Tổng thống đích thân tham gia, cả nước cùng "đào tiền ảo", xây thành phố Bitcoin, biến núi lửa thành nơi "phun trào" Bitcoin
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Tổng thống đích thân tham gia, cả nước cùng "đào tiền ảo", xây thành phố Bitcoin, biến núi lửa thành nơi "phun trào" Bitcoin
«Hoặc là lừa đảo, hoặc là thất bại»?
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Hạo Lực Hải
Biên tập: Thẩm Tri Hàm
Nguồn: Guokr
Tháng 8 năm nay, một quốc gia đã có kế hoạch đào tạo Bitcoin cho 80.000 công chức trên toàn quốc, đồng thời xem xét việc trả lương công chức bằng Bitcoin.
Nội dung đào tạo bao gồm các kiến thức cơ bản về Bitcoin, pháp lý, tác động chính sách công cộng,... với tổng thời lượng 160 giờ. Mục đích là thúc đẩy và tăng tốc độ phổ cập Bitcoin trong đời sống hàng ngày.
Nếu không phải những "tin tức kỳ lạ" như vậy, tôi có lẽ sẽ chẳng bao giờ biết đến đất nước nhỏ bé El Salvador ở Trung Mỹ.
Poster quảng bá "Thành phố Bitcoin" | Twitter chính thức của El Salvador
Năm 2021, El Salvador trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới công nhận Bitcoin là tiền tệ hợp pháp. Tổng thống Bukele tuyên bố sẽ xây dựng một "Thành phố Bitcoin", dành ra một khu đất cạnh bãi biển Zonte dưới chân núi lửa, dự định xây dựng nhà ở, khu thương mại, nhà hàng, cảng biển và các hạ tầng đô thị hiện đại khác, nơi mà mọi nhu cầu thiết yếu hằng ngày đều có thể mua được bằng Bitcoin, từ thực phẩm đến bất động sản.
Cảnh quan địa phương El Salvador | Twitter Văn phòng Bitcoin El Salvador
"Hoặc là thất bại lớn nhất, hoặc là trò lừa đảo lớn nhất", đó là đánh giá của một số phương tiện truyền thông khi El Salvador bắt đầu "thí nghiệm Bitcoin".
Mở ví tiền mã hóa của mình ra, giá Ethereum (so với thời điểm tôi mua vào tháng 11 năm 2022) đã tăng 125%. Nhưng thực tế là, tôi chưa từng sử dụng Bitcoin hay các loại tiền mã hóa tương tự nào trong "thế giới thực".
Theo cách nói trong giới, giá trị của Bitcoin được hậu thuẫn bởi "sự đồng thuận". Vậy "sự đồng thuận" là gì? Đó là khi một nhóm người tin chắc rằng nó chính là tương lai — nền tảng hình thành giá trị.
Ví dụ như dùng Bitcoin để mua bánh kếp rán ở quán ven đường, nếu chủ quán không có "sự đồng thuận" này, họ sẽ coi nó chẳng khác gì xu ảo trong trò chơi.
Một cuộc "thí nghiệm sử dụng Bitcoin toàn dân" đang diễn ra tại một quốc gia nhỏ chỉ 6 triệu dân, diện tích hơn 20.000 km² (trong khi diện tích Bắc Kinh là 16.000 km²).
Dùng Bitcoin mua bánh mì, giết gà cũng dùng dao mổ trâu
Chính phủ El Salvador khuyến khích người dân sử dụng Bitcoin, tương tự như giai đoạn đầu Trung Quốc triển khai thanh toán di động.
Tuy nhiên, chủ thể triển khai lần này là chính phủ. Chính phủ El Salvador đã phát triển ứng dụng thanh toán mang tên Chivo. Tại các cửa hàng, từ quán nhỏ đến siêu thị lớn, đều dán mã QR nhận tiền. Người dân sau khi đăng ký thành công sẽ nhận được phần thưởng tương đương 30 USD bằng Bitcoin (mức lương tối thiểu theo ngày tại địa phương là 13 USD).
