Điểm lại chiến lược Web3 trong 8 năm của Sony, vì sao nói chưa nên đánh giá quá cao Layer2 "Soneium"?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Điểm lại chiến lược Web3 trong 8 năm của Sony, vì sao nói chưa nên đánh giá quá cao Layer2 "Soneium"?
Thị trường tiền mã hóa nên giảm bớt kỳ vọng vào «các gã khổng lồ»?
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: flowie, ChainCatcher
Biên tập: Marco, ChainCatcher
Gần đây, tập đoàn Sony đã công bố chính thức việc ra mắt Layer2 mang tên "Soneium" trên Ethereum, nhằm thúc đẩy việc áp dụng Web3 quy mô lớn và mở ra nhiều triển vọng cho lĩnh vực Web3.
Tập đoàn Nhật Bản này có vốn hóa thị trường vượt quá 100 tỷ USD, lịch sử gần 80 năm, hoạt động kinh doanh trải rộng trên nhiều lĩnh vực như điện tử tiêu dùng, trò chơi, phim ảnh, âm nhạc và tài chính, đồng thời đã thiết lập các chi nhánh hoặc nhà máy tại hơn 140 quốc gia và khu vực trên toàn thế giới.
Theo báo cáo tài chính năm 2023 của Sony, lợi nhuận ròng cả năm đạt 9.706 nghìn tỷ yên Nhật (tương đương khoảng 6,619 tỷ USD).
Xét về khả năng đưa lượng lớn người dùng Web2 vào Web3 hay tiềm lực đầu tư tài chính khổng lồ, sự tham gia của Sony dường như là một tín hiệu tích cực đối với ngành Web3.
Thực tế, đây không phải lần đầu tiên Sony tiến vào lĩnh vực Web3. Từ khi tuyên bố đầu tư nghiên cứu vào blockchain từ năm 2016, Sony đã từng bước tham gia vào nhiều phân khúc nhỏ của Web3 như ví phần cứng, metaverse/trò chơi blockchain, NFT, stablecoin, sàn giao dịch tiền mã hóa, v.v.
Nhưng trước lĩnh vực Web3 có chu kỳ đổi mới dài hạn, Sony có thể cũng khó thoát khỏi căn bệnh “doanh nghiệp lớn”. Một mặt tuy mở rộng phạm vi tiếp cận nhưng lại nóng vội, dễ bỏ dở giữa chừng; mặt khác thường chọn lọc ứng dụng công nghệ blockchain, mục đích marketing có thể lớn hơn thực tiễn triển khai.
Với ngành Web3, trong đợt sóng đổi mới dẫn dắt này, có lẽ không nên đặt quá nhiều kỳ vọng vào sự tham gia của những gã khổng lồ truyền thống.
Chiến lược Web3: Rộng mà không sâu, thường dừng ở mức thử nghiệm
"Trước khi quá hào hứng với Sony và L2 mới của họ, hãy nhớ rằng dự án tiền mã hóa trước đó của họ là một thị trường NFT tên SNFT – thực tế chẳng ai dùng". Trên nền tảng X, KOL tiền mã hóa @beaniemaxi – người có 200.000 người theo dõi – đã bày tỏ sự nghi ngờ trước chiến lược Layer2 được Sony công bố rầm rộ.
Theo quan điểm của @beaniemaxi, Sony có thể giống như Google và nhiều tập đoàn lớn khác, tung ra 100 sản phẩm, nhưng nếu không thu hút được sự chú ý sẽ nhanh chóng từ bỏ 95 trong số đó.
Thật vậy, nhìn lại hành trình tám năm tham gia Web3, Sony quả thực giỏi bắt trend, nhưng thường chỉ dừng ở mức thử nghiệm, nhiều hoạt động liên quan đến Web3 sau khi công bố thì không còn tin tức gì, sản phẩm hoặc chỉ nằm trên giấy tờ hay nghiên cứu, chưa bao giờ được triển khai quy mô lớn.
Lịch sử tham gia Web3 của Sony bắt đầu từ năm 2016, thời điểm Ethereum và ICO chưa nổi lên, thị trường tài sản mã hóa ở Nhật Bản chưa được đưa vào quản lý hợp pháp.
Lúc đó, Sony chủ yếu thử nghiệm xây dựng các cơ sở dữ liệu chia sẻ bằng công nghệ blockchain, để thực hiện việc truyền tải và chia sẻ dữ liệu đã được mã hóa.
