩnh vực của các bạn, phần nào đang phát triển yếu nhất?
Coral: Nếu chia hàng hóa công thành ba phạm trù, tôi cho rằng thứ nhất là nguồn lực của các lập trình viên (nhân lực), thứ hai là nguồn lực cơ sở hạ tầng, thứ ba là quy tắc quản trị.
Bắt đầu từ nguồn lực lập trình viên. Hôm trước tôi đăng một đoạn trên Moments, là cảm xúc sâu sắc của tôi, nói rằng khi khám phá trong thế giới Web3, tương tác với người khác, sẽ phát hiện các bạn Web3 nói chung cởi mở hơn, dễ gần hơn, mang tính chân thành và thân thiện hơn so với Web2. Còn bạn bè bên ngoài Web3 có thể bộc lộ rõ hơn tính tự vệ và cảm giác phân cấp. Trong tất cả các bạn Web3, những người bạn DAO lại là những người tôi cảm thấy chân thành và thân thiện nhất. DAO mang sẵn thuộc tính đại đồng, sẵn sàng giới thiệu tài nguyên cho nhau mà không e ngại, bình đẳng tận hưởng những tài nguyên này, trong đó nguồn lực lập trình viên là điều không thể thiếu. Bởi vì ngành Web3 hiện tại vẫn còn nhỏ, tỷ lệ trùng lặp người đóng góp giữa các DAO khá cao.
Về nguồn lực cơ sở hạ tầng, chủ yếu xét về ý nghĩa công cụ cơ bản, ví dụ như Notion, Dework các công cụ quản trị, có cái là Web2, có cái là Web3, nhưng hầu hết đều cần duy trì đặc điểm cộng tác chung, minh bạch và “khắc dấu ở mọi nơi”. Các chức năng hỗ trợ khác như bỏ phiếu, đăng nhập chuỗi cần hoạt động tốt, dù quy mô mở rộng từ 0 đến 100, rồi đến 200, 500 người, vẫn đảm bảo tính khả dụng như nhau.
Về phương thức quản trị, đây là một quá trình khám phá, không thể sao chép lẫn nhau, mà là hình thái cuối cùng tiến gần đến trong quá trình khám phá, trông giống như “blockchain nhất”, công bằng và công chính nhất. Điều này định sẵn chỉ có thể là sản phẩm của một tổ chức cụ thể tự khám phá.
Phương Đình: Có thể đưa ra một ví dụ cụ thể về phương thức quản trị không? Ví dụ như PermaDAO, liệu có phát triển ra một phương thức quản trị mang đặc trưng PermaDAO không?
Coral: Với chúng tôi từ khóa lớn nhất là “sự lưu động”. Mọi nhiệm vụ của chúng tôi đều mở cửa, nhưng đồng thời cũng có một hệ thống lên cấp độ kiểu chơi game, hệ thống này mở chứ không đóng, các trưởng ban công hội ở vị trí hiện tại đều không cố định. Mỗi người có thể duy trì chuyên môn, cũng có thể duy trì giao thoa, cả hai hình thức đều là cách đóng góp. Sự lưu động cũng là nguyên tắc tốt nhất để duy trì sức sống không ngừng (trên cơ sở công bằng).
Phương Đình: Có thể hiểu nguyên tắc đóng góp của DAO là thay thế tiêu chuẩn tiền kiểm (như sơ yếu lý lịch và đánh giá năng lực dạng nhãn dán) bằng tiêu chuẩn hậu kiểm (đồng thời điều chỉnh động dưới dạng lưu động) không? Các bạn có cơ chế sàng lọc tiền kiểm cơ bản nào không?
Coral: Chúng tôi có biểu mẫu, thái độ cơ bản là chào đón tất cả mọi người tham gia, nhưng có giai đoạn quan sát và học hỏi, cần phù hợp với khí chất thương hiệu của chúng tôi. Nếu không phù hợp, người đó cũng sẽ không nhận được phản hồi tích cực từ hoạt động, lần sau cũng sẽ không làm công việc này nữa, đây là một cơ chế sàng lọc tương đối tự nhiên, chứ không can thiệp nhân tạo. (Phương Đình: Nhớ ra một phép ẩn dụ thú vị. DAO nhiều hơn là một “triết lý thực vật”, còn hình thức tuyển dụng truyền thống là triết lý động vật: tạo thành chuỗi thức ăn, hoặc kẻ yếu bị kẻ mạnh ăn thịt. Nhưng triết lý thực vật thì lâu dài, chậm rãi hơn, nhưng phù hợp hơn với quy luật tự nhiên, là sự sàng lọc mềm mại, cơ chế này sẽ không nuốt chửng ai cả.)
