Lật mở người sáng lập Hyperliquid Jeff Yan: Với đội ngũ 10 người, âm thầm xây dựng đế chế tiền mã hóa
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Lật mở người sáng lập Hyperliquid Jeff Yan: Với đội ngũ 10 người, âm thầm xây dựng đế chế tiền mã hóa
Sinh viên xuất sắc ngành Vật lý đã xây dựng nên gã khổng lồ yên lặng nhất trong thế giới tiền mã hóa.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Thejaswini MA
Biên dịch: Luffy, Foresight News
Jeff Yan rất yêu thích tắc kè hoa. Nhưng không phải là kiểu ẩn dụ "thay đổi màu sắc để hòa vào môi trường", mà là tình yêu dành cho loài động vật này một cách thực sự. Tài khoản Twitter của anh ấy là @chameleon_jeff (lưu ý: chameleon là từ tiếng Anh chỉ tắc kè hoa), trong một podcast gần đây, anh giải thích niềm đam mê này: tắc kè hoa có thể xoay mắt theo hai hướng độc lập, «hai ngón trước, ba ngón sau», điều này cho thấy một hành trình tiến hóa vô cùng thú vị, đồng thời sở hữu khả năng phóng lưỡi mạnh mẽ. «Chúng giống như người ngoài hành tinh trên Trái đất», anh nói.
Mở đầu như vậy nghe có vẻ kỳ lạ, nhưng nó giúp bạn hiểu được con người này. Chỉ với đội ngũ 10 người và không vốn đầu tư mạo hiểm, anh đã xây dựng nên một trong những sàn giao dịch lớn nhất thế giới.
Trong 12 tháng qua, khối lượng giao dịch của Hyperliquid đã đạt 1,8 nghìn tỷ USD. Sàn này chiếm hơn 10% thị phần giao dịch phái sinh vĩnh viễn toàn cầu và chiếm hơn 70% khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn trên các sàn giao dịch phi tập trung (DEX). Mỗi ngày có hơn 200.000 người dùng hoạt động tích cực giao dịch trên nền tảng này, tạo ra hàng trăm triệu đô la doanh thu.
Ban đầu Jeff Yan không có ý định xây dựng một trong những sàn giao dịch phi tập trung lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, trong chưa đầy hai năm, anh đã làm được điều đó. Jeff phát hiện ra những vấn đề mà người khác bỏ qua và giải quyết chúng.
Nhà tư duy hệ thống
Hành trình tiền mã hóa của Jeff Yan bắt đầu tại Palo Alto, California, nơi anh lớn lên ở trung tâm Thung lũng Silicon. Khác với nhiều người đồng trang lứa tập trung vào việc xây dựng các công ty internet tiêu dùng, Jeff lại say mê lĩnh vực giao thoa giữa toán học, vật lý và các hệ thống phức tạp.
Năm 2013, khi phần lớn học sinh trung học còn bận rộn lo lắng về vũ hội tốt nghiệp, Jeff đã đại diện cho Hoa Kỳ tham gia Olympic Vật lý Quốc tế và giành huy chương vàng. Thành tích này đủ để anh được nhận vào bất kỳ trường đại học hàng đầu nào, thậm chí còn nhận được hàng loạt lời mời làm việc trước khi tốt nghiệp.
Theo lẽ tự nhiên, anh vào Đại học Harvard để học Toán và Khoa học Máy tính, sau đó ngay lập tức gia nhập Hudson River Trading. Đây là một công ty giao dịch tần suất cao cực kỳ bí ẩn, nơi mọi người kiếm được hàng triệu đô la nhờ nhanh hơn người khác vài micro giây.
«Tôi đã học được rất nhiều về thị trường, và cách suy nghĩ nghiêm ngặt về thị trường», Jeff nói. Tại HRT, Jeff tập trung giải quyết các vấn đề phức tạp kết hợp kỹ thuật và toán học. Anh học cách xây dựng các hệ thống độ trễ thấp có thể thực hiện hàng ngàn giao dịch mỗi giây. Anh hiểu cách các nhà tạo lập thị trường cung cấp thanh khoản và cách các loại quy trình giao dịch khác nhau ảnh hưởng đến hiệu quả thị trường.
Sau vài năm làm việc tại HRT, anh nhận ra cơ hội và chuyển sang khám phá lĩnh vực tiền mã hóa.
