a16z Bootcamp: Hé lộ con đường tăng tốc phát triển của những người tiên phong đổi mới blockchain
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
a16z Bootcamp: Hé lộ con đường tăng tốc phát triển của những người tiên phong đổi mới blockchain
Nội dung được lan truyền trên Internet như thế nào? Mọi người kiếm tiền ra sao nhờ đó?
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Joel Khalili
Biên dịch: BitpushNews an
Vào một buổi sáng tháng Ba âm u, một nhóm các lập trình viên phần mềm đi qua những du khách đông đúc và những con phố lầy lội ở trung tâm London. Họ từng nhóm nhỏ bước vào một tòa nhà văn phòng nằm ở rìa khu Soho, ẩn mình giữa những mặt tiền Tudor và Tân cổ điển nổi bật, trông chẳng có gì đặc biệt. Họ đến đây để tham gia khóa huấn luyện công nghệ mã hóa đầu tiên.
Năm năm trước, công ty đầu tư mạo hiểm Thung lũng Silicon Andreessen Horowitz (gọi tắt là a16z) lần đầu tiên tổ chức một loạt bài giảng dành cho những người muốn trở thành người sáng lập doanh nghiệp trong lĩnh vực mã hóa. Mục tiêu của họ là khuyến khích nhiều startup chất lượng cao hơn khám phá giới hạn của công nghệ mã hóa. Khóa học sau đó được đổi tên thành Chương trình tăng tốc khởi nghiệp mã hóa (Crypto Startup Accelerator - CSX), và giờ đây CSX đã phát triển thành một chương trình toàn diện tương tự Y Combinator: a16z cung cấp 500.000 USD vốn, 10 tuần đào tạo cùng quyền truy cập vào các nguồn lực của a16z để đổi lấy một tỷ lệ cổ phần nhất định. Lớp gần nhất đã chọn ra các nhà sáng lập từ 25 startup.
Nhóm này chủ yếu là nam giới, độ tuổi từ khoảng 20 đến hơn 50, nhưng trang phục khá giống nhau: đa số mặc áo hoodie hoặc áo phông in hình, kết hợp với quần jeans. Một vài người thể hiện sự thoải mái và tự tin, vừa ăn trái cây tươi hoặc sừng bò từ quầy điểm tâm vừa trò chuyện tự do. Những người khác thì im lặng đứng ở rìa phòng.
Là một người ngoài cuộc, tôi khiến một số người trong số họ tò mò. Khi tôi giới thiệu mình là một phóng viên, tôi nhận thấy vài người trở nên hơi cứng nhắc. "Tôi có nên lo lắng rằng anh có thể viết bài về việc này không?", một nhà sáng lập nói nửa đùa nửa thật. Nhưng phần lớn dường như rất vui khi có một người sẵn sàng lắng nghe về công việc của họ.
Các nhà sáng lập cũng đang đánh giá lẫn nhau, so sánh khả năng trong lĩnh vực mã hóa. Một số người là tay mới trong ngành, nhưng đa số đã nắm vững ngôn ngữ, bí ẩn và truyền thống của thế giới mã hóa. Một nhà sáng lập nói rằng anh là người đầu tiên sử dụng máy ATM Bitcoin tại London. Một người khác bắt đầu giao dịch phái sinh mã hóa khi mới 17 tuổi. Một vài người đã bắt đầu thảo luận hào hứng như những kỹ sư về phân tích kỹ thuật dự án của họ. "Tôi nghe nói anh ấy là một cao thủ thực sự," một người khác nói, ám chỉ đối tác a16z được phân công làm cố vấn cho anh ta.
Không lâu sau, nhóm được dẫn vào một căn phòng phía sau văn phòng a16z, nơi sẽ đóng vai trò là lớp học và hội trường thuyết trình trong 10 tuần tới. Những dãy bàn dài và ghế đẩu cao xếp hàng đối diện một sân khấu trang trí bằng biểu tượng CSX màu xanh da trời và đen. Jason Rosenthal, đối tác vận hành của a16z kiêm người phụ trách CSX, là người đầu tiên bước lên sân khấu.
