Particle Network: Giới thiệu khung đa lớp trừu tượng hóa chuỗi, xây dựng hệ sinh thái Web3 thân thiện hơn
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Particle Network: Giới thiệu khung đa lớp trừu tượng hóa chuỗi, xây dựng hệ sinh thái Web3 thân thiện hơn
Mô hình đa tầng cung cấp một góc nhìn mới về việc trừu tượng hóa chuỗi, phân loại các giải pháp dựa trên tác động của chúng đến trải nghiệm người dùng trong hệ sinh thái Web3.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Carlos Maximiliano Cano, Ethan Francis
Biên dịch: TechFlow
Tính trừu tượng chuỗi (chain abstraction) chỉ có thể đạt được thông qua một kiến trúc đa tầng.
Khi lĩnh vực này tiếp tục phát triển, ngày càng rõ ràng rằng tính trừu tượng chuỗi là một phương pháp đa diện nhằm đơn giản hóa trải nghiệm người dùng trong hệ sinh thái phân tán, chứ không chỉ đơn thuần là một công nghệ. Điều này được minh họa rõ ràng qua nhiều dự án đang nỗ lực hiện thực hóa tính trừu tượng chuỗi trên các ứng dụng và cơ sở hạ tầng Web3 khác nhau.
Trong khuôn khổ lý thuyết mới mẻ này, đã xuất hiện nhiều cách tiếp cận để hiểu về vai trò và hình thức tham gia của các bên liên quan đến tính trừu tượng chuỗi. Bài viết này sẽ chính thức giới thiệu một khung khái niệm đa tầng. Khung này lần đầu tiên được đề xuất trong bài viết “Tính trừu tượng chuỗi đa tầng: Đa dạng trải nghiệm người dùng trong tiến hóa Web3”, nhằm mục đích hiểu hệ sinh thái trừu tượng chuỗi thông qua vai trò của các sản phẩm và dịch vụ khác nhau đối với trải nghiệm người dùng.
Khung đa tầng: Mục tiêu và tầm quan trọng
Mục tiêu của việc xây dựng khung đa tầng cho tính trừu tượng chuỗi là cung cấp một phương pháp cấu trúc và toàn diện để hiểu nhiều con đường dẫn đến trải nghiệm trừu tượng chuỗi. Nó cũng nhằm minh họa rằng tính trừu tượng chuỗi là một chồng lớp công nghệ, có thể đạt được mức “triển khai toàn diện” — nghĩa là bao phủ mọi trải nghiệm mà người dùng có thể gặp phải trong Web3.
Điều quan trọng là khung đa tầng dựa trên định nghĩa chính thức trước đó về tính trừu tượng chuỗi (ChA), được giới thiệu tại đây: định nghĩa chính thức, mô tả ChA là “trải nghiệm người dùng được miễn trừ khỏi việc thao tác thủ công khi tương tác với nhiều chuỗi”. Định nghĩa này rất quan trọng đối với khung khái niệm, bởi vì để phân loại tốt hơn các bên tham gia vào tính trừu tượng chuỗi, ta cần hiểu nó như một trải nghiệm — một trải nghiệm có thể (hoặc không thể) xảy ra trong các tương tác Web3 khác nhau, và các giải pháp hợp tác để đạt được triển khai hoàn chỉnh.
Do đó, khung khái niệm này xem xét những điểm sau:
-
Các giải pháp khác nhau làm thế nào để loại bỏ sự phức tạp khi tương tác với nhiều chuỗi từ trải nghiệm người dùng.
-
Các thành phần và giải pháp khác nhau phối hợp theo cách thức mô-đun và bổ trợ như thế nào để tạo ra trải nghiệm trừu tượng chuỗi liền mạch, thống nhất trên nhiều blockchain.
-
Sự phát triển tự nhiên của các giải pháp trừu tượng chuỗi đa dạng, mỗi loại đáp ứng nhu cầu thực tế khác nhau của người dùng và nhà phát triển.
Giới thiệu khung đa tầng
Khung này gồm ba tầng, mỗi tầng hiện thực trải nghiệm trừu tượng chuỗi thông qua các hoạt động và trải nghiệm người dùng khả thi khác nhau. Để được phân loại trong khung trừu tượng chuỗi đa tầng này, một dự án hoặc giải pháp phải nhằm giải quyết một hoặc nhiều khía cạnh trải nghiệm người dùng trên nhiều blockchain. Các tiêu chí cụ thể để đưa vào như sau:
-
Giải pháp phải hướng tới việc đơn giản hóa các tương tác và quy trình làm việc của người dùng và nhà phát triển trên các chuỗi khác nhau.
