Bài viết mới nhất của Vitalik: Nhìn lại cuộc chiến về kích thước khối Bitcoin
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Bài viết mới nhất của Vitalik: Nhìn lại cuộc chiến về kích thước khối Bitcoin
Phe phái block lớn đúng ở vấn đề cốt lõi, tức là block cần phải lớn hơn, và tốt nhất nên thực hiện thông qua hard fork đơn giản, rõ ràng như Satoshi đã mô tả.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Vitalik Buterin
Biên dịch: Ngô Thuyết Blockchain - Mèo em
Gần đây, tôi đã đọc xong (hoặc nói chính xác hơn là nghe xong) hai cuốn sách ghi chép về cuộc chiến tranh kích thước khối Bitcoin trong thập niên 2010, mỗi cuốn đại diện cho một quan điểm đối lập:
● "The Blocksize War" của Jonathan Bier – kể lại câu chuyện từ góc nhìn ủng hộ khối nhỏ
● "Hijacking Bitcoin" của Roger Ver và Steve Patterson – kể lại câu chuyện từ góc nhìn ủng hộ khối lớn
Việc đọc hai cuốn sách viết về những sự kiện mà tôi từng trải nghiệm trực tiếp và phần nào tham gia vào thật sự rất hấp dẫn. Mặc dù tôi đã biết rõ phần lớn các sự kiện xảy ra cũng như cách hai bên mô tả bản chất xung đột, vẫn có vài chi tiết thú vị mà tôi chưa từng biết hoặc hoàn toàn quên mất, đồng thời việc nhìn lại những tình huống này dưới một góc nhìn mới cũng rất lý thú. Vào thời điểm đó, tôi thuộc phe "ủng hộ khối lớn", nhưng là một người trung dung thực tế, phản đối cả hai thái cực tăng trưởng quá mức hay khẳng định tuyệt đối rằng phí giao dịch không bao giờ nên tăng đáng kể. Vậy hiện tại tôi có còn giữ quan điểm lúc trước không? Tôi mong chờ được tìm ra câu trả lời.
Trong lời kể của Jonathan Bier, phe khối nhỏ nhìn nhận cuộc chiến kích thước khối như thế nào?
Cuộc tranh luận ban đầu của cuộc chiến kích thước khối xoay quanh một câu hỏi đơn giản: Bitcoin có nên thông qua hard fork để nâng giới hạn kích thước khối từ 1 MB lúc bấy giờ lên một giá trị cao hơn, nhằm cho phép xử lý nhiều giao dịch hơn, giảm phí, nhưng đổi lại sẽ khiến việc vận hành và xác thực nút trên mạng blockchain trở nên khó khăn và tốn kém hơn?
"[Nếu kích thước khối lớn hơn nhiều], bạn sẽ cần một trung tâm dữ liệu khổng lồ để vận hành nút, và bạn sẽ không thể hoạt động ẩn danh." — Đây là một lập luận then chốt trong một video do Peter Todd tài trợ, kêu gọi duy trì kích thước khối nhỏ.
Cuốn sách của Bier để lại ấn tượng rằng mặc dù phe khối nhỏ quả thực lo ngại vấn đề cụ thể này, thiên về việc chỉ tăng nhẹ kích thước khối để đảm bảo việc vận hành nút vẫn dễ dàng, nhưng điều họ quan tâm hơn là các vấn đề cấp độ giao thức ảnh hưởng đến quyết định ở tầng cao hơn này. Theo quan điểm của họ, các thay đổi giao thức (đặc biệt là "hard fork") nên rất hiếm hoi và đòi hỏi sự đồng thuận cao từ người dùng giao thức.
Bitcoin không cố gắng cạnh tranh với các bộ xử lý thanh toán — vốn đã có rất nhiều rồi. Thay vào đó, Bitcoin đang cố gắng trở thành một thứ gì đó độc đáo và đặc biệt hơn: một loại tiền tệ hoàn toàn mới, không chịu sự kiểm soát của tổ chức trung ương hay ngân hàng trung ương. Nếu Bitcoin bắt đầu sở hữu một cấu trúc quản trị năng động cao (điều cần thiết để giải quyết tranh cãi về điều chỉnh tham số kích thước khối), hoặc trở nên dễ bị khống chế bởi các thợ đào, sàn giao dịch hay công ty lớn khác thông qua phối hợp, nó sẽ mãi mãi đánh mất lợi thế độc đáo quý giá này.