Hầu như tất cả các quỹ đầu tư tổng hợp lớn nhất – từ Sequoia Capital và Accel đến Greylock và Lightspeed – ít nhất đều đã đầu tư vào một vài startup mã hóa. Tuy nhiên, a16z nổi bật nhờ niềm tin mạnh mẽ và mức độ đầu tư sâu vào ngành công nghiệp này, với kỳ vọng rằng nó có thể tạo ra thế hệ phần mềm định hình thời đại tiếp theo – và họ mong các nhà sáng lập này sẽ hiện thực hóa điều đó. "Mỗi chúng ta đều có cơ hội xây dựng một doanh nghiệp công nghệ độc quyền mang tính lịch sử," Rosenthal nói với những người có mặt. "Chúng tôi cực kỳ tin tưởng rằng không lâu nữa sẽ có những công ty chiếm vị trí đó trong lĩnh vực mới này. Hạt giống này sẽ được gieo trồng hôm nay."
a16z được thành lập vào năm 2009 bởi hai đồng sáng lập Marc Andreessen và Ben Horowitz. Marc Andreessen từng tham gia phát triển trình duyệt web sớm Mosaic và Netscape, trong khi Ben Horowitz cùng ông bán một công ty phần mềm cho HP. Công ty đầu tư này nổi tiếng với các khoản đầu tư vào Facebook, Instagram, Airbnb và Slack.
Năm 2018, khi tìm kiếm cơ hội đầu tư lớn tiếp theo, a16z chuyển sự chú ý sang lĩnh vực tiền mã hóa. Mặc dù vẫn đầu tư vào nhiều ngành khác nhau, công ty đã huy động hơn 7,5 tỷ USD thông qua bốn quỹ chuyên biệt về tiền mã hóa và giờ cần tìm cách sinh lời từ số vốn đó. Đối tác Sriram Krishnan của a16z nói: "Chúng tôi theo đuổi những nhà sáng lập tuyệt vời. Bạn không muốn các nhà đầu tư mạo hiểm bảo bạn phải xây cái gì." Ông bổ sung: "Chúng tôi cho rằng những nhà sáng lập xuất sắc nhất đang hoạt động trong những lĩnh vực này."
Tuy nhiên, ngành công nghiệp tiền mã hóa gần đây không có nhiều tín hiệu tích cực. Năm 2022, sự sụp đổ của nhiều doanh nghiệp lớn, bao gồm sàn giao dịch tiền mã hóa FTX, đã gây ra khủng hoảng niềm tin về giá tiền mã hóa và thị trường lao dốc, dẫn đến thêm nhiều doanh nghiệp phá sản, các ngân hàng thân thiện với tiền mã hóa sụp đổ, và phản ứng mạnh mẽ từ các cơ quan quản lý. Kể từ đó, các nhà sáng lập tiền mã hóa tại Mỹ bị kết án tù, một số người nổi tiếng bị buộc tội quảng bá tiền mã hóa bất hợp pháp do không tiết lộ thù lao, trong khi hàng tỷ USD tiền mã hóa bị đánh cắp trong các vụ lừa đảo và lỗ hổng bảo mật khác nhau.
Trong vài năm qua, a16z cũng gặp một số thất bại trong đầu tư tiền mã hóa, ví dụ như khoản đầu tư vào Diem – đồng tiền mã hóa do Meta phát triển và nay đã không còn tồn tại – và dự án tương tự Basis đã ngừng hoạt động. Theo báo cáo, trong nửa đầu năm 2022, quỹ mã hóa ban đầu của a16z đã giảm 40% giá trị, mặc dù vậy, các nhà đầu tư vẫn kỳ vọng đạt lợi nhuận gấp mười lần.
Trong các năm 2021 và 2022, các quỹ đầu tư tổng hợp đã đổ hàng tỷ USD vào các startup tiền mã hóa, nhưng sau đó sự chú ý của họ bị thu hút sang nơi khác, hàm ý rằng niềm tin của họ vào tiềm năng dài hạn của công nghệ này là hạn chế. Robert Le, nhà phân tích tiền mã hóa của công ty dữ liệu thị trường PitchBook, cho biết: "Khi thị trường sụp đổ, nhiều nhà đầu tư đã rời bỏ lĩnh vực tiền mã hóa." Mặc dù thị trường tiền mã hóa đã phục hồi phần nào kể từ đó, ông nói thêm: "Những nhà đầu tư phổ thông chưa thực sự quay lại."
