Phân tích sơ lược về BRC-20: Ngôi sao rực rỡ khác trong hệ sinh thái Bitcoin
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phân tích sơ lược về BRC-20: Ngôi sao rực rỡ khác trong hệ sinh thái Bitcoin
Bài viết này sẽ so sánh BRC-20 với ERC-20 cũng như giới thiệu hệ sinh thái BRC20.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Đại Sơn Lang
Bài viết được thực hiện vào ngày 29 tháng 5 năm 2023, 15:34
So sánh BRC-20 với ERC-20
BRC-20 giống như một NFT đặc biệt, trên NFT ghi rõ lượng token đồng nhất mà NFT này đại diện.
Ưu điểm của BRC-20 so với ERC-20:
Phương thức phát hành công bằng hơn. Điều này chủ yếu nhờ khả năng lập trình thấp của chuỗi Bitcoin. Khả năng lập trình thấp vốn là nhược điểm của chuỗi Bitcoin, không thể so sánh với Ethereum – nền tảng có khả năng Turing hoàn chỉnh và hỗ trợ hợp đồng thông minh. Tuy nhiên, chính "nhược điểm" này lại khiến việc phát hành BRC-20 có thể đảm bảo rằng token không mang sẵn giá trị cơ bản nào. BRC-20 phụ thuộc vào satoshi, do đó giá trị tối thiểu của token BRC-20 có thể coi là tương đương giá trị của một satoshi, trong khi ERC-20 thì không có mức giá trị sàn như vậy.
Nhược điểm của BRC-20 so với ERC-20:
1. Khả năng lập trình thấp là con dao hai lưỡi, chuỗi Bitcoin thiếu hỗ trợ bản địa cho hợp đồng thông minh, khiến khả năng mở rộng DeFi của BRC-20 bị hạn chế.
2. BTC không thể từ chối các ghi chú (inscription) vô hiệu. Ghi chú là dữ liệu định dạng JSON, các nút Bitcoin sẽ không phân tích dữ liệu này.
3. Unisat giữ vai trò chi phối trong việc xác định tính hợp lệ của ghi chú, điều này làm giảm tính phi tập trung. Unisat đã chiếm vị thế thống trị trong thị trường BRC-20; vì nội dung BRC-20 là dữ liệu JSON, cần công cụ để giải thích dữ liệu, và Unisat đóng vai trò người giải thích này – đây chính là biểu hiện của sự kém phi tập trung trong BRC-20.
Thực tế, hai lần nâng cấp kỹ thuật giao thức Bitcoin vào năm 2017 và 2021 – SegWit (Chứng nhận tách rời) và Taproot – đã tăng dung lượng lưu trữ dữ liệu mỗi khối, tạo điều kiện cho sự xuất hiện của Ordinals NFT, nhưng những nâng cấp này không nhằm mục đích tạo ra NFT trên Bitcoin.
SegWit là việc tách thông tin chữ ký kịch bản (scriptSig) ra khỏi cấu trúc cơ bản (base block), đặt vào một cấu trúc dữ liệu mới. Các nút và thợ đào thực hiện xác minh cũng sẽ kiểm tra chữ ký trong cấu trúc dữ liệu mới này để đảm bảo giao dịch hợp lệ. SegWit nới lỏng giới hạn kích thước chữ ký, về bản chất làm tăng dung lượng hiệu quả của khối Bitcoin.
Nâng cấp phân nhánh mềm Taproot được triển khai vào năm 2021 bao gồm ba BIP: Chữ ký Schnorr, Taproot và Tapscript. Mục tiêu của chúng là tăng cường quyền riêng tư và hiệu quả giao dịch trên mạng Bitcoin, đồng thời giải quyết các vấn đề bảo mật.
Chữ ký Schnorr là một thuật toán chữ ký số do Claus Schnorr đề xuất. Chúng có thể gộp nhiều chữ ký thành một, từ đó cải thiện hiệu suất và độ riêng tư. Taproot là phương án ẩn giao dịch phức tạp dưới dạng khóa công khai thông thường bằng cách sử dụng cây cú pháp trừu tượng Merkle, cũng giúp nâng cao hiệu quả và riêng tư. Tapscript là ngôn ngữ kịch bản mới, dùng để viết logic rẽ nhánh điều kiện trong Taproot. Nó tối ưu hóa chữ ký Schnorr và bổ sung một số mã vận hành mới. Cốt lõi của lần nâng cấp này nằm ở chữ ký Schnorr – thuật toán này mang lại hiệu suất cao hơn và nhiều trường hợp sử dụng tốt hơn cho Bitcoin. Kích thước khối Bitcoin bị giới hạn ở mức 1MB, tuy nhiên do mỗi giao dịch trong khối mạng Bitcoin có thể chứa thêm dữ liệu, mỗi khối thực tế có thể lưu trữ tối đa tới 4MB dữ liệu.
Cuối cùng, sự kết hợp giữa lý thuyết Ordinal, SegWit và Taproot đã tạo nên NFT trên Bitcoin, khiến mỗi satoshi đều có thể mang ý nghĩa đặc biệt.