Trong lời kể của Bier, điều làm phe khối nhỏ cảm thấy bất an nhất từ phe khối lớn chính là việc họ thường xuyên cố gắng tập hợp một nhóm nhỏ các nhà chơi lớn để hợp pháp hóa và thúc đẩy những thay đổi theo ý muốn — điều hoàn toàn trái ngược với quan điểm của phe khối nhỏ về cách thức quản trị.
Hiệp định New York được ký kết vào năm 2017 bởi các sàn giao dịch Bitcoin lớn, bộ xử lý thanh toán, thợ đào và các công ty khác. Phe khối nhỏ coi đây là ví dụ điển hình cho nỗ lực chuyển Bitcoin từ mô hình do người dùng thống trị sang do tập đoàn doanh nghiệp thống trị.
Trong lời kể của Roger Ver, phe khối lớn nhìn nhận cuộc chiến kích thước khối như thế nào?
Phe khối lớn thường tập trung vào một vấn đề cụ thể then chốt: Bitcoin rốt cuộc nên là gì? Nó nên là kho lưu trữ giá trị — vàng kỹ thuật số, hay phương tiện thanh toán — tiền mặt kỹ thuật số? Với họ, từ đầu đã rõ ràng rằng tầm nhìn nguyên gốc và tầm nhìn mà tất cả phe khối lớn đồng lòng là tiền mặt kỹ thuật số. Ngay cả whitepaper cũng nhắc đến điều này!
Phe khối lớn cũng thường trích dẫn hai tác phẩm khác của Satoshi Nakamoto:
1. Phần Xác minh Thanh toán Đơn giản (SPV) trong whitepaper, nói về việc khi khối trở nên rất lớn, người dùng cá nhân có thể sử dụng bằng chứng Merkle để xác minh giao dịch của mình đã được đưa vào chuỗi, mà không cần xác minh toàn bộ chuỗi.
2. Một đoạn bình luận trên Bitcointalk, kêu gọi tăng dần kích thước khối thông qua hard fork:
Đối với họ, việc chuyển từ tiền mặt kỹ thuật số sang vàng kỹ thuật số là một sự thay đổi hướng đi, được một nhóm nhỏ các nhà phát triển cốt lõi thân cận đồng ý, sau đó họ cho rằng vì đã thảo luận nội bộ và đi đến kết luận, họ có quyền áp đặt quan điểm của mình lên toàn bộ dự án.
Phe khối nhỏ quả thực đã đề xuất một giải pháp để Bitcoin vừa làm tiền mặt vừa làm vàng — tức là, Bitcoin trở thành "tầng một" tập trung làm vàng, còn các giao thức "tầng hai" xây dựng trên Bitcoin, như Lightning Network, cung cấp các khoản thanh toán rẻ mà không cần dùng đến blockchain cho mỗi giao dịch. Tuy nhiên, những giải pháp này trong thực tiễn rất thiếu sót, Ver dành nhiều chương để phê bình sâu sắc chúng. Ví dụ, ngay cả khi mọi người đều chuyển sang Lightning Network, cuối cùng vẫn cần tăng kích thước khối để chứa hàng trăm triệu người dùng. Hơn nữa, việc nhận coin một cách phi tin cậy trên Lightning Network yêu cầu phải có một nút trực tuyến, và để đảm bảo coin không bị đánh cắp, cần kiểm tra chuỗi mỗi tuần một lần. Những phức tạp này, theo Ver, sẽ không tránh khỏi đẩy người dùng tương tác với Lightning Network theo cách tập trung hóa.
Sự khác biệt then chốt giữa hai quan điểm là gì?