Edith Yeung, đối tác của quỹ đầu tư Race Capital, nói: "Đối với các quỹ đầu tư tổng hợp, mọi ánh mắt hiện giờ đều đổ dồn vào trí tuệ nhân tạo sinh (generative AI). Công nghệ mã hóa đã là làn sóng xu hướng trước rồi." Là nhà đầu tư vào mạng lưới mã hóa Solana, Edith Yeung giữ thái độ "lạc quan thận trọng" về triển vọng của các startup tiền mã hóa năm 2024 và đánh giá cao việc a16z tiếp tục tập trung vào lĩnh vực mã hóa, nhưng quỹ của bà sẽ thiên về đầu tư vào AI hơn. Bà nói: "Nhiều công ty đầu tư không có đủ nguồn lực để theo đuổi cả hai lĩnh vực cùng lúc."
Mục tiêu của CSX là tiêm "nhiên liệu tên lửa" cho các startup tiền mã hóa non trẻ, như Rosenthal nói, những công ty có thể chứng minh công nghệ này không chỉ dùng để rửa tiền hay đầu cơ tài chính. Rosenthal nói: "Sự suy thoái của thị trường mã hóa đã hiệu quả đẩy những người chỉ muốn kiếm lời nhanh – tức là các nhà đầu cơ – sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, nơi họ nghĩ rằng đó là nơi kiếm lời nhanh tiếp theo. Những người ở lại là những chuyên gia kỹ thuật thực sự tận tụy. Điều này được phản ánh rõ trong quá trình lựa chọn của chúng tôi."
Mặc dù Rosenthal là người điều hành chương trình CSX, nhưng đội ngũ này phản ánh nhiều hơn quan điểm của Chris Dixon, đối tác a16z lãnh đạo hoạt động của công ty trong lĩnh vực mã hóa. Trong cuốn sách “Read Write Own” xuất bản vào tháng Một, Dixon trình bày tầm nhìn về công nghệ mã hóa như nền tảng để xây dựng một internet công bằng hơn. Theo lập luận của ông, mạng internet đang bị bóp nghẹt bởi những kẻ bảo vệ lợi nhuận tham lam (trong đó có một số là các công ty a16z đầu tư), khiến người dùng chịu thiệt. Tuy nhiên, blockchain – sổ cái kỹ thuật số đằng sau các mạng mã hóa, tuân theo các quy tắc được mã hóa sẵn và chỉ có thể thay đổi thông qua biểu quyết đại chúng – có thể giành lại quyền kiểm soát từ một số công ty công nghệ lớn nhất thế giới và đưa internet trở về cội nguồn bình đẳng của nó.
"Tôi cực kỳ tin rằng hiện tại thế giới đánh giá thấp công nghệ mã hóa," Dixon nói. "Nội dung lan truyền trên internet như thế nào? Người ta được trả tiền ra sao vì điều đó? Cộng đồng internet sẽ có hình dạng và mô hình kinh tế như thế nào? Chúng sẽ được quản trị ra sao? Với tôi, tất cả những câu hỏi này đều là những điều mà công nghệ mã hóa sẽ giải đáp."
Văn phòng a16z tại London nằm ở tầng áp mái tầng sáu, với cửa sổ cao và hệ thống ống trần, trong những tuần trước khi CSX bắt đầu gần như hoàn toàn trống rỗng. Giờ đây, kệ sách đầy thanh năng lượng và thịt bò khô, tủ lạnh chứa đầy nước ngọt ít calo. Trên kệ sách đặt các cuốn sách đề xuất đọc: "Từ 0 đến 1" của Peter Thiel, "Khó khăn" của Horowitz, và dĩ nhiên là cuốn sách mới của Dixon.
Vài tuần sau khi tôi quay lại, bầu không khí sôi động ngày khai giảng đã được thay thế bằng không khí học tập nghiêm túc. Các nhà sáng lập cúi đầu trước laptop, đeo AirPods, chờ đợi các buổi học bắt đầu. Họ đã hoàn toàn tập trung.
