a16z: 5 chiến lược giúp dự án Web3 đạt được sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
a16z: 5 chiến lược giúp dự án Web3 đạt được sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường
Trí tuệ kinh điển về sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường cũng áp dụng được cho tiền mã hóa.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Jason Rosenthal, người đứng đầu chương trình tăng tốc khởi nghiệp mã hóa a16z
Biên dịch: Luffy, Foresight News
Các nhà đầu tư và doanh nhân (bao gồm cả tôi) đã dành hàng thập kỷ để suy ngẫm và theo đuổi sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường—giờ đây chúng ta có thể định nghĩa khái niệm này cho những người xây dựng một cách rõ ràng như việc hiểu giá trị thương mại của một sản phẩm. Một định nghĩa mà tôi yêu thích về sự phù hợp sản phẩm-thị trường đến từ Eric Ries: “khi một công ty khởi nghiệp cuối cùng tìm được nhóm khách hàng rộng lớn thực sự đồng cảm với sản phẩm của mình.” Nghe thì đơn giản, và những công ty thành công khiến điều này trông dễ dàng. Nhưng thực tế, thành công đòi hỏi sự kết hợp hiếm có giữa kỹ năng và hoàn cảnh, thường rất thách thức ngay cả với những nhà sáng lập giỏi nhất và giàu kinh nghiệm nhất.
Chúng ta sở hữu nhiều công cụ, quy trình và các phương pháp tốt nhất để tìm kiếm sự phù hợp sản phẩm-thị trường: từ phân tích sâu phễu chuyển đổi đến các bài kiểm tra đa biến phức tạp. Tuy nhiên, so với phép màu và niềm vui khi cuối cùng ghép nối thành công một sản phẩm chất lượng cao với một thị trường khổng lồ, những phương pháp truyền thống có thể dường như mang tính học thuật. Đặc biệt, các dự án Web3 phải đối mặt với một loạt thách thức riêng biệt: sách hướng dẫn vẫn đang được viết, cơ sở hạ tầng nền tảng vẫn đang phát triển, v.v.
Dù vậy, tri thức kinh điển về sự phù hợp sản phẩm-thị trường vẫn cực kỳ phù hợp với tiền mã hóa: bạn phải tìm thấy nó, nếu không sẽ thất bại. Các công ty khởi nghiệp mới phải tập trung toàn lực vào việc theo đuổi sự phù hợp sản phẩm-thị trường. Hơn thế nữa, họ cần vượt qua mọi đối thủ khác để củng cố vị trí dẫn đầu thị trường. Vậy làm thế nào để các công ty Web3 mở đường cho thành công trong tương lai? Dưới đây là năm chiến lược khởi động mà tôi chia sẻ dành cho các đội ngũ Web3 — từ các phương pháp nghiên cứu khách hàng mới đến việc thiết kế hệ thống khuyến khích nhằm củng cố sự phù hợp sản phẩm-thị trường, mỗi bước đều vô cùng quan trọng.
1. Thiết kế hiệu ứng mạng từ giai đoạn đầu tiên
Trong giai đoạn đầu sự nghiệp, Bob Metcalfe – đồng sáng lập 3Com và đồng phát minh ra Ethernet – là một trong những CEO đầu tiên mà tôi vô cùng ngưỡng mộ. Ông cũng là một trong những người đầu tiên đi sâu suy nghĩ và mô tả sức mạnh của hiệu ứng mạng. Nhờ ông, chúng ta có Định luật Metcalfe, chỉ ra rằng giá trị và ảnh hưởng của một mạng lưới tỷ lệ thuận với bình phương số lượng người dùng hoặc thiết bị kết nối vào mạng đó. Ban đầu, định luật này áp dụng cho các thiết bị truyền thông trong mạng viễn thông, sau đó là người dùng Ethernet. Ngày nay, khái niệm "hiệu ứng mạng" đã được mở rộng: một mạng lưới (bất kể là mạng xã hội, blockchain hay cả hai) càng trở nên có giá trị hơn đối với người dùng khi ngày càng nhiều người sử dụng nó.