Mô tả của Ver về tranh luận cụ thể phù hợp với phe khối nhỏ: cả hai bên đều thừa nhận phe khối nhỏ coi trọng tính dễ dàng vận hành nút hơn, trong khi phe khối lớn coi trọng phí giao dịch thấp hơn. Họ đều thừa nhận sự khác biệt hợp lý trong niềm tin là yếu tố then chốt dẫn đến tranh luận.
Nhưng mô tả của Bier và Ver về hầu hết các vấn đề sâu xa hơn lại hoàn toàn khác biệt. Với Bier, phe khối nhỏ đại diện cho người dùng, chống lại một nhóm nhỏ nhưng mạnh gồm thợ đào và sàn giao dịch cố gắng kiểm soát mạng blockchain vì lợi ích riêng. Khối nhỏ giúp Bitcoin giữ tính phi tập trung bằng cách đảm bảo người dùng bình thường có thể vận hành nút và xác minh blockchain. Với Ver, phe khối lớn đại diện cho người dùng, chống lại một nhóm nhỏ các tu sĩ cao cấp tự phong và các công ty được VC hậu thuẫn (như Blockstream), những người hưởng lợi từ các giải pháp tầng hai vốn cần thiết nếu theo lộ trình khối nhỏ. Khối lớn giúp Bitcoin giữ tính phi tập trung bằng cách đảm bảo người dùng có thể tiếp tục chi trả phí giao dịch trên chuỗi mà không cần phụ thuộc vào hạ tầng tầng hai tập trung hóa.
Điểm gần nhất tôi thấy cả hai bên "đồng thuận về điều kiện tranh luận" là cuốn sách của Bier thừa nhận nhiều người phe khối lớn hành động thiện chí, thậm chí thừa nhận sự bất mãn hợp lý của họ khi các quản trị viên diễn đàn phe khối nhỏ chặn ý kiến phản đối, nhưng thường xuyên chỉ trích phe khối lớn bất tài; trong khi cuốn sách của Ver thiên về quy kết ý đồ xấu xa hoặc thuyết âm mưu cho phe khối nhỏ, nhưng ít khi chỉ trích năng lực của họ. Điều này phản ánh một ẩn dụ chính trị phổ biến mà tôi từng nghe ở nhiều nơi: "phe cánh hữu cho rằng phe cánh tả ngây thơ, phe cánh tả cho rằng phe cánh hữu độc ác".
Tôi nghĩ gì về cuộc chiến kích thước khối? Hiện tại tôi nghĩ sao về nó?
Room 77, một nhà hàng ở Berlin từng chấp nhận thanh toán Bitcoin, là trung tâm của khu phố Bitcoin nơi có rất nhiều nhà hàng chấp nhận Bitcoin. Tiếc thay, giấc mơ thanh toán Bitcoin dần tàn vào nửa cuối thập niên, và tôi cho rằng phí giao dịch tăng liên tục là một nguyên nhân then chốt.
Khi trực tiếp trải nghiệm cuộc chiến kích thước khối Bitcoin, tôi thường đứng về phía phe khối lớn. Sự ủng hộ của tôi dành cho phe khối lớn tập trung vào vài điểm then chốt:
-
Một mục đích then chốt của Bitcoin là tiền mặt kỹ thuật số, và phí giao dịch cao có thể giết chết trường hợp sử dụng này. Dù các giao thức tầng hai lý thuyết có thể cung cấp phí thấp hơn, toàn bộ khái niệm này vẫn chưa được thử nghiệm đầy đủ, và việc phe khối nhỏ kiên trì theo lộ trình khối nhỏ khi chưa hiểu rõ hiệu quả thực tế của Lightning Network là vô cùng thiếu trách nhiệm. Ngày nay, kinh nghiệm sử dụng thực tế với Lightning Network khiến quan điểm bi quan trở nên phổ biến hơn.