Trong suốt khóa học, các bài giảng luân phiên của Rosenthal và các nhân viên a16z được tổ chức thường xuyên, cùng với các bài phát biểu từ các nhà sáng lập khác thuộc a16z, ví dụ như Ben Rubin – người tạo ra ứng dụng trò chuyện Houseparty. Các diễn giả chia sẻ những kiến thức quý giá mà họ cho là quan trọng, bao gồm tuyển dụng ("Đừng pha loãng cổ phần quá sớm"), sa thải nhân sự ("Kẻ săn mồi muốn ở cạnh những kẻ săn mồi khác") và những thử thách dai dẳng ("Khi bạn nhai đủ nhiều mảnh kính, bạn sẽ học cách thích mùi máu của chính mình"). Tuy nhiên, nội dung khóa học được xây dựng xoay quanh các vấn đề đặc thù của tiền mã hóa, như thiết kế token, đối phó với môi trường quản lý đối nghịch, và thử nghiệm các kỹ thuật mật mã mới lạ.
Đôi khi, các buổi học mã hóa cảm giác như mở ra một cánh cửa đến một thế giới khác. Thay vì lướt điện thoại, mọi người len lén kiểm tra nhật ký mã nguồn. Ngôn ngữ văn hóa startup Thung lũng Silicon – "từ 0 đến 1", "phù hợp sản phẩm-thị trường", "đối mặt khó khăn", v.v. – được chồng lên các thuật ngữ mã hóa phức tạp và khó hiểu hơn: danksharding, hàm trì hoãn, zk-snarks. "Nếu bạn thực sự muốn khiến các nhà mật mã học hứng thú, hãy hỏi họ giả thuyết lưới (lattice assumption) có tồn tại được không," một diễn giả đùa. Mọi người cười, còn tôi thì không.
Mặc dù một số nhà sáng lập đến từ châu Âu và nơi khác, nhưng phần lớn là người Mỹ. Trong một hoạt động phá băng, một nhà sáng lập đến từ Texas nói với mọi người rằng anh lo ngại về chất lượng bánh burrito ở London. Một người khác, người đã sống ở thành phố này một thời gian, xác nhận lo ngại đó là có cơ sở.
Dù do cố tình tạo dáng hay đói thật sự, các thành viên nhóm đều thể hiện đúng khuôn mẫu của các nhà sáng lập làm việc quá sức và thiếu ngủ. Vào buổi trưa một ngày nọ, tôi hỏi một nhà sáng lập liệu anh có dành thời gian đi du lịch không. Anh nhìn tôi với ánh mắt bối rối; anh giải thích rằng trong suốt thời gian CSX, anh luôn thức khuya làm việc tại bàn.
Phần mềm mà các startup trong chương trình tăng tốc này phát triển có thể chia thành ba loại: ứng dụng dành cho người tiêu dùng, dịch vụ dành cho doanh nghiệp, và cơ sở hạ tầng kỹ thuật mà các phần mềm mã hóa khác phụ thuộc vào. Số lượng công ty ít ỏi tự giới thiệu nhấn mạnh yếu tố mã hóa – nhìn vào website của họ, bạn chưa chắc đã biết họ liên quan đến mã hóa – nhưng mỗi công ty đều sử dụng công nghệ mã hóa ở hậu trường.
Một trong những startup, AminoChain, cung cấp giải pháp cho bệnh nhân nhận tiền bản quyền khi cung cấp mẫu sinh thiết để nghiên cứu y học, đồng thời cung cấp cho bệnh viện một nền tảng phân phối và lưu trữ các mẫu này, vốn hiện nay thường bị bỏ phí. Một startup khác, Roux, biến công thức nấu ăn thành NFT sưu tầm được, nhằm giúp đầu bếp và blogger ẩm thực kiếm tiền mà không cần tràn ngập quảng cáo và nội dung SEO trên trang công thức. Valyu Network thì chuyển dữ liệu dùng để huấn luyện mô hình AI thành token, tạo ra một hệ thống cấp phép và theo dõi nguồn gốc thông tin nhằm giải quyết vấn đề lạm dụng bản quyền.
