TechFlow Logo
Đăng nhập/ Đăng ký
ETH Gas
Gwei
Sợ hãi
gas
Liquidity trên chuỗi, ngôi sao mới của DeFi? Đọc hiểu Spark vừa ra mắt trong 3 phút

Liquidity trên chuỗi, ngôi sao mới của DeFi? Đọc hiểu Spark vừa ra mắt trong 3 phút

2025.06.17
Chia sẻ đến
Các token giai đoạn đầu của airdrop Ignition hiện đã có thể đăng ký nhận, thời gian截止 là 22:00 giờ Bắc Kinh ngày 22 tháng 7.

Bài viết: 1912212.eth, Foresight News

Ngày 17 tháng 6, các sàn giao dịch như Binance, OKX, Bybit, Bitget và Bithumb thông báo sẽ niêm yết giao dịch giao ngay Spark (SPK). Trong bối cảnh thanh khoản thị trường ngày càng căng thẳng, việc một dự án nhanh chóng xuất hiện trên nhiều sàn giao dịch là điều khá hiếm thấy. Vậy Spark – dự án đang được bàn tán sôi nổi trên thị trường – thực chất là gì?

Giao thức thanh khoản trên chuỗi

Spark là tầng cơ sở hạ tầng về thanh khoản và lợi nhuận trong tài chính phi tập trung (DeFi). Kể từ khi DeFi ra đời, thị trường tiền mã hóa luôn tồn tại những vấn đề cấu trúc khó giải quyết: thanh khoản phân mảnh nghiêm trọng và lợi nhuận không ổn định. Mặc dù DeFi đã phát triển trong nhiều năm qua, nhưng những vấn đề này vẫn chưa được khắc phục triệt để. Spark đóng vai trò như một bộ phân bổ tài sản trên chuỗi, về mặt hệ sinh thái, nó vay vốn từ kho dự trữ stablecoin trị giá hơn 6,5 tỷ USD của Sky, sau đó triển khai nguồn vốn này vào các lĩnh vực DeFi, CeFi và RWA. Spark cung cấp thanh khoản ổn định cho thị trường đồng thời tạo ra lợi nhuận lớn đã được điều chỉnh theo rủi ro.

Chìa khóa cốt lõi của Spark là lớp thanh khoản (Spark Liquidity Layer - SLL), có khả năng tự động cung cấp thanh khoản USDS, sUSDS và USDC trực tiếp từ Sky đến nhiều mạng blockchain và giao thức DeFi khác nhau. Điều này giúp người dùng dễ dàng kiếm lãi suất tiết kiệm từ Sky bằng sUSDS trên mạng lưới mà họ lựa chọn. Ngoài ra, SLL còn cho phép Spark tự động cung cấp thanh khoản cho thị trường DeFi nhằm tối ưu hóa lợi nhuận.

SLL sử dụng Hệ thống Phân bổ Sky (Sky Allocation System) để cung cấp thanh khoản USDS, sUSDS và USDC trên các mạng lưới và thị trường DeFi khác nhau. Nó đúc USDS và sUSDS thông qua các Vault Bộ Phân bổ Sky (Sky Allocator Vaults), sau đó dùng SkyLink để cầu nối chúng sang các mạng khác. USDS được đúc thêm sẽ được đổi sang USDC thông qua Mô-đun Ổn định Neo Sky (Sky Peg Stability Module), rồi dùng giao thức chuyển xuyên chuỗi của Circle để cầu nối sang các mạng khác. Sau khi được cầu nối, USDS, sUSDS và USDC có thể được gửi vào các nhóm thanh khoản, giao thức DeFi, thị trường cho vay hoặc các chiến lược sinh lời khác trên chuỗi mục tiêu.

Sky hướng tới duy trì 25% dự trữ USDS dưới dạng dự trữ tiền mặt, chủ yếu là USDC, nhằm đảm bảo tính thanh khoản và ổn định cho USDS. SLL mang thanh khoản này từ mạng Ethereum chính sang các mạng được hỗ trợ. Do đó, người dùng có thể dễ dàng tiếp cận lượng thanh khoản dồi dào, từ đó thuận tiện chuyển đổi giữa USDC và sUSDS. Nhờ vậy, sự ổn định của USDS, lợi nhuận từ sUSDS và thanh khoản từ Mô-đun Ổn định Neo Sky (Sky PSM) có thể lan tỏa đến toàn bộ hệ sinh thái DeFi trên mọi mạng được hỗ trợ.