-
Tôi không bị thuyết phục bởi lập luận "siêu cấp" (meta-level) của phe khối nhỏ. Phe khối nhỏ thường tuyên bố "Bitcoin nên do người dùng kiểm soát" và "người dùng không ủng hộ khối lớn", nhưng họ chưa bao giờ sẵn sàng định nghĩa rõ "người dùng" là ai hoặc đo lường ý chí người dùng ra sao. Phe khối lớn ngầm đề xuất ít nhất ba cách tính người dùng khác nhau: sức mạnh băm, tuyên bố công khai từ các công ty nổi tiếng và thảo luận trên mạng xã hội, trong khi phe khối nhỏ bác bỏ mọi cách. Phe khối lớn không tổ chức Hiệp định New York vì thích "tập đoàn", mà vì phe khối nhỏ kiên trì rằng mọi thay đổi gây tranh cãi đều cần sự đồng thuận giữa "người dùng", và việc ký tuyên bố từ các bên liên quan chính là phương pháp khả thi duy nhất mà phe khối lớn nghĩ ra.
-
SegWit, đề xuất tăng nhẹ kích thước khối từ phe khối nhỏ, so với việc đơn giản tăng kích thước khối bằng hard fork, dường như không cần thiết mà phức tạp. Phe khối nhỏ cuối cùng hình thành tín điều "soft fork tốt, hard fork xấu" (tôi kịch liệt phản đối), và thiết kế phương án tăng kích thước khối để phù hợp quy tắc này, dù Bier thừa nhận điều này tạo ra sự phức tạp nghiêm trọng đến mức nhiều người phe khối lớn không thể hiểu được đề xuất. Tôi cảm giác phe khối nhỏ không chỉ đơn thuần là "thận trọng", mà họ chọn lựa tùy tiện giữa các dạng thận trọng, chọn một loại (không hard fork) và hy sinh loại khác (giữ mã nguồn và đặc tả đơn giản, rõ ràng), vì điều đó phục vụ nghị trình của họ. Cuối cùng, phe khối lớn cũng từ bỏ "đơn giản rõ ràng", chuyển sang các ý tưởng như Bitcoin Unlimited với cơ chế tăng kích thước khối thích nghi, điều mà Bier (hợp lý) chỉ trích gay gắt.
-
Phe khối nhỏ quả thực đã thực hiện kiểm duyệt mạng xã hội rất tệ hại để áp đặt quan điểm, dẫn đến câu nói tai tiếng của Theymos: "Nếu 90% người dùng /r/Bitcoin cho rằng các chính sách này không thể chấp nhận được, tôi mong 90% người dùng đó rời đi." Ghi chú: "/r/" là ký hiệu chỉ subreddit (phân mục con) trên Reddit.
Ngay cả những bài đăng ủng hộ khối lớn ở mức độ ôn hòa cũng thường xuyên bị xóa. CSS tùy chỉnh được dùng để làm cho các bài đăng bị xóa trở nên vô hình.
Cuốn sách của Ver tập trung vào điểm một và bốn, một phần điểm ba, đồng thời đưa ra các lý thuyết về hành vi sai phạm liên quan động cơ tài chính — tức là phe khối nhỏ thành lập một công ty tên Blockstream, công ty này sẽ xây dựng các giao thức tầng hai trên Bitcoin, đồng thời vận động quan điểm rằng tầng một Bitcoin nên bị giới hạn, từ đó khiến các mạng tầng hai thương mại này trở nên cần thiết. Ver không mấy quan tâm đến triết học về cách Bitcoin nên được quản trị, vì với ông, câu trả lời "Bitcoin do thợ đào quản trị" là thỏa đáng. Về điểm này, tôi không đồng ý với cả phe khối nhỏ lẫn phe khối lớn; cả hai quan điểm "chúng ta từ chối định nghĩa thực tế về sự đồng thuận người dùng" và "thợ đào nên kiểm soát mọi thứ vì họ có động lực nhất quán" đều không hợp lý.
