Dự trữ chiến lược BTC và trí tuệ nhân tạo lấp đầy khoảng trống sau halving
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Dự trữ chiến lược BTC và trí tuệ nhân tạo lấp đầy khoảng trống sau halving
Hầu hết các thợ mỏ chuyển sang trí tuệ nhân tạo vẫn đang khai thác Bitcoin.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Prathik Desai
Biên dịch: Block unicorn
Tháng 4 năm 2024, lần giảm thưởng thứ tư của Bitcoin đã âm thầm thiết lập lại luật chơi cho các thợ đào. Phần thưởng mỗi khối giảm từ 6,25 BTC xuống còn 3,125 BTC. Ban đầu, thị trường không mấy quan tâm. Giá gần như không dao động. Nhưng với những thợ đào vốn đã có lợi nhuận mỏng, bài toán kinh tế trở nên khó khăn hơn chỉ trong một đêm.
Nó có nghĩa là họ phải bỏ ra nỗ lực như nhau nhưng chỉ nhận được một nửa phần thưởng.
Duy trì mô hình cũ đồng nghĩa với việc thanh toán chi phí năng lượng và nâng cấp thiết bị. Một số người đã thử, nhưng thu nhập của đa số đều giảm. Lợi nhuận khai thác giảm từ trung bình khoảng 0,08 USD/ngày (1 TH/s) xuống còn 0,055 USD/ngày (1 TH/s).
Tất cả đều biết sự kiện giảm thưởng sắp xảy ra. Hầu hết đã chuẩn bị chuyển đổi hoạt động kinh doanh, ngừng bán lượng Bitcoin họ khai thác được. Chi phí không đổi trong khi doanh thu giảm đồng nghĩa với biên lợi nhuận thu hẹp. Họ chuyển sang tích trữ Bitcoin, đặt cược vào giá trị dài hạn.
Họ không dừng lại. Michael Saylor của Strategy (trước đây là MicroStrategy) đã tạo ra khuôn mẫu bằng khoản đầu tư mạnh vào Bitcoin.
Marathon, hiện là thợ đào lớn nhất theo quy mô kho lưu trữ, đã bổ sung hơn 30.000 BTC vào bảng cân đối kế toán kể từ sau đợt giảm thưởng trong vòng hơn một năm ngắn ngủi. Công ty đã tự khai thác ít nhất 8.900 BTC và mua thêm hơn 21.000 BTC từ thị trường công khai.
Riot đã giữ lại từng satoshi (khoảng 5.000 BTC) mà họ khai thác được trong 12 tháng sau giảm thưởng, đồng thời mua thêm hơn 5.000 BTC trong giai đoạn này. Ngay cả Hut 8, dù sản lượng thấp hơn, cũng tăng thêm hơn 1.000 BTC kể từ sau giảm thưởng và hầu như không bán bất kỳ đồng Bitcoin nào trong kho dự trữ.
Hive phục hồi sau làn sóng chuyển sang Proof-of-Stake (PoS) của Ethereum, lượng dự trữ Bitcoin của họ tăng hơn 25% kể từ giảm thưởng, sau đó bán một phần để hỗ trợ mở rộng. Core Scientific, từng phá sản và làm trống ví, đã tăng nắm giữ hơn 900 BTC kể từ sau giảm thưởng, trong đó 700 BTC đến từ một quý duy nhất. Điều này thật phi thường với một nhà khai thác từng phải bán mọi đồng coin để tồn tại.
Đây không phải là hành vi thông thường trong hoạt động khai thác Bitcoin, mà là những nỗ lực tuyệt vọng nhằm thích nghi.
Sự việc này cho thấy một điều: tích trữ Bitcoin không còn là biện pháp tạm thời. Nó thể hiện niềm tin vào sự tăng giá của Bitcoin, nhưng cũng tiết lộ một điều khác.
Việc xây dựng tài chính dựa trên Bitcoin góp phần tăng giá dài hạn. Nhưng tăng trưởng tài sản không đồng nghĩa với doanh thu, không thể chi trả chi phí vận hành hàng ngày.
