Một góc nhìn khác về sự sụt giảm của các token có FDV cao: Phân bổ khai thác quá mức dẫn đến thịnh vượng giả tạo
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Một góc nhìn khác về sự sụt giảm của các token có FDV cao: Phân bổ khai thác quá mức dẫn đến thịnh vượng giả tạo
Các bên phát triển dự án và người dùng cũng không nên bị đổ lỗi. Miễn còn lợi nhuận, họ sẽ luôn xuất hiện.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: dingaling
Biên dịch: TechFlow
Trong những năm gần đây, các cuộc thảo luận về những dự án có FDV cao (Fully Diluted Valuation - Định giá pha loãng hoàn toàn) và lượng lưu thông thấp diễn ra liên tục, nhưng thường bỏ qua một vấn đề cốt lõi. Hiện tượng giảm giá liên tục của thị trường token sau TGE (Token Generation Event - Sự kiện tạo token) không chỉ xảy ra trên Binance mà còn lan rộng đến các sàn giao dịch như OKX và Bybit. Trước đây chúng ta cũng đã từng trải qua việc ra mắt các dự án với FDV cao/lưu thông thấp, nhưng lần này tình hình lại khác biệt. Dưới đây là quan điểm của tôi về thực trạng hiện tại.
Trong vài năm trở lại đây, các sàn giao dịch hàng đầu bắt đầu yêu cầu khắt khe hơn đối với các dự án trước khi niêm yết token, ví dụ như phải đạt được số lượng người dùng lớn (ví dụ: hơn 500.000 người dùng hoạt động hàng tháng) hoặc TVL (Total Value Locked - Tổng giá trị khóa) trên 1 tỷ USD. Những dự án này chỉ được niêm yết tại thời điểm TGE, vì vậy họ chỉ có duy nhất một cơ hội để lên sàn. Đối với các dự án hàng đầu như Arbitrum hay Optimism thì điều này không thành vấn đề, bởi chỉ cần đồn đoán về việc airdrop token thôi cũng đủ thu hút lượng lớn người dùng tham gia. Những dự án này thường đảm bảo sẽ tạo tiếng vang ngay trong ngày đầu tiên được niêm yết trên Binance hay Coinbase, dù lúc đó chưa chắc chắn liệu token có được phát hành hay không.
Tuy nhiên, đối với những dự án không có sự hậu thuẫn từ các nhà đầu tư mạo hiểm hay những người sáng lập nổi tiếng, việc đáp ứng các yêu cầu này trở thành một thách thức lớn. Những dự án này không có token thanh khoản để thưởng cho người dùng, và chỉ dựa vào khả năng nhận airdrop tiềm năng thì không đủ sức hấp dẫn để người dùng tham gia. Để giải quyết vấn đề này, các đội ngũ dự án bắt đầu triển khai các chương trình điểm số (point system) dựa trên hoạt động trên chuỗi, TVL hoặc việc sở hữu NFT, hứa hẹn gần như chắc chắn sẽ có airdrop token vào một thời điểm nào đó trong tương lai nhằm thưởng cho người dùng.
Nếu bạn là người mới gia nhập, trước đây nhiều dự án tiến hành TGE ngay trong ngày ra mắt sản phẩm và sử dụng token để kích thích hoạt động trên dapp. Nếu dự án không tìm được sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường, cả token lẫn dự án đều sẽ thất bại. Nếu dự án thu hút được sự chú ý, các sàn giao dịch sẽ theo dõi và niêm yết tùy theo nhu cầu người dùng.
Vấn đề chính hiện nay là: các điểm số do dự án phân phối đã bị thổi giá trước khi token lưu thông, khiến nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia với FDV cao và tỷ suất lợi nhuận bị giới hạn. Chỉ những ai tích lũy điểm hiệu quả hơn người khác mới nhận được phần thưởng airdrop lớn hơn. Nói cách khác, đây là một trò chơi PVP (người chơi đấu với người chơi). Liệu họ có thực sự quan tâm đến các giao thức này? Hầu hết là không. Sau khi nhận airdrop, liệu họ có tiếp tục hỗ trợ dự án? Khả năng là cũng không, bởi quá trình tích lũy điểm cực kỳ mệt mỏi.
Các đội ngũ dự án tận dụng động lực mạnh mẽ này, khiến bất kỳ dự án ngẫu nhiên nào cũng dễ dàng đạt được "hàng triệu" người dùng và dữ liệu giao dịch, mặc dù phần lớn là bot. Thật đáng tiếc rằng trong một thời gian dài, các sàn giao dịch hàng đầu hoàn toàn không quan tâm đến tính xác thực của những dữ liệu này, vẫn quyết định niêm yết một số dự án đáng ngờ. Điều này dẫn đến sự trỗi dậy ồ ạt của hàng loạt dự án mới, và tất cả đều áp dụng mô hình điểm số để kiếm token và TVL. Các dự án này làm cùng một việc với nhau, nhưng mỗi cái lại có một loại token riêng để nhận thưởng.