Đồng thời, tôi nhớ lại sự thất vọng sâu sắc về phe khối lớn ở một số điểm then chốt, điều mà trong sách của Bier cũng có sự cộng hưởng. Điểm tồi tệ nhất (theo cả tôi và Bier) là phe khối lớn chưa bao giờ sẵn sàng đồng ý về một nguyên tắc giới hạn kích thước khối thực tế nào. Một quan điểm phổ biến là "kích thước khối do thị trường quyết định" — nghĩa là thợ đào nên tự quyết định kích thước khối theo ý muốn, các thợ đào khác có thể chọn chấp nhận hoặc từ chối các khối đó. Tôi kịch liệt phản đối điều này và chỉ ra cơ chế này là sự bóp méo cực đoan khái niệm "thị trường". Cuối cùng, khi phe khối lớn tách ra thành chuỗi riêng (Bitcoin Cash), họ thực tế đã từ bỏ quan điểm này và đặt giới hạn 32 MB cho kích thước khối.
Lúc đó, tôi thực sự có một phương pháp nguyên tắc để quyết định giới hạn kích thước khối. Trích dẫn từ một bài viết năm 2018 của tôi:
"Bitcoin tối đa hóa tính dự đoán về chi phí đọc blockchain, trong khi chịu chi phí ghi blockchain với mức độ dự đoán thấp nhất có thể, kết quả là nó hoạt động tuyệt vời ở chỉ số trước, nhưng thảm họa ở chỉ số sau. Mô hình quản trị hiện tại của Ethereum thì đạt được mức độ dự đoán trung bình giữa hai yếu tố này."
Tôi sau đó lặp lại quan điểm này trong một tweet năm 2022. Bản chất, triết lý này là: chúng ta nên cân bằng giữa chi phí ghi vào chuỗi (phí giao dịch) và chi phí đọc chuỗi (yêu cầu phần mềm cho nút). Lý tưởng nhất, nếu nhu cầu sử dụng blockchain tăng gấp 100 lần, chúng ta nên chia sẻ nỗi đau một nửa, tăng kích thước khối gấp 10 lần và tăng phí gấp 10 lần (độ co giãn phí giao dịch gần 1, do đó trong thực tế điều này cơ bản khả thi).
Ethereum thực tế đã áp dụng cách tiếp cận khối trung bình: kể từ khi khởi chạy năm 2015, dung lượng chuỗi đã tăng khoảng 5,3 lần (có thể là 7 lần nếu tính cả việc định giá lại calldata và blob), trong khi phí từ gần như không có đã tăng đến mức đáng kể nhưng không quá cao.
Tuy nhiên, cách tiếp cận trung dung (hay "lõm") này chưa bao giờ được phe nào chấp nhận; với bên này có thể cảm thấy quá "kế hoạch hóa trung ương", với bên kia thì quá "mơ hồ". Tôi cảm thấy lỗi của phe khối lớn lớn hơn phe khối nhỏ ở đây; phe khối nhỏ ban đầu sẵn sàng tăng kích thước khối ở mức độ vừa phải (ví dụ kế hoạch 2/4/8 của Adam Back), chính phe khối lớn không chịu thỏa hiệp, nhanh chóng chuyển từ đề xuất tăng một lần đến một giá trị lớn nhất định sang một triết lý tổng thể rằng gần như mọi giới hạn không tầm thường nào đối với kích thước khối đều là bất hợp pháp.
Phe khối lớn còn bắt đầu chủ trương thợ đào nên kiểm soát Bitcoin — Bier chỉ trích hiệu quả triết lý này, chỉ ra rằng nếu thợ đào cố gắng sửa đổi quy tắc giao thức để làm việc khác ngoài tăng kích thước khối, ví dụ tự thưởng thêm cho mình, họ có thể nhanh chóng từ bỏ quan điểm này.
Một trong những chỉ trích chính của Bier về phe khối lớn là sự bất tài lặp đi lặp lại của họ. Mã Bitcoin Classic viết kém, Bitcoin Unlimited phức tạp không cần thiết, trong thời gian dài họ không bao gồm bảo vệ xóa dữ liệu, và dường như không hiểu lựa chọn này làm suy yếu nghiêm trọng cơ hội thành công của họ (!!); hơn nữa họ có các lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng. Họ kêu gọi ầm ĩ về việc cần nhiều phần mềm Bitcoin được triển khai độc lập — nguyên tắc mà tôi đồng ý và Ethereum cũng áp dụng — nhưng "client tùy chọn" của họ thực tế chỉ là nhánh của Bitcoin Core, thay đổi vài dòng mã để tăng kích thước khối. Trong lời kể của Bier, những sai lầm liên tục về mã nguồn và kinh tế học khiến ngày càng nhiều người ủng hộ rời bỏ họ. Các nhà hỗ trợ phe khối lớn lớn chính tin vào Craig Wright khi hắn tuyên bố giả mạo là Satoshi, điều này càng làm mất uy tín họ.
