Ba nền tảng mới bị đưa vào "danh sách đen" của SFC, HOUNAX liên quan đến lừa đảo đã bỏ trốn
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Ba nền tảng mới bị đưa vào "danh sách đen" của SFC, HOUNAX liên quan đến lừa đảo đã bỏ trốn
158 nhà đầu tư Hồng Kông bị nền tảng không có giấy phép HOUNAX lôi kéo đầu tư, thiệt hại khoảng 155 triệu đô la Hồng Kông.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Weilin
Sau khi JPEX bị cơ quan quản lý Hồng Kông điều tra vào tháng 9 do quảng cáo sai sự thật, một nền tảng tài sản ảo khác là HOUNAX cũng dính nghi án lừa đảo và đang bị điều tra. Cảnh sát Hồng Kông thông báo ngày 29/11 rằng có 158 nhà đầu tư Hồng Kông đã bị dụ dỗ đầu tư vào nền tảng không có giấy phép HOUNAX, thiệt hại khoảng 155 triệu đô la Hồng Kông (137 triệu nhân dân tệ).
HOUNAX từng thu hút nhà đầu tư bằng mức lợi nhuận lên tới 40%, nhưng từ tháng 9 năm nay, một số nhà đầu tư phát hiện việc rút tiền gặp khó khăn, rồi hoàn toàn không thể rút được. Ngày 1/11, HOUNAX bị Ủy ban Chứng khoán và Tương lai Hồng Kông (SFC) đưa vào danh sách cảnh báo "nền tảng giao dịch tài sản ảo đáng ngờ", nhằm cảnh báo rủi ro cho các nhà đầu tư.
Sau khi cảnh sát vào cuộc, SFC tái khẳng định lập trường bảo vệ nhà đầu tư, cho biết sẽ nhanh chóng triển khai các biện pháp bảo vệ như hành động thực thi pháp luật, công bố thông tin và giáo dục nhà đầu tư.
Đồng thời, SFC cũng đang đẩy mạnh việc xem xét hồ sơ xin cấp giấy phép VASP (giao dịch tài sản ảo). Hiện tại, SFC đã đưa 8 nền tảng hoặc công ty, bao gồm OKX, vào "Danh sách người nộp đơn xin cấp phép nền tảng giao dịch tài sản ảo", nhằm công khai các nền tảng đang làm thủ tục xin cấp phép với SFC.
HOUNAX khiến 158 người thiệt hại 155 triệu đô la Hồng Kông
Số lượng nạn nhân của vụ lừa đảo HOUNAX cho thấy xu hướng gia tăng trong hai lần công bố thông tin của cảnh sát Hồng Kông.
Ngày 27/11, con số nạn nhân được công bố là 131 người, với tổng thiệt hại hơn 110 triệu đô la Hồng Kông. Đến bản thông báo thứ hai ngày 29/11, số nạn nhân đã tăng lên 158 người, tổng thiệt hại tăng lên 155 triệu đô la Hồng Kông. Ủy ban Chứng khoán Hồng Kông (SFC) tiết lộ rằng độ tuổi của các nạn nhân nằm trong khoảng từ 19 đến 78 tuổi, số tiền thiệt hại dao động từ 12.000 đô la Hồng Kông đến hơn 10 triệu đô la Hồng Kông. Một phụ nữ nghỉ hưu 69 tuổi đã mất 12 triệu đô la Hồng Kông, trở thành cá nhân chịu tổn thất lớn nhất trong vụ việc này.
Theo điều tra, các "quản lý đầu tư" tự xưng của HOUNAX đã sử dụng nhóm WhatsApp để thu hút người dùng. Nền tảng này từng hứa hẹn lợi nhuận cao tới 40% để khuyến khích người dùng đầu tư vào các tài sản mã hóa trên nền tảng. Tuy nhiên, khi người dùng muốn rút tiền, họ bị từ chối hoặc bị yêu cầu trả phí xác minh lên tới 80%, cho đến khi hoàn toàn không thể rút tiền và trang web cũng không truy cập được nữa.
Ngày 27/11, bà Julia Leung, Tổng giám đốc điều hành SFC, cho biết SFC bắt đầu nhận được khiếu nại đầu tiên về HOUNAX vào cuối tháng 9, và số lượng khiếu nại tiếp tục tăng trong tháng 10.