Đầu năm 2016, Sony International Education thông báo sẽ ứng dụng công nghệ blockchain trong lĩnh vực giáo dục phổ thông (K12), nhằm mã hóa việc truyền tải dữ liệu học sinh.
Sau đó, Sony cũng có những nỗ lực tương tự trong lĩnh vực bất động sản và di chuyển. Ví dụ năm 2019, Sony hợp tác với một ngân hàng thương mại thành lập phòng thí nghiệm, cố gắng duy trì tính minh bạch thông tin trong giao dịch bất động sản qua blockchain, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho giao dịch.
Năm 2020, Sony công bố kế hoạch phát triển một nền tảng cơ sở dữ liệu công cộng (gọi tắt là BCDB), nhằm ghi nhận và chia sẻ dữ liệu lịch sử di chuyển ẩn danh, thực hiện phân phối doanh thu, nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong dịch vụ di chuyển.
Những kế hoạch này tương tự các khái niệm RWA và DePIN đang thịnh hành gần đây, nhưng do vấn đề tuân thủ và kỹ thuật, rất khó tìm thấy kết quả triển khai ban đầu.
Bên cạnh phần mềm, Sony cũng từng thử sức với ví phần cứng tiền mã hóa.
Đầu năm 2018, Sony nhanh chóng bắt kịp xu hướng, công bố phát triển một ví phần cứng phi tiếp xúc cho tiền mã hóa, dựa trên công nghệ thẻ thông minh Felica của chính Sony.
Theo tờ Nikkei Review, năm 2016, chip Felica đã xuất xưởng 1 tỷ chiếc trên toàn cầu. Nếu Sony thành công tích hợp và kết nối thanh toán Bitcoin, có thể mang lại lượng người dùng đáng kể cho thị trường tiền mã hóa.
Nhưng sau đó, dự án ví phần cứng này cũng không công bố bất kỳ kế hoạch triển khai nào.
Cùng năm đó, với mảng kinh doanh trò chơi đồ sộ, Sony cũng công bố ứng dụng trò chơi blockchain.
Cuối năm 2018, Sony tuyên bố sẽ phát hành trò chơi blockchain Plague Hunters vào quý I năm 2019, gọi đây là trò chơi nhập vai dựa trên Ethereum, đồng thời là trò chơi đầu tiên ứng dụng công nghệ blockchain. Tuy nhiên, đến năm 2019, trò chơi này hoàn toàn im tiếng, không có bất kỳ thông tin phát hành hay dữ liệu người chơi nào.
Năm 2020-2021, khi các khái niệm Web3 như game blockchain, metaverse, NFT – gắn chặt với trò chơi và bản quyền – bùng nổ, Sony – với nền tảng sâu rộng trong trò chơi và âm nhạc – bắt đầu tăng tốc khám phá Web3. Ngoài việc hợp tác đơn giản với các dự án Web3, sau này Sony còn thành lập công ty con để triển khai hoạt động liên quan.
Về NFT, ban đầu Sony hành động khá đơn giản, chủ yếu thông qua đối tác phát hành vé xem phim dạng NFT hoặc hợp tác chiến lược với các nền tảng thị trường NFT để phát triển một số NFT.
Ví dụ, Sony Music Entertainment (SME) hợp tác với nền tảng NFT Snowcrash trên Solana, nơi có thể phát hành bộ sưu tập NFT của các ngôi sao, nghệ sĩ nổi tiếng, nhưng kể từ tháng 1/2023, nền tảng này hầu như không còn hoạt động.
Ngày 13/4/2022, Sony Network Communications thông báo thành lập công ty chuyên về NFT tại Singapore, là liên doanh với công ty phát triển phần mềm Sun Asterisk, trong đó Sony chiếm 70% vốn đầu tư.
Công ty này hoạt động trong các lĩnh vực: "Hỗ trợ lập kế hoạch chiến lược kinh doanh NFT", "Hỗ trợ phát hành NFT", "Hỗ trợ phát hành Token độc đáo", "Hỗ trợ phát triển trò chơi NFT", và "Hỗ trợ quảng bá NFT". Liên doanh này vận hành thị trường NFT SNFT, nhưng không tạo được tiếng vang lớn trên thị trường.