Hiện tại, các giao thức được SLL hỗ trợ bao gồm SparkLend, Aave, Morpho và Curve; các chuỗi được hỗ trợ bao gồm Ethereum Mainnet, Base, Arbitrum, Optimism và Unichain.

Đội ngũ cốt lõi đứng sau giao thức Spark đã dày công nghiên cứu trong lĩnh vực tiền mã hóa nhiều năm. Thành viên chủ chốt là Lucas Manuel, đồng sáng lập Phoenix Labs – công ty chuyên phát triển hợp đồng thông minh cho các giao thức DeFi. Trước đó, ông từng là Giám đốc kỹ thuật SC tại Maple Finance. Một thành viên đóng góp quan trọng khác là Nadia, cũng là đồng sáng lập Phoenix Labs, trước đây phụ trách tăng trưởng hệ sinh thái Sky.

Thành viên quan trọng cuối cùng là Kris Kaczor, đồng sáng lập trang web dữ liệu l2beat.com, đồng thời cũng là kỹ sư tại Phoenix Labs. Trong phần giới thiệu Twitter của mình, anh tự nhận thành thạo JavaScript và tiếng Klingon (một ngôn ngữ hư cấu của người ngoài hành tinh trong tác phẩm khoa học viễn tưởng "Star Trek").

Kinh tế học token

SPK là token gốc của Spark, tổng cung 10 tỷ SPK, toàn bộ lượng token này sẽ được phân phối trong vòng 10 năm đầu tiên.

Cơ cấu phân bổ SPK như sau:

  • 65% dành cho Sky – dùng để đào SPK trong 10 năm (dành cho người dùng);

  • 23% dành cho hệ sinh thái;

  • 12% dành cho các đóng góp viên;

Việc đào Sky (65%) – 6,5 tỷ token SPK sẽ được phân phối cho người dùng thông qua hình thức đào khởi nguyên (genesis mining) do Sky thực hiện, tốc độ phân phối sẽ giảm dần theo thời gian.

  • Năm thứ 1 - 2: mỗi năm 1,625 tỷ token;

  • Năm thứ 3 - 4: mỗi năm 812,5 triệu token;

  • Năm thứ 5 - 6: mỗi năm 406,25 triệu token;

  • Năm thứ 7 - 10: mỗi năm 203,13 triệu token;

  • Hiện tại, chức năng đào Sky vẫn chưa được kích hoạt.

2,3 tỷ SPK thuộc hạng mục Hệ sinh thái được phân bổ cho hệ sinh thái Spark nhằm thúc đẩy tăng trưởng. Trong đó, 17% lượng token sẽ khả dụng tại thời điểm TGE, phần còn lại sẽ mở khóa sau 1 năm. Một phần trong số 23% này sẽ được phân phối thông qua chương trình airdrop Ignition dành cho cộng đồng Spark. 1,2 tỷ SPK được phân bổ cho các đóng góp viên cốt lõi của Spark nhằm đồng bộ hóa động lực dài hạn với quá trình xây dựng và phát triển Spark. Những token này sẽ mở khóa 25% sau thời gian khóa 12 tháng, phần còn lại sẽ được mở khóa dần trong 3 năm tiếp theo.

Theo thông tin chính thức, hiện tại người nắm giữ SPK sẽ có thể tham gia quản trị tương lai của Spark và đặt cược (stake) SPK để nhận thưởng dưới dạng Spark Points. Trong tương lai, SPK được stake có thể được dùng để đảm bảo an toàn cho giao thức.

Điều kiện nhận airdrop

Theo trang web chính thức, Spark tổ chức tổng cộng 4 đợt airdrop: Pre-Farming, Ignition, Overdrive và Layer3. Cụ thể phân bổ airdrop cho người dùng Pre-Farm như sau: Mùa 1 từ ngày 20/8/2023 đến 20/5/2024, phân phối tổng cộng 130.434.783 SPK. Quỹ mùa 2 (20/5/2024 - 16/6/2025):

SparkLend: 14.478.261 SPK mỗi tháng

Aave: 7.239.130 SPK mỗi tháng

Đợt airdrop lần này thuộc chương trình Ignition, với tổng cộng 300 triệu token, giai đoạn đầu tiên hiện đã có thể nhận, thời hạn đến 22:00 giờ Bắc Kinh ngày 22 tháng 7. Những token chưa được nhận khi kết thúc giai đoạn Ignition sẽ được phân phối trong sự kiện airdrop Overdrive theo quy định của chương trình Overdrive.

