AI+DePIN: Sóng tăng trưởng chính của câu chuyện giá trị trong đợt tăng giá này
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
AI+DePIN: Sóng tăng trưởng chính của câu chuyện giá trị trong đợt tăng giá này
Các giao thức DeFi lâu đời, NFT, các chuỗi công khai mới nổi và nhiều đổi mới công nghệ nền tảng đang đổ dồn về hướng DePIN.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Haotian
Gần đây, tôi dành một phần nỗ lực nghiên cứu mảng AI+DePIN, và có cảm giác rằng đây sẽ là câu chuyện giá trị thúc đẩy đợt tăng trưởng chính trong chu kỳ thị trường tăng giá lần này. Các giao thức DeFi cũ, NFT, các chuỗi công khai mới nổi cùng nhiều đổi mới công nghệ nền tảng đều đang dần chuyển hướng về phía DePIN. Dưới đây là vài suy nghĩ của tôi:
1) Làm sao để hiểu khái niệm DePIN? Đơn giản mà nói, mạng lưới cơ sở hạ tầng vật lý như máy chủ, cảm biến, mạng truyền thông truyền thống (CePIN) cần phụ thuộc vào các dịch vụ cụm tính toán tập trung như AWS, Alibaba Cloud... để vận hành, điều này khiến chi phí đầu tư quá cao đối với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ.
DePIN sử dụng cơ chế kích thích bằng Token trên blockchain để khuyến khích người dùng sở hữu "thiết bị phần cứng" tham gia xây dựng mối quan hệ hợp tác quy mô lớn giữa các thiết bị vật lý, từ đó hình thành nên một mạng cơ sở hạ tầng có khả năng cung cấp dịch vụ, giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể truy cập và tận dụng tài nguyên mạng một cách kinh tế mà không cần tự đầu tư.
2) Có người nói, vậy chẳng phải đây cũng chỉ là câu chuyện "đào bằng thiết bị phần cứng" như Filecoin, Chia, Arweave trong đợt tăng giá trước? Đúng, nhưng chưa đủ — đợt tăng giá lần này có thêm yếu tố mới: “AI”.
Yêu cầu về lưu trữ phi tập trung là có thật, nhưng không phải nhu cầu bức thiết mạnh. Nó thường đi kèm những nhu cầu giả tạo, ví dụ như truy cập dữ liệu lưu trữ — mặc dù giải quyết được vấn đề lưu trữ, nhưng do cấu trúc phân bố mạng và hiệu suất vận hành nút không ổn định, nên khó áp dụng vào các trường hợp cần xử lý thời gian thực như video trực tuyến hay game.
Khi đưa AI vào, yêu cầu huấn luyện mô hình AI lớn trở thành một nhu cầu rất thực tế. Tôi đã trao đổi với một số công ty AI vừa và nhỏ đang làm mô hình AI, họ cho biết chi phí cấu hình phần cứng máy chủ kiểu AWS là quá cao và không phù hợp với họ.
Nếu DePIN có thể huy động mạng lưới phần cứng toàn cầu hoặc cung cấp dịch vụ điện toán đám mây dựa trên GPU và chuỗi cung ứng liên quan để tạo thành một mạng cơ sở hạ tầng, thì các lĩnh vực như huấn luyện mô hình lớn, học máy phân tán, đào xác minh dữ liệu, suy luận phân tán... sẽ phát sinh nhu cầu mạnh mẽ. Đợt DePIN lần này, nếu muốn bùng nổ, chủ yếu vẫn phải dựa vào động lực từ mảng AI. Ban đầu chắc chắn sẽ xuất hiện những dự án chỉ dựa trên bản thuyết trình PowerPoint, nhưng về dài hạn, những dự án triển khai thực tế sẽ không hề tồi.
3) Rất có thể, AI+DePIN sẽ kế thừa vai trò của DeFi Summer trước đây, trở thành câu chuyện giá trị dẫn dắt chính trong đợt tăng giá lần này. Điều này cũng lý giải vì sao sau khi BTC tăng giá xong thì đến lượt MeMe tăng, còn các giao thức DeFi cũ lại gần như không có động tĩnh gì. Dù có thể cho rằng thị trường thích cái mới hơn là cái cũ, hoặc DeFi đợt trước bị quá tải kỳ vọng khiến gánh nặng quá nặng, nhưng điểm mấu chốt vẫn là thiếu một câu chuyện đủ sức kết nối cả vốn trong và ngoài thị trường.
Không thể phủ nhận rằng, đợt tăng giá trước, NFT đã tái định hình thị trường nghệ thuật kỹ thuật số, thu hút người dùng và dòng vốn truyền thống vào thị trường. Lần này, AI+DePIN có lẽ sẽ đóng vai trò tương tự.