Sau giảm thưởng, biên lợi nhuận càng eo hẹp. Chi phí khai thác Bitcoin cao hơn bao giờ hết, nhiều người nhận ra mô hình cũ — khai thác, bán, lặp lại — không còn khả thi. Một số thợ đào nhận ra họ đã có nền tảng để chuyển đổi: cơ sở vật chất được xây dựng cho máy móc tiêu thụ điện năng cao. Họ bắt đầu tái sử dụng hạ tầng cho tính toán trí tuệ nhân tạo (AI).
Core Scientific đi tiên phong. Tháng 6 năm 2024, họ ký thỏa thuận lưu trữ cơ sở hạ tầng GPU trị giá 3,5 tỷ USD trong 12 năm với nhà cung cấp điện toán đám mây AI CoreWeave. Đây là một trong những giao dịch lưu trữ AI lớn nhất từ trước đến nay. Hợp đồng này mang lại nguồn doanh thu dài hạn cho Core, gần như độc lập với giá Bitcoin, đồng thời khởi phát một cuộc cạnh tranh âm thầm trong ngành khai thác.
Riot cũng hành động tương tự. Tháng 1 năm 2025, Riot tạm dừng kế hoạch mở rộng mỏ khai thác Bitcoin 600 MW tại Corsicana và bắt đầu rao bán mỏ này cho các trung tâm dữ liệu siêu quy mô và công ty AI. Công ty chuyển từ mở rộng sức mạnh băm sang tìm kiếm khách thuê AI. Mỏ Corsicana ban đầu được thiết kế để mở rộng quy mô, với 1 GW điện và diện tích đất khổng lồ. Riot cho rằng thay vì lắp thêm ASIC, họ nên cho các đơn vị AI thuê cơ sở này.
Hut 8 chọn hướng đi khác. Họ tách toàn bộ bộ phận khai thác thành một thực thể độc lập tên American Bitcoin, giữ lại 80% cổ phần. Việc này giúp công ty mẹ tập trung vào hạ tầng trung tâm dữ liệu và dịch vụ AI. Tháng 9 năm 2024, Hut 8 ra mắt Highrise, bộ phận GPU-as-a-Service, khởi đầu với 1.000 chip Nvidia H100 và ký hợp đồng 5 năm với một khách hàng đám mây. Đầu năm nay, họ công bố xây dựng khu phức hợp tính toán hiệu suất cao 300 MW tại Louisiana.
Hive, tận dụng lịch sử khai thác GPU lâu dài trước hợp nhất Ethereum, phát huy thế mạnh truyền thống. Họ tái sử dụng hơn 4.000 GPU cũ cho điện toán đám mây, sau đó triển khai cụm H100 và H200 tại Quebec. Đến đầu năm 2025, doanh thu chạy đua hàng năm từ AI của Hive đạt 20 triệu USD, đặt mục tiêu 100 triệu USD vào năm sau. Họ bán một phần Bitcoin trong năm 2024 nhưng giữ lại phần lớn lượng khai thác được trong năm đó.
Ngay cả Marathon, nhà ủng hộ trung thành nhất của Bitcoin, cũng điều chỉnh chiến lược. Tháng 9 năm 2024, họ bổ nhiệm hai chuyên gia dày dạn kinh nghiệm trong ngành AI vào hội đồng quản trị. Công ty phát triển hệ thống làm mát ngâm (immersion cooling) chuyên dụng cho tải trọng suy luận AI. Đầu năm 2025, công ty bắt đầu khám phá dịch vụ lưu trữ trung tâm dữ liệu cho khách hàng AI. Tính đến tháng 5 năm 2025, công ty nắm giữ hơn 49.000 BTC. Từ tháng 4 năm 2024, họ hầu như không bán bất kỳ đồng Bitcoin nào từ khai thác.
Iris Energy đặt cược hoàn toàn vào AI. Họ bán toàn bộ lượng Bitcoin khai thác được để dồn lực mở rộng trung tâm dữ liệu. Đến giữa năm 2025, họ đã triển khai hơn 4.000 GPU và đang xây dựng cơ sở tại Texas và British Columbia đủ chỗ cho 20.000 GPU. Dù vốn vẫn còn eo hẹp, hạ tầng của họ đang phát triển nhanh chóng.