Craig Wright, một kẻ lừa đảo giả mạo là Satoshi. Hắn thường dùng các mối đe dọa pháp lý để gỡ bỏ lời chỉ trích, đó là lý do MyFork là bản sao trực tuyến lớn nhất trong kho lưu trữ Cult of Craig, nơi ghi lại bằng chứng về việc hắn là kẻ lừa đảo. Tiếc thay, nhiều người phe khối lớn đã tin Wright vì hắn迎合了大区块派的主张，并说了大区块派想听的话。
Nhìn chung, sau khi đọc hai cuốn sách này, tôi thấy mình thường đồng ý hơn với quan điểm của Ver về các vấn đề vĩ mô, nhưng thường đồng ý hơn với Bier về các chi tiết cụ thể. Theo tôi, phe khối lớn đúng ở vấn đề then chốt rằng khối cần lớn hơn, tốt nhất là thông qua hard fork đơn giản, sạch sẽ như Nakamoto mô tả, nhưng phe khối nhỏ mắc ít sai lầm kỹ thuật đáng xấu hổ hơn, và lập trường của họ dẫn đến các kết quả kỳ cục ít hơn.
Cuộc tranh cãi kích thước khối là một cái bẫy năng lực đơn phương
Sau khi đọc hai cuốn sách, ấn tượng tổng thể tôi có được là một bi kịch chính trị, một kiểu bi kịch mà tôi cảm thấy tái diễn trong nhiều bối cảnh, bao gồm tiền mã hóa, công ty và chính trị quốc gia:
Một bên độc quyền tất cả những người có năng lực, nhưng dùng quyền lực đó để thúc đẩy quan điểm hẹp hòi và thiên vị; bên kia đúng khi nhận ra vấn đề, nhưng chìm đắm trong việc phản đối, không phát triển được năng lực kỹ thuật để thực thi kế hoạch riêng.
Trong nhiều trường hợp như vậy, nhóm đầu tiên bị chỉ trích là chuyên chế, nhưng khi bạn hỏi các (thường là rất nhiều) người ủng hộ tại sao họ ủng hộ, câu trả lời là bên kia chỉ biết phàn nàn; nếu họ thực sự nắm quyền, họ sẽ sụp đổ hoàn toàn trong vài ngày.
Ở một mức độ nào đó, điều này không hoàn toàn là lỗi của phe đối lập: không có nền tảng để thực thi và tích lũy kinh nghiệm, rất khó để trở nên giỏi thực thi. Nhưng điều đặc biệt rõ ràng trong cuộc tranh luận kích thước khối là phe khối lớn dường như hoàn toàn không nhận ra nhu cầu có năng lực thực thi — họ nghĩ rằng chỉ cần đúng về vấn đề kích thước khối là sẽ thắng. Phe khối lớn cuối cùng đã trả giá nặng nề vì tập trung vào phản đối thay vì xây dựng: ngay cả khi họ fork thành chuỗi riêng (Bitcoin Cash), họ lại nhanh chóng chia rẽ thêm hai lần, cho đến khi cộng đồng cuối cùng ổn định.