Liệu điều này có nghĩa là DeFi truyền thống không còn cơ hội? Không hẳn. Theo tôi, đây chính là cơ hội để tái cấu trúc và xáo trộn lại DeFi truyền thống:
1. Về chuỗi công khai: Đợt DeFi trước quá phụ thuộc vào môi trường EVM. Mô hình "EVM-Compatible" khiến sự khác biệt giữa các chuỗi ngày càng nhỏ, khả năng liên kết ngày càng lớn, nhưng mọi người đều tập trung làm hạ tầng chuỗi (Infra), còn khi nào thì hệ sinh thái ứng dụng mới thực sự ra đời?
Vì vậy, điều tiên phong mà AI+DePIN cần làm là thoát khỏi EVM, tạo điều kiện cho các chuỗi hiệu suất cao nổi lên, từ đó thúc đẩy sự xuất hiện của các ứng dụng đột phá, ví dụ như: Solana, Sui, Aptos... Đặc biệt, trên SOL vốn đã có một cộng đồng nhà phát triển độc đáo sôi động, việc AI+DePIN có bứt phá hay không sẽ trực tiếp quyết định vị thế chủ lưu của SOL trong đợt tăng giá lần này.
Việc hô hào thách thức hay vượt mặt Ethereum có thể dễ nói, nhưng thực tế có đạt được hay không thì hoàn toàn phụ thuộc vào việc triển khai câu chuyện AI+DePIN trên SOL. Gần đây, tôi có tìm hiểu sơ qua về các dự án như io.net, định giá đã khá cao, nhưng trải nghiệm thực tế thì khá bất ngờ, cảm giác đây có thể là một lực lượng tiềm năng khuấy động DePIN.
2. Về giao thức DeFi: Dạo trước, Vitalik từng chia sẻ về AI + blockchain, cốt lõi là gợi mở một định hướng khởi nghiệp: Giao dịch DeFi theo ý định (intent). Rõ ràng, mục tiêu thực sự là biến hợp đồng thông minh thành siêu hợp đồng thông minh, tích hợp các nhu cầu như giảm rào cản cho người dùng, nâng cao trải nghiệm tương tác, giảm tổn thất khi giao dịch xuyên chuỗi… Đây chính là trọng tâm phát triển của mô hình intent.
Do đó, điều then chốt là các giao thức DeFi cũ có thể nhanh chóng thúc đẩy nâng cấp mô hình giao dịch intent cùng giao diện ví hay không. Nếu bám sát hướng này, họ có thể hòa mình vào làn sóng chính của AI+DePIN mà không bị tụt hậu. Hiện nay, đã có không ít dự án đổi mới theo hướng này. Tôi xin nhấn mạnh, câu chuyện "theo định hướng intent" chưa kết thúc, chỉ còn chờ một dự án thực sự kết hợp AI và triển khai thành công.
3. Các đổi mới công nghệ nền tảng khác: Thực tế, môi trường đổi mới Web3 hiện nay đã khá trưởng thành, năng lực sản phẩm và sáng tạo từ Web2 đã thấm sâu vào. Chính vì vậy mới xuất hiện các xu hướng như "mô-đun hóa", "trừu tượng hóa chuỗi" (chain abstraction)... Tất cả nhằm giải quyết các vấn đề tồn tại trong môi trường Web3 như hiệu quả tương tác giữa các chuỗi thấp, chi phí hợp tác cao. Hướng đi rất tốt, nhưng do sự phát triển chậm của các chuỗi cũ, những đổi mới nhỏ này chưa thực sự bộc lộ tiềm năng.
Lấy công nghệ ZK làm ví dụ, ai cũng nói ZK là đích đến cuối cùng, nhưng hiện tại ZK mới chỉ giải quyết được vấn đề tin cậy giữa chuỗi chính và chuỗi phụ. Trên thực tế, ZK có thể giúp mọi chuỗi EVM và phi EVM đạt được chuyển giao tài sản đáng tin cậy. Giá trị thực sự của ZK vẫn còn ở phía trước. Gần đây, tôi chú ý đến một dự án @ProjectZKM, nơi công nghệ ZK được dùng để hiện thực hóa kết nối đa chuỗi, kết hợp thêm thiết kế DePIN như tăng tốc phần cứng, rất có thể sẽ tìm được vị trí then chốt trong làn sóng DePIN mới.
Trên đây là tất cả.
Ghi chú: Tôi đơn giản trình bày vài lập luận cá nhân về tiềm năng to lớn của AI+DePIN. Không nhất thiết đúng hoàn toàn, nhưng tôi đưa ra dựa trên tư duy đầu tư giá trị và xu hướng phát triển trưởng thành của ngành, chưa bổ sung yếu tố FOMO đầu cơ thị trường thứ cấp. Nội dung trên chỉ mang tính tham khảo, hoan nghênh phản biện, cùng nhau học hỏi.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Haotian | CryptoInsight