Tài sản stablecoin nắm giữ

Nắm giữ USDS, sUSDS, sUSDC, sDAI hoặc SAI

Tổng giá trị nắm giữ ít nhất 1.000 đô la Mỹ đối với bất kỳ loại nào ở trên vào một trong các ngày chụp ảnh (snapshot)

Ngày chụp ảnh: 15/4/2023, 15/4/2024, 15/4/2025 – tất cả đều vào lúc 23:59:59 giờ UTC

Mạng hợp lệ: Mainnet, Base, Arbitrum

Nắm giữ xDAI

Nắm giữ ít nhất 1.000 xDAI vào bất kỳ ngày chụp ảnh nào

Ngày chụp ảnh: 15/4/2023, 15/4/2024, 15/4/2025 – tất cả đều vào lúc 23:59:59 giờ UTC

Mạng hợp lệ: Gnosis

Nắm giữ DAI

Nắm giữ ít nhất 10.000 đô la Mỹ DAI vào bất kỳ ngày chụp ảnh nào

Ngày chụp ảnh: 15/4/2023, 15/4/2024, 15/4/2025 – tất cả đều vào lúc 23:59:59 giờ UTC

Mạng hợp lệ: Mainnet, Base, Arbitrum, Optimism, Polygon

Hoạt động trên SparkLend

Gửi tiền vào SparkLend

Gửi hơn 100 đô la Mỹ trong một giao dịch duy nhất vào SparkLend

Hạn chót: Trước hoặc vào lúc 23:59:59 giờ UTC ngày 15/4/2025

Mạng hợp lệ: Mainnet, Gnosis

Hoạt động trên các nền tảng cho vay

Vay trên Aave

Tổng cộng vay ít nhất 5.000 đô la Mỹ trong các loại: USDS, sUSDS, USDT, USDC, USDe, sUSDe, DAI hoặc sDAI

Ngày chụp ảnh: 23:59:59 giờ UTC ngày 15/3/2025

Mạng hợp lệ: Mainnet, Base, Arbitrum, Polygon, Optimism, Gnosis

Vay trên Morpho

Tổng cộng vay ít nhất 5.000 đô la Mỹ trong các loại: USDS, sUSDS, USDT, USDC, USDe, sUSDe, DAI hoặc sDAI

Ngày chụp ảnh: 23:59:59 giờ UTC ngày 15/3/2025

Mạng hợp lệ: Mainnet, Base, Polygon

Vay trên Fluid

Tổng cộng vay ít nhất 5.000 đô la Mỹ trong các loại: USDS, sUSDS, USDT, USDC, USDe, sUSDe, DAI hoặc sDAI

Ngày chụp ảnh: 23:59:59 giờ UTC ngày 15/3/2025

Mạng hợp lệ: Mainnet, Arbitrum, Base, Polygon

DeFi khác

Nắm giữ Pendle PT, YT hoặc LP

Nắm giữ ít nhất 5.000 đô la Mỹ tổng giá trị trong các thị trường xếp hạng top 3 theo TVL tại thời điểm chụp ảnh

Ngày chụp ảnh: 23:59:59 giờ UTC ngày 15/3/2025

Mạng hợp lệ: Mainnet

Nắm giữ Ethena

Nắm giữ ít nhất 5.000 đô la Mỹ Ethena sUSDe hoặc USDe

Ngày chụp ảnh: 23:59:59 giờ UTC ngày 15/3/2025

Mạng hợp lệ: Mainnet

Curve 3pool LP

Là nhà cung cấp thanh khoản (LP) cho nhóm thanh khoản Curve 3pool, cung cấp ít nhất 5.000 đô la Mỹ

Ngày chụp ảnh: 23:59:59 giờ UTC ngày 15/3/2025

Mạng hợp lệ: Mainnet

Pendle vePENDLE

Nắm giữ ít nhất 5.000 đô la Mỹ Pendle vePENDLE

Ngày chụp ảnh: 23:59:59 giờ UTC ngày 15/3/2025

Mạng hợp lệ: Mainnet

Dựa vào kho dự trữ tài sản hàng tỷ đô la Mỹ từ hệ sinh thái Sky (trước đây là MarkerDAO), cùng hiệu quả vốn và thanh khoản vượt trội, tiềm năng của Spark trong tương lai rất đáng để theo dõi.