Năm 2018, anh thử xây dựng một nền tảng dự đoán Layer 2, thậm chí gây quỹ được một ít vốn và chuyển đến San Francisco để thành lập đội ngũ. Nhưng nỗ lực này cuối cùng thất bại, do sự bất định về quy định và mức độ chấp nhận của người dùng quá thấp, khiến dự án chết yểu. Điều này cũng mang lại cho Jeff bài học quý giá, giúp anh hiểu rõ người dùng tiền mã hóa thực sự muốn gì.
Từ năm 2018 đến 2022, sau thất bại với nền tảng dự đoán, Jeff Yan trở lại tập trung vào giao dịch. Ban đầu anh chỉ coi giao dịch tiền mã hóa là công việc phụ, và nhanh chóng nhận ra thị trường tồn tại những điểm kém hiệu quả nghiêm trọng. Nhận ra cơ hội này, anh mở rộng quy mô và thành lập công ty tạo lập thị trường tiền mã hóa Chameleon Trading vào đầu năm 2020. Trong thời gian thị trường tăng trưởng mạnh, công ty này nhanh chóng phát triển thành một trong những nhà tạo lập thị trường lớn nhất trên các sàn giao dịch tiền mã hóa tập trung, đồng thời củng cố danh tiếng của Jeff trong lĩnh vực giao dịch định lượng.
Sau đó, FTX sụp đổ.
Tháng 11 năm 2022, đế chế của Sam Bankman-Fried sụp đổ, sàn giao dịch từng được xem là ngôi sao tương lai của tiền mã hóa bất ngờ vỡ nợ. Bạn còn nhớ thương vụ đặt tên sân vận động trị giá 135 triệu USD của FTX chứ? Họ có Tom Brady, Larry David và nhiều người nổi tiếng khác làm đại sứ.
«Chúng tôi đã tận mắt chứng kiến những vấn đề của FTX», Jeff hồi tưởng, «Mọi người nhận ra rằng tiền mã hóa vốn là một trò chơi thú vị, nhưng khi một số chuyện tồi tệ xảy ra thì nó không còn như vậy nữa.»
Jeff tận mắt chứng kiến hàng tỷ đô la bốc hơi trong một đêm chỉ vì người dùng gửi tiền vào một nền tảng tập trung. Đa số sẽ coi đây là lời cảnh tỉnh để rời xa tiền mã hóa, nhưng Jeff lại xem đó là một thách thức.
Xây tên lửa trong gara
Giải pháp hiển nhiên là xây dựng một sàn giao dịch phi tập trung có thể cạnh tranh với các sàn giao dịch tập trung lớn. Ý tưởng đơn giản, nhưng gần như không thể thực hiện.
Mỗi blockchain mà Jeff khảo sát đều có vấn đề. Ethereum quá chậm; các giải pháp Layer 2 làm tăng độ trễ; Solana tương đối nhanh nhưng vẫn chưa đủ cho giao dịch quy mô lớn. Tất cả các lựa chọn đều cần thỏa hiệp, và cuối cùng chỉ khiến sàn giao dịch tồi tệ hơn hiện tại.
Vì vậy, Jeff đưa ra một quyết định hợp lý: do yêu cầu cứng nhắc về trải nghiệm người dùng, anh quyết định xây dựng blockchain riêng từ đầu.
Kết quả là Hyperliquid—một blockchain được thiết kế chuyên biệt cho giao dịch, có khả năng xử lý 200.000 giao dịch mỗi giây và xác nhận gần như tức thì. Người dùng có thể sử dụng đòn bẩy lên tới 125 lần trên hơn 145 thị trường khác nhau, đồng thời đảm bảo an toàn tài sản.
Câu chuyện khởi nghiệp thông thường thường xoay quanh việc huy động 50 triệu USD từ các quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu rồi tuyển hàng trăm kỹ sư để mở rộng. Tuy nhiên, cách làm của Jeff lại khác biệt. Anh dùng lợi nhuận từ công ty giao dịch của mình để tài trợ cho phát triển và giữ đội ngũ gọn nhẹ, chỉ 10 người.
«Chúng tôi tự thân lập nghiệp», anh nói, «Không cần gọi vốn, nên các quyết định rất đơn giản.»
Jeff cho rằng việc các nhà đầu tư mạo hiểm nắm giữ cổ phần lớn trong mạng lưới phi tập trung sẽ trở thành «vết sẹo của mạng lưới» và làm tổn hại đến sự phát triển lâu dài.
