ORDI, một trò chơi thu hút sự chú ý
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
ORDI, một trò chơi thu hút sự chú ý
ORDI không có công nghệ, hoàn toàn vô dụng, chỉ là công cụ đầu cơ.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: 0xEdwardyw
Các bản ghi (inscription) đã mở ra sự trỗi dậy của hệ sinh thái Bitcoin, đồng thời tạo nền tảng giải quyết vấn đề ngân sách bảo mật cho Bitcoin. Phê bình chủ yếu rằng inscription làm tăng kích thước nút Bitcoin, từ đó ảnh hưởng đến tính phi tập trung là quan điểm không vững chắc.
ORDI là một token vô dụng, không có công nghệ, không chức năng. Nếu các token dự án nghiêm túc cần thu hút giá trị để lôi kéo nhà đầu tư, thì meme token lại cần thu hút chính là sự chú ý.
"Ý nghĩa" do con người ban tặng. So với Pepe hay các meme như Harry Potter, Obama, Sonic..., ORDI có thể được gán thêm nhiều "ý nghĩa" hơn, chất lượng cao hơn.
ORDI thuộc hàng meme đẳng cấp nhất, nhưng cũng đối mặt thách thức duy trì việc thu hút sự chú ý.
Bitcoin Inscription và BRC-20 là gì?
Vào tháng 12 năm 2022, nhà phát triển Bitcoin Casey Rodarmor đã phát hành phần mềm mã nguồn mở tên là ORD, chạy trên nền tảng Bitcoin Core. ORD cho phép người dùng đúc inscription Bitcoin theo hai bước: 1) Nhập thông tin tùy ý lên blockchain Bitcoin, như một đoạn văn bản hoặc hình ảnh (gọi là "inscription", một số dịch là bản khắc), 2) Liên kết inscription đã tải lên với một satoshi cụ thể. Satoshi là đơn vị nhỏ nhất của Bitcoin. 1 BTC = 100.000.000 satoshi. Kết quả cuối cùng là một satoshi mang theo inscription, gọi là bản khắc Bitcoin.
Tìm hiểu thêm: Ordinals là gì?
Dựa vào nội dung nhập vào là văn bản hay hình ảnh, bản khắc Bitcoin được chia thành hai loại. Bản khắc dạng văn bản chủ yếu dùng để tạo token, ví dụ như tiêu chuẩn token BRC-20. Bản khắc dạng hình ảnh chủ yếu dùng để tạo NFT, ví dụ như các nhân vật hoạt hình khác nhau.
Cần lưu ý đặc biệt rằng dù NFT và token BRC-20 dựa trên inscription đều được lưu trữ hoàn toàn trên blockchain Bitcoin, nhưng mối liên hệ giữa inscription và từng satoshi riêng lẻ lại được thiết lập bởi lý thuyết Ordinals. Mỗi Bitcoin gồm 100 triệu satoshi, vốn không thể phân biệt lẫn nhau. Ordinals là một phương pháp đánh số ngoài chuỗi, giúp phân biệt từng satoshi riêng biệt. Điều đó có nghĩa là sự tồn tại của Ordinal đòi hỏi cộng đồng phải đạt được sự đồng thuận và chấp nhận rộng rãi về lý thuyết này. Không có lý thuyết Ordinal, inscription sẽ không thể theo dõi hay giao dịch, vì inscription không tự động trỏ tới satoshi cụ thể nào. Xét từ góc độ blockchain, mọi satoshi đều giống nhau.
Vậy ORDI là gì?
ORDI là token BRC-20 đầu tiên được phát hành trên blockchain Bitcoin, tổng cung 21.000.000 chiếc. Ban đầu, ORDI chỉ là một thí nghiệm nhằm kiểm tra xem liệu có thể dùng lý thuyết Ordinals để triển khai token đồng nhất tương tự như ERC20 trên Ethereum hay không.