Mùa hè năm nay, Sony Bank tiếp tục ra mắt ứng dụng di động Web3 mang tên "Sony Bank CONNECT", nhằm cung cấp dịch vụ số cho người dùng NFT và chứng khoán số của ngân hàng.
Bên cạnh đó, Sony đã đăng ký nhiều bằng sáng chế liên quan đến NFT. Đầu năm 2023, Sony Interactive Entertainment nộp đơn đăng ký bằng sáng chế NFT, cho phép người tiêu dùng sử dụng NFT trong hệ sinh thái Sony, đồng thời hỗ trợ các nhà phát triển trò chơi bên thứ ba như Nintendo và Microsoft.
Trong lĩnh vực metaverse và trò chơi blockchain, Sony từng lần lượt ký kết hợp tác chiến lược với Hadean – nhà phát triển hạ tầng metaverse, và Didimo – công ty công nghệ hình đại diện kỹ thuật số trong metaverse.
Tháng 3/2022, câu lạc bộ bóng đá Manchester City – nhà vô địch Ngoại hạng Anh – thiết lập mối quan hệ đối tác kéo dài ba năm với Sony, lên kế hoạch xây dựng sân bóng trong metaverse. Tháng 10/2023, nền tảng metaverse hàng đầu Roblox cũng ra mắt PS4 và PS5 của Sony.
Khi nhiệt độ của metaverse và NFT giảm dần từ năm 2022, cùng với sự trỗi dậy của các hạ tầng blockchain, Sony bắt đầu chuyển hướng sang các lĩnh vực hạ tầng cơ bản hoặc dịch vụ tài chính.
Kế hoạch công bố gần đây về Layer2 thực chất đã được khởi động từ năm 2023.
Tháng 9/2023, Startale Labs thông báo nhận được khoản đầu tư 3,5 triệu USD từ Sony Network Communications, đồng thời công bố thành lập công ty con liên doanh để phát triển Sony Chain, cho rằng chuỗi này có tiềm năng vượt qua mạng Layer2 Base do Coinbase công bố trước đó.
Ngày 5/4/2024, Sony Bank còn công bố bắt đầu thí điểm phát hành stablecoin neo giá với tiền pháp định. Mục tiêu nhằm giảm phí thủ tục khi cá nhân thanh toán và chuyển tiền, đồng thời khám phá tiềm năng ứng dụng trong các hoạt động liên quan đến sở hữu trí tuệ tại các lĩnh vực như trò chơi và thể thao.
Đầu tư Web3 vượt 1 tỷ USD, đặt cược mạnh vào game metaverse
Bên cạnh mở rộng kinh doanh, Sony còn tham gia Web3 thông qua đầu tư.
Tuy nhiên, Sony không thành lập quỹ đầu tư chuyên biệt cho Web3.
Thay vào đó, Sony sử dụng các quỹ như Sony Financial Ventures, Sony Innovation Fund và Innovation Growth Fund I L.P để đầu tư vào các quỹ công nghệ đổi mới tập trung vào AI, robot và fintech. Trong đó, quy mô vốn của Sony Innovation Fund và Innovation Growth Fund lần lượt là 10 tỷ yên (khoảng 68 triệu USD) và 20 tỷ yên (khoảng 136 triệu USD).
Từ năm 2019 đến nay, trong vòng 5 năm, Sony đã thực hiện khoảng 10 thương vụ đầu tư vào lĩnh vực Web3, trong đó nặng nhất là vào game metaverse – chiếm 5 thương vụ.
Đáng chú ý, tháng 4/2022, Sony công bố đầu tư 1 tỷ USD vào Epic Games nhằm đẩy nhanh việc xây dựng hệ sinh thái metaverse của trò chơi này. Sau thương vụ, định giá của Epic Games đạt 31,5 tỷ USD.
Epic Games là nhà phát triển trò chơi kiếm tiền nhiều nhất toàn cầu – Fortnite, đồng thời nắm giữ "Unreal Engine", công cụ được sử dụng phổ biến nhất bởi các trò chơi 3A hàng đầu.
Trước khi khái niệm metaverse trở nên nóng, Sony đã đầu tư 250 triệu USD và 200 triệu USD vào Epic Games lần lượt vào năm 2020 và 2021.
