Từ giao thức LRT đến nhà cung cấp cơ sở hạ tầng phi tập trung: Puffer đang định vị như thế nào trong hệ sinh thái Ethereum?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Từ giao thức LRT đến nhà cung cấp cơ sở hạ tầng phi tập trung: Puffer đang định vị như thế nào trong hệ sinh thái Ethereum?
Puffer trong thiết kế và tiến hóa sản phẩm luôn thực hiện các nguyên tắc nhất quán với Ethereum, đồng thời thể hiện sự hỗ trợ đối với tầm nhìn dài hạn của Ethereum.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: LINDABELL
Theo lộ trình chiến lược mới nhất được Puffer Finance công bố, nền tảng này đã mở rộng từ một giao thức tái thế chấp thanh khoản bản địa trở thành nhà cung cấp cơ sở hạ tầng phi tập trung cho Ethereum. Cơ cấu sản phẩm của nó cũng đã được điều chỉnh, bên cạnh Puffer LRT, còn bổ sung thêm Based Rollup Puffer UniFi và giải pháp xác nhận trước UniFi AVS. Trước những thay đổi này, Puffer cho biết: "Lộ trình chiến lược của Puffer thể hiện cam kết của đội ngũ trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng cần thiết nhằm hỗ trợ sự tăng trưởng và độ bền vững của Ethereum. Từ UniFi AVS đến PUFI TGE, mọi thứ đều được thiết kế kỹ lưỡng để phù hợp với các nguyên tắc cốt lõi của Ethereum."
Sự ra đời của Puffer
Ngày 29 tháng 11 năm 2023, đồng sáng lập Puffer Jason Vranek đã trình diễn bản demo Puffer tại hội nghị "Restaking Summit: Istanbul Devconnect" do EigenLayer tổ chức. Puffer là một giao thức tái thế chấp thanh khoản bản địa, với mục tiêu thiết kế một phương án tái thế chấp thanh khoản không cần cho phép (permissionless), giảm thiểu rủi ro bị phạt (slash), đồng thời làm giảm tính tập trung và ngưỡng tham gia quá cao hiện có trên thị trường thế chấp.
Đội sáng lập Puffer ban đầu muốn sử dụng công nghệ xác minh được để giảm rủi ro bị phạt trong các giao thức thế chấp thanh khoản. Tuy nhiên, họ đã lấy cảm hứng từ đề xuất của nhà nghiên cứu Justin Drake thuộc Quỹ Ethereum trong bài luận năm 2022 mang tên "Liquid solo validating", trong đó ông đề xuất dùng công nghệ phần cứng để giảm rủi ro bị phạt đối với các validator đơn lẻ. Do đó, vào cuối năm 2022, nhóm Puffer đã phát triển công nghệ chữ ký an toàn Secure Signer. Công nghệ này sử dụng Intel SGX để lưu trữ khóa riêng của validator trong enclave, ngăn ngừa nguy cơ bị phạt do rò rỉ khóa hoặc thao tác sai. Việc phát triển Secure Signer còn nhận được tài trợ từ Quỹ Ethereum trong quý IV năm 2022.
Tất nhiên, Puffer cũng thu hút sự chú ý của nhiều tổ chức đầu tư và các nhà đầu tư thiên thần. Tính đến nay, Puffer Finance đã hoàn tất 4 vòng gây vốn với tổng số tiền huy động đạt 24,15 triệu USD. Tháng 6 năm 2022, Puffer Finance huy động được 650.000 USD vòng Pre-Seed do Jump Crypto dẫn dắt. Sau đó vào tháng 8 năm 2023, Puffer Finance tiếp tục hoàn tất vòng hạt giống trị giá 5,5 triệu USD do Lemniscap và Lightspeed Faction dẫn dắt, với sự tham gia của Brevan Howard Digital, Bankless Ventures,... Số vốn này được dùng để phát triển thêm Secure-Signer. Đến tháng 4 năm nay, Puffer Finance lại huy động thêm 18 triệu USD trong vòng Series A do Brevan Howard Digital và Electric Capital dẫn dắt, với sự tham gia của Coinbase Ventures, Kraken Ventures, Consensys, Animoca và GSR. Vòng gây vốn này chủ yếu nhằm thúc đẩy việc ra mắt mainnet.