Khác với tiêu chuẩn token ERC-20 trên Ethereum, Bitcoin không hỗ trợ hợp đồng thông minh. BRC-20 không phải là token hợp đồng thông minh, phía sau token không có công nghệ, không đội ngũ phát triển, không dự án thực tế hỗ trợ, cũng không có ứng dụng thực tiễn nào cả. Giá biến động hoàn toàn dựa vào sự đồng thuận cộng đồng và sức nóng thị trường. Token BRC-20 sử dụng lý thuyết Ordinals để thực hiện các chức năng đơn giản như phát hành token, thiết lập lượng phát hành và chuyển khoản trên mạng Bitcoin.
ORDI là một meme thuần túy, do đó việc đánh giá giá trị của nó cần chuyển từ “có phải là một dự án tốt” sang “có phải là một meme tốt”. Sự tồn tại của ORDI dựa trên lý thuyết Ordinals. Trước khi bàn về ORDI, hãy cùng xem xét Ordinals Protocol mang lại ý nghĩa gì cho Bitcoin.
Giao thức Ordinals: Mở đường giải quyết bài toán ngân sách an ninh cho Bitcoin
Một số người phê phán giao thức Ordinals, cho rằng việc ghi quá nhiều dữ liệu inscription lên blockchain làm tăng phí giao dịch, ảnh hưởng đến người dùng thông thường; tốc độ tăng trưởng thông tin giao dịch quá nhanh cũng khiến dung lượng blockchain chiếm dụng bộ nhớ nút tăng lên, nâng cao yêu cầu phần cứng để vận hành nút Bitcoin, từ đó ảnh hưởng đến số lượng nút đầy đủ (full node), gây tổn hại đến tính phi tập trung.
Tuy nhiên, nhiều tổ chức như Grayscale cho rằng giao thức Ordinals mang lại tác động tích cực đến an ninh Bitcoin và thu nhập của thợ đào.
Trước hết, sự xuất hiện của giao thức Ordinals làm tăng phí giao dịch mà thợ đào Bitcoin nhận được. Phí giao dịch trên mạng Bitcoin đã tăng vọt ba lần vào tháng 3, tháng 5 và tháng 11 năm nay, trùng khớp với ba đợt sóng của Ordinals trong năm. Theo ước tính của công ty nghiên cứu K33, thu nhập hàng ngày của thợ đào năm 2023 là 973 BTC, cao hơn mức dự kiến ban đầu là 900 BTC mỗi ngày. Phần phí giao dịch bổ sung từ Ordinals đã giúp thu nhập thợ đào tăng khoảng 8%.
Doanh thu phí giao dịch rõ ràng bị thúc đẩy bởi Ordinals
Doanh thu phí giao dịch cực kỳ quan trọng, sẽ bù đắp ngân sách an ninh cho mạng lưới Bitcoin trong tương lai khi phần thưởng khối liên tục giảm. Thợ đào là mắt xích then chốt bảo vệ an ninh mạng Bitcoin. Hiện tại, họ chủ yếu dựa vào phần thưởng BTC khi khai thác thành công một khối mới. Tuy nhiên, phần thưởng khối Bitcoin cứ khoảng bốn năm lại giảm một nửa. Việc giảm phần thưởng sẽ dẫn đến thu nhập thợ đào sụt giảm, gây thất thoát lực lượng thợ đào và làm suy yếu sức mạnh băm (hash power) bảo vệ mạng lưới. Đây chưa phải là vấn đề cấp bách, nhưng là thách thức nghiêm trọng đối với sự phát triển lâu dài của Bitcoin.
Thứ hai, việc tăng thu nhập cho thợ đào sẽ thu hút thêm nhiều thợ đào tham gia, mở rộng tổng hash power và độ an toàn của Bitcoin. Hash power cao hơn có nghĩa là kẻ tấn công phải bỏ ra nhiều nguồn lực hơn mới có thể chiếm được 51% hash power để phát động tấn công.
Liệu chỉ trích chính yếu về Ordinals – làm tăng dung lượng ổ cứng cần thiết để vận hành nút – thực sự là một vấn đề?