Học sinh dùng Bitcoin mua bữa trưa | Tạp chí Barron's
Người dùng quét mã QR để chuyển Bitcoin cho nhau. Học sinh có thể dùng Bitcoin mua bánh mì nướng trên phố, du khách nước ngoài dùng Bitcoin thanh toán tại McDonald’s, Walmart (một chai Coca khoảng 1 USD, tương đương 0,000017 BTC), hay trả tiền xăng tại trạm đổ xăng.
Một quầy hàng tại El Salvador chấp nhận thanh toán bằng Bitcoin | The Wall Street Journal
Chính phủ đã lắp đặt 200 máy ATM có chức năng đổi Bitcoin, việc chuyển đổi giữa USD và Bitcoin không mất phí, do chính phủ trợ cấp. Các ngân hàng trong nước chấp nhận trả nợ vay bằng Bitcoin.
Bộ Giáo dục đưa giáo dục Bitcoin vào chương trình học công lập, "giáo dục từ trẻ em".
Nhiều người tham gia vì cảm giác mới lạ và phần thưởng hấp dẫn. Năm đầu thí nghiệm, theo thống kê, tại khu vực bãi biển này có hơn 20.000 người và hơn 30 cửa hàng giao dịch bằng Bitcoin, mỗi ngày có khoảng hơn 1.000 giao dịch.
Tuy nhiên, theo thời gian, các vấn đề dần lộ rõ.
Một số chủ cửa hàng phàn nàn rằng ví kỹ thuật số bị hacker tấn công, tài khoản bị khóa, không rút được tiền; cũng có trường hợp ví sập đột ngột, tốc độ chuyển tiền cực chậm; máy ATM thường xuyên gặp sự cố, từng có hàng ngàn người xuống đường biểu tình tại thủ đô El Salvador.
Người dân El Salvador phá hủy máy ATM Bitcoin | BBC
Tại El Salvador, 70% dân cư không có tài khoản ngân hàng truyền thống, 36,4% dân số sống dưới mức nghèo khổ — từ hoàn toàn không có kinh nghiệm tài chính, đến việc bị ép tiếp nhận các khái niệm mới mẻ như tiền kỹ thuật số, ví điện tử, người dân không thể gánh chịu và chấp nhận rủi ro bị tấn công ác ý đối với Bitcoin.
El Salvador không có nền tảng thanh toán di động, số người dân địa phương sử dụng điện thoại thông minh là thiểu số, giao dịch tiền mặt vẫn là lựa chọn của đa số.
Biến động giá cao của Bitcoin (giá trị của tiền pháp định thường được bảo chứng bởi chính phủ, liên quan đến sức mạnh kinh tế và tài sản thực tế của quốc gia, từ đó đạt được sự ổn định. Nhưng Bitcoin không được đảm bảo bởi bất kỳ tài sản nào, nó được sản xuất bằng thuật toán, nên giá cả biến động rất lớn) khiến nó không thể trở thành phương tiện giao dịch hằng ngày: hôm qua cà chua còn ghi giá 3 tệ/kg, hôm nay đã tăng lên 30 tệ.
Theo báo cáo của BBC, một năm sau, chỉ còn 20% người dân địa phương tiếp tục sử dụng ứng dụng Chivo, gần 92% cửa hàng cho biết: "Bitcoin không quan trọng với họ".
Đến năm 2023, theo một khảo sát của Viện Nghiên cứu Dư luận Đại học Trung Mỹ, tới 88% người dân El Salvador không còn dùng Bitcoin, chỉ 1% lượng kiều hối được gửi bằng Bitcoin.
Thí nghiệm của Tổng thống Bukele đã chứng minh rằng, người dân bình thường không những không thể giàu lên nhờ Bitcoin, mà thậm chí còn không thấy cuộc sống tiện lợi hơn.
Là cơ hội phục hồi? Hay chỉ là thiên đường tránh thuế cho các nhà đầu cơ?
Sau khi hợp pháp hóa Bitcoin, El Salvador thu hút lượng lớn người nắm giữ Bitcoin đến "tham quan", doanh thu du lịch tăng 30%. Một số người dân địa phương phàn nàn rằng sự đổ bộ của quá nhiều người nước ngoài thậm chí còn làm tăng giá cả.