Ngày 1/11, HOUNAX bị đưa vào danh sách "nền tảng giao dịch tài sản ảo đáng ngờ" của SFC, với ghi chú: "Công ty này tuyên bố mình là một sàn giao dịch tiền mã hóa, hợp tác kinh doanh với một tổ chức tài chính và một công ty đầu tư mạo hiểm, nhưng thực tế không phải như vậy. Nền tảng này dường như nhắm vào các nhà đầu tư Hồng Kông, khi điền sẵn mã vùng +852 trên trang đăng nhập người dùng và các kênh truyền thông xã hội 'Hounax Hong Kong' trên Facebook, X (trước đây là Twitter) và YouTube".
Trong các bài quảng bá HOUNAX vẫn còn tồn tại trên mạng, nền tảng này tuyên bố "được đồng sáng lập bởi những nhân vật tiên phong trong ngành cùng đội ngũ kỹ thuật cũ của Coinbase, đăng ký tại Melbourne, Úc, và có các chi nhánh vận hành tại nhiều quốc gia như Singapore, Úc, đồng thời sở hữu giấy phép tuân thủ MSB của Mỹ và Canada". Nhưng theo kết quả hiện tại, rõ ràng đây là quảng cáo sai sự thật.
SFC cho biết sau khi nhận được khiếu nại, họ đã bắt đầu điều tra và chia sẻ thông tin tình báo với cảnh sát. Cảnh sát Hồng Kông tiết lộ rằng trong suốt sự việc, các "quản lý đầu tư" hay bộ phận chăm sóc khách hàng tự xưng của HOUNAX cuối cùng đều biến mất không dấu vết, các nhà đầu tư bị đuổi khỏi nhóm và nền tảng hoàn toàn bỏ chạy.
Sau khi vụ HOUNAX vỡ lở, SFC tái khẳng định thái độ "không khoan nhượng" trước mọi nền tảng tài sản ảo vi phạm, sẽ nhanh chóng triển khai các biện pháp bảo vệ nhà đầu tư, bao gồm thực thi pháp luật, phát hành thông tin và giáo dục nhà đầu tư. Do tính chất nghiêm trọng của vụ việc, ngày 28/11, Trưởng đặc khu Hồng Kông Lý Gia Siêu cũng lên tiếng về vụ lừa đảo HOUNAX, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giám sát của chính quyền đặc khu nhằm bảo vệ lợi ích nhà đầu tư và đấu tranh chống lại các nền tảng hoạt động trái phép.
Trong 2 năm, 9 nền tảng bị đưa vào "danh sách đen" của SFC
Thực tế, kể từ sau sự cố vỡ trận JPEX , SFC đã nhắc nhở các nhà đầu tư tài sản ảo kiểm tra "danh sách cảnh báo nền tảng giao dịch tài sản ảo đáng ngờ" do SFC công bố để hiểu rõ rủi ro.
JPEX đã bị đưa vào danh sách này từ ngày 8/7 năm ngoái. Tháng 9 năm nay, SFC cáo buộc nền tảng này quảng cáo sai lệch về tính tuân thủ và cung cấp dịch vụ trái phép cho các nhà đầu tư Hồng Kông. Sau khi cảnh sát vào cuộc điều tra, hơn 66 người liên quan đã bị tạm giữ, trong đó có nhiều "KOL tiền mã hóa" nổi tiếng tại Hồng Kông và các đại lý OTC ngoại tuyến.
SFC công bố 9 nền tảng giao dịch tài sản ảo đáng ngờ
Hiện tại, danh sách cảnh báo "nền tảng giao dịch tài sản ảo đáng ngờ" của SFC đã có tổng cộng 9 nền tảng, được ghi nhận từ tháng 11/2021 đến tháng 11/2023. Từ đầu năm đến nay, có 5 nền tảng đã bị đưa vào danh sách cảnh báo này, trong đó 3 nền tảng bị SFC gắn nhãn vào tháng 11, bao gồm cả HOUNAX – nền tảng hiện đang bị điều tra vì nghi án lừa đảo.
Vào ngày 22/9 năm nay, cái tên quen thuộc trong cộng đồng tiền mã hóa người Hoa là "FUBT Exchange (Phú Bật)" cũng bị đưa vào "danh sách đen" của SFC, với ghi chú: "Công ty này tuyên bố mình là một sàn giao dịch tiền mã hóa, cung cấp một số điện thoại Hồng Kông giả mạo và nói rằng họ có hoạt động tại Hồng Kông".
