Giải mã ZK Stack do zkSync ra mắt: L2 và L3 cùng tiến
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Giải mã ZK Stack do zkSync ra mắt: L2 và L3 cùng tiến
Công nghệ ZK mở khóa các khả năng mà các giải pháp phi ZK hiện có không thể thực hiện được.
Chuyên sâu báo cáo Web3Viết bởi: zer0kn0wledge.era
Biên dịch: TechFlow
Với việc zkSync công bố ra mắt ZKStack – một khung nền tảng tùy chỉnh dựa trên zkSync nhằm mở rộng và tạo tính kết hợp cho các chuỗi lớp 2 (L2) và lớp 3 (L3), chúng ta đã bước vào kỷ nguyên mới về khả năng mở rộng của Ethereum.
ZKStack là một khung nền tảng mô-đun, chủ quyền và sẵn sàng cho tương lai, dùng để xây dựng các chuỗi được hỗ trợ bởi kiến thức không (zero knowledge - ZK). Nó được xây dựng dựa trên năm nguyên tắc cốt lõi:
-
Mã nguồn mở;
-
Tính mô-đun và khả năng kết hợp;
-
Tính linh hoạt;
-
Bảo mật đã được kiểm chứng thực tế;
-
Hướng tới tương lai.
Mã nguồn mở
ZKStack được phát triển dưới giấy phép mã nguồn mở MIT/Apache, có thể sử dụng miễn phí. Cách tiếp cận này khuyến khích sự tham gia của cộng đồng, đồng thời khuyến khích các nhà phát triển đóng góp và tùy chỉnh khung nền tảng theo nhu cầu riêng biệt của họ.
Tính mô-đun và khả năng kết hợp
Một đặc điểm nổi bật của ZKStack là tính mô-đun và khả năng kết hợp. Nó được thiết kế để tạo ra các Hyperchain – một dạng chuỗi mới được hỗ trợ bởi ZK, có thể tích hợp liền mạch vào mạng không cần tin cậy, từ đó đạt được độ trễ cực thấp và chia sẻ thanh khoản.
Tính linh hoạt
Một trong những điểm nổi bật của ZKStack là tính linh hoạt. Các nhà phát triển có thể tùy chỉnh mọi khía cạnh của Hyperchain, từ lựa chọn trình tuần tự (sequencer), định nghĩa mô hình khả năng truy cập dữ liệu (data availability), đến việc xây dựng nền kinh tế token độc đáo.
Bảo mật đã được kiểm chứng thực tế
Tận dụng bảo mật trưởng thành của zkSync Era – rollup ZK hiện đang được áp dụng rộng rãi trên Ethereum – ZKStack mang lại độ tin cậy vượt trội.
Hướng tới tương lai
Khi Ethereum tiếp tục đối mặt với các thách thức về mở rộng quy mô, các ZK Rollup cung cấp một giải pháp đầy hứa hẹn. Việc xây dựng các L2 và L3 được hỗ trợ bởi ZK bằng ZKStack trở nên cực kỳ dễ dàng. ZKStack là một nền tảng sẵn sàng cho tương lai, giúp các nhà phát triển khai thác tối đa tiềm năng của ZK.
Lớp 3 (L3) là các rollup được xây dựng trên L2, tận dụng thuộc tính đệ quy của bằng chứng PLONK từ zkSync (khả năng chứng minh cho các bằng chứng khác) và được thanh toán (xác minh bằng chứng) trên L2.
Điều này tạo ra một cấu trúc đệ quy, trong đó lợi thế nén của bằng chứng L2 được nhân lên bởi lợi thế nén của bằng chứng L3. Điều này giúp giảm chi phí theo cấp số nhân trong khi vẫn duy trì tính bảo mật của L1.
ZKStack được xây dựng dựa trên sự kết hợp hoàn hảo giữa chủ quyền và kết nối liền mạch. Các nhà phát triển có toàn quyền kiểm soát mã nguồn và được tự do tuyệt đối trong việc tùy chỉnh mọi khía cạnh của Hyperchain.
Như đã đề cập ở trên, các Hyperchain được xây dựng bằng ZKStack vận hành độc lập, chỉ lấy sức mạnh và tính bảo mật từ Ethereum L1.
Hơn nữa, mạng Hyperbridge thúc đẩy kết nối giữa các siêu chuỗi, đảm bảo khả năng tương tác nhanh chóng và tiết kiệm chi phí, từ đó tạo nên một mạng lưới hoạt động liên thông liền mạch.
Quy trình di chuyển tài sản giữa L1 và L2 rất tốn kém. Trái ngược với điều này, việc tương tác giữa L2 và L3 rẻ hơn và đơn giản hơn nhiều. Vì các L3 độc lập sẽ hợp tác thông qua L2 giá rẻ thay vì L1 đắt đỏ, khả năng tương tác giữa các L3 (L3-L3) cũng rất tiết kiệm chi phí.
zkSync Era đã khắc phục tình trạng phân mảnh thanh khoản xuyên mạng, làm tiên phong dẫn dắt mạng lưới thanh khoản thống nhất siêu mở rộng này, trở thành tấm gương cho những người đi sau.
Tuy nhiên, dù ZKStack mạnh mẽ, nó không phải là giải pháp vạn năng. Đối với các ứng dụng DeFi truyền thống hoặc các dự án NFT, việc triển khai trên một Hyperchain hiện có như zkSync có thể hiệu quả hơn và cung cấp khả năng kết hợp đồng bộ với các giao thức khác.
Tuy nhiên, trong hai trường hợp sau đây, các nhà phát triển có thể ưu tiên xây dựng Hyperchain riêng của mình trên ZKStack:
-
Khi các nhà phát triển cần tuỳ chỉnh sâu cho chuỗi của họ;
-
Khi các nhà phát triển quen thuộc với việc kết nối bất đồng bộ với hệ sinh thái rộng lớn hơn.
Nhưng tại sao nên xây dựng trên ZKStack?
Công nghệ ZK mở khóa những khả năng mà các giải pháp phi-ZK hiện tại không thể đạt được. Mặc dù điều này cho phép các trường hợp sử dụng mới mẻ và cung cấp trải nghiệm người dùng/hiệu suất vượt trội, nhưng muốn tận dụng các chức năng này, đòi hỏi sự dũng cảm đổi mới và đi trên con đường chưa ai từng khám phá. Một số ví dụ về các tính năng độc đáo bao gồm:
-
Trừu tượng hóa tài khoản (AA) bản địa đảm bảo trải nghiệm người dùng vượt trội;
-
Tính ngắn gọn của bằng chứng ZK cho phép loại giao dịch rẻ hơn tới 1.000 lần (ví dụ như cập nhật oracle);
-
Tài khoản siêu tiết kiệm chi phí nhờ zkPorter.
Trong vài tháng tới, câu chuyện mở rộng L3 sẽ phát triển ra sao? Sau khi giới thiệu zkStack, liệu zkSync có thể một lần nữa dẫn đầu xu hướng? Chúng ta hãy cùng chờ xem.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
zer0kn0wledge.era
