Tác giả: ValHolla

Biên dịch: TechFlow

“Chúng ta vẫn còn ở giai đoạn đầu” gần như đã trở thành một meme, nhưng không thể phủ nhận rằng đó là sự thật. Hãy thử yêu cầu 100 người kể tên năm ứng dụng trên Ethereum. 95% sẽ không làm được, thậm chí có người còn chẳng biết Ethereum là gì.

Mặc dù dường như hiện tại thị trường tiền mã hóa vẫn còn cách xa việc blockchain thâm nhập vào đời sống hàng ngày, nhưng chỉ cần một cây cầu vững chắc cũng đủ để dẫn dắt mọi người từ thời đại cũ sang thời đại mới. Tôi tin rằng cây cầu đó nằm trong khái niệm "trừu tượng tài khoản" (account abstraction). Hôm nay tôi sẽ giải thích lý do vì sao, đồng thời đưa ra một vài ví dụ về các dự án đang xây dựng nó.

Nếu chúng ta muốn thu hút công chúng, thì cần cải thiện trải nghiệm người dùng (UX) hiện tại của các dịch vụ phi tập trung trên blockchain. Điều này nghĩa là gì?

Điều đó có nghĩa là bất kỳ ai cũng nên có thể sử dụng điện thoại hoặc máy tính của mình để truy cập Web3 theo cách đơn giản và trực quan.

Cuối cùng, việc sử dụng Web3 phải dễ dàng hơn dùng Web2. Tuy nhiên, mong đợi có thể phát triển từ trạng thái hiện tại của ngành đến điểm đó mà không tạo ra các giao diện giống Web2 trước để tăng tỷ lệ áp dụng là điều không thực tế. Nhưng bạn sẽ hỏi: Làm thế nào? Để trả lời câu hỏi này, tôi muốn giới thiệu với bạn một số dự án đang đóng góp trong lĩnh vực trừu tượng tài khoản. Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu một số tính năng mà dappOS và Instadapp đã giới thiệu.

dappOS

Hiện tại, Web3 thiếu đi hệ điều hành kiểu Windows/MacOS, nghĩa là chúng ta vẫn phải dựa vào các hệ điều hành Web2 truyền thống để truy cập tất cả dịch vụ của nó. Tuy nhiên, dappOS đang cố gắng thay đổi điều này.

Windows khiến máy tính cá nhân trở nên dễ dùng với người bình thường bằng cách chuyển đổi toàn bộ các yếu tố kỹ thuật phức tạp thành các tương tác dễ hiểu, bố trí mọi thứ một cách đơn giản.

DappOS đang làm điều tương tự cho Web3 bằng cách cung cấp một trung tâm kết nối trung ương, nơi người dùng có thể truy cập vào nhiều ứng dụng phi tập trung (dapp) khác nhau.

Cho đến nay, họ đã thiết lập mối quan hệ với một số đối tác nổi bật trong ngành, bao gồm MakerDAO, Polygon, Avalanche, zkSync và GMX. Họ cũng từng lọt vào chương trình ươm tạo của Binance năm ngoái.

UX của họ có thể được tóm gọn trong hai đặc điểm chính: tài khoản đa chuỗi và khôi phục tài khoản.

Sử dụng tài sản dễ dàng giữa các chuỗi khác nhau

Bất kỳ ai từng dùng DeFi đều biết rằng mỗi chuỗi hoàn toàn bị cô lập khỏi các chuỗi khác. Điều này tạo ra rào cản gia nhập cực cao đối với những người chưa mặn mà với Web3.

Với dappOS, người dùng sẽ có thể sử dụng vốn của họ xuyên suốt các blockchain. Hiện tại, người dùng có thể truy cập Optimism, BNB Chain và Polygon. Giả sử phần lớn vốn của bạn nằm trên Polygon, và bạn thấy một pool trên Velodrome (một dapp phổ biến trên Optimism) có APY rất hấp dẫn. Tuy nhiên, Velodrome không tồn tại trên Polygon, và bạn cũng không muốn di chuyển lượng lớn vốn qua lại. Với dappOS, bạn có thể gửi vốn vào Velodrome mà không cần thêm bước cầu nối (bridge) nào.