Các nhà sáng lập của những startup này cho biết họ đến với a16z một phần vì chuyên môn kỹ thuật mã hóa nội bộ, một phần vì các nguồn lực và mối quan hệ. Như mọi chương trình tăng tốc khác, họ cần hỗ trợ thiết kế các yếu tố sản phẩm, cũng như tư vấn pháp lý hoặc quản lý. Nhưng họ cũng hy vọng tận dụng các mối quan hệ của a16z trong ngành mã hóa để được giới thiệu nhân sự tiềm năng, các nhà hoạch định chính sách và các nhà đầu tư khác. Khi bắt đầu chương trình, các startup được chia thành nhóm nhỏ và phân công một đối tác a16z làm cố vấn, dẫn dắt các buổi mà các nhà sáng lập gọi là "buổi trị liệu nhóm". "Một phần của việc tự chọn tham gia chương trình tăng tốc là thừa nhận bạn cần giúp đỡ – và mong muốn được những người có kinh nghiệm hỗ trợ," Elizabeth Harkavy, đối tác a16z, người đã hướng dẫn một nhóm, nói. "Rất khó để làm việc với những nhà sáng lập không thể cầu xin sự giúp đỡ."
Việc a16z tiếp tục cam kết đầu tư vào lĩnh vực mã hóa trong khi các công ty tổng hợp khác rút lui, bản thân điều đó đã thu hút các nhà sáng lập mã hóa. Trong năm qua, ngoài chương trình CSX, a16z còn bổ sung thêm chín startup mã hóa mới vào danh mục đầu tư vốn đã bao gồm sàn giao dịch Coinbase và thị trường NFT OpenSea. Lisa Grimm, đồng sáng lập Roux và là một doanh nhân ẩm thực nhiều lần khởi nghiệp, nói: "Roux vừa hướng đến người tiêu dùng vừa liên quan đến mã hóa. Với chúng tôi, việc tìm được đối tác hiểu được sự cân bằng giữa hai yếu tố này là rất quan trọng. Rõ ràng a16z làm được điều đó."
Mặc dù hiện nay hàng triệu người đang sở hữu tiền mã hóa dưới một hình thức nào đó, nhưng các ứng dụng dựa trên mã hóa vẫn chưa đạt được sự phát triển đáng kể ngoài lĩnh vực giao dịch. Tuy nhiên, Dixon khẳng định công nghệ này đang tiến gần đến một bước ngoặt. Ông nói rằng những tiến bộ về cơ sở hạ tầng đang làm cho các mạng mã hóa nhanh hơn, chi phí giao dịch thấp hơn, cho phép thử nghiệm rẻ tiền, từ đó dẫn đến các ứng dụng có tính hữu ích rõ ràng và sức hấp dẫn rộng rãi. "Hãy tưởng tượng nếu vào năm 2006, mỗi lần bạn nhấn vào trang cá nhân Facebook của ai đó, bạn phải trả một đô la. Điều đó hoàn toàn không thể," Dixon nói. "Vào khoảnh khắc kỳ diệu đó, (phí giao dịch mã hóa) trở nên thấp đến mức bạn có thể trợ cấp cho người dùng, khiến nó thực tế miễn phí với họ."
Mặc dù nhóm nhà sáng lập CSX mới nhất có thể là một trong những người đầu tiên hưởng lợi từ "khoảnh khắc kỳ diệu" này, họ lại bước vào thị trường trong bối cảnh công nghệ bị nghi ngờ và tiềm năng chưa được chứng minh. Một startup cho biết khi nói chuyện với khách hàng tiềm năng, họ đã gặp phải sự hoài nghi khi đề cập đến công nghệ đằng sau sản phẩm của mình. "Đây là vấn đề gà và trứng – nhóm này phải đối mặt với điều đó," Dixon nói. Nhưng ông hy vọng các nhà sáng lập này có thể giúp xóa bỏ định kiến với tiền mã hóa.