Coral: Đúng vậy. Outprog là người sáng lập công ty khởi xướng PermaDAO, anh ấy cũng luôn có rất nhiều nguyện vọng và lý tưởng khám phá một DAO. Vì vậy, những bạn ban đầu thảo luận về quản trị DAO đã ảnh hưởng rất lớn đến văn hóa sau này của DAO, liệu đây có thực sự là một DAO hay chỉ là giả DAO. Việc đằng sau có công ty hay không là thứ yếu, quan trọng là mức độ ràng buộc của công ty và người phụ trách đối với DAO là bao nhiêu, có phải sao chép một-một quyền lợi cổ phần của công ty truyền thống hay không, vai trò có tiến bộ hay không. Tôi nghĩ thực ra DAO không nên có nhân viên toàn thời gian, mọi người đều ở vị trí người xây dựng (buidler), như vậy mới coi là giảm thiểu tối đa tính phân cấp.
Phương Đình: Một vài DAO trong nước có vẻ ban đầu đều có một nhân vật kiểu charismatic (gây cảm hứng). Điều này cũng liên quan đến câu hỏi tiếp theo của chúng tôi, câu hỏi tiếp theo liên quan đến cách cung cấp hàng hóa công trên thị trường tự do. Tôi khá tò mò, nếu theo mô hình này, thoạt nhìn vẫn là cung cấp tập trung, dựa vào một vài cá nhân cụ thể để chuyển nhượng tài nguyên ban đầu. Theo bạn, một thời gian sau, hệ sinh thái DAO khu vực nói tiếng Hoa sẽ tiếp tục theo hình thức này chứ?
Coral: Tôi cho rằng DAO chia thành vài loại, PermaDAO là loại làm mang đậm tính thị trường, sứ mệnh chính của chúng tôi là phổ biến kiến thức lưu trữ vĩnh viễn, hy vọng thu hút thêm nhiều lập trình viên đến đóng góp trong DAO của chúng tôi, làm lớn mạnh hệ sinh thái AR. Đây là dùng sức mạnh DAO để mở đường cho dự án trên nền tảng dự án, nhưng đa số các DAO trong nước là một “tổ chức xã hội không mục đích”, cũng không có nhiều nguồn kinh tế, hiếm khi có thể tự phát tìm thấy một
nền tảng vững chắc để dựa vào trong thời gian ngắn, do đó cũng thiếu một sợi dây xuyên suốt toàn bộ quản trị DAO (tức là động lực kinh tế).
Phương Đình: Đúng vậy, tính công cộng ban đầu đòi hỏi sự nhượng bộ quyền lợi cá nhân, gánh chịu một dạng rủi ro đầu tư ảnh hưởng, theo đuổi một hình thái phát triển lý tưởng. Vì vậy thực ra cũng là một dạng đầu tư, chỉ là đầu tư ảnh hưởng.
Coral: Trạng thái tuyệt vời nhất của DAO là giảm thiểu tối đa sự can thiệp thủ công vào quản trị và bỏ phiếu, chỉ cần làm việc theo chuyên môn tự nhiên là được. Điều này cũng rất cần công cụ trưởng thành. Nói到底, DAO vẫn khá lạnh lùng, dĩ nhiên là trong trạng thái lý tính. Giảm sự can thiệp của con người, giảm ảnh hưởng từ mối quan hệ giữa người với người, để đổi lấy sự công bằng và hiệu quả.
Phương Đình: Ít nhất không phải điều xấu, con người không ngừng đặt trọng số cho mọi việc, DAO là phản hồi bằng cách xóa bỏ trọng số mà con người đặt lên sự vật trước đó. Đó cũng là một trạng thái lý tưởng, thực tế không phải lạnh lùng, mà là kiềm chế.
Coral: Khi tổng kết việc này chúng tôi cũng nhận ra, chúng tôi đang làm một việc tuần hoàn, một sự trở về. Khám phá một hình thức tổ chức mới, đạt hiệu quả cao, để đảm bảo tổ chức có lợi nhuận tích cực, cuối cùng sẽ quay về mệnh đề kiểu “doanh thu lớn hơn chi phí” của công ty, nhưng lại là một câu trả lời tốt hơn, một câu trả lời công khai minh bạch hơn, có lợi cho đa số người hơn.
Social Layer
*Hỏi đáp dạng văn bản.
“Người dùng cần có thể lựa chọn và định nghĩa giá trị của bản thân”; “coi trọng các tình huống ứng dụng phi giao dịch, kết nối giữa người với người khó đo lường”; “thiếu các giải pháp sản phẩm tích hợp và xác thực danh tính Web2 tốt hơn”.
Các bạn đánh giá thế nào về lĩnh vực hàng hóa công Web3 khu vực nói tiếng Hoa hiện nay? Trong lĩnh vực của các bạn, phần nào đang phát triển yếu nhất?