Tôi gọi vấn đề này là cái bẫy năng lực đơn phương. Dường như đây là vấn đề căn bản mà bất kỳ ai cố gắng xây dựng một thực thể chính trị, dự án hay cộng đồng mà họ mong muốn là dân chủ hoặc đa dạng đều phải đối mặt. Người thông minh muốn làm việc với những người thông minh khác. Nếu hai nhóm khác nhau về cơ bản ngang sức, mọi người sẽ có xu hướng chọn phe phù hợp hơn với giá trị của mình, và trạng thái cân bằng này có thể ổn định. Nhưng nếu xu hướng này quá lệch về một phía, nó sẽ rơi vào một trạng thái cân bằng khác và dường như rất khó phục hồi. Ở một mức độ nào đó, phe đối lập có thể giảm nhẹ cái bẫy năng lực đơn phương bằng cách nhận ra vấn đề và có ý thức nuôi dưỡng năng lực. Thường thì các phong trào phản kháng thậm chí không đạt đến bước này. Nhưng đôi khi chỉ nhận ra vấn đề là chưa đủ. Nếu có phương pháp mạnh mẽ và sâu sắc hơn để phòng ngừa và thoát khỏi cái bẫy năng lực đơn phương, chúng ta sẽ được hưởng lợi rất nhiều.
Ít xung đột hơn, nhiều công nghệ hơn
Khi đọc hai cuốn sách này, một sự vắng mặt nổi bật đến mức không thể bỏ qua hơn bất cứ điều gì khác: trong cả hai cuốn, từ "ZK-SNARK" hoàn toàn không xuất hiện. Điều này gần như không thể bào chữa: ngay cả giữa thập niên 2010, ZK-SNARKs và tiềm năng của chúng về khả năng mở rộng (và riêng tư) đã được biết đến rộng rãi. Zcash ra mắt vào tháng 10 năm 2016. Gregory Maxwell đã hơi khám phá ảnh hưởng khả năng mở rộng của ZK-SNARKs vào năm 2013, nhưng chúng dường như hoàn toàn không được đưa vào thảo luận về lộ trình tương lai của Bitcoin.
Phương pháp cuối cùng để giảm căng thẳng chính trị không phải là thỏa hiệp, mà là công nghệ mới: tìm ra các phương pháp hoàn toàn mới, có thể mang lại cho cả hai bên nhiều thứ họ muốn cùng lúc. Chúng ta đã thấy vài ví dụ như vậy trong Ethereum. Một vài ví dụ hiện lên trong tâm trí:
-
Justin Drake thúc đẩy việc áp dụng BLS aggregation, giúp proof-of-stake Ethereum xử lý được nhiều trình xác thực hơn, từ đó giảm mức tối thiểu stake từ 1500 xuống 32, gần như không có nhược điểm gì. Gần đây, tiến triển trong công việc hợp nhất chữ ký hứa hẹn sẽ thúc đẩy điều này thêm nữa.
-
EIP-7702 đạt được mục tiêu của ERC-3074 theo cách tương thích đáng kể hơn với ví hợp đồng thông minh, từ đó giúp làm dịu một tranh cãi kéo dài.
-
Gas đa chiều, bắt đầu từ việc triển khai trên blob, đã giúp tăng khả năng Ethereum chứa dữ liệu rollup mà không làm tăng kích thước khối trong trường hợp xấu nhất, từ đó giảm thiểu rủi ro an ninh.
Khi một hệ sinh thái ngừng đón nhận công nghệ mới, nó chắc chắn sẽ đình trệ và trở nên tranh cãi hơn: các tranh luận chính trị về "tôi được thêm 10 quả táo" và "bạn được thêm 10 quả táo" về bản chất ít gây tranh cãi hơn nhiều so với các tranh luận về "tôi từ bỏ 10 quả táo" và "bạn từ bỏ 10 quả táo". Mất mát gây đau khổ hơn lợi ích, và mọi người sẵn sàng phá vỡ các quy tắc chính trị chung để tránh mất mát. Đây là lý do chính khiến tôi cảm thấy rất bất an trước các quan điểm tăng trưởng âm và "chúng ta không thể dùng công nghệ để giải quyết vấn đề xã hội": có lý do khá vững chắc tin rằng tranh luận về ai được nhiều hơn, thay vì ai mất ít hơn, thực sự có lợi hơn cho hòa hợp xã hội.
Trong lý thuyết kinh tế, hai trò chơi tù nhân này không khác nhau: trò chơi bên phải có thể được xem là trò chơi bên trái cộng thêm một bước độc lập (không liên quan), trong đó bất kể người chơi hành động thế nào, họ đều mất bốn phần. Nhưng trong tâm lý con người, hai trò chơi này có thể rất khác nhau.