Suốt nhiều thập kỷ, từ giao thức mạng đến email rồi mạng xã hội, việc thiết kế hiệu ứng mạng mạnh mẽ vào các sản phẩm phần mềm luôn là một chiến lược thành công. Giờ đây, với blockchain, chúng ta có thêm nhiều công cụ để phát triển mạng lưới. Token là một nguyên tố mới cực kỳ mạnh mẽ, cho phép thiết kế các hiệu ứng mạng tự củng cố thông qua khuyến khích, airdrop, tài trợ ngược lại cho hàng hóa công cộng, v.v. Lần đầu tiên trong lịch sử, những người xây dựng có thể thiết kế các cơ chế khuyến khích bản địa, đặc thù theo giao thức bên trong sản phẩm của mình nhằm thúc đẩy hành vi mong muốn, phối hợp lợi ích các bên liên quan, thu hút cộng đồng phi tập trung, v.v.
Những người xây dựng có thể tạo ra một vòng xoáy củng cố bằng cách suy nghĩ kỹ lưỡng về cách thiết kế và tận dụng các cấu trúc khuyến khích này ngay từ giai đoạn đầu phát triển sản phẩm. Tuy nhiên, trước khi bắt đầu hành trình này, cần lưu ý: dù các công cụ này rất hữu ích, chúng không phải là cây đũa thần giải quyết mọi vấn đề sản phẩm nghiêm trọng. Việc triển khai mù quáng các cơ chế này thực sự có thể cản trở sự phù hợp sản phẩm-thị trường và trở thành gánh nặng kéo dài cho công ty trong tương lai.
2. Tìm kiếm và hợp tác với những dự án tốt nhất để đạt được sự phù hợp sản phẩm-thị trường
Chúng ta vẫn đang ở giai đoạn sớm của đường cong trưởng thành khi nói đến việc các mạng blockchain trở thành nền tảng cho nhà phát triển. Việc thuyết phục một số dự án hàng đầu (những dự án mà các công ty khởi nghiệp khác muốn noi theo, hoặc thu hút các nhà phát triển) xây dựng và triển khai trên một nền tảng cụ thể có thể giúp nền tảng đó tiến gần hơn đến sự phù hợp sản phẩm-thị trường. Đà phát triển này có thể thay đổi hoàn toàn định hướng của công ty, vì các nhà phát triển chất lượng cao khác có thể sẽ đi theo những người đi đầu.
Đây cũng là lúc các mối quan hệ đối tác hiệu quả phát huy tác dụng: những mối quan hệ này có thể giúp xây dựng và xác thực sản phẩm của bạn. Ở giai đoạn sớm này, các nhà phát triển đang tìm kiếm nền tảng tương đối dễ nhận diện những dự án có đội ngũ mạnh nhất, mức độ sử dụng cao và sức hút thị trường. Tuy nhiên, đối với một công ty khởi nghiệp, làm sao để biết nên hợp tác với ai? Dưới đây là một vài dấu hiệu cho thấy bạn đã tìm được đối tác phù hợp, cùng một số mẹo để hợp tác hiệu quả:
Thương hiệu được yêu thích
Làm sao để biết đằng sau một thương hiệu có nội lực thật sự chứ không chỉ là hình ảnh? Một cách là quan sát niềm tự hào của mọi người khi được tham gia và trở thành một phần của nó. Hợp tác với những thương hiệu được mọi người ngưỡng mộ có thể giúp đội ngũ xây dựng uy tín trong một nhóm đối tượng cụ thể. Đừng chỉ thu thập logo của các thương hiệu, hãy coi chúng là cộng đồng khách hàng và đối tượng mục tiêu, hỗ trợ bạn tìm ra sự phù hợp sản phẩm-thị trường.