Hiện tại, tên miền FUBT có hậu tố "hk" đã không thể truy cập. Trên nền tảng dữ liệu tài sản mã hóa bên thứ ba CoinGecko, FUBT được đăng ký là "một sàn giao dịch tập trung, thành lập năm 2017, đăng ký tại Hồng Kông".
Theo CoinGecko, hiện sàn này có 4 loại tiền mã hóa và 5 cặp giao dịch, khối lượng giao dịch 24 giờ là 0,00 USD, thay đổi 0% trong 24 giờ qua, "hiện không thể lấy được dữ liệu dự trữ ngoại hối của FUBT".
8 nền tảng được đưa vào danh sách ứng viên VATP
Ngoài "danh sách đen" gồm các "nền tảng giao dịch tài sản ảo đáng ngờ", SFC còn duy trì thêm 4 danh sách khác: Danh sách các nền tảng giao dịch tài sản ảo được cấp phép; Danh sách người nộp đơn xin cấp phép nền tảng giao dịch tài sản ảo; Danh sách các đơn xin cấp phép bị từ chối, hủy bỏ hoặc rút lại; Danh sách các nền tảng giao dịch tài sản ảo ngừng hoạt động.
Hiện tại, SFC áp dụng mô hình "4+1" danh sách để thực hiện quản lý minh bạch thị trường giao dịch tài sản ảo và cảnh báo cho nhà đầu tư. Trong đó, OSL và HashKey là hai nền tảng duy nhất tại Hồng Kông được cấp phép chính thức từ SFC, tức là đã nhận được giấy phép chính thức. SFC cũng nhắc nhở rằng việc công bố danh sách này không đảm bảo hiệu suất hay uy tín của các nền tảng giao dịch tài sản ảo này.
Trong "Danh sách người nộp đơn xin cấp phép nền tảng giao dịch tài sản ảo", hiện có 8 nền tảng, bao gồm OKX, BGE, HKbitEX, HKVAX, VDX, Meex, PantherTrade và VAEX. SFC lưu ý rằng mục đích của danh sách này là giúp công chúng biết được liệu một nền tảng giao dịch tài sản ảo có nộp đơn xin cấp phép với Ủy ban Chứng khoán hay không, từ đó nhận diện liệu nền tảng đó có đưa ra các tuyên bố sai lệch hoặc gây hiểu lầm hay không.
Trang web chính thức SFC cho thấy 8 nền tảng đã nộp đơn xin cấp phép VASP
SFC cũng cảnh báo phía trước danh sách "người nộp đơn xin cấp phép nền tảng giao dịch tài sản ảo" rằng danh sách này chỉ liệt kê các nhà vận hành nền tảng (ứng viên VATP) mà đơn xin cấp phép chưa được SFC phê duyệt. Điều này có nghĩa là tất cả các ứng viên trên danh sách này chưa được SFC cấp phép hoặc giám sát, có thể không đáp ứng các yêu cầu của SFC và vẫn cần chờ xét duyệt thêm.
Trong danh sách ứng viên này, ngoài OKX, một số nền tảng khác có sự bảo trợ từ các công ty mẹ tại Hồng Kông. Ví dụ như VDX, công ty mẹ của nó là Victory Securities – công ty chứng khoán nội địa đầu tiên tại Hồng Kông được cấp giấy phép tài sản ảo. Ngoài ra, PantherTrade – sàn giao dịch tiền mã hóa do công ty con của Futu Holdings là Cheetah Trade thành lập tại Hồng Kông – cũng nằm trong danh sách này.
Thông tin 8 nền tảng trong danh sách ứng viên
So sánh thì, OKX quen thuộc hơn với người dùng nói tiếng Trung và là một nền tảng tài sản ảo gốc hơn. Để mở rộng sâu hơn tại Hồng Kông, sàn giao dịch này đã thành lập công ty con tại Hồng Kông vào tháng 3, xây dựng đội ngũ chuyên trách hơn 20 người phụ trách tiến trình tuân thủ tại Hồng Kông, với các thành viên đến từ SFC, SEC, các công ty luật quốc tế hoặc các tổ chức tài chính có giấy phép.
Để đạt được giấy phép tuân thủ, OKX cũng đã điều chỉnh hoạt động kinh doanh của mình, bao gồm điều chỉnh cấu trúc theo tiêu chuẩn SFO MIC, quy trình niêm yết, tăng cường giám sát thị trường tổng thể, triển khai Proof of Reserve... Ngoài ra, ngân hàng ảo tại Hồng Kông ZA Bank cho biết đã mở tài khoản hoạt động cho "OKX Hồng Kông" và sẽ cung cấp các dịch vụ ngân hàng thương mại cơ bản để đáp ứng nhu cầu quản lý tài chính hàng ngày của sàn giao dịch.