-
Giải pháp phải mang lại lợi ích thiết thực cho trải nghiệm người dùng, bất kể tầng mục tiêu của nó là gì. Do đó, các giải pháp chỉ hiện thực một phần tính trừu tượng chuỗi nhưng có giá trị đóng góp vào việc đạt được tính trừu tượng chuỗi có thể phù hợp hơn với các khung khác, sẽ được thảo luận ở phần sau.
Sau khi làm rõ các nguyên tắc cơ bản, khung khái niệm sẽ phân loại các dự án như sau:
Tính trừu tượng chuỗi ở tầng ứng dụng (tầng điều phối)
Tầng ứng dụng, còn gọi là tầng điều phối, tập trung vào việc trao quyền cho các nhà phát triển tạo ra các ứng dụng phi tập trung (dApps) có thể vận hành và tương tác liền mạch trên nhiều blockchain. Tầng này bao gồm:
-
Các bộ công cụ phát triển phần mềm (SDK) cấp thấp và giao diện lập trình ứng dụng (API) để điều phối các quy trình và thao tác xuyên chuỗi trong dApps.
-
Các framework để xây dựng các ứng dụng độc lập với chuỗi (chain-agnostic).
-
Các mạng lưới giải bài toán và xử lý ý định (solver và intent network), chuyển đổi mục tiêu người dùng thành lộ trình đa chuỗi, được thực hiện thông qua SDK ở tầng ứng dụng.
Bằng cách cung cấp các công cụ và sự trừu tượng hướng đến nhà phát triển này, tầng ứng dụng cho phép:
-
Tạo ra các ứng dụng có thể phối hợp và thực thi giao dịch trên các chuỗi khác nhau thông qua một chữ ký duy nhất ở cấp người dùng.
-
Thực hiện các logic nghiệp vụ chạy bất đồng bộ và dài hạn trên nhiều blockchain, nâng cao khả năng tương tác và linh hoạt cho dApps.
-
Loại bỏ sự phức tạp ẩn dưới nền tảng đa chuỗi, giúp nhà phát triển tập trung vào các chức năng riêng biệt của ứng dụng.
Tầng ứng dụng được coi là điều kiện cần thiết để đạt được trải nghiệm trừu tượng chuỗi đầy đủ, vì nó bổ sung cho các giải pháp ở tầng tài khoản – nơi tập trung vào người dùng – bằng cách mở rộng khả năng trừu tượng hóa của ứng dụng.
Các dự án như Agoric, Skip và Socket đang đi đầu trong lĩnh vực trừu tượng hóa chuỗi ở tầng ứng dụng, cung cấp cho nhà phát triển các công cụ và framework cần thiết để xây dựng các ứng dụng thực sự độc lập với chuỗi. Ví dụ:
-
API điều phối của Agoric cung cấp các hợp đồng và API để thực hiện các quy trình giao dịch đa chuỗi, đơn giản hóa các thao tác tương tác phức tạp thông qua một chữ ký duy nhất từ người dùng.
-
Skip cung cấp một API để hỗ trợ các giao dịch xuyên chuỗi liền mạch (trao đổi, chuyển tiền, v.v.), tích hợp các giao thức truyền tin như IBC, Hyperlane và Axelar.
-
Socket cung cấp một thị trường mở để thực thi và thanh toán theo ý định, cho phép nhà phát triển kết hợp với bất kỳ ứng dụng hay tài sản nào.
Bằng cách tận dụng các giải pháp này, các nhà phát triển có thể tập trung vào việc tạo ra các trải nghiệm sáng tạo mà không bị giới hạn bởi nhiều mạng blockchain, từ đó đóng góp vào mục tiêu lớn hơn của tính trừu tượng chuỗi ở tầng ứng dụng.
Tính trừu tượng chuỗi ở tầng tài khoản
Tầng tài khoản hướng tới việc cung cấp cho người dùng một cơ chế phổ quát để tương tác liền mạch trên nhiều chuỗi, giải quyết vấn đề phân mảnh ở cấp độ người dùng. Nó liên quan đến việc cung cấp trực tiếp cho người dùng một phương pháp để có được số dư duy nhất trên nhiều chuỗi, cho phép họ triển khai tài sản trong hệ sinh thái Web3 mà không cần quản lý thủ công nhiều chuỗi. Tầng này bao gồm:
-
Các phương pháp chung để thống nhất số dư xuyên chuỗi và xuyên ứng dụng.
-
Tự động hóa các thách thức đa chuỗi liên quan đến thanh toán gas và tương tác tài khoản ở tầng tài khoản.
