FastLane CEO: Những khiếm khuyết được tạo ra một cách cố ý, tạo nên Monad hoàn hảo hơn
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
FastLane CEO: Những khiếm khuyết được tạo ra một cách cố ý, tạo nên Monad hoàn hảo hơn
Nghệ thuật của sự đánh đổi, Monad không hoàn hảo, tất cả đều là cố ý.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Thogard
Biên dịch: TechFlow
Gần đây tôi đã nói chuyện với rất nhiều VC, và nhận thấy rằng họ luôn bắt đầu câu chuyện bằng cùng một câu hỏi theo một cách nào đó:
"Tại sao lại là Monad?"
Nhiều người dường như thực sự ngạc nhiên khi biết tôi đang xây dựng trên một blockchain nổi tiếng với nhân vật động vật màu xanh và những người chơi airdrop cực đoan. Những VC này có thể biết tôi qua các công trình liên quan đến MEV (giá trị tối đa có thể khai thác), nghiên cứu về sắp xếp riêng cho ứng dụng, các bài báo học thuật, podcast hoặc các bài phát biểu tại hội nghị trên các chuỗi khác. Hoặc họ nhớ tôi vì phong cách phân tích thẳng thắn của tôi trên Twitter/X...
Chính vì hiểu rõ con người tôi, họ mới cảm thấy kỳ lạ khi tôi không dùng chính sự chỉ trích sắc bén ấy để nhắm vào dự án mà nhiều người coi là "một L1 mới nữa". Việc tôi chọn xây dựng trên Monad dường như khiến phần não bộ chuyên so khớp mẫu hình của họ bị lỗi.
Dù sao đi nữa, họ biết tôi sẽ chế giễu những người chơi airdrop hơn là trở thành một trong số họ; họ biết từ cấu trúc vốn công ty tôi, tôi lẽ ra phải ủng hộ Solana chứ không phải Monad; họ cũng biết bộ sắp xếp riêng cho ứng dụng của chúng tôi gần đây đã tìm được điểm hòa hợp sản phẩm-thị trường (PMF) và đang tăng trưởng theo cấp số nhân cả về quy mô lẫn doanh thu. Họ rõ ràng biết tôi không ở trong tình thế tuyệt vọng, cũng không có động cơ kinh tế trực tiếp nào để đổ quá nhiều thời gian và nguồn lực vào một L1 vẫn còn ở giai đoạn testnet.
Vậy thì... tại sao là Monad?
Dù sao, blockchain Monad cũng không đạt được bước tiến 10 lần nào về mặt công nghệ đơn lẻ so với hiện tại:
-
Solana cung cấp thông lượng cao hơn
-
L2 mang lại quyền kiểm soát lớn hơn cho ứng dụng và cải thiện trải nghiệm người dùng (UX)
-
Các chuỗi Cosmos cung cấp tính thanh khoản đơn slot (Monad là hai slot, về mặt thực dụng, sự khác biệt giữa hai loại này về khả năng tương tác và tổ hợp là rất lớn)
-
Ethereum có hệ sinh thái trưởng thành hơn (và danh tiếng của tôi trong cộng đồng Ethereum có giá trị thị trường cao hơn)
-
Berachain có cơ chế khuyến khích tốt hơn và cộng đồng hỗ trợ mạnh mẽ hơn
-
Hyperliquid là nơi tập trung mọi hoạt động và người dùng mới
Và tất cả các hệ sinh thái này đều đã ra mắt và đang vận hành.
Trong khi đó, testnet ứng dụng của Monad thậm chí còn chưa sử dụng giao thức đồng thuận MonadBFT. Dù vậy, nó đã huy động được một lượng vốn khổng lồ và đã trễ hơn một năm so với ngày khởi chạy mainnet ban đầu.
Những VC tôi tiếp xúc đều biết điều này, và họ cũng biết tôi. Trong mắt họ, điều này hoàn toàn vô lý.
Họ cũng đã tìm hiểu kỹ—họ biết trước đây tôi không có người bạn thân nào làm việc tại Monad Labs. Tôi từng gặp Keone một lần, khi tôi còn vận hành bot MEV của mình, nhưng tôi không thể nói chúng tôi thân thiết. Họ cũng biết tôi chưa từng đầu tư thiên thần vào Monad—tôi không có bất kỳ mối liên hệ tài chính nào với blockchain hay đội ngũ này.