Perpetual Protocol, một DEX swap vĩnh viễn trên Ethereum và Optimism, là một trong những dự án đầu tiên tích hợp với dappOS. Mô tả của họ về cách tài khoản đa chuỗi cải thiện UX rất ấn tượng:

Từ hình so sánh trên có thể thấy, việc cải thiện UX giúp tiết kiệm tới 25 phút cho một quy trình thao tác.

Riêng lẻ thì 25 phút có vẻ không quá nhiều. Tuy nhiên, nếu cân nhắc rằng khi thời gian tải trang vượt quá vài giây, hầu hết mọi người đã từ bỏ trang web, thì đây là một cải tiến vượt bậc so với hiện trạng.

Tài khoản đa chuỗi cũng có thể nâng cao thanh khoản giữa các chuỗi và ứng dụng khác nhau. Để thu hút người dùng, các giao thức mới cần thực hiện rất nhiều công việc xây dựng mạng lưới và khởi động tiềm năng. Do đó, thị trường TVL vẫn bị thống trị bởi các dự án đi đầu có lợi thế ban đầu.

Với tài khoản đa chuỗi, vốn sẽ chảy tự nhiên hơn vào các giao thức hiệu quả về mặt vốn hơn – những giao thức cải tiến nhiều ứng dụng DeFi đời đầu – từ đó tạo ra một không gian hiệu quả hơn.

Khôi phục tài khoản bằng Email

Một trong những phần khó chịu nhất khi thiết lập ví mới chính là khóa riêng/mnemonic. DappOS cung cấp cho người dùng ba phương pháp khôi phục thay thế – chúng ta sẽ trình bày theo thứ tự từ phức tạp đến đơn giản:

Phương pháp đầu tiên là hệ thống hai khóa, bao gồm một khóa chức năng và một khóa giám hộ. Khóa chức năng được lưu trữ trên thiết bị di động, PC,... của người dùng để họ dễ dàng tương tác với dapp. Khóa giám hộ đóng vai trò sao lưu, lý tưởng nhất là được lưu trên thiết bị không dùng, giấy,... Mỗi khi người dùng phải nhập thủ công khóa chức năng, việc xác minh sẽ do khóa giám hộ thực hiện. Phương pháp thứ hai cho phép người dùng lưu trữ khóa giám hộ riêng của họ thông qua các dịch vụ tập trung đáng tin cậy như iCloud hay AWS.

Phương pháp thứ ba cho phép người dùng thiết lập một tài khoản email giám hộ. Gửi email từ tài khoản giám hộ để đặt lại khóa giám hộ. Email này được các nút dappOS nhận, sau đó tạo bằng chứng ZK để xác minh yêu cầu. Khi bằng chứng được tạo thành công, thông tin tài khoản sẽ được đặt lại theo yêu cầu của người dùng.

Instadapp

Chủ đề cốt lõi của đội ngũ Instadapp là: “Người dùng sẽ không cần lo lắng về việc dùng chuỗi nào hay thanh toán phí gas bằng token gì”. Mặc dù kể từ khi ra đời, các sản phẩm của Instadapp chủ yếu tập trung vào cải thiện UX, nhưng gần đây nhóm này gây chú ý với phát minh mới nhất của họ: Avocado.

Avocado

Avocado là một bộ tổng hợp blockchain, dẫn hướng hàng loạt máy chủ Web3 vào một ứng dụng phi tập trung duy nhất. Bất kỳ ai có tài khoản Metamask, Trust Wallet hoặc Coinbase Wallet đều có thể kết nối địa chỉ của họ với Avocado, từ đó nhận được một địa chỉ mới tổng hợp mọi hoạt động Web3.