Hệ sinh thái BRC-20
Khi nhắc đến BRC-20, không thể không nói đến Unisat. Không thể phủ nhận rằng BRC-20 ngay từ khi ra đời đã có sẵn câu chuyện hấp dẫn, nhưng Unisat chính là yếu tố đã tiếp thêm lửa cho cơn sốt này.
Unisat đã làm đúng điều gì?
Unisat trước hết là một ví plugin trình duyệt, cách cài đặt và sử dụng rất giống Metamask. Với lượng người dùng khổng lồ của Metamask, những người thường xuyên dùng các chuỗi tương thích EVM có thể nhanh chóng làm quen với thao tác trên chuỗi Bitcoin. Ngoài chức năng ví, Unisat còn cung cấp các dịch vụ như ghi chú (inscription), tìm kiếm và thị trường – Unisat đã trở thành ứng dụng một cửa cho hệ sinh thái BRC-20.
Nhờ dịch vụ một cửa, Unisat giải quyết được nhiều điểm đau của người dùng BRC-20, cho phép họ thực hiện mọi thao tác liên quan đến BRC-20 như đúc, bán, tìm kiếm... chỉ trong một công cụ duy nhất.
Tại sao Unisat làm bùng lên thị trường BRC-20?
Ngoài yếu tố dịch vụ một cửa đã nêu, khi ra mắt tính năng Marketplace, Unisat yêu cầu người dùng phải có điểm tích lũy nhất định. Để có điểm, người dùng phải sử dụng công cụ đúc (mint) của Unisat, khiến họ trong tâm lý FOMO buộc phải nhanh chóng mint một số token dự án mới trước khi mua token BRC-20 mong muốn. Về phía các dự án, điều này rõ ràng phù hợp với lợi ích của họ. Hơn nữa, Unisat trả 0,2% phí giao dịch bản quyền cho những người triển khai inscription BRC-20. Vì vậy, trong ngắn hạn, hàng loạt dự án đổ xô lên sàn, khiến thị trường càng thêm nóng. Cho đến ngày 11 tháng 5, theo Twitter chính thức, thị trường giao dịch BRC-20 UniSat Marketplace mới loại bỏ rào cản truy cập, tức là không cần điểm tích lũy UniSat để sử dụng nữa.
Ordswap
Ordswap cũng đang xây dựng một công cụ một cửa, nơi người dùng có thể đúc, mua bán inscription ordinals. Tuy nhiên, Ordswap không thân thiện đặc biệt với inscription BRC-20; thị trường của nó không được tối ưu hóa riêng cho BRC-20, thứ tự sắp xếp inscription chỉ hỗ trợ bốn cách (Mới nhất, Số thứ tự, Giá tăng dần, Giá giảm dần). Rõ ràng, người hâm mộ BRC-20 sẽ không chọn Ordswap làm thị trường giao dịch hàng đầu.
Tuy nhiên, điều thú vị là Ordswap cung cấp giao diện để inscribe orc-20 (một giao thức nâng cấp tương thích với BRC-20), giúp người dùng dễ dàng thực hiện các thao tác liên quan.
Ordmint
Ordmint hiện tại chủ yếu là công cụ đúc, hỗ trợ thanh toán BTC qua mạng Lightning để đúc inscription. Nó cũng có một số chức năng tìm kiếm, nhưng chưa thực sự hoàn thiện. Hiện tại, công cụ này giúp người dùng kiểm tra xem tên miền .sat đã được đúc hay chưa, dù giao diện có thêm các tùy chọn tìm kiếm khác nhưng đến nay vẫn chưa sử dụng được.
Hiện tại nó có thể giúp người dùng kiểm tra xem tên miền .sat đã được đúc hay chưa, mặc dù giao diện còn thêm các tùy chọn tìm kiếm khác, nhưng đến nay vẫn chưa dùng được.
Ordinals wallet
Ordinals wallet là ví web và trình duyệt inscription được phát triển chuyên biệt cho Ordinals, hiện cung cấp các chức năng như đúc, giao dịch… và rất thân thiện với BRC-20. Hiện tại, dự án đã airdrop NFT Pixel Pepes cho người dùng giai đoạn đầu.
Ngoài ra là một số phần hạ tầng khác trong hệ sinh thái Ordinals/Brc20.
Triển vọng tương lai
BRC-20 là một đổi mới lớn của domo trên mạng Bitcoin, tái khơi dậy hệ sinh thái và mạch truyện (narrative) của mạng Bitcoin, đồng thời đưa mạng Lightning – vốn im lặng lâu dài – trở lại ánh sáng. Khi tiềm năng của BRC-20 dần được khai thác, ngày càng nhiều người bắt đầu FOMO vào BRC-20. BRC-20 cũng từng bước hình thành một hệ sinh thái. Tuy nhiên, các token BRC-20 hiện tại vẫn chủ yếu là các token "thổ cẩu", phần lớn chỉ có giá trị giải trí. Khi cơn sốt qua đi và thị trường trở nên lý trí hơn, giá của phần lớn token BRC-20 chắc chắn sẽ giảm mạnh.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
