Giải mã Puffer UniFi: Từ Native Restaking đến mở rộng câu chuyện Based Rollup
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Giải mã Puffer UniFi: Từ Native Restaking đến mở rộng câu chuyện Based Rollup
Từ nLRT đến UniFi, không phải là sự mở rộng theo tuyến tính đơn giản, mà nhằm phát triển một hệ thống cơ sở hạ tầng phi tập trung trên Ethereum.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Puffer Finance
Tháng 8, Puffer chính thức công bố việc nâng cấp từ giao thức tái đặt cược thanh khoản gốc (nLRP) thành nhà cung cấp cơ sở hạ tầng phi tập trung cho Ethereum, với kiến trúc sản phẩm gồm "ba mũi nhọn": giải pháp Based Rollup Puffer UniFi, giải pháp công nghệ xác nhận trước (Preconf) UniFi AVS và sản phẩm tái đặt cược Puffer LRT.
Bài viết này sẽ bắt đầu từ sản phẩm giao thức tái đặt cược thanh khoản gốc (nLRP) của Puffer để làm rõ logic nội tại đằng sau sự mở rộng theo hướng Based Rollup, cũng như các cơ chế độc đáo mà Puffer thể hiện trong việc tích hợp tài nguyên, đáp ứng nhu cầu thị trường và đổi mới công nghệ, qua đó phác họa toàn diện và mạch lạc lộ trình phát triển của Puffer từ Restaking đến Based Rollup.
Puffer LRT: Kiến trúc phi tập trung bám sát lộ trình Ethereum
Vì vậy, trước khi giới thiệu về Puffer UniFi, chúng ta cần phân tích kỹ hơn về kiến trúc và đặc điểm của sản phẩm tái đặt cược thanh khoản gốc Puffer nLRT. Trong ngữ cảnh này, “tái đặt cược gốc” có nghĩa là Puffer hỗ trợ việc trực tiếp tái đặt cược ETH gốc, cung cấp cho các nhà vận hành nút để thực hiện xác thực PoS và xác thực AVS — cách tiếp cận này thuần túy hơn và rủi ro thấp hơn.
Dịch vụ Puffer nLRT bao gồm ba nhóm chính: nhà vận hành nút (NoOps), nhà vận hành tái đặt cược (ReOps) và người dùng ETH thông thường tham gia đặt cược (Stakers):
-
Stakers có thể gửi ETH, stETH hoặc wstETH vào Puffer để đặt cược và nhận được token tái đặt cược thanh khoản gốc pufETH, từ đó vừa tích lũy phần thưởng đặt cược/tái đặt cược, vừa tận dụng tính thanh khoản của pufETH để tham gia vào các giao thức DeFi khác nhằm tăng lợi nhuận;
-
NoOps là vai trò cốt lõi trong hệ sinh thái Puffer, chịu trách nhiệm vận hành các nút xác thực PoS của Ethereum, tham gia vào quá trình đồng thuận Ethereum (như đề xuất khối và xác thực giao dịch). Đặc biệt, Puffer sử dụng cơ chế sáng tạo "Validator Tickets" để đảm bảo rằng NoOps chỉ cần làm việc nghiêm túc sẽ nhận được 100% phần thưởng PoS;
-
ReOps đồng thời phụ trách cả xác thực PoS và vận hành AVS, bằng cách tái đặt cược tài sản đã thế chấp nhằm tối đa hóa lợi nhuận; đồng thời ReOps cũng đóng vai trò như NoOps trong xác thực PoS;
Lưu ý rằng hiện tại đang ở giai đoạn chuyển tiếp mà NoOps tập trung vào xác thực PoS (vẫn nhận phần thưởng Restaking), chủ yếu vì lý do an toàn tài sản người dùng – AVS hiện vẫn ở giai đoạn sơ khai, tiềm ẩn nhiều rủi ro và bất định, nên tạm thời để các nhà vận hành chuyên nghiệp đảm nhận phần việc này.
Trong tương lai, khi công nghệ và cơ chế ngày càng hoàn thiện, NoOps sẽ không còn bị giới hạn trong phạm vi hiện tại, mà có thêm lựa chọn, có thể cùng ReOps đảm nhận trách nhiệm xác thực AVS.