Các VC biết tôi đã lập gia đình và có một đứa con. Dù về mặt kinh tế tôi không gặp khó khăn, tôi vẫn đang thuê nhà chứ chưa mua, và chắc chắn chưa đến giai đoạn có thể đốt tiền một cách liều lĩnh tùy ý. Họ cũng biết rằng dù là tôi hay bất kỳ ai trong FastLane, chúng tôi chưa từng bán cổ phần qua giao dịch OTC, mục tiêu của chúng tôi là phát triển dài hạn (vậy tại sao lại theo đuổi airdrop ngắn hạn?). Hơn nữa, tôi không chỉ đặt cược tương lai của bản thân mà còn cả tương lai của mọi thành viên FastLane lên Monad. Đó là một trách nhiệm lớn… và đối với nhiều người ngoài cuộc, canh bạc này hoàn toàn vô nghĩa.
Quan trọng hơn, các nhà đầu tư biết đội ngũ hệ sinh thái Monad chưa từng quảng bá công ty tôi (hay bất kỳ LST nào), không chia sẻ nội dung của chúng tôi, cũng không đưa ra bất kỳ phần thưởng token nào. Không có chiến dịch tiếp thị chung. Tôi thậm chí chưa từng tham gia bất kỳ podcast nào do Monad tổ chức. Đôi khi, đội ngũ hệ sinh thái Monad thậm chí lịch sự từ chối tham gia nhóm Telegram mà tôi tạo để họ gặp gỡ các ứng dụng hoặc validator mà tôi giới thiệu. Điều này đã làm hỏng không ít mối quan hệ của tôi. Nó đã phá vỡ không ít cầu nối.
Các VC biết rằng nhiều hệ sinh thái đã từng "theo đuổi" tôi… nhưng Monad thì không. Không ai trong đội ngũ Monad yêu cầu chúng tôi xây dựng ở đây. Tôi khá chắc rằng nhiều người trong số họ nghĩ rằng tôi sẵn sàng nói thẳng những điều mà người khác không dám là một rủi ro. Cho đến nay, dòng tweet này đã xác nhận lo ngại của họ. Đã đến lúc giải quyết vấn đề này.
"Tại sao là Monad?"
Thật ra rất đơn giản; không còn lựa chọn nào khác.
Monad là một dự án có nhiều điểm yếu nghiêm trọng. Nhưng nó là dự án duy nhất trong toàn bộ DeFi được xây dựng bằng trí tuệ, tầm nhìn và tự nhận thức, thừa nhận rằng việc tạo ra một hệ sinh thái Layer 1 hoàn hảo là điều không thể, mà thay vào đó, xây dựng theo hướng biến các điểm yếu thành những thỏa hiệp cố ý, đồng thời đảm bảo hiệu quả.
Đó chính là tinh túy của blockchain Monad, cộng đồng và các nhà phát triển của nó.
Mọi dự án khác trong lĩnh vực mã hóa đều tin rằng họ có thể hoàn hảo, nhưng chính sự tự phụ đó khiến họ cuối cùng đều rơi vào ngõ cụt. Họ nhận ra mình không thể có tất cả khi đã quá muộn… rồi chấp nhận những điểm yếu kém hiệu quả, gây tổn hại và nằm ngoài dự kiến, và đối phó bằng các "giải pháp tạm bợ" méo mó. Cộng đồng của họ cũng hăng hái theo đó, vì "giải pháp sắp tới rồi!"
-
"Chúng tôi sẽ phi tập trung bộ sắp xếp sau!"
-
"Runtime 2.0 sẽ hỗ trợ hoàn tác một phần!"
-
"Tính tổ hợp nguyên tử giữa các chuỗi ứng dụng là đủ để xây dựng hệ sinh thái hài hòa!"
-
"Khi thời gian chứng minh giảm xuống, vấn đề mở rộng sẽ được giải quyết!"
-
"Cơ chế khuyến khích do quản trị kiểm soát sẽ không kìm hãm tăng trưởng hệ sinh thái, một khi danh sách trắng bị gỡ bỏ!"
-
"Sớm thôi, chúng ta chỉ cần chờ 2 giây để chuyển tiền từ sàn giao dịch perpetual sang L1 qua cầu nối không an toàn!"
Tất cả những tuyên bố này đều là tự an ủi. Chúng xuất phát từ sự thiếu tầm nhìn của các hệ sinh thái này, không hiểu được những gì họ phải đánh đổi và những điểm yếu sẽ tràn ngập trong thiết kế của họ.