Giao thức Puffer LRT: Giao thức thế chấp thanh khoản bản địa
Token thanh khoản tái thế chấp (LRT) là một loại tài sản phát triển quanh hệ sinh thái EigenLayer, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của tài sản thế chấp Ethereum thông qua cơ chế tái thế chấp. Nguyên lý hoạt động là đưa ETH hoặc token thế chấp thanh khoản (LST) đã được thế chấp trên mạng PoS Ethereum vào tái thế chấp trên các mạng khác thông qua EigenLayer, để kiếm thêm lợi nhuận ngoài phần thưởng từ việc thế chấp chính trên Ethereum.
Kể từ khi Ethereum chuyển sang cơ chế PoS, ngày càng nhiều sản phẩm thế chấp xuất hiện, thúc đẩy sự phát triển của thị trường thế chấp. Tuy nhiên, một số nền tảng như Lido chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường thế chấp, điều này khiến cộng đồng lo ngại về rủi ro tập trung hóa. Nhìn lại tháng 9 năm 2023, trong lĩnh vực thế chấp thanh khoản, Lido từng chiếm tới 33% thị phần. Tuy nhiên, cùng với sự trỗi dậy của các giao thức tái thế chấp thanh khoản, thị phần của Lido bắt đầu giảm dần và hiện nay đã xuống khoảng 28%. Anthony Sasson, người đóng góp cho Ethereum, cho biết cuộc tấn công "ma cà rồng" do Puffer khởi xướng đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến Lido, liên quan đến dòng vốn hơn 1 tỷ USD.
Là một giao thức tái thế chấp thanh khoản bản địa phi tập trung, không cần quyền hạn, Puffer kết hợp cả hai chiến lược thế chấp thanh khoản và tái thế chấp thanh khoản, tận dụng công nghệ chữ ký an toàn Secure Signer và thiết kế Validator Tickets (VT), giúp các validator độc lập tham gia hiệu quả vào quá trình thế chấp và tái thế chấp trên Ethereum, từ đó vừa tăng lợi nhuận vừa duy trì mức độ phi tập trung của mạng Ethereum.
Bên cạnh đó, để tránh tình trạng Puffer trở nên quá tập trung trong mạng lưới, giao thức này giới hạn chặt chẽ số lượng node xác thực của mình, không cho phép chiếm hơn 22% tổng số node trên toàn mạng Ethereum, nhằm đảm bảo không đe dọa đến tính trung lập đáng tin cậy của Ethereum.
Giảm ngưỡng tham gia thế chấp từ 32 ETH xuống tối thiểu 1 ETH
Việc trở thành node trên Ethereum yêu cầu 32 ETH, đây rõ ràng là một ngưỡng cao đối với người dùng cá nhân. Puffer đã giảm ngưỡng tham gia này bằng cơ chế gọi là Validator Tickets (VT), cho phép người vận hành node chỉ cần đặt cọc 2 ETH (hoặc chỉ 1 ETH nếu dùng SGX) để vận hành một node xác thực. VT là một token ERC20, đại diện cho quyền vận hành một validator Ethereum trong một ngày. Giá VT được thiết lập dựa trên lợi nhuận dự kiến hàng ngày từ việc vận hành validator. Điều đó có nghĩa là người vận hành node cần khóa một lượng VT nhất định để tham gia thế chấp, và trong quá trình thế chấp, số VT này sẽ dần được trả lại cho nhà cung cấp thanh khoản, đồng thời validator vẫn nhận toàn bộ phần thưởng từ PoS.
Một ví dụ đơn giản: giống như việc nhượng quyền quán ăn, người dùng có thể chọn trả lợi nhuận theo tháng hoặc trả trước toàn bộ lợi nhuận dự kiến trong một năm để giành quyền vận hành. Cơ chế VT của Puffer tương tự hình thức thứ hai. Đồng thời, người vận hành node nhận được 100% phần thưởng PoS, nhờ đó tránh được hiện tượng "node lười biếng" (lazy nodes) – tức là khi lợi nhuận không đủ hấp dẫn thì chọn tham gia tiêu cực hoặc rút khỏi đồng thuận – vốn tồn tại trong mô hình thế chấp truyền thống. Ngoài ra, VT như một chứng từ quyền lợi, không chỉ bổ sung vốn thế chấp mà còn có tính thanh khoản, có thể giao dịch trên thị trường thứ cấp.