Dixon nói ông không biết quá trình này sẽ mất bao lâu. "Nhưng ít nhất giờ đây cảm giác như chúng ta đang ở trong mê cung tư duy đúng đắn," ông nói, "bởi vì bạn có thể làm những điều trước đây không thể làm."
Vào ngày cuối cùng của CSX vào tháng Sáu – ngày thuyết trình – các nhà sáng lập sẽ trình bày ngắn gọn trước một phòng đầy các nhà đầu tư. a16z đã chọn một địa điểm ngầm sáng bóng ở rìa khu Soho, thường dùng cho nhạc sống và các sự kiện câu lạc bộ. Một ban công lửng nhìn xuống không gian tầng trệt được bao quanh bởi đèn neon từ sàn đến trần. Phía trước, một màn hình và hệ thống âm thanh cỡ rạp chiếu phim bao quanh một sân khấu, nơi các nhà sáng lập sẽ thuyết trình.
Khi tôi đến, nhạc điện tử vang dội đến ù tai. Phía sau, một nhà sáng lập đang giới thiệu dự án của mình với nhân viên gửi đồ, người đáp lại bằng nụ cười lịch sự. Những người giao nhiệm vụ thuyết trình cho đối tác của mình tụ tập ở quầy bar, một số thì tìm nhà đầu tư để trò chuyện.
Loa thông báo nhắc mọi người vào chỗ ngồi. Một nhà đầu tư đùa: "Chỗ ngồi được sắp xếp như một câu lạc bộ hài kịch". Sau hai bài phát biểu mở đầu của Dixon và Rosenthal, các phần thuyết trình bắt đầu.
Mỗi nhà sáng lập có vài phút. Khi một người đang thuyết trình, người tiếp theo đã đeo micro ở bên sân khấu, hít một hơi thật sâu để ổn định tinh thần. Một nhà sáng lập nói rằng phần chờ đợi là tồi tệ nhất. Một vài nhà sáng lập trẻ nhất lặp lại lời nói một cách quá trơn tru, nhưng phần lớn đều tự tin trong bài phát biểu. Rõ ràng họ được hướng dẫn dùng những cụm từ ngắn gọn để giải thích thuật ngữ kỹ thuật, vì chỉ những cụm từ như vậy mới dễ in sâu vào trí nhớ các nhà đầu tư tiềm năng. Caspar Barnes, đồng sáng lập AminoChain, tha thiết kêu gọi khi kết thúc bài thuyết trình: "Hãy tham gia cùng chúng tôi, cùng nhau xây dựng niềm tin cho khoa học và y tế".
Khi các nhà sáng lập thuyết trình, các nhà đầu tư ngồi bên cạnh ghi chú. Một số gật đầu tán thành, hoặc thì thầm sau lưng. Trong giờ nghỉ, họ đùa với nhau về việc tranh giành cổ phần của những dự án tiềm năng nhất. Tổng cộng có khoảng bốn mươi nhà đầu tư tham dự trực tiếp, đến từ các công ty như Accel, Foundation Capital, Amex Ventures.
Nhiều nhà sáng lập hy vọng gây quỹ sau ngày thuyết trình. Rosenthal nói, như các khóa CSX trước, a16z dự kiến sẽ tiếp tục đầu tư vào một số công ty, nhưng phần còn lại sẽ phải tìm đường riêng.
Cơ hội "theo đuổi" thực sự diễn ra sau buổi thuyết trình, tại một quán cocktail trên sân thượng được trang trí theo phong cách sân vườn truyền thống Trung Hoa. Khi tôi đến, nơi này đã đông nghẹt người. Những nhà sáng lập tự tin nhất đã bắt tay và tự giới thiệu dưới những tán cây anh đào nở rộ; những người khác dường như không biết phải làm gì, hoặc đi thành nhóm, hoặc cầm ly rượu đi loanh quanh. Tôi không hề ganh tị với họ.
Cảnh tượng này khiến tôi nhớ lại lời Rosenthal nói khi bắt đầu chương trình: "Hầu hết mọi người thực ra không nên khởi nghiệp, vì điều đó rất khó – rất đau khổ. Chúa ơi, giá như có cách nào vượt qua điều này, tiếc là tôi vẫn chưa tìm thấy."
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
比推 BitpushNews