Theo dữ liệu từ Triple, năm 2023 số lượng người dùng tiền mã hóa toàn cầu tăng 34%, từ 432 triệu lên 580 triệu, phần lớn ở châu Á, tiếp theo là Bắc Mỹ, châu Phi và Nam Mỹ.
Việc lựa chọn địa điểm cho "Thành phố Bitcoin" là có tính toán kỹ lưỡng. Nó nằm giữa hai thành phố La Union và Conchagua, một làng chài nghèo, giáp bãi biển Zonte. Khu vực này có nhiều núi lửa, chính phủ dự định xây dựng thêm một nhà máy điện, vừa cung cấp năng lượng cho "Thành phố Bitcoin", vừa phục vụ việc khai thác Bitcoin.
Mỏ khai thác tiền mã hóa trong rừng nhiệt đới | Tạp chí Barron's
Tổng thống Bukele muốn biến nơi đây thành "thiên đường miễn thuế" cho các nhà đầu tư Bitcoin. "Thành phố Bitcoin" chỉ đánh thuế 10% giá trị gia tăng tài sản, không thu thuế thu nhập, thuế tài sản hay thuế mua hàng.
Để xây thành, chính phủ phát hành "trái phiếu Bitcoin", một nửa số tiền huy động được dùng để xây dựng thành phố, một nửa dùng để mua Bitcoin.
Điều bất ngờ là, sau khi chính phủ El Salvador công bố kế hoạch xây thành, Bitcoin lại trùng hợp giảm mạnh. Trái phiếu Bitcoin này mãi không huy động được vốn, kế hoạch xây thành hoàn toàn dậm chân tại chỗ. Tuy nhiên điều này hoàn toàn không ảnh hưởng đến niềm tin của vị tổng thống này — kể từ ngày 18 tháng 11 năm 2022, ông mua một Bitcoin mỗi ngày, kiên trì "đào" và nắm giữ bất kể tăng hay giảm (nếu đây cũng là một phần trong kế hoạch, thì đây là tiến triển duy nhất).
Tổng thống Bukele, 8X của El Salvador | Twitter Văn phòng Bitcoin El Salvador
Tháng 8 năm nay, quốc gia này nhận được khoản đầu tư 1,6 tỷ USD từ công ty Yilport của Thổ Nhĩ Kỳ. Yilport là một nhà vận hành cảng và cảng container quốc tế lớn, hai bên sẽ cùng nhau xây dựng và nâng cấp hai cảng của El Salvador, một trong số đó nằm ngay tại "Thành phố Bitcoin" — "Thành phố Bitcoin" vốn im tiếng nay cuối cùng cũng có chút tín hiệu khởi sắc.
Mục tiêu ban đầu của Tổng thống Bukele là nâng cao hiệu quả chuyển tiền kiều hối. Năm 2020, kiều hối chiếm 25% GDP của El Salvador, phần lớn người lao động ở Mỹ, việc dùng Bitcoin để chuyển tiền sẽ tiết kiệm 400 triệu USD phí chuyển tiền mỗi năm; giúp El Salvador giảm phụ thuộc vào USD, thúc đẩy đa nguyên tiền tệ; tăng cường hạ tầng tài chính, giúp công dân dự trữ tài sản, ứng phó với rủi ro kinh tế do đôla Mỹ chi phối.
Nhưng so với việc xây dựng hạ tầng tài chính cho đất nước, Bitcoin trước tiên lại mang lại lợi ích phụ trợ về du lịch và đầu tư, hay nói đúng hơn là "chiêu bài thu hút sự chú ý".
Cũng giống như Hà Lan có khu đèn đỏ hợp pháp, Las Vegas lấy ngành cờ bạc làm trụ cột kinh tế, "Bitcoin" có lẽ cũng có thể trở thành biểu tượng và đặc trưng của El Salvador. Nhưng sự phi tập trung hoàn toàn và chủ nghĩa tự do tuyệt đối cũng có thể trở thành cái ô che chắn cho tội ác, mang lại sự bất định lớn cho nền kinh tế quốc gia.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