Trong thế giới Bitcoin, thợ đào dùng sức mạnh tính toán để khai thác khối mới, các nút chạy client Bitcoin (ví dụ Bitcoin Core) chịu trách nhiệm xác thực tính hợp lệ của khối, còn các nhà phát triển duy trì client. Ba bên: thợ đào, người vận hành nút và nhà phát triển tạo nên mối quan hệ đối trọng phức tạp, không bên nào có thể kiểm soát toàn bộ mạng Bitcoin. Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn về mối quan hệ đối trọng này, tôi khuyên bạn đọc cuốn sách: "The Blocksize War: The battle over who controls Bitcoin’s protocol rules".
Do đó, một số người lo ngại rằng sự phát triển nhanh chóng của Ordinals sẽ làm tăng kích thước blockchain Bitcoin, nâng cao yêu cầu phần cứng để chạy client Bitcoin, dẫn đến giảm số lượng nút và làm suy yếu tính phi tập trung, từ đó ảnh hưởng đến sự cân bằng tinh vi giữa ba bên: thợ đào, nút và nhà phát triển.
Mặc dù đây là lo ngại hợp lý, nhưng hiện tại kích thước client Bitcoin như Bitcoin Core chỉ khoảng 500GB. Ngay cả nếu do Ordinals mà mọi khối trong tương lai đều đầy, dung lượng blockchain Bitcoin cũng chỉ tăng khoảng 1TB mỗi bốn năm (theo nguồn). Trong bối cảnh hiện nay, ổ cứng trên 1TB thậm chí 2TB đã rất phổ biến, lo lắng về kích thước blockchain Bitcoin dường như là quá sớm. Hơn nữa, cùng với tiến bộ công nghệ, dung lượng ổ cứng mà người dùng thông thường có thể chi trả cũng đang tăng nhanh chóng.
ORDI – Một meme mạnh mẽ
Thuật ngữ "meme" lần đầu tiên được nhà sinh học tiến hóa người Anh Richard Dawkins đề cập trong cuốn sách "The Selfish Gene" xuất bản năm 1976. Meme tương tự như gen, là đơn vị nhỏ nhất của văn hóa và thông tin, có khả năng lan truyền và tiến hóa giữa con người. Giá trị và mức độ phổ biến của meme token phụ thuộc vào khả năng lan tỏa và sự tham gia của cộng đồng người dùng.
Meme token thoạt nhìn có vẻ không có công dụng thực tế, nhưng thực ra đáp ứng một nhu cầu thật và lớn trên thị trường tiền mã hóa: một tài sản đầu cơ đầy tiềm năng tưởng tượng và công bằng.
Không phải meme nào cũng có không gian tưởng tượng vô tận, càng không phải meme nào cũng mang lại cơ hội công bằng cho người đầu cơ.
Nhiều quan điểm so sánh mô hình Fair Launch của BRC-20 với các dự án VC. Tôi cho rằng cách so sánh này không hợp lý. VC đầu tư ở giai đoạn sớm của dự án, cung cấp vốn cho nhóm phát triển, khi sản phẩm chưa biết có thành công và được thị trường công nhận hay không, họ phải gánh chịu rủi ro rất lớn. Vì vậy, VC xứng đáng nhận được mức giá rẻ nhất và lợi nhuận lớn nhất khi dự án thành công.
Nhưng meme không có sản phẩm, không phát triển công nghệ, không chi phí ban đầu, do đó một meme tốt không nên có nhà đầu tư, cũng không nên có đội ngũ giữ lượng lớn token. Yêu cầu tưởng chừng hiển nhiên này, nhưng thực tế lại không phải vậy. Meme token Pepe từng nổi đình đám đầu năm nay đã bị phanh phui vào tháng 8 khi các thành viên đội ngũ ăn cắp lượng lớn token để bán tháo.
Tokeninsight News
Cơ chế Fair Launch của token BRC-20 đảm bảo người tham gia chỉ có thể nhận token qua hình thức đúc, không có vòng đầu tư sớm, cũng không có đội ngũ dự án nắm giữ lượng lớn token. Đồng thời, do BRC-20 không phải token hợp đồng thông minh, khả năng thực hiện bị hạn chế, nên cũng không có rủi ro hợp đồng thông minh, ví dụ như đội ngũ ăn cắp hoặc khóa hợp đồng. Những đặc điểm này khiến token BRC-20 trở thành một tài sản đầu cơ tự nhiên.