Mặc dù kế hoạch điểm số có hiệu quả nhất định trong việc thu hút người dùng trải nghiệm dapp hoặc hoạt động trên chuỗi, nhưng hiện nay mọi dự án đều có dạng airdrop điểm số nào đó, trong khi thanh khoản và chi phí cơ hội trên thị trường đang ở mức cao kỷ lục. Ví dụ: bạn gửi 10.000 USD vào một giao thức, hoàn thành nhiệm vụ mỗi ngày trong ba tháng, cuối cùng nhận được airdrop trị giá 5.000 USD tại thời điểm TGE. Bạn phát hiện FDV lên tới 1 tỷ USD, trong khi mọi người dự kiến chỉ khoảng 500 triệu USD. Trong bối cảnh thị trường hiện tại, lựa chọn hợp lý là bán ngay số token airdrop này và chuyển vốn sang một giao thức mới.
Điều này dẫn đến việc FDV bị thổi phồng khi niêm yết, vì các sàn giao dịch và VC cho rằng các dự án này có tiềm năng lớn trong tương lai, nhưng thực tế là kết quả của việc người dùng và bạn bè họ cùng nhau thổi giá. Hãy tưởng tượng, bạn nhận được giá trị airdrop tương tự, nhưng thay vì dùng tiền, bạn chỉ cần đăng liên tục mã code trên Twitter mỗi ngày. Dù bị tất cả bạn bè chặn, bạn vẫn thành công. Nhưng bạn nhận ra rằng hành động này hầu như chẳng giúp ích gì cho dự án, nên bạn quyết định bán ngay.
Tổng thể lại, kỳ vọng của người tham gia thị trường giờ đây là mọi dự án phải trả công xứng đáng cho mọi nỗ lực của người dùng trước TGE, và còn phải mang lại lợi nhuận hấp dẫn. Nếu một dự án airdrop thất bại (giá giảm hoặc tỷ lệ phân bổ cho farmer quá thấp), rất khó để họ thu hút lại người dùng chất lượng trong mùa tiếp theo sau TGE.
Vòng luẩn quẩn này khiến ngày càng nhiều người bán tháo token airdrop ngay trong ngày đầu niêm yết, làm trầm trọng thêm hiệu suất thị trường của các token mới, phá hủy nhu cầu tự nhiên vốn có thể tồn tại, và ảnh hưởng tiêu cực đến các dự án khác đang có kế hoạch airdrop.
Làm thế nào để giải quyết vấn đề này?
-
Thứ nhất, tôi cho rằng VC (nhà đầu tư mạo hiểm) không nên bị đổ lỗi. Dù họ có thể đẩy FDV lên cao, nhưng thường có thời gian khóa kéo dài một năm. Chúng ta cần suy nghĩ tại sao FDV lại bị đẩy lên. Các VC hàng đầu tìm kiếm đội ngũ giỏi, sức hút người dùng/TVL tốt và câu chuyện thị trường hấp dẫn.
-
Các đội ngũ dự án và người dùng cũng không nên bị đổ lỗi. Miễn là còn lợi nhuận, họ sẽ luôn xuất hiện. Đây là một đặc điểm lớn của tiền mã hóa, chứ không phải là lỗi.
-
Từ đó, CEX (sàn giao dịch tập trung) hiện đang nắm giữ phần lớn quyền lực. Dù điều này có thể khiến bạn khó chịu, nhưng phải thừa nhận rằng trong thị trường hiện tại, việc token được niêm yết trên Binance có thể tự động nâng cao FDV tại thời điểm TGE.
Do đó, tôi đề xuất các sàn giao dịch hàng đầu nên thực hiện các biện pháp sau:
-
Niêm yết nhiều hơn các token đã giao dịch trên thị trường thứ cấp và thể hiện nhu cầu người dùng cao. Dù việc tổ chức phát hành tự quản có thể mang lại phí, nhưng ép buộc mọi dự án áp dụng hệ thống điểm số trước TGE thực ra gây hại cho ngành.
-
Tìm kiếm các dự án có người dùng thực sự tự nhiên và sự phù hợp với thị trường, đồng thời đảm bảo token được tích hợp một cách tự nhiên vào cơ chế khuyến khích.
-
Tránh phát hành token với lượng lưu thông quá thấp (dưới 5%).
-
Không bị lừa bởi các dự án có dữ liệu giả.
-
Khen thưởng những đội ngũ xây dựng cộng đồng thật sự và trung thành, thay vì những người chỉ đến vì airdrop.
-
Thuê các nhà phân tích hiểu rõ cách đánh giá chất lượng airdrop token tại thời điểm TGE, bao gồm cả kế hoạch sử dụng token sau TGE.
-
Cân nhắc liệu người nhận airdrop sẽ bán hay giữ token; nếu câu trả lời là bán, hãy coi đó là tiêu chí từ chối niêm yết.
Đây chỉ là phần nổi của tảng băng trôi, còn nhiều yếu tố khác cũng đang tác động, và những người khác đã đi sâu vào các yếu tố này rồi, nên tôi xin dừng lại tại đây.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@dingalingts