Một câu hỏi then chốt về tương lai Bitcoin là liệu Bitcoin có thể trở thành một hệ sinh thái tiên phong về công nghệ hay không. Inscriptions và sau đó là sự phát triển của BitVM đã tạo ra các khả năng mới cho tầng hai, cải thiện những gì Lightning có thể làm. Mong rằng lý thuyết của Udi Wertheimer là đúng, rằng ETH nhận được ETF đồng nghĩa với sự chấm dứt của Saylorism, và tái nhận thức rằng Bitcoin cần cải tiến về mặt công nghệ.
Tại sao tôi quan tâm đến vấn đề này?
Tôi quan tâm đến việc phân tích thành công và thất bại của Bitcoin không phải để hạ thấp Bitcoin và nâng cao Ethereum. Thực tế, với tư cách là một người thích tìm hiểu các vấn đề xã hội và chính trị, tôi cho rằng một đặc điểm của Bitcoin là nó đủ phức tạp về mặt xã hội để tạo ra những tranh luận nội bộ và chia rẽ phong phú, thú vị đến mức có thể viết hai cuốn sách nguyên về chúng. Ngược lại, tôi quan tâm phân tích các vấn đề này vì Ethereum và các cộng đồng số (thậm chí vật lý) khác mà tôi quan tâm có thể học hỏi rất nhiều từ việc hiểu điều gì đã xảy ra, điều gì làm tốt và điều gì có thể làm tốt hơn.
Sự quan tâm của Ethereum đến tính đa dạng client bắt nguồn từ việc quan sát thất bại của Bitcoin khi chỉ có một nhóm client duy nhất. Phiên bản giải pháp tầng hai của nó bắt nguồn từ việc hiểu các hạn chế của Bitcoin đã dẫn đến những giới hạn nào về tính chất tin cậy của các giải pháp tầng hai được xây dựng trên nó. Rộng hơn, Ethereum cố gắng rõ ràng nuôi dưỡng một hệ sinh thái đa dạng phần lớn là để tránh cái bẫy năng lực đơn phương.
Một ví dụ khác hiện lên trong tâm trí là phong trào quốc gia mạng. Quốc gia mạng là một chiến lược tách biệt kỹ thuật số mới, cho phép các cộng đồng có cùng giá trị một phần nào đó thoát khỏi sự ràng buộc của xã hội chính thống, xây dựng tầm nhìn về văn hóa và tương lai công nghệ của họ. Nhưng kinh nghiệm của Bitcoin Cash (sau khi fork) cho thấy một mô hình thất bại phổ biến của các phong trào giải quyết vấn đề bằng cách fork: chúng có thể liên tục chia rẽ, mãi mãi không thể hợp tác thực sự. Bài học từ kinh nghiệm Bitcoin Cash vượt xa bản thân Bitcoin Cash. Như các phong trào tiền mã hóa nổi dậy, các quốc gia mạng nổi dậy cần học cách thực sự hành động và xây dựng, chứ không chỉ tổ chức tiệc tùng, chia sẻ bầu không khí và so sánh meme về chủ nghĩa man rợ hiện đại với kiến trúc châu Âu thế kỷ 16 trên Twitter. Zuzalu ở một mức độ nào đó là nỗ lực cá nhân của tôi nhằm thúc đẩy sự thay đổi này.
Tôi khuyến nghị đọc "The Blocksize War" của Bier và "Hijacking Bitcoin" của Patterson và Ver để hiểu một khoảnh khắc then chốt trong lịch sử Bitcoin. Đặc biệt, tôi khuyên nên đọc hai cuốn sách này với tâm thế không chỉ tập trung vào Bitcoin — thay vào đó, đây là cuộc nội chiến thực sự đầu tiên, có rủi ro cao của một "quốc gia kỹ thuật số", và những bài học này cung cấp kinh nghiệm quan trọng cho các quốc gia kỹ thuật số khác mà chúng ta sẽ xây dựng trong vài thập kỷ tới.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@VitalikButerin