Sức hút thị trường
Bạn thường xuyên nghe tin về những công ty nào? Tất nhiên, cách đơn giản nhất để nhận diện các sản phẩm "tốt nhất" là quan sát những sản phẩm được sử dụng rộng rãi và yêu thích, hoặc được những người am hiểu mà bạn biết và tin tưởng đang dùng và đánh giá cao.
Cộng đồng người xây dựng đang phát triển mạnh
Mọi người đang xây dựng ở đâu? Khi quyết định hợp tác với công ty nào, việc tìm kiếm những công ty có cộng đồng người xây dựng mạnh sẽ rất hữu ích. Việc xây dựng trên các sản phẩm mà mọi người yêu thích có thể giúp đội ngũ tận dụng và mượn chuyên môn, kỹ năng hiện có. Nó cũng có thể giúp mang đến một cộng đồng người xây dựng cho sản phẩm cụ thể đó.
Rộng hơn, các nhà sáng lập có thể coi những đội ngũ này như một nhóm đồng nghiệp. Ngoài việc thiết lập quan hệ đối tác với các công ty "nóng", việc xây dựng quan hệ (xác thực khái niệm, tạo kết nối, tìm kiếm các trường hợp sử dụng mới, v.v.) có thể thúc đẩy toàn ngành tiến lên.
3. Để người dùng "thông minh nhất" định hình lộ trình sản phẩm
Một số nhóm người dùng, khách hàng và người tham gia mạng lưới có khả năng hiểu bẩm sinh về sức mạnh và tiềm năng của công nghệ mới. Tôi gọi họ là "người dùng thông minh". Một số người còn gọi họ là "người dùng siêu cấp", v.v.; ở đây, tôi ám chỉ những người đi đầu xu hướng, đưa ra tín hiệu về định hướng thị trường. Trong các thị trường công nghệ sơ khai, nhóm này thường dự đoán cơ hội và định hình xu hướng sớm hơn bất kỳ ai khác.
Vào thời điểm đầu của điện toán đám mây (tôi đã làm trong lĩnh vực này trước cả khi từ "đám mây" xuất hiện), các công ty khởi nghiệp có tải trọng tăng nhanh đã giúp các nhà cung cấp đám mây cải thiện và củng cố dịch vụ tự động mở rộng. Những công ty này đã thúc đẩy thứ tự ưu tiên sản phẩm và nhu cầu, đặc biệt trong bối cảnh khó xác định nên tối ưu hóa chức năng nào trước và tại sao. Vì vậy, hãy xác định sớm những người dẫn đầu này trong lĩnh vực của bạn. Sau đó, thấu hiểu sâu sắc nhu cầu của họ. Theo thời gian, những người khác sẽ đi theo họ.
Nhưng làm thế nào để xác định được "đúng" người dùng mà người khác sẽ theo sau? Các nhà sáng lập có thể bắt đầu bằng cách trò chuyện càng nhiều và càng liên tục càng tốt. Giai đoạn đầu, khi các nhà sáng lập tham gia sâu vào phát triển hàng ngày và hỗ trợ khách hàng, họ có cơ hội tiếp cận dữ liệu thực tế thông qua các cuộc trao đổi với khách hàng và người đóng góp.
Điều tuyệt vời ở Web3 là không gian tương đối nhỏ. Vì phần lớn nội dung Web3 được xây dựng công khai, các nhà sáng lập có thể tìm kiếm hiệu quả hơn các bài đăng, chủ đề và cuộc thảo luận thú vị liên quan đến sản phẩm họ đang xây dựng trên X và Farcaster. Họ có thể tìm kiếm diễn giả và người tham dự hội nghị; hoặc hỏi ý kiến khách hàng hiện tại. Đây là một lợi thế then chốt: Web3 sở hữu nhóm người dùng nhỏ hơn và tập trung hơn, trong khi ở các ngành khác, việc nói chuyện với quá nhiều khách hàng cùng lúc có thể khiến bạn lạc hướng.