Bạn biết cộng đồng Monad thường phản hồi như thế nào không?
Không.
Nhiều điểm yếu của Monad là cố ý, đều bắt nguồn từ những thỏa hiệp được cân nhắc kỹ lưỡng. Những điểm yếu này sẽ không biến mất trong ngắn hạn, bởi việc loại bỏ chúng sẽ gây ra những vấn đề lớn hơn.
"Nhưng Alex, chẳng phải nó chỉ là một EVM L1 khác sao? Làm sao có thể khác biệt đến thế?"
Lý do Monad là blockchain duy nhất đáng tin cậy không phải vì đội ngũ tạo ra một giải pháp kỹ thuật kỳ diệu nào đó từ hư không. Nó không có một tính năng đơn lẻ nào nổi bật hẳn.
Monad là blockchain duy nhất đáng tin cậy vì nó được thiết kế toàn diện và lên kế hoạch tỉ mỉ đến mức không có điểm yếu chết người nào. Ví dụ:
L2 không thể tồn tại dưới áp lực quản lý. Ngay cả khi sống sót, việc sử dụng không gian khối phong phú trên một L1 nhanh để thực hiện sắp xếp riêng cho ứng dụng có thể xây dựng một ứng dụng nhanh hơn, ít tập trung hơn và có trải nghiệm người dùng tốt hơn.
Một L1 như Monad. Thành thật mà nói, nếu bạn vẫn nghĩ L2 mang lại điều gì mới mẻ ngoài độ trễ xác nhận cuối cùng, có lẽ bạn chưa thực sự hiểu được sức mạnh to lớn của sắp xếp riêng cho ứng dụng.
Nói về việc kiểm soát thực thi bởi ứng dụng, trên Solana không thể hoàn tác một phần (bắt lỗi/xử lý lỗi trong chuỗi). Điều này trực tiếp phá hủy tiềm năng về tổ hợp nguyên tử giữa các đối thủ cạnh tranh, vốn là trường hợp sử dụng hoàn toàn mới chủ chốt của DeFi so với tài chính truyền thống (TradFi). Tất nhiên, bạn có thể tái tạo nhân tạo một phần chức năng tương tự bằng cách xử lý khớp lệnh bên ngoài chuỗi và hy vọng các validator tôn trọng thứ tự bạn gửi, nhưng việc thêm một tầng hạ tầng nữa giữa blockchain và người dùng chỉ khiến chuỗi chậm lại.
Tôi nghĩ BAM (thị trường đấu giá khối) của Jito là một nỗ lực tuyệt vời, tôi hoàn toàn ủng hộ—đội ngũ đó rất tuyệt vời. Nhưng BAM là một lớp hạ tầng tùy chọn dành cho validator, do đó không bao giờ đạt được thời gian hoạt động 100%, điều này phá vỡ nhu cầu của hầu hết các trường hợp sử dụng giá trị cao đối với ACE (kiểm soát thực thi ứng dụng)/ASS (sắp xếp riêng cho ứng dụng).
Đây không phải là lỗi của Jito—Solana được thiết kế nhằm đạt TPS (giao dịch mỗi giây) cao. Cũng giống như một tay lái vì quá theo đuổi tốc độ mà tháo túi khí khỏi xe, rồi lại vô thức lái chậm hơn do rủi ro tăng cao, Solana đã loại bỏ khả năng tự sửa chữa giữa quá trình thực thi giao dịch, dẫn đến việc phải gửi thêm nhiều giao dịch. Kết quả là, nó đơn giản không hỗ trợ các chức năng mà FastLane sử dụng.
Vì vậy, cho dù đội ngũ Jito xuất sắc đến đâu, lớp hạ tầng TEE (môi trường thực thi đáng tin cậy) của họ cũng sẽ không bao giờ nhanh bằng hoặc có thời gian hoạt động cao như sắp xếp riêng cho ứng dụng trên chuỗi gốc Monad… vì độ trễ của chúng tôi bằng không, và thời gian hoạt động là 100%. Hợp đồng thông minh, vạn tuế!
Tôi rất quý đội ngũ Cosmos và thực lòng nghĩ rằng giải pháp tổ hợp của họ vượt xa thời đại nhiều năm… nhưng có lẽ họ nên tập trung vào việc tạo ra một hệ sinh thái sẵn sàng hợp tác trước tiên. Nếu các ứng dụng tách biệt có thể tương tác liền mạch nhưng không có động lực hợp tác, thì điều đó có ý nghĩa gì?