-
Các công nghệ thống nhất tài khoản, cung cấp một danh tính hoặc điểm truy cập duy nhất trên nhiều chuỗi.
Thông qua việc thống nhất trải nghiệm tài khoản, tầng này đạt được:
-
Người dùng duy trì danh tính và số dư nhất quán khi tham gia giữa các chuỗi.
-
Việc di chuyển tài sản một cách minh bạch và liền mạch giữa các blockchain khác nhau.
-
Một trải nghiệm người dùng độc lập với chuỗi, trong đó blockchain nền tảng trở thành chi tiết không quan trọng, tùy chọn.
Tầng này cực kỳ quan trọng để đạt được việc triển khai hoàn chỉnh tính trừu tượng chuỗi, vì nó cải thiện đáng kể trải nghiệm người dùng bằng cách loại bỏ nhu cầu quản lý từng tài khoản và nhóm tài sản riêng biệt trên mỗi chuỗi riêng lẻ. Việc tích hợp liền mạch ở tầng tài khoản này bổ sung cho cơ sở hạ tầng do hai tầng còn lại cung cấp, thúc đẩy mạnh mẽ các tương tác hiệu quả và thân thiện với người dùng trong hệ sinh thái Web3.
Các ví dụ về giải pháp trừu tượng hóa chuỗi ở tầng tài khoản bao gồm:
-
Particle Network với Tài khoản phổ quát, cung cấp cho người dùng một địa chỉ và số dư thống nhất xuyên chuỗi.
-
Giải pháp trừu tượng hóa chuỗi của XION, nhằm loại bỏ mọi sự phức tạp dành cho người dùng cuối thông qua nhiều lớp trừu tượng (tài khoản, chữ ký, gas, thiết bị, v.v.). Điều này được mở rộng thông qua Meta Accounts, cho phép kiểm soát tập trung tài sản và tài khoản trên các chuỗi bên ngoài thông qua XION L1.
-
Chữ ký chuỗi của NEAR, cho phép kiểm soát tập trung tài khoản xuyên chuỗi trên nền tảng NEAR.
-
OneBalance, một nguyên thủy cấp thấp sử dụng tài khoản đáng tin cậy để thực hiện "khoá tài nguyên", hỗ trợ các tính năng như thống nhất số dư, trừu tượng hóa gas, v.v.
Bằng cách cung cấp trải nghiệm tài khoản nhất quán và thống nhất, tầng tài khoản đóng vai trò là bước đi quan trọng hướng tới việc triển khai đầy đủ tính trừu tượng chuỗi, cho phép mọi người dùng sử dụng các ứng dụng và dịch vụ Web3 mà không cần quan tâm đến cơ sở hạ tầng blockchain nền tảng.
Tính trừu tượng chuỗi ở tầng blockchain
Tầng blockchain chủ yếu giải quyết sự thiếu hụt về sự bình đẳng cơ sở hạ tầng giữa các blockchain riêng lẻ, cung cấp khả năng tương tác giữa chúng, tạo ra trải nghiệm trừu tượng hóa chuỗi với rủi ro, độ trễ và chi phí tối thiểu. Do đó, nó liên quan đến các mạng blockchain hoặc tập hợp các chuỗi đồng thuận chia sẻ một số thuộc tính nhất định, bao gồm:
-
Cơ chế bảo mật.
-
Khả năng truyền tin và cầu nối xuyên chuỗi.
-
Tương thích trực tiếp với cùng một stack, cho phép mức độ tương tác cao.
Bằng cách chia sẻ các đặc tính này, tầng blockchain đạt được:
-
Dễ dàng di chuyển hoặc chia sẻ trạng thái giữa các blockchain tham gia.
-
Cung cấp đảm bảo an ninh xuyên suốt tập hợp các chuỗi.
-
Thực hiện truyền tin và giao tiếp xuyên chuỗi hiệu quả.
Mặc dù không phải là yêu cầu bắt buộc để đạt được tính trừu tượng chuỗi, tầng blockchain có thể cải thiện đáng kể trải nghiệm người dùng bằng cách cung cấp nền tảng chung về bảo mật, giao tiếp và quản lý trạng thái cho các chuỗi tham gia. Điều này ngược lại có thể thúc đẩy các tương tác hiệu quả và liền mạch hơn ở tầng tài khoản và tầng ứng dụng, tăng cường chức năng và trải nghiệm người dùng của chúng.
