Quan sát và cảm nhận tại ETHCC: Cục diện cạnh tranh của các dự án ZK đã định hình, Uniswap V4 có thể nắm giữ vị trí quan trọng trong lĩnh vực DeFi
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Quan sát và cảm nhận tại ETHCC: Cục diện cạnh tranh của các dự án ZK đã định hình, Uniswap V4 có thể nắm giữ vị trí quan trọng trong lĩnh vực DeFi
Suy nghĩ về ZK, Modular, MEV và AA.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Rui, Quản lý đầu tư tại HashKey Capital
Tổng kết ETHCC (tuần sau sẽ viết bản tin hàng tuần): Chủ đề thảo luận chủ yếu tập trung vào hạ tầng (Infra), xoay quanh ba chủ đề lớn là ZK, Modular và MEV.
ZK
ZK chủ yếu gồm ba sự kiện lớn là Geometry (ZKparis), Manta (ZKDay) và Starknet (StarkCC), bên cạnh đó là cuộc thi hackathon và chuỗi bài phát biểu kéo dài suốt sự kiện do Lambdaclass tổ chức, cùng một loạt các hackathon theo chủ đề ZK. Hầu như tất cả các founder của dự án ZK hàng đầu đều tham gia và rất tích cực.
Cảm nhận chung là khuôn khổ cạnh tranh của các dự án ZK đã phần nào định hình. Các sản phẩm ZKVM, ZKEVM chủ chốt đều đã ra mắt; nếu bắt đầu từ bây giờ thì ít nhất đã chậm nửa năm và khó có thể đuổi kịp. Hơn nữa, các dự án đầu ngành như Axiom, Risc0 đều theo hướng kể chuyện về việc tính toán ngoài chuỗi và xác minh trên chuỗi, ứng dụng trong các lĩnh vực như ZKML, coprocessor... Ngoài ra, mức độ trùng lặp giữa các dự án khá cao, xu hướng hợp tác liên kết cũng rất rõ ràng.
Modular
Modular là chủ đề có quy mô hoạt động lớn nhất, bởi đây là lần đầu tiên Celestia tổ chức sự kiện kể từ khi V神 đưa ra khái niệm "end game" vào tháng 4 năm ngoái. Các bài phát biểu rất đáng chú ý, bao gồm cập nhật tiến độ và kế hoạch từ hầu hết các dự án hàng đầu (đều nhằm phục vụ cho câu chuyện modular mà V神 đề xướng). Có thể nói "end game" đã diễn ra thành công khi Ethereum trong vòng một năm qua đã chuyển đổi thành công từ kiến trúc đơn chuỗi sang cấu trúc Rollup + Modular, đồng thời các dự án như Celestia cũng đang tiến gần tới việc ra mắt mainnet.
Có thể thấy rõ rằng các dự án ở các lĩnh vực khác nhau đang có nhiều điểm giao thoa trong câu chuyện phát triển, hoặc nói cách khác là dự án A đang làm những điều thuộc về lĩnh vực B (ví dụ: Succinct sẽ dồn nhiều nguồn lực vào shared sequencer, bước tiếp theo của Modular là ZK hóa chữ ký ECDSA,...). Đây chính là điều mà V神 mong muốn, nhưng nói theo cách khác thì cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn. Khi các bên làm sản phẩm tương tự nhau, ai nắm được lợi thế về mặt kể chuyện (narrative) có thể đi xa hơn.
Phần này cũng nhấn mạnh rất nhiều đến PBS, với thiết kế đầy đủ cho cả giải pháp trong giao thức (in-protocol) và ngoài giao thức (out-of-protocol).
-
Giải pháp in-protocol có thể được triển khai vào năm tới;
-
Giải pháp out-of-protocol cần thêm 2 năm nghiên cứu và phát triển trước khi triển khai.
MEV
Phần MEV thú vị nhất vì gắn liền chặt chẽ với AA, hay nói đúng hơn, bundler trong AA chính là một hình thức hiện thân của intent. Dù V神 phát biểu chính tại hội trường về AA, nhưng tỷ trọng AA xuất hiện trong các sự kiện phụ lại không cao. Ngược lại, MEV thu hút rất nhiều nghiên cứu từ builder đến relayer, validator, còn intent trở thành một trong hai chủ đề nóng nhất đại hội bên cạnh modular.
Giao dịch theo kiểu intent có thể sẽ phát triển thành ví EOA-AA thế hệ tiếp theo. Một mặt giảm tải cho blockchain, mặt khác giúp người dùng dễ hiểu và dễ sử dụng hơn. Xét về dài hạn, intent sẽ là một câu chuyện kéo dài, dù hiện tại vẫn còn rất sơ khai (ví dụ: thiết kế solver của Flashbot rất kém, đấu giá Dutch của UniswapX nếu kèm phí on-chain sẽ rất cao,...). Tuy nhiên, các giao thức và cơ sở hạ tầng trong lĩnh vực này có tiềm năng đầu tư đáng kể.
AA
Trong các chủ đề khác, AA có mối liên hệ khá chặt chẽ với hệ sinh thái Safe. Metamask hiện tại chưa có thái độ rõ ràng với AA, trong khi Safe rất tích cực hỗ trợ và cho phép tích hợp với nhiều thành phần modular khác nhau. Tương lai của DeFi nằm ở hook của Uniswap V4, mặc dù đại hội thảo luận ít về vấn đề này, nhưng nhiều nhà nghiên cứu (từ EF, VC) rất kỳ vọng vào V4.
Cosmos và Polkadot
-
Cosmos được thảo luận ít hơn, tuy nhiên Berachain đã đề xuất dùng tendermint của Cosmos làm lớp triển khai cơ sở mã nguồn, trong khi ETH đóng vai trò là lớp thanh toán – một thành phần modular;
-
Polkadot gần như không có tiếng vang, nhưng trải nghiệm dành cho nhà phát triển là tốt nhất trong số các blockchain theo mô hình modular. Gavin cho biết chủ đề năm nay là tiếp tục tối ưu trải nghiệm nhà phát triển, tham gia ít hội nghị hơn, uống rượu ít hơn, tập trung làm việc nhiều hơn.
NFT và GameFi
NFT và GameFi nhìn chung bị nguội lạnh, dù có tổ chức sự kiện nhưng người tham gia không đông. Đa số mọi người tập trung vào các chủ đề ZK, Modular, MEV... Hiện nay, chuỗi hội nghị dành cho nhà phát triển trong năm thường là Denver -- CC -- Devconnect. Nhiều founder và nhà nghiên cứu cho biết họ sẽ tham gia Devconnect, hiện tại đang tuân theo chu kỳ phát triển 3 tháng gặp mặt một lần để trao đổi ý tưởng mới.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@YeruiZhang