Tạo ra lợi nhuận kép thông qua EigenLayer
Puffer là một giao thức thế chấp thanh khoản bản địa. Từ "bản địa" ở đây ám chỉ rằng người dùng ngoài việc tham gia đồng thuận PoS Ethereum, còn có thể trực tiếp dùng ETH để tái thế chấp. Điều này có nghĩa là người thế chấp không chỉ nhận được phần thưởng xác thực từ PoS Ethereum mà còn kiếm thêm lợi nhuận thông qua cơ chế tái thế chấp, đạt được lợi nhuận kép. Hơn nữa, khác với các sản phẩm tái thế chấp thanh khoản truyền thống, Puffer không phụ thuộc vào các bên cung cấp thanh khoản bên thứ ba, mà trực tiếp sử dụng ETH của các validator bản địa để tái thế chấp, tránh được vấn đề tập trung hóa do một vài thực thể thế chấp lớn chi phối. Thông qua cách này, Puffer không chỉ nâng cao tỷ suất lợi nhuận mà còn tăng cường tính phi tập trung của mạng lưới. Hiện tại, tổng giá trị bị khóa (TVL) của Puffer đã đạt 859,6 triệu USD, với lợi suất niên hóa là 3%.
Phòng chống rủi ro bị phạt Slash bằng Secure-signer và RAVe
Puffer sử dụng Secure-signer và công nghệ xác minh bằng chứng từ xa RAVe (Remote Attestation Verification) để hiệu quả ngăn chặn hình phạt Slash đối với validator do thao tác sai. Trong đó, Secure-Signer là công cụ ký tên từ xa dựa trên công nghệ bảo mật phần cứng Intel SGX, có khả năng tạo, lưu trữ và thực hiện các thao tác ký tên bên trong enclave, từ đó ngăn ngừa các hình phạt Slash do ký kép hay các lỗi ký tên khác. Còn công nghệ RAVe có nhiệm vụ xác minh các báo cáo xác minh từ xa do Intel SGX tạo ra, đảm bảo rằng node thực sự đang chạy chương trình Secure-Signer đã được xác minh. Sau khi xác minh thành công, hệ thống sẽ ghi lại trạng thái khóa của validator trên chuỗi, ngăn chặn các node độc hại sử dụng mã chưa được xác minh hoặc thay đổi logic hoạt động quan trọng.
Đáng chú ý, Secure Signer là một sản phẩm công cộng, mã nguồn đã được mở trên GitHub để mọi người có thể xem xét.
Puffer đã khởi chạy mainnet vào ngày 9 tháng 5 năm nay. Để tiếp tục nâng cao mức độ phi tập trung của mạng Ethereum, Puffer dự định phát hành phiên bản V2 vào quý IV năm nay. Bản nâng cấp này tập trung vào cải thiện trải nghiệm người dùng và giới thiệu một số chức năng then chốt:
-
Phần thưởng đường nhanh (FPR): Cho phép người dùng rút phần thưởng từ lớp đồng thuận trực tiếp qua L2, tránh được chi phí cao do phí Gas trong quá trình rút từ EigenPod.
-
Chống Slash bắt buộc toàn cục: Puffer V2 sẽ triển khai cơ chế chống Slash trên phạm vi toàn bộ giao thức, nhằm nâng cao hơn nữa độ an toàn và tính phi tập trung của mạng lưới.
-
Giảm yêu cầu ký quỹ: Puffer V2 cũng giảm yêu cầu ký quỹ đối với NoOps (các node không vận hành), chỉ cần một lượng nhỏ pufETH để phòng ngừa rủi ro bị phạt do không hoạt động.
Puffer UniFi: Xác nhận giao dịch trong 100 mili giây nhờ UniFi AVS
Ngày 6 tháng 7 năm nay, Puffer đã công bố Litepaper của giải pháp Based Rollup Puffer UniFi. Là một Based Rollup, UniFi sử dụng các validator Ethereum để sắp xếp giao dịch, đồng thời hoàn trả giá trị giao dịch về L1, từ đó nâng cao độ an toàn và tính phi tập trung của mạng Ethereum.