Trong quy trình này, Puffer tiếp tục áp dụng nhiều cơ chế đổi mới để giảm ngưỡng tham gia cho các bên liên quan, khuyến khích nhiều người dùng và nhà vận hành nút tham gia hơn, thúc đẩy sự phi tập trung hóa sâu hơn trong hệ sinh thái đặt cược Ethereum.
Ví dụ, Puffer đã tiên phong với mô hình "Vé xác thực" (Validator Tickets - VT), tạo ra ràng buộc động viên kinh tế giữa Stakers và NoOps một cách không cần cho phép (permissionless): Stakers có thể rút trước phần thưởng PoS trong một khoảng thời gian tới (với mức chiết khấu nhất định), trong khi NoOps nếu làm việc nghiêm túc trong khoảng thời gian tương ứng sẽ nhận được 100% phần thưởng PoS.
Cơ chế này cho phép Stakers và NoOps thông qua hợp tác dựa trên chiến lược động viên để nâng cao hiệu quả vốn của nút:
-
Với Stakers, họ không còn lo lắng về việc vận hành nút kiểu "được ngày nào hay ngày ấy"; việc rút trước phần thưởng PoS giúp chuyển rủi ro, tránh tổn thất lợi nhuận do NoOps "lười biếng" hay thậm chí bỏ chạy (Rug Pull);
-
Với những người muốn trở thành NoOps, chỉ cần mua VT (hiện tại tối thiểu 28 VT) và gửi ít nhất 1 ETH (hoặc 2 ETH nếu không dùng công nghệ chống phạt) làm ký quỹ, họ có thể tham gia mô-đun nút Puffer một cách permissionless, hiệu quả vốn cao hơn so với các giao thức đặt cược thanh khoản truyền thống;
Điều này đồng nghĩa với việc giảm mạnh ngưỡng tham gia cho NoOps, cho phép nhiều nhà vận hành nhỏ và vừa không thuộc tổ chức tham gia vận hành nút. Không chỉ giúp nhiều cá nhân bình thường dùng ít vốn hơn để vận hành nút xác thực, mà còn giúp cùng một lượng vốn vận hành được nhiều nút hơn, từ đó nâng cao hiệu suất sử dụng vốn và tăng cường sự phi tập trung của Ethereum.
Mở rộng câu chuyện UniFi: "một con cá nhiều cách ăn"
Đây chính là lợi thế tự nhiên mà sản phẩm Puffer LRT có được so với các sản phẩm đặt cược/thanh khoản/tái đặt cược khác. Và đến đây, chúng ta có thể thấy điều này hoàn toàn phù hợp với yêu cầu của Based Rollup mà Vitalik Buterin đã nhiều lần nhắc đến:
Theo kiến trúc Based Rollup, trọng tâm là chuyển trách nhiệm sắp xếp giao dịch lên L1 — tận dụng tập hợp các nút xác thực phi tập trung của mạng Ethereum để đề xuất khối và đóng gói giao dịch, từ đó kế thừa độ an toàn của L1 và thúc đẩy sự phi tập trung hóa của Ethereum.
Nói đơn giản, Based Rollup cần một lượng lớn tập hợp nút xác thực (tập hợp bộ sắp xếp phi tập trung) để thúc đẩy sự phi tập trung hóa Ethereum, trong khi sản phẩm Puffer LRT với việc giảm ngưỡng tham gia và hỗ trợ mạnh mẽ cho tính phi tập trung, lại chính là nguồn cung cấp dồi dào tập hợp nút xác thực như vậy.
Cụ thể về mặt công nghệ, Puffer UniFi tích hợp trực tiếp tập hợp xác thực ở tầng nút Ethereum, cung cấp dịch vụ sắp xếp phi tập trung và xác nhận trước (UniFi AVS), từ đó vừa đảm bảo thời gian xác nhận cực nhanh (cấp miligiây) (xem thêm Hiểu rõ Puffer UniFi AVS: Từ Preconfs đến thập kỷ tiếp theo của Ethereum?), vừa loại bỏ rủi ro lỗi điểm đơn hay kiểm duyệt từ bộ sắp xếp tập trung hiện tại, phù hợp với định hướng phát triển phi tập trung hóa sâu hơn của Ethereum.
