Bảo vệ tính chính thống của DA, đằng sau động thái Vitalik công khai ủng hộ ENS
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Bảo vệ tính chính thống của DA, đằng sau động thái Vitalik công khai ủng hộ ENS
Trước tình trạng khu vực Layer2 đang mất kiểm soát, Vitalik sẽ tìm mọi cách để bảo vệ tính chính thống của DA trên mạng chính Ethereum.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Haotian
Nhiều người cho rằng việc @VitalikButerin chia sẻ lại phương án phân tích dữ liệu layer2 của ENS là một tín hiệu rõ ràng thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ đối với câu chuyện phát triển mới của ENS, nhưng thực tế không hoàn toàn như vậy. Nếu phân tích kỹ phương án tích hợp layer2 do @ensdomains cung cấp, ta sẽ hiểu được dụng ý thật sự của Vitalik: thu hẹp hơn nữa quyền kiểm soát Data Availability (DA) của Ethereum đối với các layer2. Vì sao? Tiếp theo đây, tôi sẽ phân tích ngắn gọn:
Dịch vụ tên miền ENS xác định một bộ logic tương tác, cho phép người dùng chỉ cần nhập một tên miền ngắn để tự động kết nối với địa chỉ dài tương ứng trên hợp đồng thông minh ENS, từ đó giải quyết điểm yếu lớn là địa chỉ EOA khó nhớ, phức tạp và dễ nhầm lẫn.
Có thể nói, dịch vụ tên miền của ENS hướng đến thị trường mở rộng trong tương lai với lượng người dùng khổng lồ, đặc biệt là nhóm người dùng đại chúng (mass adoption).
Trong khi đó, chính các layer2 mới là tương lai giúp Ethereum mở rộng quy mô và tiếp nhận lượng truy cập lớn. Nếu giải pháp phân giải tên miền ENS không bao phủ được layer2 mà chỉ giới hạn ở mạng chính Ethereum, thì tiềm năng phát triển sẽ bị bó hẹp rất nhiều.
Trước bối cảnh này, ENS tất nhiên phải xem xét việc cung cấp toàn bộ giải pháp phân tích dữ liệu hướng tới layer2, giúp người dùng có thể trực tiếp phân giải tên miền và tìm kiếm dữ liệu ngay trên layer2, giảm sự phụ thuộc vào các cổng truy cập (gateway) mang tính tập trung của từng layer2.
Tóm lại, giải pháp này cho phép người dùng sử dụng tên miền ENS một cách an toàn, phi tập trung và không cần sự cho phép trên mọi layer2. Làm thế nào để đạt được điều đó?
1) ENS thiết kế một "cầu nối lớp" (layer bridge) có khả năng giao tiếp liên thông (interoperability), cho phép các layer2 truy xuất và xác minh hiệu quả dữ liệu tên miền từ mạng chính Ethereum trong môi trường off-chain. Nhờ cơ chế cầu nối này, chức năng phân giải dữ liệu tên miền giữa các layer2 và mạng chính được kết nối, cho phép sử dụng an toàn tên miền ngắn ENS ngay trên layer2.
2) EIP3668 được đề cập trong tài liệu sẽ đảm bảo rằng việc sử dụng tên miền trên layer2 có thể được xác minh đúng đắn bởi hợp đồng thông minh trên mạng chính, tránh tình trạng lạm dụng tên miền; trong khi đó EIP5599 nới lỏng yêu cầu trước đây rằng việc phân giải tên miền bắt buộc phải tương tác trực tiếp với hợp đồng ENS, thay vào đó cho phép ủy thác nhiệm vụ phân giải cho các hệ thống bên ngoài xử lý (ví dụ: hợp đồng Rollup), từ đó tăng đáng kể khả năng xử lý song song.
Rõ ràng, để người dùng có thể sử dụng bình thường tên miền ENS trên layer2, điều kiện tiên quyết là phải gọi và xác minh dữ liệu toàn cục trên mạng chính Ethereum. Điều này có nghĩa là muốn hưởng lợi từ dịch vụ ENS, bắt buộc phải sử dụng đúng chuẩn năng lực Data Availability (DA) của Ethereum. Do đó, những layer2 xây dựng dựa trên OP Stack, chọn con đường tắt bằng cách chuyển DA lên các nền tảng bên thứ ba như Celestia sẽ không thể tương thích với ENS.
Đến đây thì dễ hiểu dụng ý của Vitalik. Trước đó tôi đã phân tích trong nhiều bài viết rằng sau nâng cấp Cancun, các layer2 chắc chắn sẽ bùng nổ mạnh mẽ và mọc lên như nấm sau mưa. Tư duy mô-đun hóa cùng các thành phần dịch vụ (Stack) riêng biệt đang phá vỡ ranh giới cũ vốn có: mạng chính cung cấp DA + layer2 cung cấp mở rộng.
Trước thực tế vùng đất layer2 đang dần mất kiểm soát, Vitalik sẽ tìm mọi cách để bảo vệ tính chính thống của DA trên mạng chính Ethereum. Trước đây ông kêu gọi trở lại mô hình Plasma+ZK cũng là một nỗ lực bảo vệ tính chính thống của DA. Lần này, việc công khai ủng hộ giải pháp dữ liệu tên miền layer2 của ENS cũng nhằm mục đích tương tự.
Bởi lẽ, chỉ khi dữ liệu DA nằm trên mạng chính Ethereum, các trình xác thực (Validators) mới kiểm soát được "mạch sống" về mặt an ninh của tài sản trên layer2. Nếu Validators mất đi quyền kiểm soát xác minh, Ethereum sẽ chỉ còn là một "bảng thông báo" nơi các layer2 công bố kết quả, và sự phụ thuộc của các layer2 vào Ethereum sẽ suy giảm. Đến một mức độ nào đó, thậm chí không ai dám chắc các nền tảng layer2 này còn muốn gắn bó với tư cách là "layer2 của Ethereum" hay không. Vì vậy, Vitalik sẽ tìm mọi cách để định hướng sự phát triển của layer2 theo đúng quỹ đạo chính thống của Ethereum.
Nếu suy ngẫm kỹ, thế giới Crypto luôn đậm màu sắc chính trị.
Tất nhiên, ENS được Vitalik coi là ứng dụng phi tài chính thành công nhất trên Ethereum. Ngoài ra, ENS thực sự mang lại trải nghiệm thân thiện cho người dùng sau thời kỳ áp dụng hàng loạt, phù hợp với mục tiêu mở rộng quy mô người dùng web3 rộng rãi hơn trong tương lai của layer2.
Tóm lại, dùng ENS để đặt ra một bộ tiêu chuẩn tương tác vận hành cho các nền tảng layer2, đồng thời thu hồi lại quyền kiểm soát DA — nước đi này, thật tuyệt!
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Haotian | CryptoInsight