Giai đoạn đầu tìm kiếm sự phù hợp sản phẩm-thị trường là thời điểm lý tưởng để bạn có các cuộc trò chuyện một-một với khách hàng. Hãy đưa người dùng tích cực và người đi đầu vào quá trình phát triển sản phẩm, tìm hiểu sâu hành vi và nhu cầu của họ, giúp bạn định hình lộ trình trong vùng đất chưa chắc chắn. Theo thời gian, các khách hàng khác có thể bắt chước cách làm của nhóm thông minh nhất này, từ đó làm tăng sức hút và thị phần.
4. Thưởng cho đúng người dùng
Như đã đề cập, token có thể khuếch đại hiệu ứng mạng; nhưng chúng cũng đối mặt với thách thức từ quản lý, vận hành đến những kẻ xấu.
Đặc biệt, bất kỳ token hay hệ thống khuyến khích mới nào cũng sẽ thu hút cả những người dùng siêu cấp vì lý do đúng đắn lẫn những kẻ săn lời (nhiều dự án mã hóa gọi là "lính đào thuê"). Cuối cùng, một nhóm người và robot tạo ra các hoạt động vô giá trị trên mạng, chỉ mong muốn nhận airdrop và rút tiền sớm. Vì vậy, khi thiết kế hệ thống thưởng và phân bổ token, phải loại bỏ những kẻ săn lời làm nhiễu tín hiệu sản phẩm, đồng thời thưởng cho những người dùng siêu cấp mang lại giá trị lâu dài cho mạng lưới và giúp thu hút người khác.
Mục tiêu ở đây là xây dựng một cộng đồng mạnh mẽ, nhưng đồng thời tránh gieo rắc hạt giống mất niềm tin trong giai đoạn đầu của sản phẩm. Những người nhận airdrop bán tháo token để kiếm lợi nhuận nhanh có thể gây ra biến động giá, từ đó phá vỡ hệ sinh thái của dự án. Bây giờ, quan trọng hơn bao giờ hết, cần hiểu chính xác hơn ai đang sử dụng mạng và sử dụng như thế nào. Sau đó, khuyến khích các hoạt động tích cực và kiềm chế các hành vi tiêu cực.
Vậy các đội ngũ làm thế nào để phân biệt giữa tiếng ồn gây xao nhãng và tín hiệu sản phẩm hữu ích? Khi người dùng xấu ngày càng giỏi hơn trong việc tạo hoạt động giả để thao túng hệ thống, công việc này không đơn giản như vẻ ngoài. Các công cụ và phương pháp chúng ta dùng để phân biệt người dùng giá trị cao và thấp trong một giao thức nhất định đang phát triển nhanh chóng. Ví dụ, các chỉ số như Tổng giá trị khóa (TVL), ví hoạt động và giao dịch hàng ngày từng rất hữu ích với các đội Web3, nay trở thành chỉ báo tương đối kém về sức khỏe mạng. Hiện tại vẫn chưa có một "chỉ số ngôi sao Bắc Cực" duy nhất nào. Tuy nhiên, nhiều đội ra mắt token vào năm 2024 đang thử nghiệm các phương pháp sáng tạo, hãy theo dõi lĩnh vực này.
Tôi tin rằng những công việc đang diễn ra sẽ định hình kịch bản các phương pháp tốt nhất mà những người xây dựng tương lai sẽ tuân theo.
5. Đầu tư vào nhà phát triển
Nếu chưa rõ, thì khả năng tạo ra và cộng tác cùng người dùng và người xây dựng là một trong những cơ hội lớn nhất để chúng ta rèn giũa sự phù hợp sản phẩm-thị trường, đặc biệt trong các lĩnh vực mà các chiến lược truyền thống thường thất bại. Việc triển khai token là một cách hiệu quả để thu hút nhiều người hơn và thưởng cho họ vì đã giúp phát triển mạng lưới.