Ý nghĩa và không gian tưởng tượng của Meme
Giá trị và mức độ phổ biến của meme coin phụ thuộc vào khả năng lan truyền và sự tham gia của cộng đồng, tức là khả năng thu hút sự chú ý của đông đảo người dùng. Nếu token dự án nghiêm túc cần thu hút giá trị để hấp dẫn nhà đầu tư, thì meme token lại cần thu hút sự chú ý.
Ví dụ sau khi Terra sụp đổ, nhiều memecoin liên quan đến CEO của nó xuất hiện, trong đó JAIL KWON từng tăng mạnh khi Do Kwon bị bắt; đầu năm nay, một phòng thí nghiệm Hàn Quốc tuyên bố phát triển siêu dẫn nhiệt độ phòng LK-99, giá các meme coin liên quan như LK99 trên thị trường mã hóa đã trải qua nhiều đợt tăng giảm.
Việc tạo một meme coin mới là không mất chi phí, mỗi meme coin đều đối mặt với sự cạnh tranh vô tận từ các meme coin khác. Một số đối thủ cạnh tranh có cách thức thu hút sự chú ý rất thô bạo, ví dụ đặt tên là: HarryPotterObamaSonic và ký hiệu token đặt luôn là BITCOIN.
HarryPotterObamaSonic10Inu
Vậy câu chuyện (narrative) của ORDI là gì? Nó có thể thu hút sự chú ý như thế nào? ORDI là token BRC-20 đầu tiên được triển khai bằng giao thức Ordinals, là token BRC-20 đầu tiên vượt mốc vốn hóa 1 tỷ USD. ORDI đại diện cho giao thức Ordinals, giao thức Ordinals đại diện cho sự tiến hóa của Bitcoin, giải quyết vấn đề ngân sách an ninh cho Bitcoin, mở ra sự phát triển của hệ sinh thái Bitcoin, khiến Bitcoin trở nên thú vị hơn, thu hút nhiều người tham gia hệ sinh thái Bitcoin hơn.
"Ý nghĩa" do con người ban tặng. So với Pepe hay HarryPotterObamaSonic, ORDI có thể được gán thêm nhiều "ý nghĩa" hơn, chất lượng cao hơn. Vì vậy, ORDI thuộc hàng meme đẳng cấp nhất, có thể so sánh với những meme đỉnh cao khác: DogeCoin, vốn hóa 13 tỷ USD; SHIBA Inu, vốn hóa 5,7 tỷ USD.
Thách thức lớn nhất của ORDI: Duy trì thu hút sự chú ý
Tất nhiên, đây là một meme, và việc tạo một meme là không tốn chi phí. ORDI đang đối mặt với sự cạnh tranh từ những meme có sức lan tỏa văn hóa mạnh mẽ hơn, có thể được gán thêm nhiều "ý nghĩa" hơn. Ở đây phải nhắc đến một token BRC-20 khác là SATS.
Mỗi Bitcoin có thể chia thành 100 triệu satoshi (sats), token BRC-20 có tên SATS này đặt tổng cung là 2.100.000 tỷ, tương ứng với số lượng tối đa satoshi trong mạng Bitcoin. SATS đã niêm yết trên Binance vào ngày 12 tháng 12, đưa vốn hóa gần chạm mức 1 tỷ USD.
Hệ sinh thái Bitcoin chắc chắn sẽ xuất hiện một meme coin đối trọng với Doge, vốn hóa vượt hàng chục tỷ USD. Liệu đó sẽ là ORDI hay SATS, không ai có thể dự đoán. Dự án có công dụng thực tế cần đội ngũ liên tục xây dựng, tạo giá trị; còn một meme cần người nắm giữ và cộng đồng không ngừng lên tiếng trên các nền tảng xã hội, cổ vũ, tạo sự chú ý cho meme mà họ sở hữu.
Đó, mới là cách chơi đúng của trò chơi meme.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@TokenInsight