Một số thợ đào xem Bitcoin là dự trữ chiến lược. Số khác coi nó là hàng tồn kho có thể biến thành tiền mặt để hỗ trợ tăng trưởng. Nhưng dù theo cách nào, họ đều đang cố gắng mở rộng cùng một tài sản — đất rẻ, năng lượng dư thừa, kết nối lưới điện và hệ thống làm mát chuyên biệt — sang những lĩnh vực hữu ích hơn việc khai thác đơn thuần.
Chỉ riêng khai thác không còn đảm bảo sự sống sót.
Giá điện không đổi. Độ khó băm liên tục tăng. Những thợ đào sống sót nhờ tăng tính linh hoạt. Một số trở thành nhà cung cấp dịch vụ, một số thành nhà cung cấp điện toán đám mây, nhiều người khác vẫn đang thử nghiệm tìm lối đi.
Hiện tại, phần lớn thợ đào vẫn đang khai thác Bitcoin. Nhưng đây không còn là toàn bộ hoạt động kinh doanh. Nó chỉ là một trong nhiều nguồn doanh thu, và trong tương lai có thể bao gồm lưu trữ AI, cho thuê GPU, môi giới năng lượng, thậm chí là hạ tầng tính toán cấp độ chủ quyền.
Hiện còn quá sớm để đánh giá việc chuyển sang AI của các thợ đào có thành công hay không, dữ liệu vẫn còn quá ít. Mặc dù mảng điện toán hiệu suất cao (HPC) chưa mở rộng đầy đủ với tất cả, nhưng lợi nhuận trên mỗi MW từ điện toán AI rõ ràng cao hơn nhiều so với khai thác, điều này rất có lợi.
Với một số người, những tín hiệu tích cực đã bắt đầu xuất hiện.
Doanh thu từ dịch vụ AI của Iris Energy tăng từ mức không đáng kể lên 2,2 triệu USD vào tháng 6 năm 2025. Bộ phận kinh doanh mới này có tỷ lệ lợi nhuận/doanh thu đạt 98%, trong khi mảng khai thác chỉ đạt 75%.
Tuy nhiên, đây không phải là chiến lược an toàn tuyệt đối. Xây dựng cơ sở AI tốn kém. Không chỉ cần điện, mà còn cần mạng lưới, dự phòng, làm mát và khách hàng có thể lấp đầy liên tục các giá máy. Không phải thợ đào nào cũng thành công. Một số sẽ xây dựng quá mức, một số sẽ bỏ lỡ thời điểm thị trường, một số khác vài năm nữa vẫn hoàn toàn phụ thuộc vào Bitcoin.
Ngành công nghiệp này đã không còn đơn điệu.
Họ bắt đầu bằng việc xếp chồng các khối. Sau đó bắt đầu tích trữ Bitcoin. Giờ đây, họ đang xếp chồng GPU. Tuy nhiên, việc khai thác Bitcoin vẫn chưa dừng lại.
Phần lớn các thợ đào chuyển sang AI vẫn tiếp tục khai thác Bitcoin.
Tháng trước, sức mạnh băm Bitcoin đạt mức kỷ lục mới, cao hơn nhiều so với thời điểm sau giảm thưởng. Điều này cho thấy độ khó và chi phí khai thác tăng, vì thợ đào phải đầu tư thêm tài nguyên tính toán để giải quyết khối và nhận thưởng.
Trong bối cảnh này, việc doanh nghiệp bán lượng Bitcoin khai thác được với biên lợi nhuận thấp trở nên khó đạt hiệu quả kinh tế. Trừ khi giá Bitcoin tăng mạnh hoặc phí giao dịch bùng nổ, nếu không chỉ những hoạt động hiệu quả nhất mới có thể sinh lời.
Tăng hiệu quả có thể đồng nghĩa với việc giảm chi phí điện và tính toán. Nó thậm chí có thể có nghĩa là giữ Bitcoin, chỉ bán khi giá vượt xa mức trung bình sau giảm thưởng. Điều này lý giải vì sao phần lớn thợ đào chuyển sang AI để đạt tỷ suất hoàn vốn đầu tư cao hơn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