Quản lý hệ sinh thái là một chủ đề cực kỳ phức tạp, tôi đương nhiên không phải chuyên gia, nhưng đội ngũ Monad thể hiện sự thực tế sâu sắc trong chiến lược của họ. Khi tạo hệ sinh thái tồn tại một phạm vi thỏa hiệp: một đầu là hệ thống cạnh tranh hoàn toàn tự do, mọi ứng dụng đều có thể thắng dựa trên lợi thế riêng; đầu kia là một số ứng dụng nhận đủ hỗ trợ để không phải lo lắng về người dùng địa phương, gần như có thể tập trung hoàn toàn vào việc mang lại người dùng mới cho hệ sinh thái.
Cũng như các khía cạnh khác của Monad, đội ngũ hệ sinh thái của họ không nghiêng hoàn toàn về một phía, mà cố gắng quản lý hệ sinh thái một cách hiệu quả nhất. Đối với ứng dụng, hệ sinh thái này vừa công bằng (nhưng không phải môi trường cạnh tranh hoàn toàn bình đẳng), vừa hỗ trợ (nhưng không phải hệ sinh thái "làm vua" như megaeth hay berachain—điều này hấp dẫn hơn đối với các nhà phát triển như tôi, những người muốn giành chiến thắng thông qua phân bổ thị trường và thể hiện công nghệ tốt nhất, vì thành công không phụ thuộc vào sự ủng hộ của một nhà đầu tư thiên thần nào đó).
Khối của Hyperliquid chỉ có 2 triệu gas. Sở giao dịch perpetual này thậm chí không được tích hợp trực tiếp vào L1… bạn chuyển tiền từ Ethereum sang Arbitrum qua Across còn nhanh hơn là chuyển từ HypeEVM sang Hypercore.
Tôi thực sự không thể hiểu nổi tại sao tất cả các validator đều chạy trên trung tâm dữ liệu AWS Tokyo mà kích thước khối lại chỉ có 2 triệu. Ethereum hiện tại đã đạt 45 triệu rồi. Đôi khi, tôi thực sự cảm thấy toàn bộ hệ sinh thái Hyperliquid giống như một trò đùa tinh vi, như thể tất cả mọi người đang cố tình đùa tôi.
Lập luận của Ethereum về lộ trình mở rộng bằng chứng ZK có thể đúng… nhưng đến thời điểm này, blockchain đã bị ngập trong các trung gian và bên thứ ba ăn sâu. Những cơ chế này về mặt lý thuyết trông rất tuyệt, nhưng mỗi trung gian hạ tầng xuất hiện giữa người dùng và blockchain đều làm tăng độ trễ và có động cơ trích lợi.
Vấn đề lớn hơn là việc loại bỏ những trung gian này sẽ cực kỳ khó khăn, đặc biệt là về mặt chính trị… tuy nhiên tôi cũng biết, nếu ai đó có thể làm được, thì đó phải là Tomasz. Anh ấy thực sự là huyền thoại—việc chọn anh ấy làm người lãnh đạo là một quyết định táo bạo nhưng cực kỳ thông minh, tôi thậm chí chưa từng nghĩ Ethereum có thể đưa ra lựa chọn như vậy.
Nhưng có thể họ sẽ thành công? Tôi sẽ không đặt cược vào điều đó—ngay cả khi họ giải quyết được vấn đề, vẫn còn rất dài đường để đạt đến mức của một L1 hiện đại—nhưng tôi vẫn cổ vũ cho họ.
Tôi không có điều gì xấu để nói về SUI, chỉ là máy ảo của nó được hỗ trợ ít hơn nhiều so với EVM hay SVM. Nếu nó ra mắt sớm hơn một chút, để chuỗi công cụ phát triển của nó có thể thiết lập trước khi các công cụ mã hóa AI agent mới bắt đầu học EVM và SVM và đảm nhận phần lớn công việc, thì có lẽ tôi đã chọn phát triển trên SUI.
Tất nhiên, nếu không có Monad, SUI có lẽ sẽ là lựa chọn cuối cùng của tôi. Nhưng thực tế là, Monad tồn tại.