Nhìn từ góc độ này, ta hiểu được việc ra mắt Puffer UniFi không phải là thử nghiệm ngẫu hứng sang hướng đi mới, mà là sự mở rộng tự nhiên và hợp lý dựa trên kiến trúc trưởng thành của sản phẩm Puffer LRT:
Tận dụng tập hợp nút xác thực tái đặt cược của Puffer, dùng trực tiếp ETH tái đặt cược làm tài sản thế chấp cho dịch vụ xác nhận trước, không cần ký quỹ bổ sung, từ đó gần như "miễn phí" mở rộng nhanh chóng thành hàng chục ngàn bộ sắp xếp phi tập trung. Nút xác thực tái đặt cược = nút cung cấp dịch vụ xác nhận trước — không chỉ nâng cao hiệu suất vốn mà còn nhanh chóng xây dựng tập hợp nút xác thực xác nhận trước đủ lớn và đủ phi tập trung, tạo nền tảng cho kiến trúc Based Rollup.
Thú vị hơn, về nhu cầu thị trường, việc ra mắt Puffer UniFi thực chất cũng mở ra nguồn lợi nhuận đa dạng hơn cho Solo Staker, giúp các nút xác thực kiếm thêm thu nhập, đạt được mục tiêu "một con cá nhiều cách ăn":
Do nút xác thực PoS Ethereum được mở rộng trực tiếp để kiêm luôn nhiệm vụ sắp xếp L1, nên ngoài phần thưởng xác thực PoS (Puffer LRT), nhà vận hành nút còn nhận thêm hai nguồn thu: phần thưởng xác thực xác nhận trước (UniFi AVS) và phí sắp xếp giao dịch Rollup. Ngoài ra, phí tắc nghẽn (Congestion Fees) và phí tranh chấp (Contention Fees) từ giao dịch sẽ được dùng để tăng lợi nhuận cho người nắm giữ PufETH.
Điều này tiếp tục tạo động lực kinh tế, thu hút thêm nhiều nhà vận hành tham gia, thúc đẩy mức độ phi tập trung hóa cao hơn cho Ethereum.
Tầm nhìn vũ trụ chuỗi ứng dụng của Puffer UniFi
Nhìn từ góc độ này, sự xuất hiện của Puffer UniFi chính là nỗ lực đưa các nút xác thực chính của ETH làm bộ sắp xếp phi tập trung, kết hợp ưu thế xác nhận nhanh từ UniFi AVS của chính mình, dựa trên tư duy Based Rollup để cung cấp giải pháp phi tập trung an toàn và hiệu quả hơn cho các Rollup.
Thông qua cách tiếp cận này, Puffer UniFi có thể hiệu quả kích hoạt tập hợp nút xác thực, giúp các nút vừa cung cấp dịch vụ xác nhận trước, sắp xếp giao dịch vừa kiếm thêm thu nhập, tập trung nhiều luồng lợi nhuận kinh tế từ hệ sinh thái về L1, tăng cường cơ chế động viên kinh tế cho Ethereum, đồng thời rất phù hợp với định hướng phát triển dài hạn của Ethereum.
Không gian tưởng tượng lớn hơn nữa nằm ở chỗ, Puffer UniFi cho phép các nhà phát triển sử dụng cơ sở hạ tầng do nó cung cấp để xây dựng và triển khai các ứng dụng Based Rollup riêng, tức là trong tương lai mỗi DApp trên UniFi đều có thể xem như một chuỗi ứng dụng (appchain) và trực tiếp thu giữ một phần giá trị sinh ra từ phí giao dịch.