Kể từ khi Ethereum theo đuổi lộ trình "trọng tâm là Rollup", thị trường đã xuất hiện rất nhiều giải pháp L2. Theo dữ liệu từ L2Beat, hiện nay số lượng Rollup trên thị trường đã vượt quá 100. Tuy nhiên, mặc dù các giải pháp mở rộng này phần nào cải thiện tính mở rộng và trải nghiệm người dùng của Ethereum, nhưng cũng kéo theo các vấn đề như phân mảnh thanh khoản và trình sắp xếp tập trung. Trước hết là vấn đề phân mảnh thanh khoản: do thiếu tính tương tác giữa các Rollup khác nhau, thanh khoản và người dùng bị phân tán trên các mạng L2 độc lập, khiến toàn bộ hệ sinh thái khó tạo ra hiệu ứng phối hợp hiệu quả. Hơn nữa, khi người dùng chuyển tài sản giữa các Rollup khác nhau phải dựa vào cầu nối chéo chuỗi, không chỉ làm tăng chi phí thao tác mà còn tiềm ẩn rủi ro an toàn nhất định. Bên cạnh đó, phần lớn các Rollup hiện nay sử dụng trình sắp xếp tập trung, những trình này trích xuất thêm lợi nhuận (rent) từ giao dịch người dùng thông qua MEV, cũng ảnh hưởng đến trải nghiệm giao dịch của người dùng.
Giải pháp UniFi của Puffer mong muốn giải quyết các vấn đề trên bằng cách sử dụng việc sắp xếp giao dịch phi tập trung dựa trên validator. Khác với các phương án sắp xếp tập trung truyền thống, mặc dù giao dịch của UniFi được xử lý bởi các node Puffer, nhưng bản thân các node này là các node thế chấp bản địa của Ethereum. Do đó, giải pháp UniFi phân bổ quyền sắp xếp giao dịch cho các validator phi tập trung, tận dụng triệt để tính an toàn và đặc điểm phi tập trung của Ethereum.
Xem thêm: "Based Rollup - Loại Rollup kế thừa tính sẵn sàng hoạt động của Ethereum là gì?"
Hơn nữa, UniFi còn giải quyết vấn đề phân mảnh thanh khoản thông qua tính kết hợp đồng bộ (Synchronous Composability) và tính kết hợp nguyên tử (Atomic Composability). Các ứng dụng dựa trên UniFi có thể dựa vào cơ chế sắp xếp và xác nhận trước mà nó cung cấp, từ đó đạt được khả năng tương tác liền mạch với các Rollup hoặc chuỗi ứng dụng khác cũng dựa trên việc sắp xếp L1. Đồng thời, bằng cách sử dụng công nghệ TEE-multiprover của Puffer, UniFi còn có thể đạt được tính kết hợp cấp độ nguyên tử với L1, nghĩa là UniFi cho phép thanh toán L1 tức thì và truy cập trực tiếp vào thanh khoản L1, nâng cao hiệu quả giao dịch và ứng dụng xuyên lớp, giúp các nhà phát triển xây dựng các ứng dụng hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, mặc dù Based Rollup giao quyền sắp xếp giao dịch cho các validator L1, tránh được rủi ro do trình sắp xếp tập trung, nhưng tốc độ xác nhận giao dịch vẫn bị giới hạn bởi thời gian tạo khối của L1 (khoảng 12 giây), dẫn đến không thể đạt được xác nhận nhanh. Để giải quyết vấn đề này, Puffer đã giới thiệu dịch vụ AVS dựa trên EigenLayer, cung cấp cơ chế xác nhận trước cho UniFi, giúp đạt được thời gian xác nhận giao dịch chỉ 100 mili giây.
Xem thêm: "Tại sao Based Rollup cần công nghệ xác nhận trước (Preconfs)?"
Trong Puffer UniFi AVS, thông qua cơ chế tái thế chấp của EigenLayer, các validator có thể dùng lượng ETH đã thế chấp trên mạng chính Ethereum để đồng thời cung cấp dịch vụ xác nhận trước cho UniFi, mà không cần phải thế chấp thêm tiền mới. Điều này nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và giảm ngưỡng tham gia. Hơn nữa, UniFi AVS tận dụng được tính an toàn kinh tế từ mạng chính Ethereum. Nếu các validator tham gia xác nhận trước không tuân thủ cam kết, họ sẽ tự động đối mặt với nguy cơ bị phạt (slash) lượng ETH đã thế chấp trên mạng chính, do đó không cần thiết kế thêm biện pháp phạt riêng cho cơ chế xác nhận trước của Puffer.