Các ví dụ về triển khai ở tầng blockchain bao gồm AggLayer của Polygon, tập hợp các chứng minh zk từ tập hợp các chuỗi được triển khai thông qua stack Polygon và gửi lên Ethereum để thanh toán. Nó cũng bao gồm một phần hệ sinh thái Cosmos sử dụng giao thức Giao tiếp liên chuỗi (IBC) cho truyền tin và tương tác xuyên chuỗi. Siêu chuỗi (Superchain) của Optimism cũng nằm trong tầng này.
Các trường hợp không áp dụng
Như đã nêu ở trên, các dự án hoặc giải pháp không đáp ứng các tiêu chí ban đầu hoặc không cố gắng rõ ràng hiện thực hóa bất kỳ phần nào của tính trừu tượng chuỗi từ góc nhìn trải nghiệm người dùng vẫn có giá trị đối với mục tiêu tổng thể của tính trừu tượng chuỗi.
Các giải pháp này có thể phù hợp hơn khi phân loại trong khung CAKE của Frontier Research hoặc "stack trừu tượng chuỗi" của Everclear, như các giải pháp nền tảng cấp thấp. Các khung này nhằm bao quát các công nghệ, giao thức và nguyên thủy cấu thành các giải pháp trừu tượng chuỗi, nhưng không trực tiếp nhắm vào các khía cạnh trải nghiệm người dùng. Các ví dụ về loại giải pháp này bao gồm các giao thức truyền tin xuyên chuỗi, nguyên thủy trừu tượng tài khoản, các tầng thanh toán (như Everclear) hoặc oracle dựa trên ý định (như SEDA).
Cụ thể, hai khung trên hoạt động như sau:
-
Khung CAKE: Được phát triển bởi Frontier Research, là một khung cấp thấp, tổ chức và thống nhất các công nghệ và giải pháp cấu thành tính trừu tượng chuỗi. Bao gồm tầng quyền hạn (trừu tượng tài khoản, ý định, quản lý khóa), tầng giải (thực thi logic xuyên chuỗi) và tầng thanh toán (lớp sẵn sàng dữ liệu, cầu nối, oracle).
-
"Stack trừu tượng chuỗi" của Everclear: Cung cấp một khung cấp thấp chuyên biệt cho các hiện thực trừu tượng chuỗi lấy ý định làm trung tâm. Nó phác thảo stack công nghệ liên quan đến việc cho phép người dùng thực thi liền mạch các ý định xuyên nhiều chuỗi thông qua một tương tác duy nhất.
Cả hai khung đều nhằm cung cấp cái nhìn có cấu trúc, chi tiết về các thành phần và tầng lớp tạo nên tính trừu tượng chuỗi, nhưng chúng khác nhau về trọng tâm và phạm vi. Khung CAKE có cái nhìn rộng hơn về các công nghệ liên quan, trong khi stack của Everclear tập trung hơn vào các giải pháp lấy ý định làm trung tâm. Khung đa tầng ở đây cao hơn nhiều bậc so với các khung đó về mức độ chi tiết, hoàn toàn tập trung vào các giải pháp trừu tượng chuỗi chứ không phải các công nghệ cấu thành chúng.
Kết luận
Khung đa tầng cung cấp một góc nhìn mới về tính trừu tượng chuỗi, phân loại các giải pháp dựa trên ảnh hưởng của chúng đến trải nghiệm người dùng trong hệ sinh thái Web3. Bằng cách phân biệt sự trừu tượng hóa ở tầng blockchain, tầng tài khoản và tầng ứng dụng, nó cung cấp một phương pháp có cấu trúc để hiểu các công nghệ trừu tượng chuỗi khác nhau và các vai trò đa dạng, bổ trợ lẫn nhau trong việc đạt được triển khai toàn diện.
Các bên tham gia ngành có thể tận dụng khung này để định vị chiến lược dự án của họ, xác định các cơ hội hợp tác tiềm năng và định hướng phát triển sản phẩm. Bằng cách hiểu vị trí của giải pháp mình trong cấu trúc đa tầng, các đội ngũ có thể tập trung vào việc cải thiện một khía cạnh cụ thể của tính trừu tượng chuỗi, đồng thời nhận diện cơ hội tích hợp với các công nghệ bổ trợ.
Khung này cũng cung cấp một lộ trình cho các nhà đầu tư và nhà nghiên cứu để đánh giá tính toàn vẹn và tác động tiềm năng của các kế hoạch trừu tượng chuỗi, cuối cùng thúc đẩy hướng tới một hệ sinh thái Web3 thống nhất và thân thiện với người dùng hơn.
Hãy tham gia cộng đồng chính thức của TechFlow
Nhóm Telegram:
Tài khoản Twitter chính thức:
Tài khoản Twitter tiếng Anh:
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@ParticleNtwrk