Mặc dù Avocado mới ra mắt vào tháng Ba, nhưng nó đã hỗ trợ nhiều chuỗi khác nhau: Ethereum, Optimism, Arbitrum, Polygon, Avalanche, BNB Chain, Gnosis Chain, và chỉ sau 9 ngày mở bản beta mainnet, nó vừa trở thành một trong những dApp đầu tiên tích hợp với Polygon zkEVM.

Vậy nó hoạt động như thế nào?

Giống như dappOS, Avocado kết nối với các dApp nền tảng trên từng chuỗi được hỗ trợ thông qua RPC và mạng lưới phát tán riêng của mình.

Đơn giản nói, mỗi khi người dùng tương tác với dApp, họ gửi thông tin đến blockchain. RPC/phát tán là đại lý giúp thúc đẩy việc truyền tải thông tin này.

Mạng RPC tìm một bộ phát tán khả dụng, gửi yêu cầu giao dịch của người dùng đến blockchain. Nếu thông tin mã hóa trong yêu cầu khớp với khóa riêng của người dùng, giao dịch sẽ được xác nhận trên chuỗi. Bằng cách sở hữu mạng RPC/phát tán riêng, Avocado có thể đóng vai trò trung gian giữa người dùng, dApp và blockchain nền tảng.

Gas Tank

Avocado Gas Tank là phần USDC được người dùng dành riêng để chi trả phí gas. Đúng vậy — khi dùng Avocado, token gas duy nhất bạn cần chính là USDC, nghĩa là bạn không cần sở hữu nhiều token gas gốc khác nhau để dùng dApp trên các blockchain khác nhau.

Một rắc rối khác khi chuyển đổi chuỗi là phải đảm bảo bạn có token gas cần thiết và duy trì đủ lượng token gas để đảm bảo các giao dịch tương lai. Việc sở hữu một token gas có thể dùng trên mọi chuỗi là cách tuyệt vời để đơn giản hóa UX, huống hồ USDC còn là stablecoin, thân thiện hơn nhiều với người dùng mới.

Thưởng cho dApp

Mặc dù mục tiêu hàng đầu của Instadapp là đơn giản hóa Web3 cho người dùng, nhưng một phần trong đó cũng liên quan đến việc tích hợp với càng nhiều dApp càng tốt. Để khởi động quá trình này, hiện tại Avocado thu thêm 20% phí gas, trong đó một nửa được chuyển cho dApp nền tảng. Nói đơn giản, nếu phí giao dịch hiện tại trên Uniswap là 2 đô la, và Avocado thu 2,4 đô la, thì 0,2 đô la sẽ vào giao thức Uniswap. Số 0,2 đô la còn lại đi vào kho bạc của Instadapp. Trong tương lai, các khoản thưởng này sẽ do chủ sở hữu token gốc INST của Instadapp quyết định.

Xét từ góc độ đầu cơ, INST là một trong những token đáng theo dõi trong năm nay. Những sản phẩm như Avocado có thể thúc đẩy việc áp dụng Web3 trên diện rộng. Năm 2023, một trong những mục tiêu chính của Instadapp là tạo ra thêm nhiều doanh thu để chia sẻ lại cho người dùng:

Kết luận

Chỉ dựa trên công việc của hai dự án này, bạn đã có thể thấy các nhà phát triển Web3 đang đối phó với những đau đớn phát triển của ngành như thế nào, và còn hàng chục dự án khác cũng đang nghiên cứu các giải pháp tương tự. Điểm then chốt là các sản phẩm DeFi và các lĩnh vực liên quan có thể tiếp tục tăng trưởng theo cấp số nhân, nhưng nguồn tăng trưởng bền vững cho toàn ngành phải là một phương pháp sạch, đơn giản và có giá trị sử dụng thực tế. Năm 2023 có thể trở thành năm áp dụng hàng loạt, và các giao thức như dappOS và Instadapp đang trở thành nền tảng của Web3.