Điều này có khả năng thúc đẩy một tầm nhìn "vũ trụ chuỗi ứng dụng" dựa trên Based Rollup:
-
Một mặt, do không cần bộ sắp xếp tập trung, các nhà phát triển giảm đáng kể gánh nặng vận hành và chi phí kỹ thuật, hạ thấp ngưỡng tham gia cho nhà phát triển mới, đồng thời đơn giản hóa độ phức tạp quản lý chuỗi ứng dụng sau này;
-
Mặt khác, các giao dịch giữa nhiều chuỗi ứng dụng có thể được đưa vào cùng một khối, miễn là dùng chung một bộ sắp xếp phi tập trung (tập hợp nút xác thực Ethereum), từ đó chia sẻ người dùng và thanh khoản. Người dùng dù dùng chuỗi ứng dụng nào cũng được trải nghiệm tính tổ hợp đồng bộ một cách vô hình, tạo mối liên hệ chặt chẽ giữa Rollup và L1 Ethereum — ví dụ như rút tiền từ Based Rollup về L1 có thể về ngay trong vài giây, giúp tích hợp liền mạch giữa Rollup và L1, nâng cao đáng kể trải nghiệm người dùng và hiệu quả toàn hệ sinh thái;
-
Hơn nữa, cho phép các nhà phát triển/dự án thu giữ phí từ chuỗi ứng dụng họ tạo ra, gắn trực tiếp thành công của hệ sinh thái với thành công cá nhân của nhà phát triển;
Nói thẳng ra, UniFi cho phép các dự án phát triển appchain được quyền phân phối lợi nhuận từ bộ sắp xếp, giống như có thêm một "gậy chỉ huy kinh tế", dù dùng để trợ cấp, dẫn lưu, marketing trong hệ sinh thái nội bộ appchain hay giữ lại đều có thể tạo ra cơ chế động viên mới cho Rollup/chuỗi ứng dụng.
Nhìn tổng thể, bản chất Puffer UniFi là tận dụng lợi thế từ tập hợp nút xác thực đặt cược/tái đặt cược của chính mình để tiến vào hướng đi mới Based Rollup, từ đó thông qua kiến trúc appchain dựa trên Based Rollup + cơ chế kinh tế dựa trên bộ sắp xếp của chính mình, khơi dậy tiềm năng trở thành cơ sở hạ tầng cho một "vũ trụ appchain Based Rollup" trong tương lai.
Tóm tắt
Nếu chúng ta làm rõ vai trò "gốc" của Puffer LRT trong toàn bộ ma trận dịch vụ, sẽ nhận ra rằng việc từ dịch vụ LRT đến ra mắt Puffer UniFi rồi đến UniFi AVS không phải là sự mở rộng tuyến tính đơn giản, mà là lựa chọn tất yếu dựa trên tài nguyên và lợi thế công nghệ tích lũy từ tái đặt cược:
Tận dụng tập hợp nút xác thực đặt cược/tái đặt cược từ LRT để đáp ứng nhu cầu của Puffer UniFi với tư cách Based Rollup về bộ sắp xếp phi tập trung, trong khi UniFi AVS với tư cách giải pháp công nghệ xác nhận trước lại cung cấp bảo đảm đáng tin cậy cho giao dịch — điều này phản ánh quan điểm và cam kết của chúng tôi đối với xu hướng phát triển tương lai của hệ sinh thái Ethereum.
Tóm lại, Puffer nLRT, Puffer UniFi và UniFi AVS là một loạt sản phẩm vận hành hài hòa, thông qua sự mở rộng hợp lý về mặt câu chuyện, cùng nhau xây dựng một hệ thống dịch vụ cơ sở hạ tầng phi tập trung đầy đủ cho Ethereum. Trong đó, cơ chế Validator của Puffer rõ ràng là cơ sở cốt lõi của toàn bộ hệ thống — đặc tính permissionless mang lại tính mở và khả năng mở rộng lớn cho hệ sinh thái Ethereum, có nghĩa là bất kỳ nút Ethereum nào cũng có cơ hội tham gia.
Theo thời gian, nếu ngày càng có nhiều nút Ethereum mới xuất hiện và gia nhập tập hợp này, không chỉ làm phong phú tài nguyên nút và nâng cao mức độ phi tập trung của mạng lưới, mà còn do các Rollup và L1 đều dựa trên cùng một tập hợp nút, nên tính cộng hưởng giữa Based Rollup và L1 được xây dựng trên các nút này cũng sẽ ngày càng mạnh mẽ, liên kết về mặt công nghệ và vận hành hệ sinh thái sẽ ngày càng chặt chẽ, dần hòa làm một, tạo nên một hệ sinh thái Ethereum lớn theo cơ chế phản hồi tích cực lành mạnh.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@puffer_finance