Phương pháp tự lực này cho phép Jeff toàn tâm xây dựng sản phẩm mà người dùng yêu thích, mà không cần chiều theo kỳ vọng của nhà đầu tư. Nó cũng tạo nên một trong những tính năng sáng tạo nhất của Hyperliquid: khi nền tảng ra mắt token HYPE vào tháng 11 năm 2024, 31% lượng token sẽ được phân phối trực tiếp cho người dùng dựa trên hoạt động giao dịch. Đây là một trong những đợt phân bổ token lớn nhất trong lĩnh vực tiền mã hóa lấy người dùng làm trung tâm. Phần còn lại được phân bổ cho các phần thưởng cộng đồng trong tương lai (38,88%), đóng góp cốt lõi (23,8%), quỹ (6%), tài trợ cộng đồng (0,3%) và một lượng nhỏ dành cho nâng cấp giao thức (0,012%).
Cách phân bổ token này khả thi là vì Jeff không bán cổ phần cho các quỹ đầu tư mạo hiểm, những bên sẽ yêu cầu ưu tiên phân bổ. Bằng cách giữ độc lập, anh có thể ưu tiên quyền sở hữu của cộng đồng thay vì lợi nhuận cho nhà đầu tư.
Khi Hyperliquid ra mắt vào năm 2023, không có thông cáo báo chí, không hợp tác với KOL, cũng không có bảng quảng cáo tại Quảng trường Thời đại. Jeff đơn giản là mở cửa và chờ đợi tương lai.
Sau đó là sự tăng trưởng bùng nổ, khiến mọi người đều bất ngờ. Trong vòng 100 ngày, khối lượng giao dịch hàng ngày đã đạt 1 tỷ USD. Đến giữa năm 2025, khối lượng giao dịch hàng tháng sẽ đạt 2,48 nghìn tỷ USD, đưa Hyperliquid ngang hàng với Binance và Coinbase.
Hyperliquid đã phát triển từ con số 0 đến hơn 545.000 người dùng chỉ trong hai năm ngắn ngủi.
«Chúng tôi không có bộ phận marketing», Jeff thừa nhận, «Tôi nghĩ cộng đồng của chúng tôi làm rất tốt, tốt hơn tất cả các bộ phận marketing của các sàn giao dịch tập trung kia.»
Đây không phải là may mắn. Toàn bộ nền tảng do Jeff thiết kế đều xoay quanh việc làm sao để cơ chế khuyến khích phù hợp với người dùng, thay vì khai thác giá trị từ họ.
Cách làm này quá radical, đến mức các sàn giao dịch khác dù muốn bắt chước cũng khó thực hiện. Dù sao đi nữa, khi bạn đã huy động hàng trăm triệu USD từ các quỹ đầu tư mạo hiểm, bạn không thể trao phần lớn token cho người dùng miễn phí.
Hệ sinh thái
Mặc dù ban đầu Hyperliquid là một sàn giao dịch phái sinh vĩnh viễn, tầm nhìn của Jeff luôn vượt xa hơn giao dịch đơn thuần. Vào đầu năm 2025, nền tảng ra mắt HyperEVM, một máy ảo tương thích Ethereum, cho phép các nhà phát triển xây dựng ứng dụng tài chính trực tiếp trên blockchain của Hyperliquid.
Hệ sinh thái phát triển nhanh chóng: giao thức thế chấp nợ Felix hiện đang quản lý hơn 400 triệu USD tài sản, giao thức cho vay HyperLend quản lý 380 triệu USD. Jeff cho biết tầm nhìn cuối cùng là tập trung mọi hoạt động tài chính vào một nền tảng duy nhất.
Vấn đề mà Jeff phát hiện ra phổ biến ở mọi sàn giao dịch tiền mã hóa: các trader tần suất cao giàu kinh nghiệm sẽ dùng bot để mua hoặc bán nhanh chóng ngay sau khi nhà tạo lập thị trường đưa ra giá, thậm chí trước khi họ cập nhật giá mới. Kết quả là nhà tạo lập thị trường buộc phải mở rộng chênh lệch giá để tự bảo vệ, còn các trader thông thường phải trả phí cao hơn.
Hyperliquid giải quyết vấn đề này bằng cách giảm thứ tự ưu tiên của các lệnh «ăn» nhanh. Thay vào đó, nền tảng cung cấp cơ hội công bằng để nhà tạo lập thị trường cập nhật giá, nghĩa là chênh lệch giá thấp hơn và giá tốt hơn cho tất cả người dùng.