Dù hiện tại cơn sốt metaverse đã dịu đi, Epic Games vẫn là một trong những công ty dẫn đầu lĩnh vực này. Đầu năm 2024, theo báo chí phương Tây như GamesIndustry.biz, Epic Games tiếp tục nhận thêm 1,5 tỷ USD từ Disney để xây dựng một vũ trụ giải trí trò chơi hoàn toàn mới.
Anzu – công ty chuyên đặt quảng cáo trong trò chơi metaverse – sau khi nhận 20 triệu USD từ vòng tài trợ có sự tham gia của Sony vào năm 2022, đã tiếp tục huy động thành công 48 triệu USD trong vòng Series B vào năm 2023 do Emmis Corporation dẫn dắt, với sự tham gia của PayPal Ventures.
Bước sang năm 2024, hai thương vụ đầu tư Web3 của Sony vẫn tập trung vào lĩnh vực trò chơi. Trong đó, Sony đầu tư vào double jump.tokyo – nhà phát triển chuỗi trò chơi Nhật Bản lâu đời Oasys – nhằm thúc đẩy phát triển trên chuỗi blockchain Soneium của tập đoàn Sony.
Trong số các startup Web3 được Sony đầu tư sớm, nền tảng token hóa tài sản Securitize hiện đang phát triển ổn định nhất. Sau khi RWA bùng nổ vào năm 2023, Securitize trở thành nhà cung cấp công nghệ nền tảng cho nhiều tổ chức triển khai RWA. Sau khi nhận vốn từ Sony, Securitize tiếp tục huy động gần 100 triệu USD qua hai vòng gọi vốn.
Trong vòng gọi vốn 47 triệu USD hồi tháng 5 năm nay, BlackRock cũng tham gia với tư cách nhà đầu tư dẫn dắt. Trước đó vào tháng 3, BlackRock cũng hợp tác với Securitize ra mắt quỹ mới – BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund.
Gần đây, Securitize còn hỗ trợ phát hành token chứng khoán cho phim mới của Sony. Sony Bank và Ngân hàng Trust Sumitomo Mitsui sử dụng nền tảng Securitize để cung cấp chứng khoán số cho khách hàng.
Tuy nhiên, các dự án ngân hàng mã hóa và thị trường NFT mà Sony đầu tư sớm lại không đạt kết quả tốt.
Nuri – ngân hàng mã hóa được Sony đầu tư năm 2019 – đã tuyên bố phá sản vào tháng 8/2020 do không tìm được đối tác mua lại hay nhà đầu tư bên ngoài.
Năm 2021, MakersPlace – nền tảng giao dịch NFT được Sony đầu tư – từng là một trong top 5 nền tảng có khối lượng giao dịch lớn nhất.
MakersPlace từng hợp tác với Christie’s đấu giá tác phẩm nghệ thuật kỹ thuật số của nghệ sĩ Beeple – Everydays: The First 5000 Days – với giá 69 triệu USD, thu hút sự chú ý lớn từ người dùng.
Tuy nhiên, tính đến ngày 2/9/2024, theo dữ liệu từ NFTscan, MakersPlace gần như không có bất kỳ giao dịch nào trong 7 ngày và một tháng vừa qua.
Ngoài mô hình đầu tư truyền thống, tháng 5/2023, Sony thông qua công ty con Sony Network Communications hợp tác với Astar Network – parachain của Polkadot – ra mắt chương trình ươm tạo Web3, tổ chức sự kiện "Demo Day" để tìm kiếm các dự án Web3 sơ kỳ.
Lý do Sony tái công bố tham gia Web3: Tăng trưởng trì trệ
Bước sang năm 2024, các động thái và phát ngôn của Sony trong lĩnh vực Web3 dường như trở nên rầm rộ hơn.
Trước đây, các chiến lược Web3 của Sony chủ yếu giới hạn ở công nghệ blockchain hoặc tận dụng các khái niệm Web3 mơ hồ.
Nhưng tháng 7 năm nay, Sony trước tiên công bố mua lại Amber Japan (nay là S.BLOX), chính thức tham gia lĩnh vực giao dịch tiền mã hóa; gần đây lại tuyên bố hợp tác với Startale Labs ra mắt Layer2 "Soneium" trên Ethereum, xây dựng một blockchain phổ quát.
Trong một thị trường tiền mã hóa vốn bị coi là đóng cửa, bảo thủ, quản lý nghiêm ngặt và chậm chạp như Nhật Bản, các động thái gần đây của Sony thực sự thu hút sự chú ý.