Danh sách từ chối và đóng cửa hiện vẫn trống
Danh sách ứng viên VATP có thể coi là một bước tiến trong quá trình minh bạch hóa quản lý nền tảng giao dịch tài sản ảo của SFC. Sau sự cố JPEX, SFC từng tuyên bố sẽ nâng cao tính minh bạch, công bố thông tin về tình trạng xin cấp phép VASP.
Ngày 1/6 năm nay, Hồng Kông chính thức thiết lập chế độ cấp phép cho thị trường giao dịch tài sản ảo (VASP), nghĩa là các nền tảng giao dịch tài sản ảo hoạt động tại Hồng Kông phải xin cấp phép mới được vận hành chính thức, và thời gian chuyển tiếp để xin và thông qua cấp phép VASP sẽ kéo dài một năm kể từ ngày 1/6.
Trong năm này, các nền tảng đủ điều kiện sẽ được SFC cấp phép, còn những nền tảng không đủ điều kiện phải chấm dứt hoạt động tại Hồng Kông và rút khỏi thị trường – đây cũng là nội dung của hai danh sách còn lại trong mô hình "4+1".
Hiện tại, "Danh sách các đơn xin cấp phép bị từ chối, rút lại hoặc hủy bỏ" và "Danh sách các nền tảng giao dịch tài sản ảo ngừng hoạt động" vẫn còn trống. Có thể tin rằng khi quá trình xin và xét duyệt cấp phép VASP tiếp diễn, các danh sách này sẽ dần được bổ sung.
Trong hệ thống VASP hoàn toàn mới, yêu cầu đối với công ty và nhân sự xin cấp phép VASP rất cao.
Công ty nộp đơn phải thành lập pháp nhân tại Hồng Kông, vốn điều lệ không thấp hơn 5 triệu đô la Hồng Kông, vốn lưu động phải đạt trên 3 triệu đô la Hồng Kông. Ngoài ra, phải có giấy phép TCSP (Trust and Company Service Provider) tại Hồng Kông để lưu ký tài sản ảo.
Về nhân sự, người nộp đơn VASP phải vượt qua bài kiểm tra "đủ tư cách" (fit and proper test) của SFC. Ngoài đáp ứng điều kiện về tư cách pháp nhân và nhân sự, còn phải thỏa mãn các yêu cầu tuân thủ như bảo quản tài sản an toàn, quy trình "Biết khách hàng của bạn" (KYC), phòng chống rửa tiền / tài trợ khủng bố, ngăn ngừa thao túng thị trường và các hoạt động vi phạm, kế toán và kiểm toán, tránh xung đột lợi ích và an ninh mạng.
Mặc dù trước đó OKX, BitMEX, Huobi, Gate và cả các tổ chức truyền thống như Greenland Financial đều công khai bày tỏ rằng họ đang chuẩn bị xin cấp phép tại Hồng Kông. Nhưng theo kết quả hiện tại, chỉ có 8 nền tảng như OKX, VAEX được đưa vào danh sách ứng viên, điều này cho thấy độ khó trong việc xin cấp phép VASP.
Theo ước tính của một người trong ngành, toàn bộ chi phí cho quá trình xin cấp phép VASP có thể lên tới 60 triệu đô la Hồng Kông. Điều này có nghĩa là, từ lúc nộp đơn xin cấp phép đến khi nhận được giấy phép, các sàn giao dịch tài sản mã hóa muốn hoạt động hợp pháp tại Hồng Kông sẽ phải trải qua một cuộc chiến lâu dài.
Trong thời gian xin cấp phép, SFC và cảnh sát Hồng Kông đã hai lần công khai hành động, trừng trị các nền tảng tại Hồng Kông bị nghi quảng cáo sai sự thật, lừa đảo và vi phạm pháp luật, nhằm dọn dẹp thị trường trước khi cấp phép chính thức. Bà Winnie Wong, Giám đốc Phòng Cấp phép Cơ quan Trung gian và Quản lý Nhóm Fintech của SFC, cũng phát biểu công khai rằng ngay cả khi thời gian miễn trừ một năm để xin cấp phép kết thúc, cũng không thể đảm bảo các vụ lừa đảo sẽ không xảy ra, nguyên nhân chính của các vụ lừa đảo không nằm ở bản thân thời gian miễn trừ.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