Tôi là một nhà phát triển, tôi thích lên kế hoạch sản phẩm trước khi bắt đầu xây dựng. Tôi cũng rất ý thức rõ rằng việc nền tảng thay đổi giữa chu kỳ phát triển sẽ khiến việc xây dựng trở nên đau đớn đến mức nào.
"Tại sao chọn Monad?"
Theo tôi, điều hiển nhiên là chỉ có một blockchain được thiết kế dựa trên những thỏa hiệp thực tế, chứ không phải những lý tưởng hay nguyên tắc ngây thơ.
Theo tôi, điều hiển nhiên là chỉ có một blockchain sở hữu nền tảng đủ vững chắc để không cần thay đổi phá hủy quy mô lớn nhằm giữ tính liên quan.
Theo tôi, điều hiển nhiên là chỉ có một blockchain được xây dựng nhằm hỗ trợ các trường hợp sử dụng thực tế của người dùng cuối, chứ không phải để chiều lòng khẩu hiệu kỹ thuật hay thiết kế cơ chế của đội ngũ sáng lập.
Theo tôi, điều hiển nhiên là chỉ có một blockchain có chiến lược hệ sinh thái thừa nhận sức mạnh của bản thân, hiểu rằng việc sử dụng công bằng sẽ làm giảm tác động tổng thể, và nỗ lực tìm kiếm sự cân bằng giữa hai yếu tố đó. Dù không phải người sáng lập nào cũng hoan nghênh mọi quyết định của hệ sinh thái Monad—vì rốt cuộc chúng ta đều là sinh vật ích kỷ—nhưng tất cả chúng tôi đều tôn trọng lý lẽ đằng sau những quyết định đó.
Theo tôi, điều hiển nhiên là chỉ có một blockchain không buộc các nhà phát triển ứng dụng phải hy sinh nguyên tắc cốt lõi của họ. Tất cả chúng ta đều có lý do để bước vào DeFi, đừng tự lừa dối bản thân rằng đã quên mất lý do ban đầu.
Monad không phải L1 phi tập trung nhất. Monad không có tính thanh khoản đơn slot. Monad cũng không có thông lượng cao nhất. Nhưng Monad là phi tập trung, Monad có tính thanh khoản nhanh, và thông lượng của Monad cũng rất cao. Mỗi điểm "yếu" được cho là như vậy đều chấp nhận được. Không điểm nào là chết người, và không điểm nào buộc tôi phải đánh đổi giá trị của mình.
Theo tôi, Monad mất rất nhiều thời gian để ra mắt Layer-1 của họ… nhưng họ rất cẩn trọng. Cũng vì vậy mà nó sở hữu tất cả những tính năng tuyệt vời này, và cũng vì vậy mà mọi lựa chọn thỏa hiệp đều được suy xét kỹ lưỡng. Các nhà phát triển không có thuốc chữa thần kỳ. Monad là blockchain tốt nhất vì sự chăm chỉ, kinh nghiệm phong phú và phân tích chi tiết của đội ngũ.
Chính những điều tinh tế này, khi tập hợp lại, tạo nên kết quả thực sự phi thường. Đọc mã nguồn của bộ đồng thuận, bạn sẽ nói với tôi rằng nó không ấn tượng.
Theo tôi, đối với những nhà phát triển nghiêm túc, chỉ có một blockchain để lựa chọn.
"Tại sao là Monad?"
Bởi vì theo tôi, không còn lựa chọn nào khác.
Tôi cũng rất rõ rằng không lâu nữa, tất cả những gì tôi nói sẽ trở nên hiển nhiên với bạn.
Nếu bạn đủ may mắn, có lẽ những con vật tím kỳ lạ đó cũng sẽ bắt đầu cảm thấy hợp lý với bạn. Nhân tiện, chúng được gọi là "Monanimals".
Thật tiếc, khi các VC hay những người quan tâm khác hỏi tôi "Tại sao là Monad?", tôi thường không có tận hai mươi phút để giải thích cho họ. Tôi đã dành rất nhiều thời gian suy nghĩ về câu hỏi này, nhưng luôn khó diễn đạt một cách súc tích hơn. Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc những suy nghĩ dài dòng này—ngay cả khi bạn không đồng ý hay không bị thuyết phục bởi quan điểm của tôi, việc bạn cân nhắc quan điểm của tôi đã có ý nghĩa rất lớn đối với tôi.
Gặp nhau trên chuỗi!
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@ThogardPvP