Xét từ tình hình phát triển nội tại của Sony, công ty thực sự đang tìm kiếm con đường tăng trưởng mới sau PS5.
Tháng 2 năm nay, sau khi Sony Group công bố kết quả tài chính quý III năm tài chính 2023 (tính đến tháng 12/2023), vốn hóa thị trường của Sony đã bốc hơi khoảng 10 tỷ USD.
Một số nhà phân tích phố Wall cho biết, trước quý I/2022, tỷ suất lợi nhuận hoạt động của bộ phận trò chơi Sony trong bốn năm qua dao động khoảng 12%-13%, nhưng trong quý đó, tỷ lệ này đã xuống mức thấp nhất trong gần 10 năm.
Trước bối cảnh tăng trưởng mảng trò chơi chậm lại, sau khi công bố báo cáo tài chính năm 2023 vào tháng 5, Chủ tịch Sony Group – ông Hiroki Totoki – đã đề cập đến chiến lược tăng trưởng mới: "Tối đa hóa hiệu ứng cộng hưởng thông qua các IP nội dung từ trò chơi, âm nhạc và phim ảnh", tìm kiếm mô hình tăng trưởng bền vững bằng cách khai thác triệt để các IP nội dung sẵn có. Đồng thời, công ty sẽ triển khai kế hoạch đầu tư tăng trưởng thông qua M&A trị giá 18.000 tỷ yên trong 3 năm tới.
Sàn giao dịch tiền mã hóa và blockchain công cộng luôn là những lĩnh vực tiềm năng nhất để kiếm tiền trong ngành mã hóa. Việc Sony công bố rầm rộ trong lĩnh vực mã hóa năm nay có thể là một nỗ lực nhằm giảm bớt tình trạng tăng trưởng trì trệ.
Các blockchain công cộng cũng giúp Sony thúc đẩy hơn nữa hiệu ứng cộng hưởng nội dung IP. Gần đây, CEO Sota Watanabe của Startale Labs tiết lộ trên mạng xã hội rằng blockchain Soneium của Sony đang tập trung xây dựng nền tảng sáng tạo dành cho mọi người thông qua các IP sáng tạo – điều này phù hợp với chiến lược tăng trưởng "tối đa hóa hiệu ứng cộng hưởng nội dung IP" của Sony.
Bên cạnh đó, việc nới lỏng quản lý cũng là yếu tố tích cực. Tháng 4/2023, đảng lớn nhất Nhật Bản – Đảng Dân chủ Tự do – đã công bố "Sách trắng Web3 Nhật Bản 2023", nhằm nới lỏng quản lý. Các quan chức cấp cao, thậm chí cả Thủ tướng, đều lên tiếng ủng hộ tại các hội nghị Web3.
Với việc Sony công bố rầm rộ tham gia lĩnh vực mã hóa tạo hiệu ứng mẫu mực, dự kiến sẽ có thêm nhiều gã khổng lồ Nhật Bản khác công bố kế hoạch tham gia mã hóa.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều nghi ngờ đối với các kế hoạch mã hóa của Sony và các tập đoàn truyền thống Nhật Bản.
Qua việc tổng hợp các chiến lược Web3 của Sony ở trên, phần lớn là tham gia dưới dạng hợp tác chiến lược hoặc góp vốn đầu tư. Ngay cả việc mua lại sàn giao dịch mã hóa và chuỗi Sony sắp ra mắt cũng vậy – đội ngũ cốt lõi của Sony không phải là người dẫn dắt.
Trong bối cảnh hoạt động kinh doanh rộng khắp, mức độ đầu tư và kiên trì của Sony đối với mảng này cần được đặt dấu hỏi.
Thứ hai, giới hạn từ tư duy Web2 truyền thống. KOL tiền mã hóa @Lorrainelooloo nhận xét rằng, nếu cuối cùng "thế giới hệ sinh thái Web3 của Sony" vẫn chỉ là một sản phẩm ứng dụng chọn lọc công nghệ blockchain như một chiêu bài marketing, trong khi cốt lõi vẫn áp dụng mô hình truyền thống từ trên xuống dưới, thì có thể sẽ không tạo ra đột phá đổi mới nào, thậm chí còn làm tổn hại đến sức sáng tạo của ngành mã hóa Nhật Bản.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
ChainCatcher 链捕手