Ví dụ, việc phân phối trợ cấp token cho các nhóm này có thể khuyến khích tăng trưởng kép và thu hút, thưởng cho người đi đầu. Nhưng điều này chỉ hiệu quả nếu được thực hiện tốt (ví dụ: sử dụng một bộ cơ chế khuyến khích phức tạp từ trong ra ngoài cho cá nhân và đội phát triển). Khi quyết định hỗ trợ ai và duy trì dự án lâu dài ra sao, điều quan trọng là phải chiến lược trong việc xem xét giá trị mà dự án khởi động sẽ mang lại cho mạng lưới.
Việc tuân theo một kế hoạch đơn giản gồm ba bước có thể đảm bảo các dự án thực hiện đúng như mục đích ban đầu của trợ cấp token:
-
Lập kế hoạch các thời điểm then chốt và khung thời gian: phạm vi của dự án là gì? Dự án sẽ hoàn thành trong một tháng, một quý hay một năm? Những cột mốc phát triển nào cần đạt được trong khoảng thời gian này? Một cách đơn giản để suy nghĩ về điều này là đặt câu hỏi: chúng ta cần những tính năng nào để tạo ra tác động như mong đợi đến sản phẩm, giao thức hay cộng đồng?
-
Thưởng theo từng cột mốc giai đoạn: tránh rơi vào cái bẫy trả trước cho những thứ sẽ không bao giờ được giao. Thay vào đó, hãy thưởng phù hợp khi đối tác đạt được từng cột mốc. Để khuyến khích hiệu quả, hãy đảm bảo họ gắn bó với lộ trình và chỉ phân phối trợ cấp token khi họ cung cấp các chức năng hữu ích thiết yếu cho cộng đồng.
-
Hiểu giá trị tiềm năng của từng dự án phát triển: xác định quy mô dự án dựa trên giá trị mang lại cho mạng lưới. Tổng giá trị do dự án tạo ra nên vượt xa tài nguyên đầu tư. Câu này có vẻ rõ ràng, nhưng dưới áp lực FOMO và các lực lượng thị trường khác, các đội ngũ dễ dàng bỏ qua yếu tố giá trị. Điều này rõ ràng nhất trong lần bùng nổ thị trường trước, khi nhiều thương hiệu truyền thống và các công ty Web2 lớn thử nghiệm Web3 rồi lập tức rời bỏ thị trường khi gặp khó khăn.
Tất nhiên, sự phù hợp sản phẩm-thị trường là điều được điều chỉnh riêng cho từng nhà sáng lập, từng công ty khởi nghiệp và từng thị trường. Những gợi ý trên chỉ là tổng quát, dành cho các công ty vừa mới bước vào hành trình. Để áp dụng chúng, hãy kết hợp với kinh nghiệm thực tiễn và các chỉ số then chốt của chính bạn. Bắt đầu từ một giả thuyết và một tập hợp niềm tin cốt lõi về những điều bạn cần làm để tìm thấy sự phù hợp sản phẩm-thị trường, sau đó xác định các thí nghiệm cần thực hiện để chứng minh (hoặc bác bỏ) các giả thuyết đó.
Cuối cùng, hãy nhớ rằng có rất nhiều yếu tố tác động khi tìm kiếm sự phù hợp sản phẩm-thị trường. Không phải sản phẩm hay thị trường nào cũng mang lại kết quả trị giá hàng tỷ đô la. Tuy nhiên, mỗi nhà sáng lập đều có thể cảm thấy tự hào và an tâm vì đã nỗ lực hết mình trong hành trình theo đuổi sự phù hợp sản phẩm-thị trường. Mỗi nỗ lực dốc toàn lực sẽ mang lại cho bạn kinh nghiệm phong phú, hoặc dẫn tới thành công phi thường: một sản phẩm xuất sắc trong một thị trường vĩ đại.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
a16z