Các validator muốn tham gia Puffer UniFi AVS phải sở hữu EigenPod, nhằm đảm bảo dịch vụ UniFi AVS có thể thực thi hình phạt slash, từ đó kiềm chế hành vi của các node xác thực vi phạm cam kết xác nhận trước. Ngoài ra, các nhà vận hành node cần chạy Commit-Boost trên máy chủ hoặc môi trường chứa client validator của họ, chịu trách nhiệm xử lý việc truyền thông giữa validator và chuỗi cung ứng xác nhận trước.
Chỉ trong hai tuần ra mắt, nền tảng UniFi AVS đã thu hút 1,05 triệu ETH được thế chấp và có hơn 32.000 validator tham gia. Trong tương lai, Puffer dự định kết hợp cơ chế hợp đồng đăng ký trung lập của Quỹ Ethereum, cho phép bất kỳ nhà đề xuất L1 nào cũng có thể tự nguyện đăng ký trở thành node xác nhận trước. Điều này có nghĩa là mỗi validator trên mạng chính Ethereum đều có thể chọn trở thành validator xác nhận trước, từ đó mở rộng thêm mức độ phi tập trung của hệ thống.
Tổng kết
Khi hệ sinh thái Ethereum ngày càng phát triển, việc đảm bảo rằng các dự án và người tham gia đều hướng tới cùng một mục tiêu đã trở thành vấn đề trọng tâm được cộng đồng quan tâm lâu dài. Sự nhất quán này (Ethereum alignment) được coi là chìa khóa cho thành công lâu dài của mạng Ethereum. Ban đầu, cộng đồng chia nó thành ba chiều: "nhất quán văn hóa", "nhất quán kỹ thuật" và "nhất quán kinh tế". Gần đây, Vitalik Buterin trong bài viết "Making Ethereum Alignment Legible" đã đề xuất một bộ tiêu chuẩn đo lường mới, bao gồm mã nguồn mở, tiêu chuẩn mở, phi tập trung và an toàn, cùng với "tác động tích cực tổng thể". Dù áp dụng tiêu chuẩn nào, mục tiêu cốt lõi vẫn là đảm bảo các giao thức, cộng đồng và dự án luôn đi đúng hướng với sự phát triển tổng thể của Ethereum, từ đó cung cấp sự hỗ trợ tích cực cho sự phát triển bền vững của hệ sinh thái.
Đáng ghi nhận là, Puffer luôn kiên trì thực hiện các nguyên tắc nhất quán với Ethereum trong thiết kế và tiến hóa sản phẩm, đồng thời thể hiện sự ủng hộ đối với tầm nhìn dài hạn của Ethereum. Thông qua việc tích hợp với EigenLayer, Puffer cho phép nhiều validator độc lập hơn tham gia vào mạng thế chấp, từ đó nâng cao mức độ phi tập trung của Ethereum. Giải pháp UniFi của Puffer trả quyền sắp xếp giao dịch về tay các node thế chấp bản địa Ethereum, phù hợp với Ethereum về mặt an toàn và phi tập trung.
Hiện tại, Puffer Finance đã công bố kinh tế học token của mình, trong đó 75 triệu token PUFFER (chiếm 7,5% tổng cung) sẽ được dùng cho chiến dịch airdrop mùa đầu tiên của Crunchy Carrot Quest. Thời điểm chụp nhanh (snapshot) để xác định tư cách nhận airdrop đã hoàn tất vào ngày 5 tháng 10 năm 2024, người dùng có thể nhận token từ ngày 14 tháng 10 năm 2024 đến ngày 14 tháng 1 năm 2025 thông qua cổng nhận token. Cùng với việc ra mắt chính thức token PUFFER, liệu Puffer có thể tiếp tục theo đuổi mục tiêu nhất quán với Ethereum, đồng thời đạt được mức độ phi tập trung và tăng trưởng người dùng sâu hơn hay không, là điều đáng để theo dõi trong thời gian tới.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@ChainFeedsxyz