Động cơ khớp lệnh của nền tảng sử dụng cơ chế ưu tiên giá-thời gian, kèm theo các quy tắc thực hiện mượt mà. Trong những điều kiện nhất định, các lệnh đặc biệt như hủy đơn, chỉ đặt đơn có thể được ưu tiên cao hơn lệnh thông thường, điều này có nghĩa là nhà tạo lập thị trường có thể phản ứng với thông tin mới, điều chỉnh báo giá và tránh bị các trader tốc độ cao tấn công.
Sự thay đổi tinh tế này khuyến khích nhà tạo lập thị trường đưa ra chênh lệch giá thấp hơn, vì họ ít có khả năng bị thua lỗ do arbitrage trễ. Cuối cùng, mọi người trên nền tảng đều nhận được giá tốt hơn và thanh khoản cao hơn. Tất cả đều diễn ra trên chuỗi, nên toàn bộ quá trình minh bạch, người dùng có thể thấy kết quả công bằng và ổn định hơn.
Có lẽ chính độ sâu công nghệ này là lý do tại sao các trader chuyên nghiệp (những người nhạy cảm nhất với chất lượng thực hiện) dù có thể truy cập mọi sàn giao dịch tập trung trên thế giới vẫn chọn sử dụng Hyperliquid.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo
Tuy nhiên, Jeff đang đối mặt với một câu hỏi thú vị: làm sao mở rộng quy mô một công ty 10 người xử lý khối lượng giao dịch hàng nghìn tỷ USD?
Giải pháp của anh, như mọi khi, thật nghịch lý: không mở rộng đội ngũ, mà thay vào đó xây dựng công cụ để người khác có thể phát triển ứng dụng trên Hyperliquid.
«Nếu cái gì đó có thể được làm bởi người khác, thì nên để người khác làm», Jeff nói. «Chúng tôi gần như chẳng làm được gì cả. Tôi nghĩ thực ra đây là điều may mắn.»
Gần đây, nền tảng đã ra mắt chức năng tạo thị trường không cần giấy phép, cho phép bất kỳ ai tạo thị trường giao dịch mới bằng cách đặt cọc token HYPE. Tuy nhiên, ngưỡng yêu cầu 1 triệu token HYPE (trị giá hàng chục triệu USD) có nghĩa là không phải ai cũng có thể sử dụng dịch vụ này. Đối với những người đạt ngưỡng, nhà phát triển có thể giữ 100% phí từ thị trường họ tạo ra — điều mà không sàn giao dịch truyền thống nào có thể cung cấp.
Jeff cũng đang đàm phán với các quỹ tài sản chủ quyền về việc xây dựng hạ tầng tài chính, nhưng từ chối tiết lộ quốc gia cụ thể. Mục tiêu là chứng minh các hệ thống phi tập trung có thể xử lý quy mô và độ phức tạp của hệ thống tài chính quốc gia.
Tháng 7 năm 2025, công ty công nghệ sinh học Sonnet BioTherapeutics niêm yết trên Nasdaq tuyên bố bước chân vào lĩnh vực tiền mã hóa, thành lập một thực thể trị giá 888 triệu USD, chuyên tập trung nắm giữ token HYPE. Giao dịch này sẽ khiến công ty vừa đổi tên thành Hyperliquid Strategies Inc. trở thành doanh nghiệp niêm yết tại Mỹ nắm giữ lượng HYPE lớn nhất.
Trong một ngành tràn ngập những lời hứa hoành tráng về việc thay đổi tất cả, Jeff đã xây dựng một thứ đơn giản nhưng hiệu quả. Không có tuyên bố lớn tiếng «phục vụ người không có tài khoản ngân hàng», không có tầm nhìn vĩ mô «Web3 thay đổi thế giới», chỉ là một nền tảng mà các trader thực sự yêu thích sử dụng.
«Chúng tôi tập trung vào việc xây dựng sản phẩm mà người dùng yêu thích», Jeff giải thích, «Tất cả những thứ khác đều thứ yếu.»
Cách tiếp cận này dường như rất hiệu quả. Hiện tại, Hyperliquid đang xử lý hơn 10% giao dịch phái sinh tiền mã hóa toàn cầu, chỉ với đội ngũ 10 người vận hành và không có ngân sách marketing. Với Jeff, đây chỉ là một bài toán kỹ thuật khác cần giải quyết.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