Jiang: Việc xây dựng hàng hóa công khu vực nói tiếng Hoa vẫn còn rất sơ khai, nhận thức của toàn ngành còn xa mới đủ, cũng chưa được coi trọng đúng mức, giá trị của tính công cộng đối với cá nhân chưa được phát hiện, nhiều cơ sở hạ tầng cũng đang ở giai đoạn chưa trưởng thành. Cộng đồng còn cần được giáo dục. Đối với Social Layer, chúng tôi chủ yếu trong lĩnh vực xã hội, nhưng trải nghiệm ví của người dùng vẫn chưa tốt, việc tích hợp và di chuyển dữ liệu Web2 và mối quan hệ xã hội vào Web3 còn thiếu nhiều mắt xích. Về mặt xã hội, chúng tôi hy vọng thấy được những thảo luận về an toàn dữ liệu cá nhân và chủ quyền dữ liệu, giúp người dùng nhận ra việc sở hữu dữ liệu của mình sẽ mang lại sự khác biệt về chất.
Trong quá trình xây dựng dài hạn, các bạn tìm kiếm sự cân bằng giữa giá trị cá nhân và giá trị công cộng như thế nào? Hãy giới thiệu điểm Schelling giữa người xây dựng (buidler) và công chúng trong triết lý cộng đồng/dự án của các bạn.
Jiang: Chúng tôi cũng đang khám phá sự phát triển song hành giữa giá trị nội tại dự án và giá trị công cộng xã hội, tự mình thúc đẩy sự phát triển các chủ đề công cộng ngành nghề, phối hợp tổ chức hoạt động với cộng đồng trong và ngoài nước. Chúng tôi hy vọng xây dựng một mạng lưới quan hệ xã hội mở hơn, có tính tổ hợp cao hơn bằng cách thức Web3, đồng thời cho phép người dùng lựa chọn và định nghĩa giá trị của bản thân, để giá trị cộng đồng có thể lắng đọng tốt hơn, tạo ra hệ thống giá trị độc đáo của riêng mình. Chúng tôi coi trọng các tình huống ứng dụng phi giao dịch, cho rằng kết nối giữa người với người khó đo lường, nhưng có thể tổ hợp và phát sinh. Social Layer khuyến khích người dùng tương tác và tham gia nhiều hơn, giảm rào cản sử dụng, gắn bó chặt chẽ với cộng đồng.
Để đạt được tầm nhìn cuối cùng của cộng đồng/dự án các bạn, cần những cơ sở hạ tầng công cộng Web3 nào?
Jiang: Đối với Social Layer, các cơ sở hạ tầng Web3 cần thiết bao gồm các giải pháp sản phẩm có thể tích hợp và xác thực danh tính Web2 tốt hơn, API dữ liệu NFT linh hoạt, phong phú và hỗ trợ đa chuỗi, các giải pháp kỹ thuật và công cụ giúp giao thức xã hội dễ tổ hợp hơn, v.v. Những thứ này vẫn đang trong quá trình phát triển, cần hoàn thiện gấp.
Chúng ta còn cách “dành trọn cho công địa” (working for the commons) bao xa? Có thể vẫn rất xa, có thể khoảng cách bằng không: bởi vì trong động từ “dành trọn”, chúng ta luôn ở trung tâm sự kiện, trong trạng thái động hướng về phía trước. Trạng thái động luôn cần được duy trì, còn kết luận luôn cần được tạm hoãn: đặt trên công địa không phải là một vật thể trong trẻo, mở cửa với tất cả mọi người (công địa không phải và sẽ không bao giờ là vùng đất trinh nữ), mà luôn là trung bình hình học của các lợi ích các bên. Trước khi điểm trung bình này chạm tới một giai đoạn lịch sử nào đó, chúng ta vẫn phải đối mặt với vô số sự thỏa hiệp, vô số trạng thái trung gian phát triển không đều, và một chiếc cân luôn nghiêng trái nghiêng phải. Trong cuộc phỏng vấn này, chúng ta cũng có thể thấy từ những góc nhìn khác nhau và bối cảnh phát triển nghề nghiệp Web3 khác nhau, mọi người đưa ra những câu trả lời rất khác biệt về hiện trạng phát triển hàng hóa công khu vực nói tiếng Hoa. Mời các bạn theo dõi loạt phỏng vấn, theo dõi sự lay động của chiếc cân, dành chỗ trống cho công địa, cũng như chứng kiến lập trường của những người xây dựng.
Đăng ký Summer of Public Goods
Tham gia với tư cách người tham gia hoặc nhà nghiên cứu tại Social Infra Insights
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Social Infra Insights
